देवसान्त्वनम् (Devasāntvana) — “Consolation/Reassurance of the Gods”

Verse 1

ब्रह्मोवाच । इत्थं देवैः स्तुता देवी दुर्गा दुर्गार्तिनाशिनी । आविर्बभूव देवानां पुरतो जगदंबिका

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ದೇವರುಗಳು ಇಂತೆ ಸ್ತುತಿಸಿದಾಗ, ದುರ್ಗಾರ್ತಿನಾಶಿನಿ ದೇವಿ ದುರ್ಗೆ ದೇವತೆಗಳ ಮುಂದೆ ಜಗದಂಬಿಕೆಯಾಗಿ ಅವಿರ್ಭವಿಸಿದಳು।

Verse 2

रथे रत्नमये दिव्ये संस्थिता परमाद्भुते । किंकिणीजालसंयुक्ते मृदुसंस्तरणे वरे

ಆಕೆ ಪರಮಾದ್ಭುತವಾದ ರತ್ನಮಯ ದಿವ್ಯ ರಥದಲ್ಲಿ ಆಸೀನಳಾಗಿ, ಕಿಂಕಿಣಿಗಳ ಝಂಕರ ಜಾಲದಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾಗಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮೃದು ಶಯನಾಸನದಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದಳು।

Verse 3

कोटिसूर्याधिकाभास रम्यावयवभासिनी । स्वतेजोराशिमध्यस्था वररूपा समच्छवि

ಆಕೆ ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ದೀಪ್ತಳಾಗಿದ್ದಳು. ಆಕೆಯ ರಮ್ಯ ಅಂಗಗಳು ಸ್ವತಃ ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯ; ತನ್ನ ತೇಜೋರಾಶಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿ, ಸಮವಾದ ನಿರ್ದೋಷ ಕాంతಿಯುಳ್ಳ ಶುಭ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದಳು।

Verse 4

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखंडे देवसान्त्वनं नाम चतुर्थोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ಭಾಗವಾದ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ತೃತೀಯ ವಿಭಾಗ ಪಾರ್ವತೀಖಂಡದಲ್ಲಿ “ದೇವಸಾಂತ್ವನ” ಎಂಬ ನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।

Verse 5

त्रिदेवजननी चण्डी शिवा सर्वार्तिनाशिनी । सर्वमाता महानिद्रा सर्वस्वजनतारिणी

ಅವಳು ತ್ರಿದೇವಜನನಿ ಚಂಡೀ; ಅವಳೇ ಶಿವಾ, ಸಮಸ್ತ ಆರ್ಥಿ-ದುಃಖಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವಳು. ಅವಳೇ ಸರ್ವಮಾತೆ, ಮಹಾನಿದ್ರೆ, ಮತ್ತು ತನ್ನವರಾದ ಎಲ್ಲ ಜನರನ್ನು ಸಂಸಾರಬಂಧನದಿಂದ ದಾಟಿಸುವ ತಾರಿಣಿ.

Verse 6

तेजोराशेः प्रभावात्तु सा तु दृष्ट्वा सुरैश्शिवा । तुष्टुवुस्तां पुनस्ते वै सुरा दर्शनकांक्षिणः

ಆ ದಿವ್ಯ ತೇಜೋರಾಶಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ಶಿವಾ (ಪಾರ್ವತಿ)ಯನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದರು. ಅವಳ ಪುಣ್ಯದರ್ಶನವನ್ನು ಬಯಸಿದ ದೇವಗಣಗಳು ಪುನಃ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

Verse 7

अथ देवगणास्सर्वे विष्ण्वाद्या दर्शनेप्सवः । ददृशुर्जगदम्बां तां तत्कृपां प्राप्य तत्र हि

ನಂತರ ವಿಷ್ಣು ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಗಣಗಳು ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಆಸೆಪಟ್ಟು, ಅಲ್ಲಿ ಅವಳ ಕೃಪೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಆ ಜಗದಂಬೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ದರ್ಶನಮಾಡಿದರು.

Verse 8

बभूवानन्दसन्दोहस्सर्वेषां त्रिदिवौकसाम् । पुनः पुनः प्रणेमुस्तां तुष्टुवुश्च विशेषतः

ತ್ರಿದಿವವಾಸಿಗಳಾದ ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಆನಂದದ ಮಹಾಪ್ರವಾಹ ಉಕ್ಕಿಬಂತು. ಅವರು ಪುನಃ ಪುನಃ ಅವಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ವಿಶೇಷ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

Verse 9

देवा ऊचुः । शिवे शर्वाणि कल्याणि जगदम्ब महेश्वरि । त्वां नतास्सर्वथा देवा वयं सर्वार्तिनाशिनीम्

ದೇವರು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಶಿವೇ, ಹೇ ಶರ್ವಾಣಿ, ಹೇ ಕಲ್ಯಾಣಿ, ಹೇ ಜಗದಂಬೆ, ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರಿ! ನಾವು ದೇವರು ಸರ್ವ ರೀತಿಯಿಂದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇವೆ; ನೀನು ಎಲ್ಲ ಆರ್ಥಿಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವಳು.

Verse 10

न हि जानन्ति देवेशि वेदश्शास्त्राणि कृत्स्नशः । अतीतो महिमा ध्यानं तव वाङ्मनसोश्शिवे

ಹೇ ದೇವೇಶಿ, ಹೇ ಶಿವೇ! ವೇದಗಳೂ ಸಮಸ್ತ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳೂ ನಿನ್ನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲಾರವು. ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆ ಧ್ಯಾನಕ್ಕೂ ಅತೀತ; ನೀನು ವಾಣಿ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅಗ್ರಾಹ್ಯ.

Verse 11

अतद्व्यावृत्तितस्तां वै चकितं चकितं सदा । अभिधत्ते श्रुतिरपि परेषां का कथा मता

ಪರಮ ತತ್ತ್ವವಲ್ಲದದ್ದರಿಂದ ಅವಳು ಸದಾ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾಳೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಶ್ರುತಿಯೂ ಅವಳನ್ನು ನಿತ್ಯ ಆಶ್ಚರ್ಯಭರಿತಳಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಇತರರ ಮಾತೇನು—ಅವರು ಏನು ಗ್ರಹಿಸಬಲ್ಲರು?

Verse 12

जानन्ति बहवो भक्तास्त्वत्कृपां प्राप्य भक्तितः । शरणागतभक्तानां न कुत्रापि भयादिकम्

ಅನೇಕ ಭಕ್ತರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನ ಕೃಪೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಅದನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ. ನಿನ್ನ ಶರಣಾಗತ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಭಯಾದಿಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 13

विज्ञप्तिं शृणु सुप्रीता यस्या दासास्सदाम्बिके । तव देवि महादेवि हीनतो वर्णयामहे

ಹೇ ಪರಮಪ್ರಸನ್ನ ಅಂಬಿಕೇ, ದಯವಿಟ್ಟು ನಮ್ಮ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಕೇಳು. ಹೇ ದೇವಿ, ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ನಾವು ಹೀನರಾದರೂ ನಿನ್ನ ನಿತ್ಯ ದಾಸರಾಗಿ ಈ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇವೆ.

Verse 14

पुरा दक्षसुता भूत्वा संजाता हरवल्लभा । ब्रह्मणश्च परेषां वा नाशयत्वमकंमहत्

ಹಿಂದೆ ನೀನು ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸಿ ಹರ (ಶಿವ)ನ ಪ್ರಿಯಳಾದೆ. ಆ ದಿವ್ಯ ಅವತಾರದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಇತರರಿಗೂ ಇದ್ದ ಮಹಾ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ನೀನು ನಾಶಮಾಡಿದೆ.

Verse 15

पितृतोऽनादरं प्राप्यात्यजः पणवशात्तनुम् । स्वलोकमगमस्त्वं वालभद्दुःखं हरोऽपि हि

ತಂದೆಯಿಂದ ಅನಾದರವನ್ನು ಪಡೆದು ನೀನು ವಿಧಿವಶವಾಗಿ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಸ್ವಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದೆ. ನಿಜಕ್ಕೂ, ಹರ (ಶಿವ) ಬಾಲಸಹಜರೂ ಪೀಡಿತರೂ ಆದವರ ದುಃಖವನ್ನೂ ಹರಣಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 16

न हि जातम्प्रपूर्णं तद्देवकार्यं महेश्वरि । व्याकुला मुनयो देवाश्शरणन्त्वां गता वयम्

ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರಿ, ಆ ದೇವಕಾರ್ಯ ಇನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿಲ್ಲ. ವ್ಯಾಕುಲರಾಗಿ ಮುನಿಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾವು ನಿನ್ನ ಶರಣಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ.

Verse 17

पूर्णं कुरु महेशानि निर्जराणां मनोरथम् । सनत्कुमारवचनं सफलं स्याद्यथा शिवे

ಹೇ ಮಹೇಶಾನಿ, ಅಮರರ ಮನೋರಥವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸು; ಸನತ್ಕುಮಾರನ ವಚನ ಫಲಿಸುವಂತೆ—ಶಿವನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಸಿದ್ಧವಾಗುವಂತೆ.

Verse 18

अवतीर्य क्षितौ देवि रुद्रपत्नी पुनर्भव । लीलां कुरु यथायोग्यं प्राप्नुयुर्निर्जरास्सुखम्

ಓ ದೇವಿ, ಭೂಮಿಗೆ ಅವತರಿಸಿ ಪುನಃ ರುದ್ರಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಭವಿಸು. ಯಥಾಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ದಿವ್ಯಲೀಲೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು; ಅದರಿಂದ ಅಮರ ದೇವರುಗಳು ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ.

Verse 19

सुखी स्याद्देवि रुद्रोऽपि कैलासाचलसंस्थितः । सर्वे भवन्तु सुखिनो दुःखं नश्यतु कृत्स्नशः

ಓ ದೇವಿ, ಕೈಲಾಸಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ರುದ್ರನೂ ಸುಖಿಯಾಗಿರಲಿ. ಎಲ್ಲರೂ ಸುಖಿಗಳಾಗಲಿ; ದುಃಖವೆಲ್ಲ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗಲಿ.

Verse 20

ब्रह्मोवाच । इति प्रोच्यामरास्सर्वे विष्ण्वाद्याः प्रेमसंकुलाः । मौनमास्थाय संतस्थुर्भक्तिनम्रा त्ममूर्तयः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಬಳಿಕ ವಿಷ್ಣುವಾದ್ಯರಾದ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಪ್ರೇಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದರು. ಮೌನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತರು; ಅವರ ಅಂತರಾತ್ಮವೇ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಂದಿತವಾಯಿತು.

Verse 21

शिवापि सुप्रसन्नाभूदाकर्ण्यामरसंस्तुतिम् । आकलय्याथ तद्धेतुं संस्मृत्य स्वप्रभुं शिवम्

ದೇವರ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಶಿವಾ (ಪಾರ್ವತಿ) ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸನ್ನಳಾದಳು. ನಂತರ ಅದರ ಕಾರಣವನ್ನು ಅರಿತು ತನ್ನ ಪ್ರಭುವಾದ ಶಿವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದಳು.

Verse 22

उवाचोमा तदा देवी सम्बोध्य विबुधांश्च तान् । विहस्य मापतिमुखान्सदया भक्तवत्सला

ಆಗ ಭಕ್ತವತ್ಸಲೆಯಾದ, ಕರುಣಾಮಯಿ ದೇವಿ ಉಮಾ ಮಂದಹಾಸದಿಂದ ಆ ದೇವತೆಗಳನ್ನು—ಮಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಮತ್ತು ಅವಳ ಸ್ವಾಮಿ ವಿಷ್ಣು ಮೊದಲಾದವರನ್ನು—ಸಂಬೋಧಿಸಿ ಹೇಳಿದರು।

Verse 23

उमोवाच । हे हरे हे विधे देवा मुनयश्च गतव्यथाः । सर्वे शृणुत मद्वाक्यं प्रसन्नाहं न संशयः

ಉಮೆಯು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಹರಿ, ಹೇ ವಿಧಾತಾ! ಹೇ ದೇವರೇ, ಮುನಿಗಳೇ, ಈಗ ವ್ಯಥೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದವರೇ—ನೀವೆಲ್ಲಾ ನನ್ನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ. ನಾನು ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 24

चरितं मम सर्वत्र त्रैलोक्यस्य सुखावहम् । कृतं मयैवं सकलं दक्षमोहादिकं च तत्

ನನ್ನ ಚರಿತೆಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ; ಅವು ತ್ರಿಲೋಕಕ್ಕೂ ಕ್ಷೇಮ-ಸೌಖ್ಯಕರ. ದಕ್ಷನ ಮೋಹದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರದ ಎಲ್ಲವೂ ನಾನು ಸ್ವಯಂ ನೆರವೇರಿಸಿದೆ.

Verse 25

अवतारं करिष्यामि क्षितौ पूर्णं न संशयः । बहवो हेतवोऽप्यत्र तद्वदामि महादरात्

ನಾನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅವತಾರವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮಾಡುವೆನು—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳಿವೆ; ಅವನ್ನು ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಮಹಾದರದಿಂದ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 26

पुरा हिमाचलो देवा मेना चातिसुभक्तितः । सेवां मे चक्रतुस्तात जननीवत्सतीतनोः

ಹಿಂದೆ, ಹೇ ಪ್ರಿಯನೇ, ದಿವ್ಯ ಹಿಮಾಚಲ ಮತ್ತು ಮೇನಾ—ಅತಿಶಯ ಶುದ್ಧಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿ—ನನಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದರು, ತಾಯಿಯಂತೆ ಸ्नेಹದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದರು.

Verse 27

इदानीं कुरुतस्सेवां सुभक्त्या मम नित्यशः । मेना विशेषतस्तत्र सुतात्वेनात्र संशयः

ಈಗ ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಶುದ್ಧ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿತ್ಯವೂ ನನಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರಿ. ಓ ಮೇನಾ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಾನು ನಿನ್ನ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಅವತರಿಸುವೆನು.

Verse 28

रुद्रो गच्छतु यूयं चावतारं हिमवद्गृहे । अतश्चावतरिष्यामि दुःखनाशो भविष्यति

ರುದ್ರನು ಹೋಗಲಿ; ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಹಿಮವಾನನ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಅವತಾರ ಧರಿಸಲು ಹೋಗಿರಿ. ನಂತರ ನಾನೂ ಅವತರಿಸುವೆನು; ಆಗ ದುಃಖನಾಶವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗುವುದು.

Verse 29

सर्वे गच्छत धाम स्वं स्वं सुखं लभतां चिरम् । अवतीर्य सुता भूत्वा मेनाया दास्य उत्सुखम्

ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ನಿಮ್ಮ ನಿಮ್ಮ ಧಾಮಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ನಿಮ್ಮ ನಿಮ್ಮ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯಿರಿ. ನಾನು ಅವತರಿಸಿ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ ಮೇನಾಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡಲು ಉತ್ಸುಕಳಾಗಿರುವೆನು.

Verse 30

हरपत्नी भविष्यामि सुगुप्तं मतमात्मनः । अद्भुता शिवलीला हि ज्ञानिनामपि मोहिनी

ನಾನು ಹರನ ಪತ್ನಿಯಾಗುವೆನು—ಇದು ನನ್ನ ಹೃದಯದ ಅತ್ಯಂತ ಗುಪ್ತವಾದ ಸಂಕಲ್ಪ. ಶಿವನ ದಿವ್ಯ ಲೀಲೆಯು ಅದ್ಭುತವಾದುದು, ಅದು ಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನೂ ಮೋಹಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 31

यावत्प्रभृति मे त्यक्ता स्वतनुर्दक्षजा सुराः । पितृतोऽनादरं दृष्ट्वा स्वामिनस्तत्क्रतौ गता

ಎಲೈ ದೇವತೆಗಳೇ! ನಾನು ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ನನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಂದಿನಿಂದ, ನನ್ನ ತಂದೆಯು ನನ್ನ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಅನಾದರವನ್ನು ಕಂಡು, ಅವರು ಆ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಹೋದರು.

Verse 32

तदाप्रभृति स स्वामी रुद्रः कालाग्निसंज्ञकः । दिगम्बरो बभूवाशु मच्चिन्तनपरायणः

ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಆ ಸ್ವಾಮಿ ರುದ್ರನು 'ಕಾಲಾಗ್ನಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು. ಅವನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ದಿಗಂಬರನಾಗಿ, ಕೇವಲ ನನ್ನ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಮಗ್ನನಾದನು.

Verse 33

मम रोषं क्रतौ दृष्ट्वा पितुस्तत्र गता सती । अत्यजत्स्वतनुं प्रीत्या धर्मज्ञेति विचारतः

ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ರೋಷವನ್ನು ಕಂಡು ಸತಿ ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋದಳು. ಧರ್ಮಮರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದ ದೃಢ ವಿಚಾರದಿಂದ ಅವಳು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಳು.

Verse 34

योग्यभूत्सदनं त्यक्त्वा कृत्वा वेषमलौकिकम् । न सेहे विरहं सत्या मद्रूपाया महेश्वरः

ಯೋಗ್ಯವಾದ ನಿವಾಸವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಅಲೌಕಿಕ ವೇಷವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಮಹೇಶ್ವರನು ಸತಿಯ ವಿರಹವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ ಹೋದನು—ಅವಳು ನನ್ನ ರೂಪವಾಗಿ (ಪಾರ್ವತೀ ರೂಪದಲ್ಲಿ) ಪ್ರಕಟವಾದಳು.

Verse 35

मम हेतोर्महादुःखी स बभूव कुवेषभृत् । अत्यजत्स तदारभ्य कामजं सुखमुत्तमम्

ನನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನು ಮಹಾದುಃಖಿತನಾಗಿ ಕಠೋರ ತಪಸ್ವಿ ವೇಷವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು. ಅಂದಿನಿಂದಲೇ ಕಾಮಜನ್ಯವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸುಖಗಳನ್ನೂ ಅವನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು.

Verse 36

अन्यच्छृणुत हे विष्णो हे विधे मुनयः सुराः । महाप्रभोर्महेशस्य लीलां भुवनपालिनीम्

ಹೇ ವಿಷ್ಣೋ, ಹೇ ವಿಧಾತಾ (ಬ್ರಹ್ಮಾ), ಹೇ ಮುನಿಗಳೇ, ದೇವರೇ—ಇನ್ನೊಂದು ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ: ಭುವನಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಮಹಾಪ್ರಭು ಮಹೇಶನ ಲೀಲೆಯನ್ನು.

Verse 37

विधाय मालां सुप्रीत्या ममास्थ्नां विरहाकुलः । न शान्तिं प्राप कुत्रापि प्रबुद्धो ऽप्येक एव सः

ವಿರಹದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ ಅವನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಅಸ್ಥಿಗಳಿಂದ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದನು; ಆದರೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಾಗೃತನಾಗಿದ್ದರೂ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಶಾಂತಿ ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ—ಅವನು ಒಬ್ಬನೇ ಉಳಿದನು.

Verse 38

इतस्ततो रुरोदोच्चैरनीश इव स प्रभुः । योग्यायोग्यं न बुबुधे भ्रमन्सर्वत्र सर्वदा

ಅವನು ಪ್ರಭುವಾಗಿದ್ದರೂ ಅಸಹಾಯಕನಂತೆ ಇಲ್ಲಿ-ಅಲ್ಲಿ ಅಲೆದು ಜೋರಾಗಿ ಅತ್ತನು. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸದಾ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ಯೋಗ್ಯ-ಅಯೋಗ್ಯ ಭೇದವನ್ನು ಅರಿಯಲಿಲ್ಲ।

Verse 39

इत्थं लीलां हरोऽकार्षीद्दर्शयन्कामिनां प्रभुः । ऊचे कामुकवद्वाणीं विरहव्याकुलामिव

ಹೀಗೆ ಪ್ರಭು ಹರನು ಕಾಮಿಗಳಿಗೇ ಪ್ರೇಮಲೀಲೆಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ ದಿವ್ಯಲೀಲೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದನು. ವಿರಹದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾದ ಕಾಮುಕನಂತೆ ವಚನಗಳನ್ನು ನುಡಿದನು।

Verse 40

वस्तुतोऽविकृतोऽदीनोऽस्त्यजितः परमेश्वरः । परिपूर्णः शिवः स्वामी मायाधीशोऽखिलेश्वरः

ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಅವಿಕಾರಿ, ಅದೀನ, ಅಜಿತ. ಆ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಶಿವಸ್ವಾಮಿ ಮಾಯಾಧೀಶನು, ಅಖಿಲೇಶ್ವರನು।

Verse 41

अन्यथा मोहतस्तस्य किं कामाच्च प्रयोजनम् । विकारेणापि केनाशु मायालिप्तो न स प्रभुः

ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಮೋಹಾತೀತನಾದ ಅವನಿಗೆ ಕಾಮನೆಯೇನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಯಾವ ವಿಕಾರದಿಂದ ಆ ಪರಮ ಪ್ರಭು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಲಿಪ್ತನಾಗಬಲ್ಲನು?

Verse 42

रुद्रोऽतीवेच्छति विभुस्स मे कर्तुं करग्रहम् । अवतारं क्षितौ मेनाहिमाचलगृहे सुराः

ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ವಿಭುವಾದ ರುದ್ರನು ನನ್ನ ಕೈಯನ್ನು ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ದೇವತೆಗಳೇ, ನಾನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿ ಮೇನಾ–ಹಿಮಾಚಲರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 43

अतश्चावतरिष्यामि रुद्रसन्तोषहेतवे । हिमागपत्न्यां मेनाया लौकिकीं गतिमाश्रिता

ಆದ್ದರಿಂದ ರುದ್ರನ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಅವತರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹಿಮಾಲಯನ ಪತ್ನಿ ಮೇನಾದೇವಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಲೌಕಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ನಾನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 44

भक्ता रुद्रप्रिया भूत्वा तपः कृत्वा सुदुस्सहम् । देवकार्यं करिष्यामि सत्यं सत्यं न संशयः

ರುದ್ರನ ಪ್ರಿಯಭಕ್ತೆಯಾಗಿಯಾಗಿ ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ದುಸ್ಸಹ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ದೇವಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇದು ಸತ್ಯ, ಸತ್ಯವೇ—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 45

गच्छत स्वगृहं सर्वे भव भजत नित्यशः । तत्कृपातोऽखिलं दुःखं विनश्यति न संशयः

ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ನಿಮ್ಮ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ನಿತ್ಯ ಭವ (ಶ್ರೀಶಿವ)ನನ್ನು ಭಜಿಸಿ. ಅವರ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಸಮಸ್ತ ದುಃಖ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 46

भविष्यति कृपालोस्तु कृपया मंगलं सदा । वन्द्या पूज्या त्रिलोकेऽहं तज्जायेति च हेतुतः

ಕರುಣಾಮಯನಾದ ಪ್ರಭುವಿನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಸದಾ ಮಂಗಳವೇ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದ—ನಾನು ಅವರ ಸಹಧರ್ಮಿಣಿಯಾಗುವದರಿಂದ—ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ನಾನು ವಂದ್ಯಳೂ ಪೂಜ್ಯಳೂ ಆಗುವೆನು.

Verse 47

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा जगदम्बा सा देवानां पश्यतान्तदा । अन्तर्दधे शिवा तात स्वं लोकम्प्राप वै द्रुतम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಜಗದಂಬೆಯು ದೇವತೆಗಳು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ, ಪ್ರಿಯನೇ, ಅಂತರ್ಧಾನವಾಯಿತು. ಶಿವಾ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತನ್ನ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆದಳು.

Verse 48

विष्ण्वादयस्सुरास्सर्वे मुनयश्च मुदान्विताः । कृत्वा तद्दिशि संनामं स्वस्वधामानि संययुः

ಆಗ ವಿಷ್ಣುವು ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮುನಿಗಳು ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಆ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಧಾಮಗಳಿಗೆ ಹೊರಟುಹೋದರು।

Verse 49

इत्थं दुर्गासुचरितं वर्णितं ते मुनीश्वर । सर्वदा सुखदं नॄणां भुक्तिमुक्तिप्रदायकम्

ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಿನಗೆ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ಪವಿತ್ರ ಸುಚರಿತವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸದಾ ಜನರಿಗೆ ಸುಖಪ್ರದವಾಗಿ ಭೋಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 50

य इदं शृणुयान्नित्यं श्रावयेद्वा समाहितः । पठेद्वा पाठयेद्वापि सर्वान्कामान वाप्नुयात्

ಇದನ್ನು ನಿತ್ಯ ಕೇಳುವವನು, ಅಥವಾ ಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತದಿಂದ ಕೇಳಿಸುವವನು; ಓದುವವನು ಅಥವಾ ಓದಿಸುವವನು—ಅವನು ಎಲ್ಲ ಶುಭಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.