Adhyaya 36
Kotirudra SamhitaAdhyaya 3638 Verses

Viṣṇoḥ Sahasranāma-stotreṇa Śiva-prasādaḥ (Vishnu’s Thousand-Name Hymn and Shiva’s Grace)

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಸೂತನು ವರ್ಣಿಸುವುದು: ವಿಷ್ಣುವು ತಾನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಪಾರ್ಥಿವ-ಲಿಂಗದಲ್ಲಿರುವ ಶಿವನಿಗೆ ಸಹಸ್ರ ಕಮಲಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಸಹಸ್ರನಾಮ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿದನು. ಅರ್ಪಣದ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಶಿವನು ಒಂದು ಕಮಲವನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿದನು; ಹೀಗಾಗಿ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯಾ-ನ್ಯೂನತೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ವಿಧಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣತೆ ಭಂಗವಾದುದರಿಂದ ವಿಷ್ಣು ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ, ತನ್ನ ಕಣ್ಣು ಕಮಲಸಮಾನವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಕಳೆದುಹೋದ ಕಮಲದ ಬದಲಿಗೆ ಅದನ್ನೇ ಅರ್ಪಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು—ಆತ್ಮಸಮರ್ಪಣವೇ ಪರಮ ಅರ್ಪಣವೆಂದು. ಆಗ ಶಿವನು ‘ಮಾ ಮಾ’ ಎಂದು ತಡೆದು, ಲಿಂಗದಿಂದಲೇ ಸాక్షಾತ್ ಪ್ರकटವಾಗಿ ಪ್ರಸಾದ ನೀಡಿದನು; ಪೂಜೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಭಾವವೇ, ಸ್ವತ್ಯಾಗದ ಸಿದ್ಧತೆಯಿಂದಲೇ ದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಕೃಪೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬೋಧಿಸಿದನು।

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । श्रुत्वा विष्णुकृतं दिव्यं परनामविभूषितम् । सहस्रनामस्वस्तोत्रं प्रसन्नोऽभून्महेश्वरः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ವಿಷ್ಣುವಿನಿಂದ ರಚಿತವಾದ, ಪರಮ ನಾಮಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಹಸ್ರನಾಮ ಸ್ವಸ್ತಿ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹೇಶ್ವರನು ಪ್ರಸನ್ನನಾದನು.

Verse 2

परीक्षार्थं हरेरीशः कमलेषु महेश्वरः । गोपयामास कमलं तदैकं भुवनेश्वरः

ಹರಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು, ಕಮಲಗಳ ನಡುವೆ ಭುವನೇಶ್ವರ ಮಹೇಶ್ವರನು ಒಂದು ಕಮಲವನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿದನು।

Verse 3

पंकजेषु तदा तेषु सहस्रेषु बभूव च । न्यूनमेकं तदा विष्णुर्विह्वलश्शिवपूजने

ಆಗ ಆ ಸಾವಿರ ಕಮಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಮಲ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಕಂಡಿತು. ಆ ಕ್ಷಣವೇ ವಿಷ್ಣು ಶಿವಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಕುಲನಾದನು.

Verse 4

हृदा विचारितं तेन कुतो वै कमलं गतम् । यातं यातु सुखेनैव मन्नेत्रं कमलं न किम्

ಆಗ ಅವನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದನು—“ಕಮಲ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಯಿತು? ಹೋಗಲಿ, ಸುಖವಾಗಿ ಹೋಗಲಿ. ನನ್ನ ಕಣ್ಣೇ ಕಮಲವಲ್ಲವೇ?”

Verse 5

ज्ञात्वेति नेत्रमुद्धृत्य सर्वसत्त्वावलम्बनात् । पूजयामास भावेन स्तवयामास तेन च

ಇಂತೆ ತಿಳಿದು ಅವನು ತನ್ನ ಕಣ್ಣನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಸರ್ವಜೀವಿಗಳ ಆಧಾರನಾದ ಶಿವನ ಶರಣಾದನು. ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಅದೇ ಭಾವದಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

Verse 6

ततः स्तुतमथो दृष्ट्वा तथाभूतं हरो हरिम् । मा मेति व्याहरन्नेव प्रादुरासीज्जगद्गुरुः

ನಂತರ ಹರು (ಶಿವ) ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಯನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಸ್ತುತಿಯಲ್ಲಿ ನಮ್ರನಾಗಿ ಕಂಡು “ಮಾ, ಮಾ” (ದುಃಖಿಸಬೇಡ) ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಜಗದ್ಗುರು ಶಿವನು ಸ್ವತಃ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು.

Verse 7

तस्मादवतताराशु मण्डलात्पार्थिवस्य च । प्रतिष्ठितस्य हरिणा स्वलिंगस्य महेश्वरः

ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಾದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನು ಆ ಪಾರ್ಥಿವ ಮಂಡಲದಿಂದ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅವತರಿಸಿದನು; ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ ತನ್ನ ಸ್ವಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಅನುಗ್ರಹ ನೀಡಲು.

Verse 8

यथोक्तरूपिणं शम्भुं तेजोराशिसमुत्थितम् । नमस्कृत्य पुरः स्थित्वा स तुष्टाव विशेषतः

ಯಥೋಕ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತೇಜೋರಾಶಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾದ ಶಂಭುವನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿ ಅವನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಸಮಕ್ಷದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ವಿಶೇಷ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

Verse 9

तदा प्राह महादेवः प्रसन्नः प्रहसन्निव । सम्प्रेक्ष्य कृपया विष्णुं कृतांजलिपुटं स्थितम्

ಆಗ ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ಮಹಾದೇವನು ಮೃದುವಾಗಿ ನಗುವಂತೆ, ಕರುಣೆಯಿಂದ ಕೃತಾಂಜಲಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ನೋಡಿ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 10

शङ्कर उवाच । ज्ञातं मयेदं सकलं तव चित्तेप्सितं हरे । देवकार्यं विशेषेण देवकार्य्यरतात्मनः

ಶಂಕರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಹರೇ! ನಿನ್ನ ಚಿತ್ತದ ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೇವಕಾರ್ಯವನ್ನು, ಏಕೆಂದರೆ ನಿನ್ನ ಸ್ವಭಾವವೇ ದೇವಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿದೆ.

Verse 11

देवकार्य्यस्य सिद्ध्यर्थं दैत्यनाशाय चाश्रमम् । सुदर्शनाख्यं चक्रं च ददामि तव शोभनम्

ದೇವಕಾರ್ಯದ ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ದೈತ್ಯನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ನಿನಗೆ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಆಶ್ರಮವನ್ನೂ, ‘ಸುದರ್ಶನ’ ಎಂಬ ಈ ಶೋಭನ ಚಕ್ರವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 12

यद्रूपं भवता दृष्टं सर्वलोकसुखावहम् । हिताय तव देवेश धृतं भावय तद्ध्रुवम्

ನೀನು ಕಂಡ ಆ ರೂಪವು ಸರ್ವಲೋಕಗಳಿಗೆ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುವದು; ದೇವೇಶ್ವರನು ಅದನ್ನು ನಿನ್ನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅದೇ ರೂಪವನ್ನು ದೃಢ ನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ಧ್ಯಾನಿಸು.

Verse 13

रणाजिरे स्मृतं तद्वै देवानां दुःखनाशनम् । इदं चक्रमिदं रूपमिदं नामसहस्रकम्

ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದರೆ, ಇದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ದೇವತೆಗಳ ದುಃಖವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ—“ಇದು ಚಕ್ರ, ಇದು ರೂಪ, ಇದು ಸಹಸ್ರನಾಮ.”

Verse 14

ये शृण्वन्ति सदा भक्त्या सिद्धि स्यादनपायिनी । कामानां सकलानां च प्रसादान्मम सुव्रत

ಓ ಸುವ್ರತ, ಯಾರು ಸದಾ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ಅಚಲವಾದ ಸಿದ್ಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ಕಾಮನೆಗಳು ಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 15

सूत उवाच । एवमुक्त्वा ददौ चक्रं सूर्यायुतसमप्रभम् । सुदर्शनं स्वपादोत्थं सर्वशत्रुविनाशनम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಅವರು ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಸುદર્શન ಚಕ್ರವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದರು; ಅದು ತನ್ನ ಪಾದದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದದು, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಎಲ್ಲ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವದು।

Verse 16

विष्णुश्चापि सुसंस्कृत्य जग्राहोदङ्मुखस्तदा । नमस्कृत्य महादेवं विष्णुर्वचनमब्रवीत्

ಆಮೇಲೆ ವಿಷ್ಣುವೂ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಿ ಆಸನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ವಿಷ್ಣು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 17

विष्णुरुवाच । शृणु देव मया ध्येयं पठनीयं च किं प्रभो । दुःखानां नाशनार्थं हि वद त्वं लोकशंकर

ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವ, ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು. ಹೇ ಪ್ರಭೋ, ನಾನು ಯಾವುದನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಏನನ್ನು ಪಠಿಸಬೇಕು? ದುಃಖನಾಶಾರ್ಥವಾಗಿ, ಹೇ ಲೋಕಶಂಕರ, ನೀನೇ ಹೇಳು.

Verse 18

सूत उवाच । इति पृष्टस्तदा तेन सन्तुष्टस्तु शिवोऽब्रवीत् । प्रसन्नमानसो भूत्वा विष्णुं देवसहायकम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆ ಅವನು ಕೇಳಿದಾಗ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು ಮಾತಾಡಿದನು. ಪ್ರಸನ್ನಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ದೇವಸಹಾಯಕನಾದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿದನು.

Verse 19

शिव उवाच । रूपं ध्येयं हरे मे हि सर्वानर्थप्रशान्तये । अनेकदुःखनाशार्थं पठ नामसहस्रकम्

ಶಿವನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಹರೀ! ಎಲ್ಲ ಅನರ್ಥಗಳ ಶಮನಕ್ಕಾಗಿ ನನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸು. ಅನೇಕ ದುಃಖಗಳ ನಾಶಾರ್ಥವಾಗಿ ಸಹಸ್ರನಾಮವನ್ನು ಪಠಿಸು.

Verse 20

धार्य्यं चक्रं सदा मे हि सवार्भीष्टस्य सिद्धये । त्वया विष्णो प्रयत्नेन सर्वचक्रवरं त्विदम्

ನನ್ನ ಸರ್ವಾಭೀಷ್ಟಗಳ ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಈ ಚಕ್ರವನ್ನು ನಾನು ಸದಾ ಧರಿಸಬೇಕು. ಹೇ ವಿಷ್ಣೋ! ನಿನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಇದು ಎಲ್ಲ ಚಕ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ.

Verse 21

अन्ये च ये पठिष्यन्ति पाठयिष्यन्ति नित्यशः । तेषां दुःखं न स्वप्नेऽपि जायते नात्र संशयः

ಮತ್ತೆ ಇತರರು—ಇದನ್ನು ನಿತ್ಯ ಪಠಿಸುವವರಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿದಿನ ಪಠಿಸಿಸುವವರಾಗಲಿ—ಅವರಿಗೆ ಕನಸಲ್ಲಿಯೂ ದುಃಖ ಹುಟ್ಟದು; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 22

राज्ञा च संकटे प्राप्ते शतावृत्तिं चरेद्यदा । साङ्गः च विधिसंयुक्तं कल्याणं लभते नरः

ರಾಜನು ಸಂಕಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದಾಗ, ಆ ಆಪತ್‌ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾರು ವಿಧಿಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಸಾಂಗವಾಗಿ ಶತಾವೃತ್ತಿ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ನರನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಮಂಗಳವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 23

रोगनाशकरं ह्येतद्विद्यावित्तदमुत्तमम् । सर्वकामप्रदं पुण्यं शिवभक्तिप्रदं सदा

ಇದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ರೋಗನಾಶಕ, ವಿದ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವ ಪರಮೋತ್ತಮ. ಇದು ಎಲ್ಲ ಶುಭಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಪುಣ್ಯಪ್ರದ, ಸದಾ ಶ್ರೀಶಿವಭಕ್ತಿಯನ್ನು ದಾನಮಾಡುವುದು.

Verse 24

यदुद्दिश्य फलं श्रेष्ठं पठिष्यन्ति नरास्त्विह । सप्स्यन्ते नात्र संदेहः फलं तत्सत्यमुत्तमम्

ಆ ಪರಮಶ್ರೇಷ್ಠ ಫಲವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಜನರು ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುವರು. ಅವರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಆ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವರು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಆ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾತ ಫಲ ಸತ್ಯವೂ ಪರಮೋತ್ತಮವೂ ಆಗಿದೆ.

Verse 25

यश्च प्रातस्समुत्थाय पूजां कृत्वा मदीयिकाम् । पठते मत्समक्षं वै नित्यं सिद्धिर्न दूरतः

ಯಾರು ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ನನ್ನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ನಂತರ ನನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲೇ ಇರುವಂತೆ ನಿತ್ಯ ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುವನೋ—ಅವನಿಗೆ ಸಿದ್ಧಿ ದೂರವಿರುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 26

ऐहिकीं सिद्धिमाप्नोति निखिलां सर्वकामिकाम् । अन्ते सायुज्यमुक्तिं वै प्राप्नोत्यत्र न संशयः

ಅವನು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲಾ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅವು ಎಲ್ಲ ಶುಭಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವವು. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಾಯುಜ್ಯಮುಕ್ತಿ—ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಏಕತ್ವ—ಪ್ರಾಪ್ತಿಗೊಳುತ್ತಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 27

सूत उवाच । एवमुक्त्वा तदा विष्णुं शंकरः प्रीतमानसः । उपस्पृश्य कराभ्यां तमुवाच गिरिशः पुनः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೀಗೆ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಹೇಳಿ, ಪ್ರೀತಚಿತ್ತನಾದ ಶಂಕರನು ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಗಿರೀಶ್ವರನು ಮತ್ತೆ ಅವರಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 28

शिव उवाच । वरदोऽस्मि सुरश्रेष्ठ वरान्वृणु यथेप्सितान् । भक्त्या वशीकृतो नूनं स्तवेनानेन सुव्रतः

ಶಿವನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ನಾನು ವರದಾತ; ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ವರಗಳನ್ನು ಬೇಡು. ಹೇ ಸುವ್ರತನೇ! ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವಶನಾಗಿದ್ದೇನೆ।

Verse 29

सूत उवाच । इत्युक्तो देवदेवेन देवदेवं प्रणम्य तम् । सुप्रसन्नतरो विष्णुस्सांजलिर्वाक्यमब्रवीत्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ದೇವದೇವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ವಿಷ್ಣು ಆ ದೇವದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು. ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ, ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು।

Verse 30

विष्णुरुवाच । यथेदानीं कृपानाथ क्रियते चान्यतः परा । कार्य्या चैव विशेषेण कृपालुत्वात्त्वया प्रभो

ವಿಷ್ಣುನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಕೃಪಾನಾಥನೇ! ಈಗ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಪರಮ (ರಕ್ಷಕ) ಕಾರ್ಯದಂತೆ, ಅದು ಬೇರೆಡೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಡೆಯಲಿ; ಹೇ ಪ್ರಭೋ, ಕರುಣಾಮಯನಾದ ನೀನೇ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇದನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।

Verse 31

त्वयि भक्तिर्महादेव प्रसीद वरमुत्तमम् । नान्यमिच्छामि भक्तानामार्त्तयो नैव यत्प्रभो

ಹೇ ಮಹಾದೇವನೇ! ನನ್ನ ಭಕ್ತಿ ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲಿ—ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ನನಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವರವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು. ಹೇ ಪ್ರಭೋ, ನನಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಬೇಡ; ನಿನ್ನ ಶರಣಾದ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಯಾವ ದುಃಖವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 32

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य दया वान्सुतरां भवः । पस्पर्श च तदंगं वै प्राह शीतांशुशेखरः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ದಯಾವಂತನಾದ ಭವನು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕರುಣೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದನು; ಅವನ ದೇಹವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ನಂತರ ಚಂದ್ರಶೇಖರನು ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 33

शिव उवाच । मयि भक्तिस्सदा ते तु हरे स्यादनपायिनी । सदा वन्द्यश्च पूज्यश्च लोके भव सुरैरपि

ಶಿವನು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಹರೆ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿ ಸದಾ ಸ್ಥಿರವಾಗಿಯೂ ಎಂದಿಗೂ ಕ್ಷಯಿಸದಂತೆಯೂ ಇರಲಿ. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನೀನು ನಿತ್ಯವೂ ವಂದನೀಯನೂ ಪೂಜನೀಯನೂ ಆಗು—ದೇವರಿಂದಲೂ ಸಹ.

Verse 34

विष्वंभरेति ते नाम सर्वपापहरं परम् । भविष्यति न संदेहो मत्प्रसादात्सुरोत्तम

‘ವಿಶ್ವಂಭರ’ ಎಂಬುದೇ ನಿನ್ನ ನಾಮವಾಗುವುದು; ಅದು ಪರಮವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹರಿಸುವುದು. ಹೇ ಸುರೋತ್ತಮ, ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 35

सूत उवाच । इत्युक्त्वांतर्दधे रुद्रस्सर्वदेवेश्वरः प्रभुः । पश्यतस्तस्य विष्णोस्तु तत्रैव च मुनीश्वराः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು— ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಸರ್ವದೇವೇಶ್ವರನಾದ ಪ್ರಭು ರುದ್ರನು ಅಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು. ವಿಷ್ಣು ನೋಡುತ್ತಿರಲು, ಮುನೀಶ್ವರರೂ ಅಲ್ಲೀಯೇ ಅಂತರಹಿತರಾದರು.

Verse 36

जनार्दनोऽपि भगवान्वचनाच्छङ्करस्य च । प्राप्य चक्रं शुभं तद्वै जहर्षाति स्वचेतसि

ಭಗವಾನ್ ಜನಾರ್ದನನು ಕೂಡ ಶಂಕರನ ವಚನಾನುಸಾರ ಆ ಶುಭ ಚಕ್ರವನ್ನು ಪಡೆದು, ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷಗೊಂಡನು.

Verse 37

कृत्वा ध्यानं च तच्छम्भोः स्तोत्रमेतन्निरन्तरम् । पपाठाध्यापयामास भक्तेभ्यस्तदुपादिशत्

ಆ ಶುಭ ಶಂಭುವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಅವನು ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಠಿಸಿದನು; ಇತರರಿಗೆ ಕೂಡ ಪಠಿಸಲು ಕಲಿಸಿ, ಭಕ್ತರಿಗೆ ಇದರ ಉಪದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದನು।

Verse 38

इति पृष्टं मयाख्यातं शृण्वताम्पापहारकम् । अतःपरं च किं श्रेष्ठाः प्रष्टुमिच्छथ वै पुनः

ಇಂತೆ ನೀವು ಕೇಳಿದುದನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸಿದೆನು; ಕೇಳುವವರಿಗೆ ಇದು ಪಾಪಹರ. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ, ಓ ಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಮತ್ತೆ ಏನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀರಿ?

Frequently Asked Questions

Śiva tests Viṣṇu’s worship by concealing one lotus from the thousand-lotus offering; Viṣṇu resolves to substitute his own lotus-like eye to preserve ritual completeness, prompting Śiva to manifest and halt the sacrifice, thereby validating devotion and self-offering as the highest form of pūjā.

The missing lotus signifies the inevitable insufficiency of merely external ritual; the eye symbolizes consciousness and personal identity, so offering it encodes ātma-nivedana (total self-surrender). The pārthiva-liṅga represents a consecrated focal point where transcendence becomes immanent—Śiva’s grace emerges precisely when inner intent becomes complete.

Śiva appears as Jagadguru and compassionate examiner (kṛpālu-parīkṣaka), manifesting directly from the installed liṅga; the emphasis is on Śiva as the responsive Lord whose anugraha is drawn forth by perfected bhakti rather than by ritual mechanics alone.