
ಅಧ್ಯಾಯ 39 ನಾರದ–ಬ್ರಹ್ಮ ಸಂವಾದರೂಪದಲ್ಲಿದೆ. ನಾರದನು ಮಂಗಳಪತ್ರಿಕೆ (ವಿವಾಹ ಆಹ್ವಾನ/ಸ್ವೀಕೃತಿ ಪತ್ರ) ಬಂದಾಗ ಶಶಿಮೌಳಿ ಶಂಕರನು ಏನು ಮಾಡಿದನು ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ—ಶಿವನು ಆನಂದದಿಂದ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಹರ್ಷದಿಂದ ನಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ದೂತರನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಇದರಿಂದ ದಿವ್ಯತ್ವದ ಜೊತೆಗೆ ಲೋಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವ ಮಾದರಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅವನು ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಓದಿಸಿ, ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ವಿವಾಹಸ್ವೀಕಾರವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೂತರಿಗೆ—ನಿಮ್ಮ ಕಾರ್ಯ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ; ನನ್ನ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ನೀವು ಹಾಜರಾಗಿರಿ, ನಾನು ವಿವಾಹವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದೇನೆ—ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವರು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೊರಟು ತಮ್ಮ ದೌತ್ಯಸಫಲತೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಕಥಾಶ್ರವಣ ಮಂಗಳಕರ, ಪಾಪನಾಶಕ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಶಿವಲೀಲೆ ಪರಾತ್ಪರತೆಯನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕಗಳು ವಿವಾಹ ಸಿದ್ಧತೆಗಳತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಾ ಮಂಗಳಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಿವನ ಕೃಪಾಮಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ।
Verse 1
नारद उवाच । विधे तात महाप्राज्ञ विष्णुशिष्य नमोऽस्तु ते । अद्भुतेयं कथाश्रावि त्वत्तोऽस्माभिः कृपानिधे
ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಧಾತ ಬ್ರಹ್ಮಾ! ತಾತಾ, ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ, ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವಿನ ಶಿಷ್ಯ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಕೃಪಾನಿಧಿ, ನಿಮ್ಮಿಂದಲೇ ನಾವು ಈ ಅದ್ಭುತ ಪವಿತ್ರ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದೆವು।
Verse 2
इदानीं श्रोतुमिच्छामि चरितं शशिमौलिनः । वैवाहिकं सुमाङ्गल्यं सर्वाघौघविनाशनम्
ಈಗ ನಾನು ಶಶಿಮೌಳಿ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ—ಅವರ ವಿವಾಹದ ಪರಮ ಶುಭ, ಸುಮಂಗಳಮಯ ಕಥನವನ್ನು; ಅದು ಸಮಸ್ತ ಪಾಪಸಮೂಹವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ।
Verse 3
किं चकार महादेवः प्राप्य मङ्गलपत्रिकाम् । तां श्रावय कथान्दिव्यां शङ्करस्सपरात्मनः
ಮಂಗಳಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ ಮಹಾದೇವನು ಏನು ಮಾಡಿದನು? ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ಶಂಕರನ ಆ ದಿವ್ಯ ಕಥೆಯನ್ನು ನಮಗೆ ಕೇಳಿಸು।
Verse 4
ब्रह्मोवाच । शृणु वत्स महाप्राज्ञ शाङ्करम्परमं यशः । यच्चकार महादेवः प्राप्य मङ्गलपत्रिकाम्
ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ವತ್ಸ, ಓ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ! ಶಂಕರನ ಪರಮ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕೇಳು; ಮಂಗಳಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಮೇಲೆ ಮಹಾದೇವನು ಮಾಡಿದುದನ್ನು।
Verse 5
अथ शम्भुर्गृहीत्वा तां मुदा मंगलपत्रिकाम् । विजहास प्रहृष्टात्मा मानन्तेषां व्यधाद्विभुः
ಆಮೇಲೆ ಶಂಭು ಆ ಮಂಗಳಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಹರ್ಷಿತಾತ್ಮನಾಗಿ ನಗಿದನು; ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ವಿಭುವು ತನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದವರಿಗೆ ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡಿದನು।
Verse 6
वाचयित्वा च तां सम्यग्स्वीचकार विधानतः । तज्जनन्यापयामास बहुसम्मान्य चादृतः
ಅವಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಓದಿಸಿ, ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು; ನಂತರ ಬಹುಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆದರದಿಂದ ಅವಳ ತಾಯಿಗೆ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು।
Verse 7
उवाच सुनिवर्गांस्तान्कार्य्यं सम्यक् कृतं शुभम् । आगन्तव्यं विवाहे मे विवाहस्स्वीकृतो मया
ಅವಳು ಆ ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು—“ಶುಭಕಾರ್ಯ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿದೆ. ನೀವು ನನ್ನ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ತಪ್ಪದೇ ಬರಬೇಕು; ಈ ವಿವಾಹವನ್ನು ನಾನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದೇನೆ.”
Verse 8
इत्याकर्ण्य वचश्शम्भोः प्रहृष्टास्ते प्रणम्य तम् । परिक्रम्य ययुर्धाम शंसन्तः स्वं विधिम्परम्
ಶಂಭುವಿನ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವರು ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ಹರ್ಷಿತರಾದರು. ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ತಮ್ಮ ಧಾಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ, ಅವನು ಬೋಧಿಸಿದ ಪರಮ ವಿಧಿ (ಧರ್ಮ)ವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.
Verse 9
अथ देवेश्वरश्शम्भुस्सामरस्त्वां मुने द्रुतम् । लौकिकाचारमाश्रित्य महालीलाकरः प्रभुः
ನಂತರ ದೇವೇಶ್ವರ ಶಂಭು—ಎಲ್ಲರೊಡನೆ ಸಮರಸನಾಗಿ—ಓ ಮುನೇ, ತ್ವರಿತವಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು. ಮಹಾಲೀಲಾಕರನಾದ ಆ ಪ್ರಭು, ತನ್ನ ಲೀಲಾರ್ಥವಾಗಿ ಲೌಕಿಕ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದನು.
Verse 10
त्वमागतः परप्रीत्या प्रशंसंस्त्वं विधिम्परम् । प्रणमंश्च नतस्कन्धो विनीतात्मा कृताञ्जलिः
ನೀನು ಪರಮ ಪ್ರೀತಿ-ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಂದು, ಆ ಪರಮ ವಿಧಿ (ಧರ್ಮ)ವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯ. ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾ, ಭುಜಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿ, ವಿನೀತಾತ್ಮನಾಗಿ, ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿಂತಿದ್ದೀಯ.
Verse 11
अस्तौस्सुजयशब्दान्हि समुच्चार्य मुहुर्मुहुः । निदेशं प्रार्थयंस्तस्य प्रशंसंस्त्वं विधिम्मुने
ನೀನು ಮರುಮರು ಜೋರಾಗಿ ‘ಜಯ ಜಯ’ ಎಂಬ ಮಂಗಳಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಆ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ; ಹೇ ಮುನೇ, ವಿಧಿ-ವಿಧಾನದ ಉಪದೇಶವನ್ನು ವಿನಯದಿಂದ ಬೇಡಿಕೊಂಡೆ।
Verse 12
ततश्शंभुः प्रहृष्टात्मा दर्शयंल्लौकिकीं गतिम् । उवाच मुनिवर्य त्वां प्रीणयञ्छुभया गिरा
ನಂತರ ಶಂಭು ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಗೊಂಡು, ಲೀಲಾರ್ಥವಾಗಿ ಲೋಕಿಕ ನಡೆ ತೋರಿಸುತ್ತಾ, ಶುಭವಚನಗಳಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ, ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ಮಾತನಾಡಿದನು।
Verse 13
शिव उवाच । प्रीत्या शृणु मुनिश्रेष्ठ ह्यस्मत्तोऽद्य वदामि ते । ब्रुवे तत्त्वां प्रियो मे यद्भक्तराजशिरोमणिः
ಶಿವನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕೇಳು; ಇಂದು ನಾನೇ ನಿನಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ನೀನು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನು; ಭಕ್ತರಾಜರೊಳಗೆ ಶಿರೋಮಣಿಯಾಗಿರುವದರಿಂದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತೇನೆ।
Verse 14
कृतं महत्तपो देव्या पार्वत्या तव शासनात् । तस्यै वरो मया दत्तः पतित्वे तोषितेन वै
ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ದೇವಿ ಪಾರ್ವತೀ ಮಹತ್ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು. ಅದರಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿ ನಾನು ಅವಳಿಗೆ ಈ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದೆನು—ನಾನೇ ಅವಳ ಪತಿಯಾಗುವೆನು ಎಂದು।
Verse 15
करिष्येऽहं विवाहं च तस्या वश्यो हि भक्तितः । सप्तर्षिभिस्साधितश्च तल्लग्नं शोधितं च तैः
ನಾನು ಅವಳ ವಿವಾಹವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುವೆನು; ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅವಳ ವಶನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು ಶುಭ ಲಗ್ನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ, ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
Verse 16
अद्यतस्सप्तमे चाह्नि तद्भविष्यति नारद । महोत्सवं करिष्यामि लौकिकीं गतिमाश्रितः
ಓ ನಾರದ, ಇಂದಿನಿಂದ ಏಳನೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಅದು ಸಂಭವಿಸುವುದು. ಲೋಕಾಚಾರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನಾನು ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುವೆನು.
Verse 17
ब्रह्मोवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्य शंकरस्य परात्मनः । प्रसन्नधीः प्रभुं नत्वा तात त्वं वाक्यमब्रवीः
ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ಶಂಕರನ ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಓ ಪ್ರಿಯನೇ, ನೀನು ಪ್ರಸನ್ನಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ನಂತರ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದೆ.
Verse 18
नारद उवाच । भवतस्तु व्रतमिदम्भक्तवश्यो भवान्मतः । सम्यक् कृतं च भवता पार्वतीमानसेप्सितम्
ನಾರದರು ಹೇಳಿದರು—ನಿಮ್ಮ ಈ ವ್ರತವು ಯುಕ್ತವೇ; ನೀವು ಭಕ್ತವಶನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ನೀವು ಇದನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿ, ಪಾರ್ವತಿಯ ಮನದ ಅಭೀಷ್ಟವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ್ದೀರಿ।
Verse 19
कार्यं मत्सदृशं किञ्चित्कथनीयन्त्वया विभो । मत्वा स्वसेवकं मां हि कृपां कुरु नमोऽस्तु ते
ಹೇ ವಿಭೋ, ನನಗೆ ತಕ್ಕ ಯಾವುದಾದರೂ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ದಯವಿಟ್ಟು ಹೇಳು. ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಸೇವಕನೆಂದು ತಿಳಿದು ಕೃಪೆ ತೋರಿಸು; ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।
Verse 20
ब्रह्मोवाच । इत्युक्तस्तु त्वया शम्भुश्शंकरो भक्तवत्सलः । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा सादरं त्वां मुनीश्वर
ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ನೀನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಭಕ್ತವತ್ಸಲ ಶಂಭು-ಶಂಕರನು ಪ್ರಸನ್ನಾತ್ಮನಾಗಿ, ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರ, ನಿನಗೆ ಆದರದಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದನು।
Verse 21
शिव उवाच । विष्णुप्रभृतिदेवांश्च मुनीन्सिद्धानपि ध्रुवम् । त्वन्निमन्त्रय मद्वाण्या मुनेऽन्यानपि सर्वतः
ಶಿವನು ಹೇಳಿದನು—ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವಿಷ್ಣು ಮೊದಲಾದ ದೇವರನ್ನು, ಮುನಿಗಳನ್ನು, ಸಿದ್ಧರನ್ನೂ ಆಹ್ವಾನಿಸು. ಓ ಮುನೇ, ನನ್ನ ವಾಣಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಇತರ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಕೂಡ ಕರೆಯು.
Verse 22
सर्व आयान्तु सोत्साहास्सर्वशोभासमन्विताः । सस्त्रीसुतगणाः प्रीत्या मम शासनगौरवात्
ಎಲ್ಲರೂ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಸಮಸ್ತ ಶೋಭೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿ ಬರಲಿ; ಪತ್ನಿ, ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಪರಿವಾರಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬರಲಿ.
Verse 23
नागमिष्यन्ति ये त्वत्र मद्विवाहोत्सवे मुने । ते स्वकीया न मन्तव्या मया देवादयः खलु
ಓ ಮುನೇ, ನನ್ನ ವಿವಾಹೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಾರದವರು—ಅವರು ದೇವತೆಗಳಾದರೂ—ನಾನು ಅವರನ್ನು ನನ್ನವರಾಗಿ ಎಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 24
ब्रह्मोवाच । इतीशाज्ञां ततो धृत्वा भवाञ्छङ्करवल्लभः । सर्वान्निमन्त्रयामास तं तं गत्वा द्रुतं मुने
ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಈಶ್ವರನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಶಂಕರನ ಪ್ರಿಯನಾದ ಭವಾನ್, ಓ ಮುನೇ, ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು।
Verse 25
शम्भूपकण्ठमागत्य द्रुतं मुनिवरो भवान् । तद्दूत्यात्तत्र सन्तस्थौ तदाज्ञाम्प्राप्य नारद
ಓ ನಾರದ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನೀನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಶಂಭುವಿನ ಪ್ರಿಯ ಸೇವಕ ಪಕಂಠನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದೆ; ಅವನ ದೂತನಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಅವನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಡೆದೆಯೆ।
Verse 26
शिवोऽपि तस्थौ सोत्कण्ठस्तदागमनलालसः । स्वगणैस्सोत्सवैस्सवेंर्नृत्यद्भिस्सर्वतोदिशम्
ಶಿವನೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉತ್ಕಂಠೆಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ಅವಳ ಆಗಮನವನ್ನು ಕಾತರದಿಂದ ಕಾಯುತ್ತ ನಿಂತನು. ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಅವನ ಸ್ವಗಣರು ಉತ್ಸವಾನಂದದಿಂದ ನೃತ್ಯಮಾಡಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸಿದರು.
Verse 27
एतस्मिन्नेव काले तु रचयित्वा स्ववेषकम् । आजगामाच्युतश्शीघ्रं कैलासं सपरिच्छदः
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಯುತನು (ವಿಷ್ಣು) ತನ್ನ ವೇಷವನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಪರಿಚಾರಕರು ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯ ಪರಿಕರಗಳೊಂದಿಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಬಂದನು.
Verse 28
शिवम्प्रणम्य सद्भक्त्या सदारस्सदलो मुदा । तदाज्ञाम्प्राप्य सन्तस्थौ सुस्थाने प्रीतमानसः
ಸದ್ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಪತ್ನಿ ಹಾಗೂ ಸಹಚರರೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಆನಂದಿಸಿದನು. ಶಿವಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಪ್ರೀತಿಭರಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಯೋಗ್ಯಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಂತುಕೊಂಡನು.
Verse 29
तथाहं स्वगणैराशु कैलासमगमं मुदा । प्रभुम्प्रणम्यातिष्ठं वै सानन्दस्स्वगणान्वितः
“ಆಮೇಲೆ ನಾನು ನನ್ನ ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಆನಂದದಿಂದ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದೆನು. ಪ್ರಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಗಣಗಳೊಡನೆ ಸಾನಂದವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತುಕೊಂಡೆನು.”
Verse 30
इन्द्रादयो लोकपाला आययुस्सपरिच्छदाः । तथैवालंकृतास्सर्वे सोत्सवास्सकलत्रकाः
ಇಂದ್ರಾದಿ ಲೋಕಪಾಲಕರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಪರಿಚಾರಕವರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಬಂದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲರೂ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿ, ಉತ್ಸವಭಾವದಿಂದ, ಪತ್ನಿಯರೊಡನೆ ಆಗಮಿಸಿದರು.
Verse 31
तथैव मुनयो नागास्सिद्धा उपसुरा स्तथा । आययुश्चापरेऽपीह सोत्सवास्सुनिमन्त्रिताः
ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮುನಿಗಳು, ನಾಗರು, ಸಿದ್ಧರು ಹಾಗೂ ಉಪಸುರರೂ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದರು; ಇನ್ನೂ ಅನೇಕರು ಸಹ ಯಥಾವಿಧಿ ಆಹ್ವಾನಿತರಾಗಿ ಉತ್ಸವಾನಂದದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು।
Verse 32
महेश्वरस्तदा तत्रागतानां च पृथक् पृथक् । सर्वेषाममराद्यानां सत्कारं व्यदधान्मुदा
ಆಗ ಮಹೇಶ್ವರನು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ—ದೇವರಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ—ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ, ಹರ್ಷದಿಂದ, ಯಥೋಚಿತ ಸತ್ಕಾರವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು।
Verse 33
अथोत्सवो महानासीत्कैलासे परमोद्भुतः । नृत्यादिकन्तदा चक्रुर्यथायोग्यं सुरस्त्रियः
ಆಮೇಲೆ ಕೈಲಾಸದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಅದ್ಭುತವಾದ ಮಹೋತ್ಸವವು ಉಂಟಾಯಿತು; ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ದೇವಾಂಗನರು ಯಥಾಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ನೃತ್ಯಾದಿ ಕಲೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು।
Verse 34
एतस्मिन्समये देवा विष्ण्वाद्या ये समागताः । यात्रां कारयितुं शम्भोस्तत्रोषुस्तेऽखिला मुने
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಾದಿ ಸೇರಿದ್ದ ದೇವರೆಲ್ಲರೂ, ಓ ಮುನಿಯೇ, ಶಂಭುವಿನ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಅಲ್ಲಿ ತಂಗಿದರು।
Verse 35
शिवाज्ञप्तास्तदा सर्वे मदीयमिति यन्त्रिताः । शिवकार्यमिदं सर्वं चक्रिरे शिवसेवनम्
ಆಗ ಎಲ್ಲರೂ ಶಿವಾಜ್ಞೆಯಿಂದ, ‘ನಾವು ಅವನವರೇ’ ಎಂಬ ಭಾವದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿತರಾಗಿ, ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಶಿವಕಾರ್ಯವೆಂದು ಮಾಡಿ, ಶಿವಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು।
Verse 36
मातरस्सप्त तास्तत्र शिवभूषाविधिम्परम् । चक्रिरे च मुदा युक्ता यथायोग्यन्तथा पुनः
ಅಲ್ಲಿ ಆ ಏಳು ದಿವ್ಯಮಾತೃಕೆಯರು ಆನಂದದಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿ ಶಿವನ ಪರಮ ಭೂಷಾವಿಧಿಯನ್ನು ಯಥಾಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದರು; ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳಿಸಿದರು।
Verse 37
तस्य स्वाभाविको वेषो भूषाविविरभूत्तदा । तस्येच्छया मुनिश्रेष्ठ परमेशस्य सुप्रभो
ಆಗ ಅವನ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ವೇಷವೇ ಭೂಷಣದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು. ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ಪರಮೇಶ್ವರನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅವನ ಸುಪ್ರಭ ತೇಜಸ್ಸು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು।
Verse 38
चन्द्रश्च मुकुटस्थाने सान्निध्यमकरोत्तदा । लोचनं सुन्दरं ह्यासीत्तृतीयन्तिलकं शुभम्
ಆಗ ಚಂದ್ರನು ಮುಕುಟಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಿಂದ ನೆಲೆಸಿದನು. ನೇತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ತೋರ್ಪಟ್ಟಿತು; ಶುಭ ತೃತೀಯ ನೇತ್ರವು ಪವಿತ್ರ ತಿಲಕದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು।
Verse 39
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे देवनिमन्त्रण देवागमन शिवयात्रावर्णनं नामैकोनचत्वारिंशोऽध्यायः
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ಗ್ರಂಥ ‘ರುದ್ರಸಂಹಿತೆ’ಯ ತೃತೀಯ ‘ಪಾರ್ವತೀಖಂಡ’ದಲ್ಲಿ ‘ದೇವನಿಮಂತ್ರಣ, ದೇವಾಗಮನ ಮತ್ತು ಶಿವಯಾತ್ರಾವರ್ಣನೆ’ ಎಂಬ ಏಕೋನಚತ್ವಾರಿಂಶ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।
Verse 40
अन्यांगसंस्थितास्सर्पास्तदंगाभरणानि च । बभूवुरतिरम्याणि नानारत्नमयानि च
ಅವನ ಇತರ ಅಂಗಗಳ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಸರ್ಪಗಳು ಆ ಅಂಗಗಳ ಆಭರಣಗಳಾದವು; ಅವು ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರವಾಗಿ, ನಾನಾವಿಧ ರತ್ನಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದವು।
Verse 41
विभूतिरंगरागोऽभूच्चन्दनादिसमुद्भवः । तद्दुकूलमभूद्दिव्यं गजचर्मादि सुन्दरम्
ವಿಭೂತಿಯೇ ಅವನ ಅಂಗರಾಗವಾಯಿತು; ಚಂದನಾದಿಗಳಿಂದ ಸುಗಂಧ ಲೇಪನವು ಉಂಟಾಯಿತು. ಅವನ ದೂಕೂಲವು ದಿವ್ಯವಾಯಿತು—ಗಜಚರ್ಮಾದಿ ಆವರಣಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ತೋರ್ಪಟ್ಟಿತು।
Verse 42
ईदृशं सुन्दरं रूपं जातं वर्णातिदुष्करम् । ईश्वरोऽपि स्वयं साक्षादैश्वर्यं लब्धवान्स्वतः
ಅಂತಹ ಅಪೂರ್ವ ಸುಂದರ ರೂಪವು ಉದಯವಾಯಿತು; ಅದನ್ನು ವಚನಗಳಿಂದ ವರ್ಣಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಕರ. ಸ್ವಯಂ ಸాక్షಾತ್ ಈಶ್ವರನೂ ತನ್ನ ಸಹಜ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ದಿವ್ಯ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದನು.
Verse 43
ततश्च सर्वे सुरपक्षदानवा नागाः पतंगाप्सरसो महर्षयः । समेत्य सर्वे शिवसन्निधिं तदा महोत्सवाः प्रोचुरहो मुदान्विताः
ನಂತರ ದೇವರುಗಳು, ದೈತ್ಯಪಕ್ಷ, ನಾಗರು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಅಪ್ಸರಸರು ಮತ್ತು ಮಹರ್ಷಿಗಳು—ಎಲ್ಲರೂ ಶಿವಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು. ಹರ್ಷದಿಂದ, “ಅಹೋ! ಎಂತಹ ಮಹೋತ್ಸವ!” ಎಂದು ಉದ್ಗರಿಸಿದರು.
Verse 44
सर्वै ऊचुः । गच्छ गच्छ महादेव विवाहार्थं महेश्वर । गिरिजाया महादेव्याः सहास्माभिः कृपां कुरु
ಎಲ್ಲರೂ ಹೇಳಿದರು—“ಹೋಗು, ಹೋಗು, ಓ ಮಹಾದೇವ, ಓ ಮಹೇಶ್ವರ! ವಿವಾಹಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೊರಡು. ನಮ್ಮೊಡನೆ ಮಹಾದೇವಿ ಗಿರಿಜೆಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಕೃಪೆ ತೋರಿಸು.”
Verse 45
ततो विष्णुरुवाचेदं प्रस्तावसदृशं वचः । प्रणम्य शंकरं भक्त्या विज्ञानप्रीतमानसः
ಅನಂತರ ವಿಷ್ಣುವು ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಂಕರನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ತತ್ತ್ವವಿಜ್ಞಾನದಿಂದ ಹರ್ಷಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವರನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿದರು।
Verse 46
विष्णुरुवाच । देव देव महादेव शरणागतवत्सल । कार्यकर्त्ता स्वभक्तानां विज्ञप्तिं शृणु मे प्रभो
ವಿಷ್ಣುವು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವದೇವ ಮಹಾದೇವ, ಶರಣಾಗತವತ್ಸಲ! ಸ್ವಭಕ್ತರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವ ಪ್ರಭೋ, ನನ್ನ ವಿಜ್ಞಪ್ತಿಯನ್ನು ಕೇಳು।
Verse 47
गृह्योक्तविधिना शम्भो स्वविवाहस्य शंकर । गिरीशसुतया देव्या कर्म कर्तुमिहार्हसि
ಹೇ ಶಂಭೋ, ಹೇ ಶಂಕರ, ಗೃಹ್ಯೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಸ್ವವಿವಾಹದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಗಿರೀಶ (ಹಿಮಾಲಯ)ನ ಪುತ್ರಿಯಾದ ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ನೆರವೇರಿಸುವುದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ।
Verse 48
त्वया च क्रियमाणे तु विवाहस्य विधौ हर । स एव हि तथा लोके सर्वस्सुख्यातिमाप्नुयात
ಹೇ ಹರ, ವಿವಾಹವಿಧಿ ನಿನ್ನಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಆ ಕರ್ಮವೇ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿ ಸರ್ವಮಂಗಳಕರ ಶುಭಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ।
Verse 49
मण्डपस्थापनन्नान्दीमुखन्तत्कुलधर्मतः । कारय प्रीतितो नाथ लोके स्वं ख्यापयन् यशः
ಹೇ ನಾಥ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಂಟಪವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಸಿ, ಆ ಕುಲಧರ್ಮದಂತೆ ಶುಭ ನಂದೀಮುಖ ಕರ್ಮವನ್ನೂ ನೆರವೇರಿಸಿಸು; ಹೀಗೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸು।
Verse 50
ब्रह्मोवाच । एवमुक्तस्तदा शम्भुर्विष्णुना परमेश्वरः । लौकिकाचारनिरतो विधिना तच्चकार सः
ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ವಿಷ್ಣುವಿನಿಂದ ಹೀಗೆ ಸಂಬೋಧಿತನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರ ಶಂಭು ಲೋಕಾಚಾರವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ತತ್ಪರನಾಗಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು।
Verse 51
अहं ह्यधिकृतस्तेन सर्वमभ्युदयोचितम् । अकुर्वं मुनिभिः प्रीत्या तत्र तत्कर्म चादरात्
ನಾನು ಅವರಿಂದ ನಿಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಅಭ್ಯುದಯಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೆರವೇರಿಸಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಮುನಿಗಳು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಾಗ ಭಕ್ತಿಯೂ ಆದರವೂ ಸಹಿತವಾಗಿ ಆ ವಿಧಿಕರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದೆ।
Verse 52
कश्यपोऽत्रिर्वशिष्ठश्च गौतमो भागुरिर्गुरुः । कण्वो बृहस्पतिश्शक्तिर्जमदग्निः पराशरः
ಅಲ್ಲಿ ಕಶ್ಯಪ, ಅತ್ರಿ, ವಶಿಷ್ಠ, ಗೌತಮ, ಗುರು ಭಾಗುರಿ, ಕಣ್ವ, ಬೃಹಸ್ಪತಿ, ಶಕ್ತಿ, ಜಮದಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಪರಾಶರರು—ಎಲ್ಲರೂ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.
Verse 53
मार्कण्डेयश्शिलापाकोऽरुणपालोऽकृतश्रमः । अगस्त्यश्च्यवनो गर्गश्शिलादोऽथ महामुने
ಓ ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಅಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ, ಶಿಲಾಪಾಕ, ಅರುಣಪಾಲ, ಅಕೃತಶ್ರಮ; ಹಾಗೆಯೇ ಅಗಸ್ತ್ಯ, ಚ್ಯವನ, ಗರ್ಗ ಮತ್ತು ಶಿಲಾದರೂ ಇದ್ದರು.
Verse 54
दधीचिरुपमन्युश्च भरद्वाजोऽकृतव्रणः । पिप्पलादोऽथ कुशिकः कौत्सो व्यासः सशिष्यकः
ದಧೀಚಿ, ಉಪಮನ್ಯು, ಭರದ್ವಾಜ, ಅಕೃತವ್ರಣ; ನಂತರ ಪಿಪ್ಪಲಾದ, ಕುಶಿಕ, ಕೌತ್ಸ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯರೊಡನೆ ವ್ಯಾಸ—ಈ ಪೂಜ್ಯ ಋಷಿಗಳೆಲ್ಲ ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು.
Verse 55
एते चान्ये च बहव आगताश्शिवसन्निधिम् । मया सुनोदितास्तत्र चक्रुस्ते विधिवत्क्रियाम्
ಇವರೂ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕರೂ ಶಿವಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಬಂದರು. ನನ್ನಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್ ಉಪದೇಶಿತರಾಗಿ ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ವಿಧಿವಿಧಾನಾನುಸಾರ ನಿಯತ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು.
Verse 56
वेदोक्तविधिना सर्वे वेदवेदांगपारगाः । रक्षां चक्रुर्महेशस्य कृत्वा कौतुकमंगलम्
ವೇದ ಹಾಗೂ ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತರಾದ ಆ ಎಲ್ಲ ಋಷಿಗಳು ವೇದೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಿಂದ, ಮೊದಲು ಕೌತುಕ-ಮಂಗಳವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಮಹೇಶನ ರಕ್ಷಾಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.
Verse 57
ऋग्यजुस्सामसूक्तैस्तु तथा नानाविधैः परैः । मंगलानि च भूरीणि चक्रुः प्रीत्यर्षयोऽखिलाः
ಆಮೇಲೆ ಎಲ್ಲ ಋಷಿಗಳು ಹರ್ಷದಿಂದ ಋಗ್, ಯಜುಃ, ಸಾಮ ಸೂಕ್ತಗಳನ್ನೂ ಹಾಗೂ ಇತರ ನಾನಾವಿಧ ಪವಿತ್ರ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನೂ ಪಠಿಸಿ ಅನೇಕ ಮಂಗಳಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು.
Verse 58
ग्रहाणां पूजनं प्रीत्या चक्रुस्ते शम्भुना मया । मण्डलस्थसुराणां च सर्वेषां विघ्नशान्तये
ಎಲ್ಲ ವಿಘ್ನಗಳ ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಅವರು ಹರ್ಷದಿಂದ ಗ್ರಹಗಳ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು; ಹಾಗೆಯೇ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮಂಡಲಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಿದರು—ಇದು ಶಂಭು (ಶಿವ) ನೀಡಿದ ವಿಧಿಯಂತೆ.
Verse 59
ततश्शिवस्तु सन्तुष्टः कृत्वा सर्वं यथोचितम् । लौकिकं वैदिकं कर्म ननाम च मुदा द्विजान्
ನಂತರ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು ಲೋಕಿಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನೂ ವೈದಿಕ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿಧಿಯಂತೆ ನೆರವೇರಿಸಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತನಾಗಿ, ಹರ್ಷದಿಂದ ದ್ವಿಜ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.
Verse 60
अथ सर्वेश्वरो विप्रान्देवान्कृत्वा पुरस्सरान् । निस्ससार मुदा तस्मात्कैलासात्पर्वतोत्तमात्
ಆಗ ಸರ್ವೇಶ್ವರನು ಋಷಿಗಳನ್ನೂ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಮುಂಚೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಪರ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೈಲಾಸದಿಂದ ಹರ್ಷದಿಂದ ಹೊರಟನು।
Verse 61
बहिः कैलासकुधराच्छम्भुस्तस्थौ मुदान्वितः । देवैस्सह द्विजैश्चैव नानास्वीकारकः प्रभुः
ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತದ ಹೊರಗೆ ಶಂಭು ಆನಂದಭರಿತನಾಗಿ ನಿಂತನು. ನಾನಾವಿಧ ಪೂಜೆಗಳನ್ನೂ ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಭುವಿನೊಂದಿಗೆ ದೇವರೂ ದ್ವಿಜ ಋಷಿಗಳೂ ಇದ್ದರು।
Verse 62
तदोत्सवो महानासीत्तत्र देवादिभिः कृतः । सन्तुष्ट्यर्थं महेशस्य गानवाद्यसुनृत्यकः
ಅಲ್ಲಿ ಆ ಉತ್ಸವವು ಮಹತ್ತಾದದ್ದು; ದೇವತೆಗಳು ಮೊದಲಾದವರು ಮಹೇಶನ ಸಂತೋಷಾರ್ಥವಾಗಿ ಗಾನ, ವಾದ್ಯ ಮತ್ತು ಸುಂದರ ನೃತ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು।
Śiva’s reception, reading, and formal acceptance of the maṅgalapatrikā (auspicious marriage invitation/document) connected with the impending Śiva–Pārvatī wedding, including his instructions to the envoys to attend the ceremony.
The maṅgala document symbolizes the transition from intention to dharmically sanctioned union; Śiva’s vidhānataḥ acceptance teaches that cosmic events manifest through orderly rites, and that maṅgalya operates as a spiritual purifier when aligned with dharma and devotion.
Śiva appears as Devēśvara (sovereign deity) and as Mahālīlākara (performer of divine play), simultaneously transcendent and exemplary in laukika conduct—honoring messengers, following procedure, and publicly affirming the union.