पार्वतीवाक्यं—शिवस्य परब्रह्मत्व-निरूपणम् (Pārvatī’s Discourse: Establishing Śiva as Parabrahman)

Verse 1

पार्वत्युवाच । एतावद्धि मया ज्ञातं कश्चिदन्योयमागतः । इदानीं सकलं ज्ञातमवध्यस्त्वम्विशेषतः

ಪಾರ್ವತಿ ಹೇಳಿದಳು—ಇಷ್ಟಷ್ಟೇ ನನಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು, ಯಾರೋ ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು; ಆದರೆ ಈಗ ಎಲ್ಲವೂ ತಿಳಿಯಿತು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನೀನು ಅವಧ್ಯ, ಅಜೇಯನು।

Verse 2

त्वयोक्तं विदितं देव तदलीकं न चान्यथा । यदि त्वयोदितं स्याद्वै विरुद्धं नोच्यते त्वया

ಓ ದೇವಾ, ನೀನು ಹೇಳಿದುದು ಸತ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿದಿದೆ—ಅದು ಅಸತ್ಯವಲ್ಲ, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಅಲ್ಲ. ಏನಾದರೂ ವಿರೋಧವಾಗಿದ್ದರೆ, ನೀನು ಅದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಇರಲಿಲ್ಲ।

Verse 3

कदाचिद्दृश्यते तादृक् वेषधारी महेश्वरः । स्वलीलया परब्रह्म स्वरागोपात्तविग्रहः

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಹೇಶ್ವರನು ಅಂಥ ವೇಷಧಾರಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆ ಪರಬ್ರಹ್ಮನು ತನ್ನ ಲೀಲೆಯಿಂದ, ಸ್ವೇಚ್ಛಾ-ಆನಂದಾನುಸಾರ, ಪ್ರಾಕಟ್ಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 4

ब्रह्मचारिस्वरूपेण प्रतारयितुमुद्यतः । आगतश्छलसंयुक्तं वचोवादीः कुयुक्तितः

ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಅವಳನ್ನು ಮೋಸಗೊಳಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಅವನು ಬಂದನು. ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಛಲವಿಟ್ಟು, ಕುಯುಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 5

शंकरस्य स्वरूपं तु जानामि सुविशेषतः । शिवतत्त्वमतो वच्मि सुविचार्य्य यथार्हतः

ಶಂಕರನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನಾನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿ, ಈಗ ಶಿವತತ್ತ್ವವನ್ನು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳುವೆನು.

Verse 6

वस्तुतो निर्गुणो ब्रह्म सगुणः कारणेन सः । कुतो जातिर्भवेत्तस्य निर्गुणस्य गुणात्मनः

ನಿಜವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮ ನಿರ್ಗುಣ; ಕಾರಣತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಸಗುಣವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ನಿರ್ಗುಣನಾಗಿ ಗುಣಾಧಾರನಾದ ಆ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಜನ್ಮ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

Verse 7

स सर्वासां हि विद्यानामधिष्ठानं सदाशिवः । किं तस्य विद्यया कार्य्यं पूर्णस्य परमात्मनः

ಎಲ್ಲ ವಿದ್ಯೆಗಳ ಅಧಿಷ್ಠಾನ ಸ ಸದಾಶಿವನೇ. ಪೂರ್ಣ ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ಅವನಿಗೆ ಸಾಧನರೂಪ ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?

Verse 8

वेदा उच्छ्वासरूपेण पुरा दत्ताश्च विष्णवे । शंभुना तेन कल्पादौ तत्समः कोऽस्ति सुप्रभुः

ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಂಭುವಿನ ಉಚ್ಛ್ವಾಸರೂಪವಾದ ವೇದಗಳು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ದತ್ತವಾದವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಲ್ಪಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಆ ಸುಪ್ರಭು ಶಂಭುವಿಗೆ ಸಮನಾರು?

Verse 9

सर्वेषामादिभूतस्य वयोमानं कुतस्ततः । प्रकृतिस्तु ततो जाता किं शक्तेस्तस्य कारणम्

ಎಲ್ಲರ ಆದಿಭೂತನಾದ ಅವನಿಗೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಎಲ್ಲಿಂದ? ಪ್ರಕೃತಿ ಅವನಿಂದಲೇ ಜನಿಸಿದೆ ಎಂದರೆ, ಅವನ ಶಕ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವೇನು?

Verse 10

ये भजंति च तं प्रीत्या शक्तीशं शंकरं सदा । तस्मै शक्तित्रयं शंभुः स ददाति सदाव्ययम्

ಪ್ರೀತಿಯ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸದಾ ಶಕ್ತೀಶ ಶಂಕರ—ಶಂಭುವನ್ನು—ಭಜಿಸುವವರಿಗೆ ಶಂಭು ತ್ರಿವಿಧ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅದು ನಿತ್ಯವೂ ಅವ್ಯಯವೂ ಆಗಿದೆ.

Verse 11

तस्यैव भजनाज्जीवो मृत्युं जयति निर्भयः । तस्मान्मृत्युंजयन्नाम प्रसिद्धम्भुवनत्रये

ಅವರನ್ನೇ ಭಜಿಸಿದರೆ ಜೀವನು ನಿರ್ಭಯನಾಗಿ ಮರಣವನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ತ್ರಿಭುವನದಲ್ಲಿ ‘ಮೃತ್ಯುಂಜಯ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು।

Verse 12

तस्यैव पक्षपातेन विष्णुर्विष्णुत्वमाप्नुयात् । ब्रह्मत्वं च यथा ब्रह्मा देवा देवत्वमेव च

ಅವರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದಲೇ ವಿಷ್ಣು ವಿಷ್ಣುತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮನು ಬ್ರಹ್ಮತ್ವವನ್ನು, ದೇವರುಗಳು ತಮ್ಮ ದೇವತ್ವವನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 13

दर्शनार्थं शिवस्यादौ यथा गच्छति देवराट् । भूतादयस्तत्परस्य द्वारपालाश्शिवस्य तु

ದೇವರಾಜನು ಮೊದಲೇ ಶಿವದರ್ಶನಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೋಗುವಂತೆ, ಭೂತಾದಿ ಪರಿವಾರರು ಶಿವನಲ್ಲೇ ತತ್ಪರರಾಗಿ ಶಿವನ ದ್ವಾರಪಾಲಕರಾಗಿ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 14

दण्डैश्च मुकुटं विद्धं मृष्टं भवति सर्वतः । किं तस्य बहुपक्षेण स्वयमेव महाप्रभुः

ದಂಡಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದು ಭೇದಿಸಿದಾಗ ಕಿರೀಟವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮೆರಗು ಪಡೆದು ಮೃದುವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ವಾದಗಳೇಕೆ? ಸ್ವಯಂ ಮಹಾಪ್ರಭುವೇ ಪ್ರಮಾಣ।

Verse 15

कल्याणरूपिणस्तस्य सेवयेह न किं भवेत् । किं न्यूनं तस्य देवस्य मामिच्छति सदाशिवः

ಕಲ್ಯಾಣಸ್ವರೂಪನಾದ ಅವನ ಸೇವೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಶುಭಫಲವು ಹುಟ್ಟದೆ ಇರಲಿದೆ? ಆ ದೇವನಲ್ಲಿ ಏನು ಕೊರತೆ ಇದೆ, ಸದಾಶಿವನು ನನ್ನನ್ನು ಬಯಸಲು?

Verse 16

सप्तजन्मदरिद्रः स्यात्सेवेन्नो यदि शंकरम् । तस्यैतत्सेवनाल्लोको लक्ष्मीः स्यादनपायिनी

ಶಂಕರನ ಸೇವೆ-ಪೂಜೆ ಮಾಡದವನು ಏಳು ಜನ್ಮಗಳಾದರೂ ದರಿದ್ರನಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಆ ಸೇವೆಯಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಅನಪಾಯಿನಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ.

Verse 17

यदग्रे सिद्धयोष्टौ च नित्यं नृत्यंति तोषितुम् । अवाङ्मुखास्सदा तत्र तद्धितं दुर्ल्लभं कुतः

ಯಾರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗಳೂ ಅವರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಲು ನಿತ್ಯ ನೃತ್ಯಮಾಡಿ ಸದಾ ನತಮುಖರಾಗಿರುತ್ತವೋ—ಅವರು ನೀಡುವ ಪರಮ ಹಿತ ಹೇಗೆ ದುರ್ಲಭವಾಗಬಹುದು?

Verse 18

यद्यस्य मंगालानीह सेवते शंकरस्य न । यथापि मंगलन्तस्य स्मरणादेव जायते

ಇಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಶಂಕರನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಂಗಳಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡದಿದ್ದರೂ, ಆ ಮಂಗಳಮಯ ಪ್ರಭುವಿನ ಸ್ಮರಣ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಅವನಿಗೆ ಮಂಗಳ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 19

यस्य पूजाप्रभावेण कामास्सिद्ध्यन्ति सर्वशः । कुतो विकारस्तस्यास्ति निर्विकारस्य सर्वदा

ಯಾರ ಪೂಜೆಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತವೋ, ಆ ಸದಾ ನಿರ್ವಿಕಾರ ಪರಮೇಶ್ವರನಲ್ಲಿ ವಿಕಾರ ಅಥವಾ ದೋಷ ಹೇಗೆ ಇರಬಹುದು?

Verse 20

शिवेति मंगलन्नाम मुखे यस्य निरन्तरम् । तस्यैव दर्शनादन्ये पवित्रास्संति सर्वदा

ಯಾರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ‘ಶಿವ’ ಎಂಬ ಮಂಗಳನಾಮ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೆಲಸಿದೆಯೋ, ಅಂಥ ಭಕ್ತನ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಇತರರೂ ಸದಾ ಪವಿತ್ರರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 21

यद्यपूतम्भवेद्भस्म चितायाश्च त्वयोदितम् । नित्यमस्यांगगं देवैश्शिरोभिर्द्धार्यते कथम्

ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಚಿತಾಭಸ್ಮ ಅಶುದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೆ, ದೇವತೆಗಳು ಅದನ್ನು ನಿತ್ಯ ತಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ—ಹೇಗೆ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ?

Verse 22

यो देवो जगतां कर्ता भर्ता हर्ता गुणान्वितः । निर्गुणश्शिवसंज्ञश्च स विज्ञेयः कथम्भवेत्

ಜಗತ್ತಿನ ಕರ್ತಾ, ಭರ್ತಾ, ಹರ್ತಾ ಆಗಿರುವ ಆ ದೇವನು ಗುಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದರೂ ನಿರ್ಗುಣನು, ‘ಶಿವ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು—ಅವನನ್ನು ತತ್ತ್ವತಃ ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು?

Verse 23

अगुणं ब्रह्मणो रूपं शिवस्य परमात्मनः । तत्कथं हि विजानन्ति त्वादृशास्तद्बहिर्मुखाः

ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ಶಿವನ ಸ್ವರೂಪವು ನಿರ್ಗುಣ ಬ್ರಹ್ಮವೇ. ಅಂಥ ತತ್ತ್ವದಿಂದ ಬಹಿರ್ಮುಖರಾದ ನಿಮ್ಮಂತಹವರು ಅವನನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯಬಲ್ಲರು?

Verse 24

दुराचाराश्च पापाश्च देवेभ्यस्ते विनिर्गताः । तत्त्वं ते नैव जानन्ति शिवस्यागुणरूपिणः

ದುರಾಚಾರಿಗಳೂ ಪಾಪಿಗಳೂ—ದೇವರಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸಿದವರಾದರೂ—ನಿರ್ಗುಣಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ಶಿವನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ತಿಳಿಯರು.

Verse 25

शिवनिन्दां करोतीह तत्त्वमज्ञाय यः पुमान् । आजन्मसंचितं पुण्यं भस्मीभवति तस्य तत्

ಶಿವತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿಯದೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ಶಿವನಿಂದೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನ ಜನ್ಮದಿಂದ ಸಂಚಿತವಾದ ಪುಣ್ಯವೆಲ್ಲ ಭಸ್ಮವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 26

त्वया निंदा कृता यात्र हरस्यामित तेजसः । त्वत्पूजा च कृता यन्मे तस्मात्पापम्भजाम्यहम्

ನೀನು ಅಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಹರನನ್ನು ನಿಂದಿಸಿದ್ದೆ; ಮತ್ತು ನನ್ನನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಿದ್ದೆ—ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಪಾಪವನ್ನು ನಾನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 27

शिवविद्वेषिणं दृष्ट्वा सचेलं स्नानमाचरेत् । शिवविद्वेषिणं दृष्ट्वा प्रायश्चितं समाचरेत्

ಶಿವದ್ವೇಷಿಯನ್ನು ಕಂಡಾಗ ವಸ್ತ್ರಸಹಿತ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಶಿವದ್ವೇಷಿಯನ್ನು ಕಂಡಾಗ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನೂ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 28

रे रे दुष्ट त्वया चोक्तमहं जानामि शंकरम् । निश्चयेन न विज्ञातश्शिव एव सनातनः

ಏ ಏ ದುಷ್ಟನೇ! ನೀನು ‘ನಾನು ಶಂಕರನನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತೀಯೆ; ಆದರೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೀನು ಸನಾತನ ಶಿವನನ್ನು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ—ಅವನೇ ಏಕೈಕ ಸನಾತನ ಪ್ರಭು.

Verse 29

यथा तथा भवेद्रुद्रो यथा वा बहुरूपवान् । ममाभीष्टतमो नित्यं निर्विकारी सतां प्रियः

ರುದ್ರನು ಹೇಗೇ ಇರಲಿ—ಈ ರೀತಿಯಾಗಲಿ ಆ ರೀತಿಯಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ಬಹುರೂಪನಾಗಲಿ—ಅವನೇ ಸದಾ ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ; ಅವನು ನಿರ್ವಿಕಾರಿ, ಸತ್ಪುರುಷರಿಗೆ ನಿತ್ಯ ಪ್ರಿಯನು.

Verse 30

विष्णुर्ब्रह्मापि न समस्तस्य क्वापि महात्मनः । कुतोऽन्ये निर्जराद्याश्च कालाधीनास्सदैवतम्

ವಿಷ್ಣುವೂ ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಸಹ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಆ ಸಮಸ್ತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪರಮ ಮಹಾತ್ಮನಲ್ಲ. ಹಾಗಾದರೆ ಇತರ ದೇವರುಗಳು—‘ಅಮರ’ರೆಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವರೂ—ತಮ್ಮ ದೇವತ್ವದೊಡನೆ ಸದಾ ಕಾಲಾಧೀನರೇ.

Verse 31

इति बुध्या समालोक्य स्वया सत्या सुतत्त्वतः । शिवार्थं वनमागत्य करोमि विपुलं तपः

ಹೀಗೆ ತನ್ನ ಸತ್ಯಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಯಥಾರ್ಥ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿ, ಶಿವಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದು ಅಪಾರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದಳು.

Verse 32

स एव परमेशानस्सर्वेशो भक्तवत्सलः । संप्राप्तुम्मेऽभिलाषो हि दीनानुग्रहकारकम्

ಅವನೇ ಪರಮೇಶಾನ, ಸರ್ವೇಶ್ವರ, ಭಕ್ತವತ್ಸಲ. ದೀನದುಃಖಿತರ ಮೇಲೆ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡುವ ಆ ಶಿವನನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ನನ್ನ ಗಾಢ ಆಕಾಂಕ್ಷೆ ಇದೆ.

Verse 33

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा गिरिजा सा हि गिरीश्वरसुता मुने । विरराम शिवं दध्यो निर्विकारेण चेतसा

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಮುನಿಯೇ! ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಗಿರೀಶ್ವರನ ಪುತ್ರಿ ಗಿರಿಜೆ ಮೌನಗೊಂಡು, ನಿರ್ವಿಕಾರ ಸ್ಥಿರಚಿತ್ತದಿಂದ ಶಿವನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಲೀನಳಾದಳು.

Verse 34

तदाकर्ण्य वचो देव्या ब्रह्मचारी स वै द्विजः । पुनर्वचनमाख्यातुं यावदेव प्रचक्रमे

ದೇವಿಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ದ್ವಿಜನು ತಕ್ಷಣವೇ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಉತ್ತರವನ್ನು ಹೇಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 35

उवाच गिरिजा तावत्स्वसखीं विजयां द्रुतम् । शिव सक्तमनोवृत्तिश्शिवनिंदापराङ्मुखी

ಆಮೇಲೆ ಗಿರಿಜಾ ತನ್ನ ಸಖಿ ವಿಜಯೆಗೆ ತಕ್ಷಣ ಹೇಳಿದಳು—ಅವಳ ಮನೋವೃತ್ತಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಿವನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಶಿವನಿಂದೆಗೆ ವಿಮುಖವಾಗಿತ್ತು.

Verse 36

गिरिजोवाच । वारणीयः प्रयत्नेन सख्ययं हि द्विजाधमः । पुनर्वक्तुमनाश्चैव शिवनिंदां करिष्यति

ಗಿರಿಜಾ ಹೇಳಿದರು—ಸಖಿಯೇ, ಈ ಅಧಮ ದ್ವಿಜನನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ತಡೆಯಬೇಕು; ಅವನು ಕಲಹಕ್ಕೆ ಒಲಿದವನು. ಮತ್ತೆ ಮಾತನಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಶಿವನಿಂದೆ ಮಾಡುವನು.

Verse 37

न केवलम्भवेत्पापं निन्दां कर्तुश्शिवस्य हि । यो वै शृणोति तन्निन्दां पापभाक् स भवेदिह

ಶಿವನನ್ನು ನಿಂದಿಸುವವನಿಗಷ್ಟೇ ಪಾಪವಲ್ಲ; ಆ ನಿಂದೆಯನ್ನು ಕೇಳುವವನು ಕೂಡ ಇಹಲೋಕದಲ್ಲೇ ಆ ಪಾಪದ ಪಾಲುದಾರನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 38

शिवनिन्दाकरो वध्यस्सर्वथा शिवकिंकरैः । ब्राह्मणश्चेत्स वै त्याज्यो गन्तव्यं तत्स्थलाद्द्रुतम्

ಶಿವನಿಂದೆ ಮಾಡುವವನು ಶಿವಕಿಂಕರರಿಂದ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ದಂಡನೀಯನು. ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾದರೂ ತ್ಯಾಜ್ಯ; ಆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಹೊರಟು ಹೋಗಬೇಕು।

Verse 39

अयं दुष्टः पुनर्निन्दां करिष्यति शिवस्य हि । ब्राह्मणत्वादवध्यश्चैत्त्याज्योऽदृश्यश्च सर्वथा

ಈ ದುಷ್ಟನು ಮತ್ತೆ ಶಿವನನ್ನು ನಿಂದಿಸುವನು. ಆದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವದಿಂದ ಅವನು ವಧ್ಯನಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ತ್ಯಜಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ದೂರ—ಅದೃಶ್ಯವಾಗಿ—ಇಡಬೇಕು।

Verse 40

हित्वैतत्स्थलमद्येव यास्यामोऽन्यत्र मा चिरम् । यथा संभाषणं न स्यादनेनाऽविदुषा पुनः

“ಇಂದೇ ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತೊರೆದು, ತಡವಿಲ್ಲದೆ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋಗೋಣ; ಈ ಅಜ್ಞಾನಿಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಸಂಭಾಷಣೆ ಆಗದಂತೆ.”

Verse 41

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा चोमया यावत्पादमुत्क्षिप्यते मुने । असौ तावच्छिवस्साक्षादालंबे प्रियया स्वयम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಮುನಿಯೇ, ಉಮೆಯು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಪಾದವನ್ನು ಎತ್ತಲು ಯತ್ನಿಸಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಸాక్షಾತ್ ಶ್ರೀಶಿವನು ಸ್ವಯಂ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಗೆ ಆಧಾರನಾದನು।

Verse 42

कृत्वा स्वरूपं सुभगं शिवाध्यानं यथा तथा । दर्शयित्वा शिवायै तामुवाचावाङ्मुखीं शिवः

ಶಿವನು ಶಿವಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಅತ್ಯಂತ ಮಂಗಳಕರ ಹಾಗೂ ಸುಂದರ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಆ ರೂಪವನ್ನು ಶಿವಾ (ಪಾರ್ವತಿ)ಗೆ ತೋರಿಸಿದನು; ನಂತರ ಮುಖ ತಗ್ಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅವಳಿಗೆ ಶಿವನು ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 43

शिव उवाच । कुत्र यास्यसि मां हित्वा न त्वं त्याज्या मया पुनः । प्रसन्नोऽस्मि वरं ब्रूहि नादेयम्विद्यते तव

ಶಿವನು ಹೇಳಿದರು—ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವೆ? ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಮತ್ತೆ ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದೇನೆ—ವರವನ್ನು ಹೇಳು; ನಿನಗೆ ಕೊಡದಂತಹದೇನೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 44

अद्यप्रभृति ते दासस्तपोभिः क्रीत एव ते । क्रीतोऽस्मि तवसौन्दर्यात्क्षणमेकं युगाय ते

ಇಂದಿನಿಂದ ನಾನು ನಿನ್ನ ದಾಸನು—ನಿನ್ನಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿನಗೆ ‘ಕೊಂಡ’ವನಂತೆ. ನಿನ್ನ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಮರುಳಾಗಿ ನಾನು ಕ್ರೀತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನಿನ್ನೊಡನೆ ಇರುವ ಒಂದು ಕ್ಷಣವೂ ನನಗೆ ಯುಗದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ।

Verse 45

त्यज्यतां च त्वया लज्जा मम पत्नी सनातनी । गिरिजे त्वं हि सद्बुध्या विचारय महेश्वरि

ಓ ಗಿರಿಜೆ, ಈ ಲಜ್ಜೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು. ನೀನು ನನ್ನ ಸನಾತನ ಪತ್ನಿ. ಓ ಮಹೇಶ್ವರಿ, ನಿನ್ನ ಸದ್ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸು.

Verse 46

मया परीक्षितासि त्वं बहुधा दृढमानसे । तत्क्षमस्वापराधम्मे लोकलीलानुसारिणः

ಓ ದೃಢಮನಸ್ಸಿನವಳೇ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಲೋಕಲೀಲೆಯ ಅನುಸಾರ ನಡೆದುಕೊಂಡ ನನ್ನ ಈ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು.

Verse 47

न त्वादृशीम्प्रणयिनीं पश्यामि च त्रिलोकके । सर्वथाहं तवाधीनस्स्वकामः पूर्य्यतां शिवे

ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿನ್ನಂತಹ ಪ್ರಿಯತಮೆಯನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಅಧೀನನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಶಿವೇ, ನನ್ನ ಅಭೀಷ್ಟ ಕಾಮನೆ ನೆರವೇರಲಿ.

Verse 48

एहि प्रिये मत्सकाशं पत्नी त्वं मे वरस्तव । त्वया साकं द्रुतं यास्ये स्वगृहम्पर्वत्तोत्तमम्

ಬಾ ಪ್ರಿಯೆ, ನನ್ನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಾ. ನೀನು ನನ್ನ ಪತ್ನಿ; ನಿನ್ನ ವರವು ಅನುಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಶೀಘ್ರವೇ ನಮ್ಮ ಸ್ವಗೃಹವಾದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆನು.

Verse 49

ब्रह्मोवाच । इत्युक्ते देवदेवेन पार्वती मुदमाप सा । तपोजातं तु यत्कष्टं तज्जहौ च पुरातनम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ದೇವದೇವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಪಾರ್ವತಿ ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದಳು. ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಳೆಯ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಅವಳು ಆಗಲೇ ತ್ಯಜಿಸಿದಳು.

Verse 50

सर्वः श्रमो विनष्टोभूत्स त्यास्तु मुनिसत्तम । फले जाते श्रमः पूर्वो जन्तोर्नाशमवाप्नुयात्

ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇದು ಸತ್ಯ—ಫಲ ಸಿದ್ಧಿಯಾದಾಗ ಹಿಂದಿನ ಎಲ್ಲಾ ಶ್ರಮವು ನಾಶವಾದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ; ಫಲ ಬಂದೊಡನೆ ಜೀವಿಯ ಹಿಂದಿನ ಕಷ್ಟವು ಮರೆತುಹೋಗುತ್ತದೆ.