Adhyaya 45
Rudra SamhitaParvati KhandaAdhyaya 4546 Verses

शिवरूपदर्शनम् (Menā’s Vision of Śiva’s Divine Form)

ಅಧ್ಯಾಯ 45ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ವರದಿ ಮತ್ತು ನಾರದನ ನೇರ ವಚನಗಳ ಮೂಲಕ ಕಥಾನಕ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ದೇವಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಾರದನು ಶಂಭುವಿನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ನಾನಾವಿಧ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಾರದನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ಶಿವನು ಕೃಪಾಮಯ, ಪರಮ ಮತ್ತು ದಿವ್ಯವಾದ ಅಸಾಧಾರಣ ರೂಪವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ದರ್ಶನದಿಂದ ಆನಂದಿತನಾದ ನಾರದನು ಮೇನಾಳ ಬಳಿಗೆ ಮರಳಿ, ಶಿವನ ಅತುಲ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡುವಂತೆ ಅವಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮೇನಾ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಸ್ವಯಂ ಶಿವತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮಂಗಳಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ—ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ಪ್ರಭೆ, ಪರಿಪೂರ್ಣ ಅಂಗಗಳು, ವಿಚಿತ್ರ ವಸ್ತ್ರಗಳು, ಅನೇಕ ಆಭರಣಗಳು, ಶಾಂತ ಸ್ಮಿತ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಚಂದ್ರಕಲೆ. ದೇವಕಾರ್ಯ→ಸ್ತುತಿ→ಕೃಪಾಪೂರ್ಣ ಪ್ರಕಟಣೆ→ಮೇನಾಳಿಗೆ ದರ್ಶನಸಾಕ್ಷ್ಯ→ರೂಪವರ್ಣನೆ ಎಂಬ ಕ್ರಮ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾಗಿದೆ.

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । एतस्मिन्नन्तरे त्वं हि विष्णुना प्रेरितो द्रुतम् । अनुकूलयितुं शंभुमयास्तन्निकटे मुने

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಓ ಮುನೇ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ನೀನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಶಂಭುವನ್ನು ಅನುಕೂಲಗೊಳಿಸಲು ಅವರ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋದೆ।

Verse 2

तत्र गत्वा स वै रुद्रो भवता सुप्रबोधितः । स्तोत्रैर्नानाविधैस्स्तुत्वा देवकार्यचिकीर्षया

ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ನೀನು ಆ ರುದ್ರನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಾಗೃತನಾಗಿ (ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತನಾಗಿ) ಮಾಡಿದೆ. ನಂತರ ದೇವಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಾನಾವಿಧ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದೆ।

Verse 3

श्रुत्वा त्वद्वचनं प्रीत्या शंभुना धृतमद्भुतम् । स्वरूपमुत्तमन्दिव्यं कृपालुत्वं च दर्शितम्

ನಿನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೇಳಿ ಶಂಭು ಅద్భುತ ಭಾವವನ್ನು ಧರಿಸಿದರು; ಅವರು ತಮ್ಮ ಪರಮ ದಿವ್ಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಕೃಪಾಳುತ್ವವನ್ನೂ ತೋರಿಸಿದರು।

Verse 4

तद्दृष्ट्वा सुन्दरं शम्भुं स्वरूपम्मन्मथा धिकम् । अत्यहृष्यो मुने त्वं हि लावण्यपरमायनम्

ಮನ್ಮಥನಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವಾದ ಸ್ವರೂಪವಿರುವ ಆ ಪರಮಸುಂದರ ಶಂಭುವನ್ನು ಕಂಡು, ಹೇ ಮುನೇ, ನೀನು ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷಗೊಂಡೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನೇ ಸಮಸ್ತ ಲಾವಣ್ಯದ ಪರಮಾಶ್ರಯನು.

Verse 5

स्तोत्रैर्नानाविधैस्स्तुत्वा परमानन्दसंयुतः । आगच्छस्त्वं मुने तत्र यत्र मेना स्थिताखिलैः

ನಾನಾವಿಧ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದವನು ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ಮುನೇ, ಅಲ್ಲಿ ಬಾ; ಅಲ್ಲಿ ಮೇನಾ ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಸುತ್ತುವರಿದು ನಿಂತಿದ್ದಾಳೆ.”

Verse 6

तत्रागत्य सुप्रसन्नो मुनेऽतिप्रेमसंकुलः । हर्षयंस्तां शैलपत्नी मेनान्त्वं वाक्यमब्रवीः

ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು, ಓ ಮುನೇ, ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದನು. ಶೈಲಪತ್ನಿ ಮೇನೆಯನ್ನು ಹರ್ಷಗೊಳಿಸಿ ಅವಳಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು।

Verse 7

नारद उवाच । मेने पश्य विशालाक्षि शिवरूपमनुत्तमम् । कृता शिवेन तेनैव सुकृपा करुणात्मना

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಮೇನೇ, ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ! ಶಿವನ ಆ ಅನುತ್ತಮ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡು. ಕರುಣಾತ್ಮನಾದ ಅದೇ ಶಿವನೇ ನಿನಗೆ ಸುಕೃಪೆಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿದ್ದಾನೆ।

Verse 8

ब्रह्मोवाच । श्रुत्वा सा तद्वचो मेना विस्मिता शैलकामिनी । ददर्श शिवरूपन्तत्परमानन्ददायकम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಶೈಲಕಾಮಿನಿ ಮೇನಾ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡಳು; ನಂತರ ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ನೀಡುವ ಶಿವನ ಆ ರೂಪವನ್ನು ಅವಳು ಕಂಡಳು।

Verse 9

कोटिसूर्यप्रतीकाशं सर्वावयवसुन्दरम् । विचित्रवसनं चात्र नानाभूषणभूषितम्

ಅವರು ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಅವರ ಸರ್ವ ಅಂಗಗಳೂ ಪರಮ ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದವು. ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿಚಿತ್ರ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿ ನಾನಾವಿಧ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 10

सुप्रसन्नं सुहासं च सुलावण्यं मनोहरम् । गौराभं द्युतिसंयुक्तं चन्द्ररेखाविभूषितम्

ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸನ್ನ, ಮೃದು ಹಾಸ್ಯಯುಕ್ತ, ಅಪೂರ್ವ ಲಾವಣ್ಯದಿಂದ ಮನೋಹರರು. ಗೌರವರ್ಣದ ದ್ಯುತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ, ಚಂದ್ರರೇಖೆ (ಅರ್ಧಚಂದ್ರ)ಯಿಂದ ವಿಭೂಷಿತರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 11

सर्वैर्देवगणैः प्रीत्या विष्ण्वाद्यस्सेवितं तथा । सूर्येण च्छत्रितं मूर्ध्नि चन्द्रेण च विशोभितम्

ಎಲ್ಲ ದೇವಗಣಗಳು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ—ವಿಷ್ಣು ಮೊದಲಾದವರೊಡನೆ—ಅವನನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಅವನ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯನು ರಾಜಛತ್ರದಂತೆ ನೆರಳಿಟ್ಟನು, ಚಂದ್ರನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಶೋಭೆ ನೀಡಿದನು।

Verse 12

सर्वथा रमणीयं च भूषितस्य विभूषणैः । वाहनस्य महाशोभा वर्णितुं नैव शक्यते

ಆ ದಿವ್ಯ ವಾಹನವು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಮನೋಹರವಾಗಿದ್ದು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು; ಅದರ ಮಹಾಶೋಭೆ ಮತ್ತು ಕಾಂತಿಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ।

Verse 13

गंगा च यमुना चैव विधत्तः स्म सुचामरे । सिद्धयोऽष्टौ पुरस्तस्य कुर्वन्ति स्म सुनर्त्तनम्

ಗಂಗಾ ಮತ್ತು ಯಮುನಾ ಸುಂದರ ಚಾಮರಗಳನ್ನು ಬೀಸಲು ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು; ಅವನ ಮುಂದೇ ನಿಂತ ಅಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗಳು ಮಂಗಳಕರ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 14

मया चैव तदा विष्णुरिन्द्राद्या ह्यमरास्तथा । स्वं स्वं वेषं सुसम्भूष्य गिरिशेनाचरन्युताः

ಆಗ ನನ್ನೊಡನೆ ವಿಷ್ಣು, ಇಂದ್ರ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರೂ—ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವಿಶೇಷ ವೇಷಭೂಷಣಗಳಿಂದ ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು—ಗಿರೀಶ (ಶಿವ)ನ ಸಂಗಡ ಸಂಚರಿಸಿದರು।

Verse 15

तथा जयेति भाषन्तो नानारूपा गणास्तदा । स्वलङ्कृतमहामोदा गिरीशपुरतोऽचरन्

ಆಗ ಆ ಗಣಗಳು ಅನೇಕ ಅದ್ಭುತ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ “ಜಯ! ಜಯ!” ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾ ಗಿರೀಶನ ಮುಂದೆಯೇ ಸಂಚರಿಸಿದವು। ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು ಮಹಾ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು।

Verse 16

सिद्धाश्चोपसुरास्सर्वे मुनयश्च महासुखाः । ययुश्शिवेन सुप्रीतास्सकलाश्चापरे तथा

ಎಲ್ಲ ಸಿದ್ಧರು, ಉಪಸುರರು ಮತ್ತು ಮುನಿಗಳು ಮಹಾಸುಖದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಶಿವನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೃಪ್ತರಾಗಿ ಹೊರಟರು; ಹಾಗೆಯೇ ಇತರರೂ ಎಲ್ಲರೂ ಹೊರಟರು।

Verse 17

एवन्देवादयस्सर्वे कुतूहलसमन्विताः । परंब्रह्म गृणन्तस्ते स्वपत्नीभिरलंकृताः

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ದಿವ್ಯರು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ತುಂಬಿ, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಅಲಂಕೃತರಾಗಿ, ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಶಿವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು।

Verse 18

विश्वावसुमुखास्तत्र ह्यप्सरोगणसंयुताः । गायन्तोप्यग्रतस्तस्य परमं शाङ्करं यशः

ಅಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾವಸು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ, ಅಪ್ಸರಾ ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅವರು ಅವನ ಮುಂದೆಯಲ್ಲಿ ಶಂಕರ (ಶಿವ)ನ ಪರಮ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಹಾಡಿದರು।

Verse 19

इत्थं महोत्सवस्तत्र बभूव मुनिस त्तम । नानाविधो महेशे हि शैलद्वारि च गच्छति

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅಲ್ಲಿ ಮಹೋತ್ಸವವು ನಡೆಯಿತು. ಮಹೇಶ್ವರನು ಶೈಲದ್ವಾರಕ್ಕೆ ತೆರಳುವಾಗ ನಾನಾವಿಧ ಉತ್ಸವಗಳು ಸಹಜವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ।

Verse 20

तस्मिंश्च समये तत्र सुषमा या परात्मनः । वर्णितुं तां विशेषेण कश्शक्नोति मुनीश्वर

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ, ಪರಮಾತ್ಮ ಶಿವನ ಅನನ್ಯ ಶೋಭೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು. ಓ ಮುನೀಶ್ವರನೇ, ಆ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಯಾರು ವರ್ಣಿಸಬಲ್ಲರು?

Verse 21

तथाविधं च तन्दृष्ट्वा मेना चित्रगता इव । क्षणमासीत्ततः प्रीत्या प्रोवाच वचनं मुने

ಅವರನ್ನು ಅಂಥದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಮೇನಾ ಕ್ಷಣಕಾಲ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರೆದಂತೆಯೇ ಸ್ಥಬ್ಧಳಾದಳು; ನಂತರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ಹೇ ಮುನೇ, ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 22

मेनोवाच । धन्या पुत्री मदीया च यया तप्तं महत्तपः । यत्प्रभावान्महेशान त्वं प्राप्त इह मद्गृहे

ಮೇನಾ ಹೇಳಿದರು—ಧನ್ಯಳಾದಳು ನನ್ನ ಮಗಳು; ಅವಳು ಮಹತ್ತಾದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಹೇ ಮಹೇಶಾನ, ಆ ತಪಸ್ಸಿನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಲೇ ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ।

Verse 23

मया कृता पुरा या वै शिवनिन्दा दुरत्यया । तां क्षमस्व शिवास्वामिन्सुप्रसन्नो भवाधुना

ನಾನು ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ದುರತಿಕ್ರಮ್ಯ ಶಿವನಿಂದೆಯನ್ನು, ಹೇ ಶಿವಸ್ವಾಮಿನ್, ಕ್ಷಮಿಸಿರಿ. ಈಗ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ಕೃಪೆ ತೋರಿರಿ।

Verse 24

ब्रह्मोवाच । इत्थं सम्भाष्य सा मेना संस्तूयेन्दुललाटकम् । साञ्जलिः प्रणता शैलप्रिया लज्जापराऽभवत्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆ ಮಾತಾಡಿ ಮೇನಾ ಚಂದ್ರಕಲಾಧರನಾದ ಗಿರಿಪ್ರಿಯ ಶಿವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದಳು. ನಂತರ ಅಂಜಲಿ ಬದ್ಧವಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದಾಗ, ಶೈಲಪ್ರಿಯಾ ಪಾರ್ವತಿ ಅತ್ಯಂತ ಲಜ್ಜಾಶೀಲಳಾದಳು।

Verse 25

तावत्स्त्रियस्समाजग्मुर्हित्वा कामाननेकशः । बह्व्यस्ताः पुरवासिन्यश्शिवदर्शनलालसाः

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಂದರು, ಹಲವು ಲೋಕಿಕ ಆಸೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ. ಅವರು ನಗರವಾಸಿನಿಯಾದ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯವರು; ಎಲ್ಲರೂ ಶ್ರೀಶಿವನ ಪವಿತ್ರ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಆಕಾಂಕ್ಷಿಗಳಾಗಿದ್ದರು।

Verse 26

मज्जनं कुर्वती काचित्तच्चूर्णसहिता ययौ । द्रष्टुं कुतूहलाढ्या च शङ्करं गिरिजावरम्

ಒಬ್ಬ ಕನ್ಯೆ ಸ್ನಾನಮಾಡುತ್ತಾ ಸುಗಂಧ ಚೂರ್ಣವನ್ನು ಜೊತೆಕೊಂಡು, ಕುತೂಹಲದಿಂದ ತುಂಬಿ ಗಿರಿಜೆಯ ವರನಾದ ಶಂಕರನ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೋದಳು.

Verse 27

काचित्तु स्वामिनस्सेवां सखीयुक्ता विहाय च । सुचामरकरा प्रीत्यागाच्छम्भोर्दर्शनाय वै

ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಕನ್ಯೆ ಸಖಿಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಾಮಿನಿಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸುಂದರ ಚಾಮರ ಹಿಡಿದು, ಹರ್ಷದಿಂದ ಶಂಭುವಿನ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೋದಳು.

Verse 28

काचित्तु बालकं हित्वा पिबन्तं स्तन्यमादरात् । अतृप्तं शङ्करन्द्रष्टुं ययौ दर्शनलालसा

ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕ ಮಗುವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು—ಅದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹಾಲು ಕುಡಿದರೂ ತೃಪ್ತಿಯಾಗದೆ ಇದ್ದಾಗ—ಶಂಕರನ ಮಂಗಳ ದರ್ಶನದ ಆಸೆಯಿಂದ ಹೊರಟಳು.

Verse 29

रशनां बध्नती काचित्तयैव सहिता ययौ । वसनं विपरीतं वै धृत्वा काचिद्ययौ ततः

ಒಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀ ನಡುಬಂಧವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಆ ಇನ್ನೊಬ್ಬಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಹೊರಟಳು. ನಂತರ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ತಿರುಗಿ (ವಿಪರೀತವಾಗಿ) ಧರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟಳು.

Verse 30

भोजनार्थं स्थितं कान्तं हित्वा काचिद्ययौ प्रिया । द्रष्टुं शिवावरं प्रीत्या सतृष्णा सकुतूहला

ಭೋಜನಾರ್ಥವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಕಾಂತನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಒಬ್ಬ ಪ್ರಿಯಾ ಸ್ತ್ರೀ ಹೊರಟಳು—ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹರ್ಷಗೊಂಡು, ತೃಷ್ಣೆ ಮತ್ತು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ತುಂಬಿ—ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಿವನ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ.

Verse 31

काचिद्धस्ते शलाकां च धृत्वांजनकरा प्रिया । अञ्जित्वैकाक्षि सन्द्रष्टुं ययौ शैलसुतावरम्

ಒಬ್ಬ ಪ್ರಿಯ ಸ್ತ್ರೀ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅಂಜನ-ಶಲಾಕೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಅಂಜನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಒಂದು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಜಲ್ ಹಚ್ಚಿ ಶೈಲಸುತೆ ಪರಮೇಶ್ವರಿ (ಪಾರ್ವತಿ)ಯ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೋದಳು।

Verse 32

काचित्तु कामिनी पादौ रञ्जयन्ती ह्यलक्तकैः । श्रुत्वा घोषं च तद्धित्वा दर्शनार्थमुपागता

ಒಬ್ಬ ಯುವತಿ ತನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಅಲಕ್ತಕ (ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ)ದಿಂದ ರಂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು; ಗದ್ದಲವನ್ನು ಕೇಳಿ ತಕ್ಷಣ ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ದರ್ಶನಾರ್ಥವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಬಂದಳು।

Verse 33

इत्यादि विविधं कार्यं हित्वा वासं स्त्रियो ययुः । दृष्ट्वा तु शांकरं रूपं मोहं प्राप्तास्तदाऽभवन्

ಹೀಗೆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮನೆಯ ವಿವಿಧ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಟರು; ಆದರೆ ಶಾಂಕರ ರೂಪವನ್ನು ಕಂಡ ಕ್ಷಣವೇ ಅವರು ತಕ್ಷಣ ಮೋಹಗ್ರಸ್ತರಾದರು—ಆಕರ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಭ್ರಮೆಯಿಂದ ಆವರಿತರಾದರು।

Verse 34

ततस्ताः प्रेमसंविग्नाश्शिवदर्शनहर्षिताः । निधाय हृदि तन्मूर्तिं वचनं चेदमब्रुवन्

ಆಗ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಪ್ರೇಮದಿಂದ ಸಂವಿಗ್ನರಾಗಿ, ಶಿವದರ್ಶನದ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿದರು. ಆ ಶಿವನ ಅದೇ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿಸಿ ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 35

पुरवासिन्य ऊचुः । नेत्राणि सफलान्यासन्हिमवत्पुरवासिनाम् । यो योऽपश्यददो रूपं तस्य वै सार्थकं जनुः

ಪುರವಾಸಿನಿಯರು ಹೇಳಿದರು—ಹಿಮವತ್ಪುರದ ನಿವಾಸಿಗಳ ನೇತ್ರಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಧನ್ಯವಾಗಿ ಫಲವತ್ತಾದವು. ಯಾರು ಯಾರು ಆ ಅದ್ಭುತ ರೂಪವನ್ನು ಕಂಡರೋ, ಅವರ ಜನ್ಮವೇ ಸಾರ್ಥಕವಾಯಿತು.

Verse 36

तस्यैव सफलं जन्म तस्यैव सफलाः क्रियाः । येन दृष्टश्शिवस्साक्षात्सर्वपापप्रणाशकः

ಸರ್ವಪಾಪಪ್ರಣಾಶಕನಾದ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನನ್ನು ಸాక్షಾತ್ ಕಂಡವನ ಜನ್ಮವೇ ಸಫಲ; ಅವನ ಕ್ರಿಯೆಗಳೇ ಫಲಪ್ರದ।

Verse 37

पार्वत्या साधितं सर्वं शिवार्थं यत्तपः कृतम् । धन्येयं कृतकृत्येयं शिवा प्राप्य शिवम्पतिम्

ಶಿವಾರ್ಥವಾಗಿ ಪಾರ್ವತಿ ಮಾಡಿದ ತಪಸ್ಸು ಎಲ್ಲವೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಈ ಶಿವಾ (ಪಾರ್ವತಿ) ಧನ್ಯಳು, ಕೃತಕೃತ್ಯಳು; ಏಕೆಂದರೆ ಅವಳು ಪತಿ-ಸ್ವಾಮಿಯಾಗಿ ಶಿವನನ್ನು ಪಡೆದಳು.

Verse 38

यदीदं युगलं ब्रह्मा न युंज्याच्छिवयोर्मुदा । तदा च सकलोऽप्यस्य श्रमो निष्फलतामियात्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಶಿವ–ಪಾರ್ವತಿಯ ಈ ಜೋಡಿಯನ್ನು ವಿವಾಹಬಂಧದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸದಿದ್ದರೆ, ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಶ್ರಮವೂ ನಿಷ್ಫಲವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 39

सम्यक् कृतं तथा चात्र योजितं युग्ममुत्तमम् । सर्वेषां सार्थता जाता सर्वकार्यसमुद्भवा

ಎಲ್ಲವೂ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯುಗ್ಮವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಎಲ್ಲರ ಉದ್ದೇಶ ಸಾರ್ಥಕವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಮಹತ್ಕಾರ್ಯಗಳ ಉದ್ಭವ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.

Verse 40

विना तु तपसा शम्भोर्दर्शनं दुर्लभन्नृणाम् । दर्शनाच्छंकरस्यैव सर्वे याताः कृतार्थताम्

ಹೇ ಶಂಭೋ! ತಪಸ್ಸಿಲ್ಲದೆ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಶಿವದರ್ಶನ ದುರ್ಲಭ. ಆದರೆ ಶಂಕರನ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಕೃತಾರ್ಥರಾದರು—ಜೀವನದ ಪರಮಾರ್ಥವನ್ನು ಪಡೆದರು.

Verse 41

लक्ष्मीर्नारायणं लेभे यथा वै स्वामिनम्पुरा । तथासौ पार्वती देवी हरम्प्राप्य सुभूषिता

ಹೇಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಸ್ವಾಮಿಯಾಗಿ ಪಡೆದಳೋ, ಹಾಗೆಯೇ ದೇವಿ ಪಾರ್ವತೀ ಹರವನ್ನೇ (ಶಿವನನ್ನು) ಪಡೆದು ಸುಭೂಷಿತಳಾಗಿ, ಮಂಗಳಸಂಪನ್ನಳಾದಳು.

Verse 42

ब्रह्माणं च यथा लेभे स्वामिनं वै सरस्वती । तथासौ पार्वती देवी हरम्प्राप्य सुभूषिता

ಹೇಗೆ ಸರಸ್ವತೀ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಸ್ವಾಮಿಯಾಗಿ ಪಡೆದಳೋ, ಹಾಗೆಯೇ ದೇವಿ ಪಾರ್ವತೀ ಹರವನ್ನೇ (ಶಿವನನ್ನು) ಪಡೆದು ಸುಭೂಷಿತಳಾಗಿ ಪರಿಪೂರ್ಣಳಾದಳು.

Verse 43

वयन्धन्याः स्त्रियस्सर्वाः पुरुषास्सकला वराः । ये ये पश्यन्ति सर्वेशं शंकरं गिरिजापतिम्

ನಾವು ಧನ್ಯರು; ಎಲ್ಲಾ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಧನ್ಯರು, ಎಲ್ಲಾ ಪುರುಷರೂ ಪರಮ ಭಾಗ್ಯವಂತರು—ಯಾರು ಯಾರು ಸರ್ವೇಶ್ವರ ಶಂಕರನನ್ನು, ಗಿರಿಜಾಪತಿಯನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಅವರು.

Verse 44

ब्रह्मोवाच इत्थमुक्त्वा तु वचनं चन्दनैश्चाक्षतैरपि । शिवं समर्चयामासुर्लाजान्ववृषुरादरात्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಇಂತೆಂದು ವಚನ ಹೇಳಿ ಅವರು ಚಂದನ ಹಾಗೂ ಅಕ್ಷತಗಳೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೀಶಿವನನ್ನು ಸಮರ್ಚಿಸಿದರು; ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಲಾಜಾ (ಹೊತ್ತಿದ ಧಾನ್ಯ) ಅರ್ಪಿಸಿ ಅವನ ಮೇಲೆ ಚೆಲ್ಲಿದರು।

Verse 45

तस्थुस्तत्र स्त्रियः सर्वा मेनया सह सोत्सुकाः । वर्णयन्त्योऽधिकम्भाग्यम्मेनायाश्च गिरेरपि

ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಮೇನಾಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ಸುಕ ಸಂತೋಷದಿಂದ ನಿಂತರು; ಮೇನಾಳ ಹಾಗೂ ಪರ್ವತರಾಜ ಹಿಮವಂತನ ಅಪಾರ ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 46

कथास्तथाविधाश्शृण्वंस्तद्वामा वर्णिताश्शुभाः । प्रहृष्टोऽभूत्प्रभुः सर्वैर्मुने विष्ण्वादिभिस्तदा

ಓ ಮುನಿಯೇ, ವಾಮಾ ಶುಭವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ ಇಂತಹ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಪ್ರಭು ಪರಮ ಹರ್ಷಗೊಂಡನು; ಆಗ ವಿಷ್ಣು ಮೊದಲಾದ ಸಮಸ್ತ ದೇವರೂ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು.

Frequently Asked Questions

Nārada, prompted by Viṣṇu for a divine purpose, praises Śiva; Śiva reveals his supreme compassionate form; Nārada then leads Menā to witness that form, establishing her direct darśana.

The chapter encodes a Śaiva epistemology: stuti purifies intention, and darśana functions as validated knowledge (pramāṇa-like certainty) grounded in grace—beauty and radiance signify transcendence made accessible.

A luminous, serene, ornamented Śiva-form: koṭi-sūrya-like radiance, perfect limbs, varied garments and ornaments, gentle smile, bright complexion, and the crescent moon (candrarekhā) as a key iconographic marker.