ईश्वरागमनं हिमवदादि-समागमश्च / The Arrival of Īśvara and the Assembly of Himālaya, Devas, and Mountains

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अथाकर्ण्य गिरीशश्च निजपुर्य्युपकण्ठतः । प्राप्तमीशं सर्वगं वै मुमुदेति हिमालयः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ತನ್ನ ನಗರದ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಭಗವಾನ್ ಗಿರೀಶನು ಬಂದನೆಂದು ಕೇಳಿ ಹಿಮಾಲಯನು ಪರಮಾನಂದಗೊಂಡನು; ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ, ಸರ್ವತ್ರಸ್ಥಿತನಾದ ಈಶ್ವರನೆಂದು ತಿಳಿದು ಹರ್ಷಿಸಿದನು।

Verse 2

अथ सम्भृतसम्भार स्सम्भाषां कर्तुमीश्वरम् । शैलान्प्रस्थापयामास ब्राह्मणानपि सर्वशः

ನಂತರ ಎಲ್ಲ ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಈಶ್ವರನೊಂದಿಗೆ ಸಂಭಾಷಿಸಲು ಹೊರಟನು; ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನೂ ಕಳುಹಿಸಿದನು।

Verse 3

स्वयं जगाम सद्भक्त्या प्राणेप्सुन्द्रष्टुऽमीश्वरम् । भक्त्युद्रुतमनाश्शैलः प्रशंसन् स्वविधिम्मुदा

ಶುದ್ಧ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ಶೈಲನು ತಾನೇ—ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ—ಈಶ್ವರನ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕರಗಿದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ತನ್ನ ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾ ಆನಂದದಿಂದ ಮುಂದುವರಿದನು।

Verse 4

देवसेनां तदा दृष्ट्वा हिमवान्वि स्मयं गतः । जगाम सम्मुखस्तत्र धन्योऽहमिति चिन्तयन्

ಆಗ ದೇವಸೇನೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಮವಾನ್ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡನು. “ನಾನು ಧನ್ಯನು” ಎಂದು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿ ಎದುರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಮುಂದಾದನು।

Verse 5

देवा हि तद्बलं दृष्ट्वा विस्मयम्परमं गताः । आनन्दम्परमम्प्रापुर्देवाश्च गिरयस्तथा

ಆ ಬಲವನ್ನು ಕಂಡ ದೇವತೆಗಳು ಪರಮ ವಿಸ್ಮಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು. ದೇವರೂ ಪರ್ವತಗಳೂ ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ಪಡೆದರು.

Verse 6

पर्वतानां महासेना देवानां च तथा मुने । मिलित्वा विरराजेव पूर्वपश्चिमसागरौ

ಓ ಮುನಿಯೇ! ಪರ್ವತಗಳ ಮಹಾಸೇನೆ ಮತ್ತು ದೇವಸಮೂಹವು ಒಂದಾಗಿ, ಪೂರ್ವ–ಪಶ್ಚಿಮ ಸಾಗರಗಳಂತೆ ವೈಭವದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು.

Verse 7

परस्परं मिलित्वा ते देवाश्च पर्वतास्तथा । कृतकृत्यन्तथात्मानम्मेनिरे परया मुदा

ದೇವತೆಗಳೂ ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿಗಳೂ ಪರಸ್ಪರ ಸೇರಿ ಏಕಮನಸ್ಕರಾದರು. ಪರಮ ಮುದದಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ಕೃತಕೃತ್ಯರೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು.

Verse 8

अथेश्वरम्पुरो दृष्ट्वा प्रणनाम हिमालयः । सर्वे प्रणेमुर्गिरयो ब्राह्मणाश्च सदाशिवम्

ಆಮೇಲೆ ಎದುರು ಇದ್ದ ಈಶ್ವರ ಸದಾಶಿವನನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಮಾಲಯನು ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು. ಎಲ್ಲ ಪರ್ವತಗಳೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ಸದಾಶಿವನಿಗೆ ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿದರು.

Verse 9

वृषभस्थम्प्रसन्नास्यन्नानाभरणभूषितम् । दिव्यावयवलावण्यप्रकाशितदिगन्तरम्

ಅವರು ವೃಷಭಾರೂಢನಾಗಿ, ಪ್ರಸನ್ನ ಮುಖದಿಂದ, ನಾನಾವಿಧ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ದಿವ್ಯ ಅಂಗಗಳ ಲಾವಣ್ಯಕಾಂತಿಯಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳ ಅಂಚುಗಳೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದವು.

Verse 10

सुसूक्ष्माहतसत्पट्टवस्त्रशोभितविग्रहम् । सद्रत्नविलसन्मौलिं विहसन्तं शुचिप्रभम्

ಅವರ ವಿಗ್ರಹವು ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ನೆಯ್ದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಟ್ಟುವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು. ಸದ್ರತ್ನಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಮೌಳಿ; ಮೃದು ಹಾಸ್ಯದಿಂದ ಶುದ್ಧ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 11

भूषाभूताहियुक्तांगमद्भुतावयवप्रभम् । दिव्यद्युतिं सुरेशैश्च सेवितं करचामरैः

ಅವರ ದೇಹವು ಭೂಷಣರೂಪದ ಹಾವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಗವೂ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸಿತು. ದಿವ್ಯದ್ಯುತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ, ಸುರೇಶರು ಕೈಚಾಮರಗಳಿಂದ ಸೇವಿಸಿದರು.

Verse 12

वामस्थिताच्युतन्दक्षभागस्थितविभुम्प्रभुम् । पृष्ठस्थितहरिं पृष्ठपार्श्वस्थितसुरादिकम्

ಅವನು ಕಂಡನು—ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಯುತ (ವಿಷ್ಣು) ನಿಂತಿದ್ದನು, ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಭು ಪ್ರಭು ವಿರಾಜಿಸಿದ್ದನು; ಹಿಂದೆ ಹರಿ, ಮತ್ತು ಹಿಂಬದಿಯ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಗಣಾದಿಗಳು ನಿಂತಿದ್ದರು.

Verse 13

नानाविधिसुराद्यैश्च संस्तुतं लोकशंकरम् । स्वहेत्वात्ततनुम्ब्रह्मसर्वेशं वरदायकम्

ಅವನನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ದಿವ್ಯಸತ್ತ್ವಗಳು ನಾನಾವಿಧವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ—ಲೋಕಹಿತಕರ ಶಂಕರನು. ಅವನು ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನೇ ಬ್ರಹ್ಮ, ಸರ್ವೇಶ್ವರ, ವರದಾಯಕನು।

Verse 14

सगुणं निर्गुणं चापि भक्ताधीनं कृपाकरम् । प्रकृतेः पुरुषस्यापि परं सच्चित्सुखात्मकम्

ಅವನು ಸಗುಣನೂ ನಿರ್ಗುಣನೂ; ಕೃಪಾಕರನು, ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಭಕ್ತಾಧೀನನಂತೆ ಆಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಪ್ರಕೃತಿ-ಪುರುಷಗಳಿಗೂ ಪರಮ; ಸತ್-ಚಿತ್-ಸುಖಸ್ವರೂಪನು।

Verse 15

प्रभोर्दक्षिणभागे तु ददर्श हरिमच्युतम् । विनतातनयारूढं नानाभूषणभूषितम्

ಆಗ ಪ್ರಭುವಿನ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವನು ಹರಿಯನ್ನು—ಅಚ್ಯುತ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು—ಕಂಡನು; ವಿನತಾಪುತ್ರ ಗರುಡನ ಮೇಲೆ ಆರೂಢನಾಗಿ, ನಾನಾವಿಧ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ವಿಭೂಷಿತನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 16

प्रभोश्च वामभागे तु मुने मां सन्ददर्श ह । चतुर्मुखं महाशोभं स्वपरीवारसंयुतम्

ಓ ಮುನೇ, ಪ್ರಭುವಿನ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾನು ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಕಂಡೆ—ಮಹಾಶೋಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ—ತನ್ನ ಪರಿವಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತನಾಗಿ।

Verse 17

एतौ सुरेश्वरौ दृष्ट्वा शिवस्याति प्रियौ सदा । प्रणनाम गिरीशश्च सपरीवार आदरात्

ಶಿವನಿಗೆ ಸದಾ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರು ದೇವೇಶ್ವರರನ್ನು ನೋಡಿ, ಗಿರೀಶ (ಹಿಮಾಲಯ)ನು ತನ್ನ ಪರಿವಾರದೊಂದಿಗೆ ಆದರದಿಂದ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು।

Verse 18

तथा शिवस्य पृष्ठे च पार्श्वयोस्तु विराजितान् । देवादीन्प्रणनामासौ दृष्ट्वा गिरिवरेश्वरः

ಆಗ ಶಿವನ ಹಿಂದೆ ಹಾಗೂ ಅವನ ಎರಡೂ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದ ದೇವಾದಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರ ದಿವ್ಯಗಣಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಗಿರಿವರೇಶ್ವರನಾದ ಹಿಮವಾನ್ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು।

Verse 19

शिवाज्ञया पुरो भूत्वा जगाम स्वपुरं गिरिः । शेषहर्यात्मभूश्शीघ्रं मुनिभिः निर्जरादिभिः

ಶಿವಾಜ್ಞೆಯಿಂದ ಪರ್ವತರಾಜ ಹಿಮವಾನ್ ಮುಂಚಾಗಿ ನಿಂತು ತನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು। ಅವನ ಹಿಂದೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಶೇಷ, ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು), ಆತ್ಮಭೂ (ಬ್ರಹ್ಮ), ಹಾಗೂ ಮುನಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಮರ ದೇವಗಣಗಳು ಅನುಸರಿಸಿದರು।

Verse 20

सर्वे मुनिसुराद्याश्च गच्छन्तः प्रभुणा सह । गिरेः पुरं समुदिताः शशंसुर्बहु नारद

ಓ ನಾರದ, ಎಲ್ಲಾ ಮುನಿಗಳು, ದೇವತೆಗಳು ಮೊದಲಾದವರು ಪ್ರಭುವಿನೊಂದಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತಾ ಗಿರಿಯ ಪುರಕ್ಕೆ (ಹಿಮಾಲಯನಗರಕ್ಕೆ) ಸೇರಿ, ಬಹು ವಚನಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದರು।

Verse 21

रचिते शिखरे रम्ये संस्थाप्य देवतादिकम् । जगाम हिमवांस्तत्र यत्रास्ति विधिवेदिका

ಸುಂದರವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಇತರ ಪವಿತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಹಿಮವಾನ್ ಶಾಸ್ತ್ರವಿಧಿಯಂತೆ ನಿರ್ಮಿತ ವೇದಿಕಾ (ಯಜ್ಞವೇದಿ) ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದನು।

Verse 22

कारयित्वा विशेषेण चतुष्कन्तो रणैर्युतम् । स्नानदानादिकं कृत्वा परीक्षामकरोत्तदा

ಆ ವೇಳೆ ಅವನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಮೂಲೆಗಳ ಯುದ್ಧಮಂಡಪವನ್ನು ಯುದ್ಧೋಪಕರಣಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಿಸಿ, ಸ್ನಾನ-ದಾನಾದಿ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ನಂತರ ಅಂದೇ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದನು.

Verse 23

स्वपुत्रान्प्रेषयामास शिवस्य निकटे तथा । हिमो विष्ण्वादिसम्पूर्णवर्गयुक्तस्य शैलराट्

ನಂತರ ಶೈಲರಾಜ ಹಿಮವಾನ್, ವಿಷ್ಣು ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿವಾರದೊಂದಿಗೆ, ತನ್ನ ಪುತ್ರರನ್ನು ಶ್ರೀಶಿವನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು.

Verse 24

कर्तुमेच्छद्वराचारं महोत्सवपुरस्सरम् । महाहर्षयुतस्सर्वबन्धुयुग्घिमशैलराट्

ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ನಡೆಸಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ, ಮಹಾ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಹಿಮಾಲಯ ಶೈಲರಾಜನು ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಉತ್ಸುಕನಾದನು.

Verse 25

अथ ते गिरिपु त्राश्च तत्र गत्वा प्रणम्य तम् । सस्ववर्गं प्रार्थनान्तामूचुश्शैलेश्वरस्य वै

ಅಂದು ಗಿರಿಪುತ್ರಿಯರು ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸಂಗಾತಿಗಳ ಪರವಾಗಿ ಶೈಲೇಶ್ವರನಿಗೆ (ಪರ್ವತನಾಥನಿಗೆ) ವಿನಯಪೂರ್ವಕ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು।

Verse 26

ततस्ते स्वालयं जग्मुश्शैलपुत्रास्तदाज्ञया । शैलराजाय संचख्युस्ते चायान्तीति हर्षिताः

ನಂತರ ಅವಳ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಗಿರಿಪುತ್ರಿಯರು ತಮ್ಮ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಹರ್ಷದಿಂದ ಶೈಲರಾಜ ಹಿಮಾಲಯನಿಗೆ “ಅವರು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು।

Verse 27

अथ देवाः प्रार्थनान्तां गिरेः श्रुत्वातिहर्षिताः । मुने विष्ण्वादयस्सर्वे सेश्वरा मुमुदुर्भृशम्

ಓ ಮುನಿಯೇ, ಗಿರಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು ಎಂದು ಕೇಳಿ, ವಿಷ್ಣು ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಐಶ್ವರ್ಯಶಕ್ತಿಗಳೊಡನೆ ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷಪಟ್ಟರು।

Verse 28

कृत्वा सुवेषं सर्वेपि निर्जरा मुनयो गणाः । गमनं चक्रुरन्येपि प्रभुणा गिरिराड्गृहम्

ಎಲ್ಲ ಅಮರರು—ಮುನಿಗಳು ಮತ್ತು ಗಣಗಳು—ಸುಂದರ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ಹೊರಟರು. ಇತರರೂ ಪ್ರಭುವಿನೊಂದಿಗೆ ಗಿರಿರಾಜ (ಹಿಮಾಲಯ)ನ ಅರಮನೆಗೃಹಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು।

Verse 29

तस्मिन्नवसरे मेना द्रष्टुकामाभवच्छिवम् । प्रभोराह्वाययामास मुने त्वां मुनिसत्तमम्

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೇನಾ ದೇವಿಗೆ ಶಿವನ ದರ್ಶನದ ಆಸೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅವಳು ಪ್ರಭುವನ್ನು ವಿನಂತಿಸಿ ನಿಮ್ಮನ್ನೂ ಕರೆಯಿಸಿತು।

Verse 30

अगमस्त्वं मुने तत्र प्रभुणा प्रेरितस्तदा । मनसा शिवहृद्धेतुं पूर्णं कर्तुं तमिच्छता

ಓ ಮುನೇ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀನು ಪ್ರಭುವಿನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಹೋದೆ; ಆತನು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಶಿವಹೃದಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಬಯಸಿದನು।

Verse 31

त्वाम्प्रणम्य मुने मेना प्राह विस्मितमानसा । द्रष्टुकामा प्रभो रूपं शंकरस्य मदापहम्

ಓ ಮುನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಭರಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮೇನಾ ಹೇಳಿದಳು—“ಪ್ರಭೋ, ಮದ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಹರಣಮಾಡುವ ಶಂಕರನ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ।”

Verse 42

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायान्तृतीये पार्वतीखण्डे देवगिरिमेलवर्णनं नाम द्विचत्वारिंशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ತೃತೀಯ ಪಾರ್ವತೀಖಂಡದಲ್ಲಿ ‘ದೇವಗಿರಿಮೇಳವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ನಲವತ್ತೆರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।