महेश्वरागमनं तथा नीराजन-सत्कारवर्णनम् / The Arrival of Maheśvara and the Rite of Welcome (Nīrājana)
ಅಧ್ಯಾಯ 46ರಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಚಲನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಮಹೇಶ್ವರನ ಮಂಗಳ ಆಗಮನವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಿವನು ತನ್ನ ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹರ್ಷಭರಿತವಾಗಿ, ಜನಸಮಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಶೋಭಾಯಾತ್ರೆಯಾಗಿ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಗೃಹಿಣಿ ಮೇನಾ ಯೋಗ್ಯ ಸತ್ಕಾರದ ಸಿದ್ಧತೆಗಾಗಿ ಒಳಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ನಂತರ ಸತಿ/ಪಾರ್ವತಿ ಋಷಿ-ಸ್ತ್ರೀ ಸಮೂಹಗಳೊಂದಿಗೆ ನೀರಾಜನಕ್ಕಾಗಿ ದೀಪಪಾತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದು ದ್ವಾರಪ್ರಾಂತಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾಳೆ. ಮೇನಾ ಶಂಕರನನ್ನು ಏಕಮುಖ, ತ್ರಿನೇತ್ರ, ಮೃದುಹಾಸ, ತೇಜೋಮಯ ವರ್ಣ, ರತ್ನಮಕುಟ-ಆಭರಣ-ಹಾರ-ವಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ಚಂದನ-ಅಗರು-ಕಸ್ತೂರಿ-ಕುಂಕುಮ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತನಾಗಿ ದರ್ಶಿಸಿ, ದರ್ಶನ-ಸತ್ಕಾರಗಳ ಪಾವನ ಸಂಗಮವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾಳೆ।
Shlokas
Verse 1
ब्रह्मोवाच । अथ शंभुः प्रसन्नात्मा सदूतं स्वगणैस्सुरैः । सर्वैरन्यैर्गिरेर्द्धाम जगाम सकुतूहलम्
ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಅನಂತರ ಪ್ರಸನ್ನಚಿತ್ತನಾದ ಶಂಭು ದೂತನೊಂದಿಗೆ, ತನ್ನ ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಪವಿತ್ರ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಪರ್ವತದ ಧಾಮಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.
Verse 2
मेनापि स्त्रीगणैस्तैश्च हिमाचलवरप्रिया । तत उत्थाय स्वगृहा भ्यंतरं सा जगाम ह
ಹಿಮಾಚಲಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೆ ಪ್ರಿಯಳಾದ ಮೇನাও ಆ ಸ್ತ್ರೀಗುಂಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದಳು; ನಂತರ ಅವಳು ಎದ್ದು ತನ್ನ ಮನೆಯ ಒಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋದಳು.
Verse 3
नीराजनार्थं शम्भोश्च दीपपात्रकरा सती । सर्वर्षिस्त्रीगणैस्साकमगच्छद्द्वारमादरात्
ಶಂಭುವಿಗೆ ನೀರಾಜನ (ಆರತಿ) ಮಾಡಲು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ದೀಪಪಾತ್ರ ಹಿಡಿದ ಸತಿ, ಸಮಸ್ತ ಋಷಿಗಳ ಸ್ತ್ರೀಗುಂಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆದರದಿಂದ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಹೋದಳು.
Verse 4
तत्रागतं महेशानं शंकरं गिरिजावरम् । ददर्श प्रीतितो मेना सेवितं सकलैस्सुरैः
ಅಲ್ಲಿ ಮೇನಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬಂದ ಮಹೇಶಾನನಾದ ಶಂಕರನನ್ನು—ಗಿರಿಜೆಯ ಪರಮ ವರನನ್ನು—ಕಂಡಳು; ಅವನನ್ನು ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳು ಸೇವಿಸಿ ಸತ್ಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।
Verse 5
चारुचंपकवर्णाभं ह्येकवक्त्रं त्रिलोचनम् । ईषद्धास्यप्रसन्नास्यं रत्नस्वर्णादिभूषितम्
ಅವನು ಸುಂದರ ಚಂಪಕಪುಷ್ಪವರ್ಣದ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳ, ಏಕವಕ್ತ್ರನೂ ತ್ರಿಲೋಚನನೂ ಆಗಿದ್ದ; ಸೌಮ್ಯ ಹಾಸ್ಯದಿಂದ ಮುಖ ಪ್ರಸನ್ನವಾಗಿದ್ದು, ರತ್ನ-ಸ್ವರ್ಣಾದಿ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿದ್ದ।
Verse 6
मालतीमालया युक्तं सद्रत्नमुकुटोज्ज्वलम् । सत्कंठाभरणं चारुवलयांगदभूषितम्
ಅವನು ಮಾಲತೀಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ರತ್ನಖಚಿತ ಮುಕುಟದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದ; ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಸುಂದರ ವಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಗದಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದ್ದ।
Verse 7
वह्निशौचेनातुलेन त्वतिसूक्ष्मेण चारुणा । अमूल्यवस्त्रयुग्मेन विचित्रेणातिराजितम्
ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಅತೂಲ ಶುದ್ಧತೆಯಿಂದ, ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವೂ ಸುಂದರವೂ ಆಗಿ; ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ವಿಚಿತ್ರ ವಸ್ತ್ರಯುಗ್ಮದಿಂದ ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಶೋಭಿಸಿತು।
Verse 8
चन्दनागरुकस्तूरीचारुकुंकुम भूषितम् । रत्नदर्पणहस्तं च कज्जलोज्ज्वललोचनम्
ಚಂದನ, ಅಗರ, ಕಸ್ತೂರಿ ಹಾಗೂ ಸುಂದರ ಕುಂಕುಮದಿಂದ ಅದು ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು; ಕೈಯಲ್ಲಿ ರತ್ನದರ್ಪಣವಿದ್ದು, ಕಾಜಲದಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದವು।
Verse 9
सर्वस्वप्रभयाच्छन्नमतीवसुमनोहरम् । अतीव तरुणं रम्यं भूषितांगैश्च भूषितम्
ಸರ್ವ ವೈಭವದ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿ ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರವಾಗಿ ತೋರ್ಪಟ್ಟಿತು—ಅತಿಶಯ ಯೌವನಮಯ, ಸರ್ವಥಾ ರಮ್ಯ, ಮತ್ತು ಅಲಂಕರಿತ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಶೋಭಿತ।
Verse 10
कामिनीकांतमव्यग्रं कोटिचन्द्राननांबुजम् । कोटिस्मराधिकतनुच्छविं सर्वांगसुंदरम्
ಅವನು ಕಾಮಿನಿಯರ ಪ್ರಿಯ, ಸದಾ ಅವ್ಯಗ್ರನಾಗಿ ಶಾಂತನಾಗಿದ್ದನು; ಅವನ ಕಮಲಮುಖ ಕೋಟಿ ಚಂದ್ರರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನ ದೇಹಕಾಂತಿ ಅನೇಕ ಕಾಮದೇವರಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ; ಅವನ ಸರ್ವಾಂಗವೂ ಪರಮಸುಂದರ।
Verse 11
ईदृग्विधं सुदेवं तं स्थितं स्वपुरतः प्रभुम् । दृष्ट्वा जामातरं मेना जहौ शोकम्मुदाऽन्विता
ಇಂತಹ ದಿವ್ಯವಾದ, ಪರಮ ಮಂಗಳಕರನಾದ ಪ್ರಭು ತನ್ನ ಮುಂದೆಯೇ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಮೇನಾ ತನ್ನ ಜಾಮಾತನನ್ನು ನೋಡಿ ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಶೋಕವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಳು।
Verse 12
प्रशशंस स्वभाग्यं सा गिरिजां भूधरं कुलम् । मेने कृतार्थमात्मानं जहर्ष च पुनः पुनः
ಅವಳು ತನ್ನ ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿ, ಗಿರಿಜೆಯನ್ನೂ ಪರ್ವತಜನ್ಮವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುಲವನ್ನೂ ಸ್ತುತಿಸಿದಳು. ತಾನು ಕೃತಾರ್ಥಳಾದೆನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಮರುಮರು ಹರ್ಷಿಸಿದಳು.
Verse 13
नीराजनं चकारासौ प्रफुल्लवदना सती । अवलोकपरा तत्र मेना जामातरं मुदा
ಪ್ರಫುಲ್ಲ ಮುಖದ ಆ ಸತೀ ನೀರಾಜನ (ಆರತಿ) ಮಾಡಿದಳು. ಅಲ್ಲಿ ಮೇನಾ ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಲೀನಳಾಗಿ, ಮುದದಿಂದ ತನ್ನ ಅಳಿಯನನ್ನು ನೋಡಿದಳು.
Verse 14
गिरिजोक्तमनुस्मृत्य मेना विस्मयमागता । मनसैव ह्युवाचेदं हर्षफुल्लाननाम्बुजा
ಗಿರಿಜೆ (ಪಾರ್ವತಿ) ಹೇಳಿದ ಮಾತನ್ನು ನೆನೆದು ಮೇನಾ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡಳು. ಹರ್ಷದಿಂದ ಅರಳಿದ ಕಮಲಮುಖದೊಂದಿಗೆ ಅವಳು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು।
Verse 15
यद्वै पुरोक्तं च तया पार्वत्या मम तत्र च । ततोधिकं प्रपश्यामि सौन्दर्य्यं परमेशितुः
ಪಾರ್ವತಿ ಹಿಂದೆ ನನಗೆ ಅವರ ಕುರಿತು ಹೇಳಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಈಗ ನಾನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತೇನೆ; ಹೇಳಿದುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ನಾನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ।
Verse 16
महेशस्य सुलावण्यमनिर्वाच्यं च संप्रति । एवं विस्मयमापन्ना मेना स्वगृहमाययौ
ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮಹೇಶನ ಅತಿಸುಂದರತೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ವರ್ಣನಾತೀತವಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮೇನಾ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದಳು।
Verse 17
प्रशशंसुर्युवतयो धन्या धन्या गिरेः सुता । दुर्गा भगवतीत्येवमूचुः काश्चन कन्यकाः
ಆಗ ಕೆಲ ಯುವತಿಯರು ಅವಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಮರುಮರು ಹೇಳಿದರು— “ಧನ್ಯಳು, ಧನ್ಯಳು ಗಿರಿರಾಜನ ಪುತ್ರಿ! ಅವಳೇ ದುರ್ಗೆ, ಅವಳೇ ಭಗವತಿ.”
Verse 18
न दृष्टो वर इत्येवमस्माभिर्द्दानगोचरः । धन्या हि गिरिजा देवीमूचुः काश्चन कन्यकाः
ಕೆಲವು ಕನ್ಯೆಯರು ದೇವಿ ಗಿರಿಜೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು— “ಇಂತಹ ದಾನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ವರನನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿಲ್ಲ; ದೇವಿ, ನೀನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಧನ್ಯಳು।”
Verse 19
जगुर्गन्धर्व्वप्रवरा ननृतुश्चाप्सरोगणाः । दृष्ट्वा शंकररूपं च प्रहृष्टास्सर्वदेवताः
ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗಂಧರ್ವರು ಗಾನ ಮಾಡಿದರು, ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗುಂಪು ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿತು. ಶಂಕರನ ಪ್ರಾಕಟ್ಯರೂಪವನ್ನು ಕಂಡು ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೂ ಪರಮ ಹರ್ಷಗೊಂಡರು।
Verse 20
नानाप्रकारवाद्यानि वादका मधुराक्षरम् । नानाप्रकारशिल्पेन वादयामासुरादरात्
ವಾದಕರು ಭಕ್ತಿಭಾವದ ಆದರದಿಂದ ನಾನಾ ವಿಧದ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಮಧುರ ಸ್ವರಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾದಗೊಳಿಸಿ, ವಿವಿಧ ಕಲಾಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾದನ ಮಾಡಿದರು।
Verse 21
हिमाचलोऽपि मुदितो द्वाराचारमथाकरोत् । मेनापि सर्वनारीभिर्महोत्सवपुरस्सरम्
ಹಿಮಾಚಲನು ಕೂಡ ಹರ್ಷಗೊಂಡು ದ್ವಾರದಲ್ಲಿನ ಯೋಗ್ಯ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ಮೇನಾದೇವಿಯೂ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ತ್ರೀಯರೊಂದಿಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಾ ಮಹೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಮುನ್ನಡೆ ನೀಡಿದಳು।
Verse 22
परपुच्छां चकारासौ मुदिता स्वगृहं ययौ । शिवो निवेदितं स्थानं जगाम गणनिर्जरैः
ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಚಾರಿಸಿ ಆಕೆ ಹರ್ಷದಿಂದ ತನ್ನ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದಳು. ಶಿವನೂ ಗಣರು ಹಾಗೂ ಅಮರ ಪರಿಚಾರಕರೊಂದಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.
Verse 23
एतस्मिन्नन्तरे दुर्गां शैलान्तःपुरचारिका । बहिर्जग्मुस्समादाय पूजितुं कुलदेवताम्
ಈ ನಡುವೆ ಶೈಲಾಂತಃಪುರದ ಸೇವಿಕೆಯರು ದುರ್ಗೆಯನ್ನು ಜೊತೆಕೊಂಡು ಹೊರಗೆ ಹೋದರು, ಕುಲದೇವತೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲು.
Verse 24
तत्र तां ददृशुर्देवा निमेषरहिता मुदा । सुनीलांजनवर्णाभां स्वांगैश्च प्रतिभूषिताम्
ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಹರ್ಷದಿಂದ ಕಣ್ಮಿಟುಕಿಸದೆ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿದರು. ಅವಳು ಗಾಢ ನೀಲ ಅಂಜನದ ವರ್ಣದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ, ತನ್ನ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತಳಾಗಿದ್ದಳು.
Verse 25
त्रिनेत्रादृतनेत्रांतामन्यवारितलोचनाम् । ईषद्धास्यप्रसन्नास्यां सकटाक्षां मनोहराम्
ಅವಳು ಅಷ್ಟೊಂದು ಮನೋಹರಳಾಗಿದ್ದಳು; ತ್ರಿನೇತ್ರನಾದ ಪ್ರಭುವೂ ಕಣ್ಣಿನ ಕೋನದಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಆದರಿಸಿದನು, ಅವಳ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಯಾರೂ ತಡೆಯಲಾರರು. ಸ್ವಲ್ಪ ನಗು, ಪ್ರಸನ್ನ ದೀಪ್ತ ಮುಖ, ಮತ್ತು ಬದಿನೋಟ—ಎಲ್ಲವೂ ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸುವಂತಿತ್ತು.
Verse 26
सुचारुकबरीभारां चारुपत्रक शोभिताम् । कस्तूरीबिन्दुभिस्सार्द्धं सिन्दूरबिन्दुशोभिताम्
ಅವಳ ಸುಂದರ ಕಬರೀಭಾರ (ಜಡೆ/ವೇಣಿ) ಅತ್ಯಂತ ರಮ್ಯವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಮನೋಹರ ಪುಷ್ಪಪತ್ರಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು. ಕಸ್ತೂರಿ ಬಿಂದುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಿಂಧೂರ ಬಿಂದುಗಳೂ ಅವಳ ಶೋಭೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
Verse 27
रत्नेन्द्रसारहारेण वक्षसा सुविराजिताम् । रत्नकेयूरवलयां रत्नकङ्कणमंडिताम्
ಅವಳ ವಕ್ಷಸ್ಥಳವು ರಾಜರತ್ನಸಾರಮಯ ಹಾರದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು; ಭುಜಗಳಲ್ಲಿ ರತ್ನಕೇಯೂರ, ವಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ರತ್ನಜಟಿತ ಕಂಕಣಗಳು ಅಲಂಕರಿಸಿತು।
Verse 28
सद्रत्नकुण्डलाभ्यां च चारुगण्डस्थलोज्ज्वलाम् । मणिरत्नप्रभामुष्टिदन्तराजिविराजिताम्
ಉತ್ತಮ ರತ್ನಕುಂಡಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಅವಳ ಸುಂದರ ಗಂಡಸ್ಥಳಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದವು; ಮಣಿರತ್ನಪ್ರಭೆಯಂತೆ ಮಿನುಗುವ ದಂತಪಂಕ್ತಿಯಿಂದ ಶೋಭಿತ ಅವಳ ಸ್ಮಿತವು ಮುಖವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿತು।
Verse 29
मधुबिम्बाधरोष्ठां च रत्नयावकसंयुताम् । रत्नदर्प्पणहस्तां च क्रीडापद्मविभूषिताम्
ಅವಳ ತುಟಿಗಳು ಮಧುರ ಬಿಂಬಫಲದಂತೆ, ರತ್ನಸಮಾನ ಯಾವಕವರ್ಣದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಕೈಯಲ್ಲಿ ರತ್ನದರ್ಪಣ, ಕ್ರೀಡಾಪದ್ಮದಿಂದ ಅವಳು ವಿಭೂಷಿತಳಾಗಿದ್ದಳು.
Verse 30
चन्दनागुरुकस्तूरीकुंकुमेनाति च र्चिताम् । क्वणन्मंजीरपादां च रक्तांघ्रितलराजिताम्
ಚಂದನ, ಅಗುರು, ಕಸ್ತೂರಿ, ಕುಂಕುಮಗಳಿಂದ ಅವಳು ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು. ಝಣಝಣಿಸುವ ಮಂಜೀರಗಳಿರುವ ಅವಳ ಪಾದಗಳು, ಕೆಂಪಾದ ಪಾದತಳಗಳ ಕాంతಿಯಿಂದ ಮಿನುಗಿದವು.
Verse 31
प्रणेमुश्शिरसा देवीं भक्तियुक्ताः समेनकाम् । सर्वे सुरादयो दृष्ट्वा जगदाद्यां जगत्प्रसूम्
ಜಗದಾದ್ಯಾ, ಜಗತ್ಪ್ರಸೂ ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಮೊದಲಾದವರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿರಸಾ ನಮಿಸಿ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದರು; ಅವರ ಕಾಮನೆಗಳು ಸಮತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮ್ಮತವಾಗಿ ಸಫಲವಾದವು.
Verse 32
त्रिनेत्रो नेत्रकोणेन तां ददर्श मुदान्वितः । शिवः सत्याकृतिं दृष्ट्वा विजहौ विरहज्वरम्
ತ್ರಿನೇತ್ರನಾದ ಶಿವನು ಹರ್ಷದಿಂದ ಕಣ್ಣಿನ ಕೋನದಿಂದ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಸತ್ಯಾಕೃತಿಯನ್ನು (ಸತಿಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೇ) ಕಂಡು ವಿರಹಜ್ವರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು.
Verse 33
शिवस्सर्वं विसस्मार शिवासंन्यस्तलोचनः । पुलकांचितसर्वाङ्गो हर्षाद्गौरीविलोचनः
ಶಿವಾ (ಪಾರ್ವತಿ) ಮೇಲೆ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೆಟ್ಟುಕೊಂಡ ಶಿವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮರೆತನು. ಹರ್ಷದಿಂದ ಅವನ ಸರ್ವಾಂಗವೂ ರೋಮಾಂಚಿತವಾಗಿ, ಪ್ರೇಮಭರಿತ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಗೌರಿಯನ್ನು ನೋಡಿದನು.
Verse 34
अथ कालीबहिः पुर्य्यां गत्वा पूज्य कुलाम्बिकाम् । विवेश भवनं रम्यं स्वपितुस्सद्विजाङ्गना
ನಂತರ ಆ ಸದ್ಗುಣವತಿ ಕನ್ಯೆ ‘ಕಾಲೀಬಹಿ’ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣದ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಿ, ಕುಲಾಂಬಿಕಾ (ಕುಲದೇವಿ)ಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಬಳಿಕ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಸುಂದರ ಭವನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು।
Verse 35
शङ्करोपि सुरैस्सार्द्धं हरिणा ब्राह्मणा तथा । हिमाचलसमुद्दिष्टं स्वस्थानमगमन्मुदा
ಶಂಕರನು ಕೂಡ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಹರಿಯೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ಜೊತೆಗೂಡಿ, ಹಿಮಾಚಲನು ಸೂಚಿಸಿದ ತನ್ನ ಸ್ವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತೆರಳಿದನು।
Verse 36
तत्र सर्वे सुखं तस्थुस्सेवन्तश्शङ्करं यथा । सम्मानिता गिरीशेन नानाविधसुसम्पदा
ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಸುಖವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಶಂಕರನ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು। ಗಿರೀಶ (ಶಿವ)ನಿಂದ ಸನ್ಮಾನಿತರಾಗಿ ಅವರು ನಾನಾವಿಧ ಮಂಗಳಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಸಮೃದ್ಧರಾದರು।
Verse 46
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे वरागमादिवर्णनं नाम षट्चत्शरिंशोऽध्यायः
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ವಿಭಾಗವಾದ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ತೃತೀಯ ಪಾರ್ವತೀಖಂಡದಲ್ಲಿ ‘ವರಾಗಮಾದಿ-ವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ನಲವತ್ತಾರುನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।
Frequently Asked Questions
Śiva (Maheśvara/Śaṅkara) arrives with his attendants at Himācala’s residence, where Menā and Satī/Pārvatī prepare and perform an auspicious welcome, including nīrājana at the doorway.
Nīrājana ritualizes recognition of divinity: the circling light marks protection, auspiciousness, and surrender, turning a social act of hospitality into a liturgical affirmation of Śiva’s grace-bearing presence.
Śiva is presented as Maheśāna with trilocana (three eyes), serene smile, youthful radiance, and lavish ornaments/garlands/fragrant unguents—iconic markers that encode sovereignty, purity, and auspicious presence for devotees.