Ghuśmā–Sudehā: Jealousy, Household Honor, and the Ethics of Śaiva Merit (गुश्मा–सुदेहा प्रसङ्गः)

Verse 1

सूत उवाच । पुत्रं दृष्ट्वा कनिष्ठाया ज्येष्ठा दुःखमुपागता । विरोधं सा चकाराशु न सहंती च तत्सुखम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಕನಿಷ್ಠೆಗೆ ಪುತ್ರನಾದುದನ್ನು ಕಂಡು ಜ್ಯೇಷ್ಠೆ ದುಃಖದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು. ಆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ ತಕ್ಷಣವೇ ವಿರೋಧವನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿದಳು.

Verse 2

सर्वे पुत्रप्रसूतिं तां प्रशशंसुर्निरन्तरम् । तया तत्सह्यते न स्म शिशो रूपादिकं तथा

ಎಲ್ಲರೂ ಆ ಪುತ್ರಪ್ರಸವವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅವಳು ಅದನ್ನು ಸಹಿಸಲಿಲ್ಲ; ಶಿಶುವಿನ ರೂಪಾದಿ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಅವಳಿಗೆ ಅಸಹ್ಯವಾಗಿದವು.

Verse 3

सुप्रियं तनयं तं च पित्रोस्सद्गुणभाजनम् । दृष्ट्वाऽभवत्तदा तस्या हृदयं तप्तमग्निवत्

ತಂದೆಯ ಸದ್ಗುಣಗಳ ಪಾತ್ರವಾದ ಆ ಅತಿಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರನನ್ನು ಕಂಡು, ಅವಳ ಹೃದಯವು ಆ ಕ್ಷಣವೇ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ದಗ್ಧವಾದಂತೆ ಉರಿಯಿತು.

Verse 4

एतस्मिन्नंतरे विप्राः कन्यां दातुं समागताः । विवाहं तस्य तत्रैव चकार विधिवच्च सः

ಈ ನಡುವೆ ವಿಪ್ರರು ಕನ್ಯಾದಾನಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು. ಅವನು ಕೂಡ ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಿಂದ ಅವನ ವಿವಾಹವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

Verse 5

सुधर्मा घुश्मया सार्द्धमानन्दं परमं गतः । सर्वे संबंधिनस्तस्यां घुश्मायां मानमादधुः

ಸುದರ್ಮನು ಘುಷ್ಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ಪಡೆದನು. ನಂತರ ಎಲ್ಲ ಬಂಧುಗಳು ಘುಷ್ಮೆಗೆ ಮಾನ-ಗೌರವವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರು.

Verse 6

तं दृष्ट्वा सा सुदेहा हि मनसि ज्वलिता तदा । अत्यन्तं दुःखमापन्ना हा हतास्मीति वादिनी

ಅವನನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಸುದೇಹೆಯ ಮನಸ್ಸು ಒಳಗೇ ಉರಿಯಿತು. ಅತಿದುಗುಡದಿಂದ ಆವರಿತಳಾಗಿ—“ಹಾಯ್, ನಾನು ನಾಶವಾಯಿತು!” ಎಂದು ಅಳಲಿದಳು.

Verse 7

सुधर्म्मा गृहमागत्य वधूं पुत्रं विवाहितम् । उत्साहं दर्शयामास प्रियाभ्यां हर्षयन्निव

ಸುದರ್ಮನು ಮನೆಗೆ ಬಂದು, ತನ್ನ ಮಗನು ವಿವಾಹಿತನಾಗಿರುವುದನ್ನೂ ಸೊಸೆಯನ್ನೂ ನೋಡಿ, ಪ್ರಿಯರನ್ನು ಹರ್ಷಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಮಹಾ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು.

Verse 8

अभवद्धर्षिता घुष्मा सुदेहा दुःखमागता । न सहंती सुखं तच्च दुःखं कृत्वापतद्भुवि

ಘುಷ್ಮಾ ಹರ್ಷಿತಳಾದಳು; ಸುದೇಹೆ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದಳು. ಆ ಸುಖವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ, ಅದನ್ನು ದುಃಖವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದಳು.

Verse 9

घुश्माऽवदद्वधूपुत्रौ त्वदीयौ न मदीयकौ । वधूः पुत्रश्च तां प्रीत्या प्रसूं श्वश्रममन्यत

ಘುಷ್ಮಾ ಹೇಳಿದಳು—“ಸೊಸೆ ಮತ್ತು ಮಗ ನಿನ್ನವರೇ, ನನ್ನವರಲ್ಲ.” ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸೊಸೆಯೂ ಮಗನೂ ಆ ಜನನಿಯನ್ನೇ ಅತ್ತೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು.

Verse 10

भर्त्ता प्रियां तां ज्येष्ठां च मेने नैव कनिष्ठिकाम् । तथापि सा तदा ज्येष्ठा स्वान्तर्मलवती ह्यभूत्

ಗಂಡನು ಆ ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಕಿರಿಯಳಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಹಿರಿಯಳಾಗಿ ಎಂದೇ ಭಾವಿಸಿದನು. ಆದರೂ ಆ ವೇಳೆಗೆ ‘ಹಿರಿಯಳು’ ಎನಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಅವಳ ಅಂತರಂಗ ಮಲಿನತೆಯಿಂದ ಕಲುಷಿತವಾಯಿತು.

Verse 11

एकस्मिन्दिवसे ज्येष्ठा सा सुदेहा च दुःखिनी । हृदये संचिचिन्तेति दुःखशांतिः कथं भवेत्

ಒಂದು ದಿನ, ಹಿರಿಯವಳಾದ ಆ ಸುದೇಹಳು ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾಗಿ, ತನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸಿದಳು: 'ಈ ದುಃಖವು ಹೇಗೆ ಶಾಂತವಾಗುವುದು?'

Verse 12

सुदेहोवाच । मदीयो हृदयाग्निश्च घुश्मानेत्रजलेन वै । भविष्यति ध्रुवं शांतो नान्यथा दुःखजेन हि

ಸುದೇಹಳು ಹೇಳಿದಳು: 'ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ, ನನ್ನ ಹೃದಯದ ಅಗ್ನಿಯು ಘುಷ್ಮಳ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದಲೇ ಶಾಂತವಾಗುವುದು. ಬೇರೆ ದಾರಿಯಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ನಿಜವಾದ ದುಃಖದಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.'

Verse 13

अतोऽहं मारयाम्यद्य तत्पुत्रं प्रियवादिनम् । अग्रे भावि भवेदेवं निश्चयः परमो मम

ಆದ್ದರಿಂದ, ಇಂದು ನಾನು ಆ ಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಮಗನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವೆನು. ಮುಂದೆ ಏನಾಗಬೇಕೋ ಅದು ಆಗಲಿ; ಇದೇ ನನ್ನ ಪರಮ ನಿಶ್ಚಯ.

Verse 14

सूत उवाच । कदर्य्याणां विचारश्च कृत्याकृत्ये भवेन्नहि । कठोरः प्रायशो विप्राः सापत्नो भाव आत्महा

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಲೋಭಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಮಾಡತಕ್ಕದ್ದು ಮತ್ತು ಯಾವುದು ಮಾಡಬಾರದ್ದು ಎಂಬ ವಿವೇಚನೆಯಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ, ಅವರು ಕಠಿಣ ಹೃದಯಿಗಳು.

Verse 15

एकस्मिन्दिवसे ज्येष्ठा सुप्तं पुत्रं वधूयुतम् । चिच्छिदे निशि चांगेषु गृहीत्वा छुरिकां च सा

ಒಂದು ದಿನ ಆ ಹಿರಿಯವಳು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಚೂರಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಲಗಿದ್ದ ಮಗನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದಳು.

Verse 16

सर्वांगं खण्डयामास रात्रौ घुश्मासुतस्य सा । नीत्वा सरसि तत्रैवाक्षिपद्दृप्ता महाबला

ಆ ಗರ್ವಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಸ್ತ್ರೀಯು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಘುಷ್ಮನ ಮಗನ ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದಳು; ನಂತರ ಅವನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ದು ಅದೇ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಎಸೆದಳು.

Verse 17

यत्र क्षिप्तानि लिंगानि घुश्मया नित्यमेव हि । तत्र क्षिप्त्वा समायाता सुष्वाप सुखमागता

ಘುಷ್ಮನು ಪ್ರತಿದಿನ ಎಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದನೋ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅವಳು ಕೂಡ ಅವುಗಳನ್ನು ಎಸೆದಳು; ಮತ್ತು ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬಂದು ಸುಖವಾಗಿ ಮಲಗಿದಳು.

Verse 18

प्रातश्चैव समुत्थाय घुश्मा नित्यं तथाकरोत् । सुधर्मा च स्वयं श्रेष्ठो नित्यकर्म समाचरत्

ಪ್ರತಿದಿನ ಮುಂಜಾನೆ ಎದ್ದು ಘುಷ್ಮಾ ತನ್ನ ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸುಧರ್ಮನೂ ತನ್ನ ವಿಧಿತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 19

एतस्मिन्नंतरे सा च ज्येष्ठा कार्यं गृहस्य वै । चकारानन्दसंयुक्ता सुशांतहृदयानला

ಈ ಮಧ್ಯೆ, ಆ ಹಿರಿಯ ಮಹಿಳೆಯು ಆನಂದದಿಂದ ಮತ್ತು ಶಾಂತ ಹೃದಯದಿಂದ ಮನೆಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದಳು.

Verse 20

प्रातःकाले समुत्थाय वधूश्शय्यां विलोक्य सा । रुधिरार्द्रां देहखंडैर्युक्तां दुःखमुपागता

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ಸೊಸೆಯ ಹಾಸಿಗೆಯನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಅದು ರಕ್ತದಿಂದ ಒದ್ದೆಯಾಗಿ ಮತ್ತು ದೇಹದ ತುಂಡುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಅವಳು ಬಹಳ ದುಃಖಿತಳಾದಳು.

Verse 21

श्वश्रूं निवेदयामास पुत्रस्ते च कुतो गतः । शय्या च रुधिरार्द्रा वै दृश्यंते देहखंडकाः

ಅವನು ತನ್ನ ಅತ್ತೆಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು: "ನಿಮ್ಮ ಮಗ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದನು? ಹಾಸಿಗೆಯು ರಕ್ತದಿಂದ ಒದ್ದೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ದೇಹದ ತುಂಡುಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ."

Verse 22

हा हतास्मि कृतं केन दुष्टं कर्म शुचिव्रते । इत्युच्चार्य रुरोदातिविविधं तत्प्रिया च सा

"ಅಯ್ಯೋ, ನಾನು ಹಾಳಾದೆ! ಓ ಪವಿತ್ರ ವ್ರತವುಳ್ಳವಳೇ, ಈ ದುಷ್ಟ ಕೆಲಸವನ್ನು ಯಾರು ಮಾಡಿದರು?"—ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ, ಆತನ ಪ್ರಿಯೆಯು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ತಳು.

Verse 23

ज्येष्ठा दुःखं तदापन्ना हा हतास्मि किलेति च । बहिर्दुःखं चकारासौ मनसा हर्षसंयुता

ಆಗ ಹಿರಿಯವಳು "ಅಯ್ಯೋ, ನಾನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹಾಳಾದೆ" ಎಂದು ದುಃಖಪಟ್ಟಳು. ಅವಳು ಹೊರಗೆ ದುಃಖವನ್ನು ತೋರಿಸಿದರೂ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಳು.

Verse 24

घुश्मा चापि तदा तस्या वध्वा दुखं निशम्य सा । न चचाल व्रतात्तस्मान्नित्यपार्थिवपूजनात्

ಆಗ ಘುಷ್ಮೆಯೂ ತನ್ನ ಸೊಸೆಯ ದುಃಖವನ್ನು ಕೇಳಿ, ತನ್ನ ನಿತ್ಯ ಪಾರ್ಥಿವ ಶಿವಲಿಂಗ ಪೂಜೆಯ ವ್ರತದಿಂದ ವಿಚಲಿತಳಾಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 25

मनश्चैवोत्सुकं नैव जातं तस्या मनागपि । भर्तापि च तथैवासीद्यावद्व्रतविधिर्भवेत्

ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವೂ ಅಶಾಂತವಾಗಲಿಲ್ಲ; ವ್ರತವಿಧಿ ನಡೆಯುವವರೆಗೆ ಪತಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 26

मध्याह्ने पूजनांते च दृष्ट्वा शय्यां भयावहाम् । तथापि न तदा किञ्चित्कृतं दुःखं हि घुश्मया

ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಪೂಜೆಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಭಯಾನಕವಾದ ಶಯ್ಯೆಯನ್ನು ಕಂಡಳು. ಆದರೂ ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಘುಷ್ಮಾ ದುಃಖದಿಂದ ಏನನ್ನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ; ಶೋಕಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 27

येनैव चार्पितश्चायं स वै रक्षां करिष्यति । भक्तप्रियस्स विख्यातः कालकालस्सतां गतिः

ಯಾರಿಗೆ ಈ ಅರ್ಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೋ ಅವನೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಭಕ್ತಪ್ರಿಯ, ‘ಕಾಲಕ್ಕೂ ಕಾಲ’, ಸಜ್ಜನರ ಪರಮ ಗತಿ.

Verse 28

यदि नो रक्षिता शंभुरीश्वरः प्रभुरेकलः । मालाकार इवासौ यान्युङ्क्ते तान्वियुनक्ति च

ನಮ್ಮ ರಕ್ಷಕ ಏಕೈಕ ಪ್ರಭು ಈಶ್ವರ ಶಂಭುವೇ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಅವನು ಮಾಲಾಕಾರನಂತೆ ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯವರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 29

अद्य मे चिंतया किं स्यादिति तत्त्वं विचार्य सा । न चकार तदा दुःखं शिवे धैर्यं समागता

“ಇಂದು ನನ್ನ ಚಿಂತೆಯಿಂದ ಏನು ಆಗಲಿದೆ?” ಎಂದು ತತ್ತ್ವವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ ಅವಳು ಆಗ ದುಃಖಪಡಲಿಲ್ಲ; ಶಿವನಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗಿ ಧೈರ್ಯಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಳು.

Verse 30

पार्थिवांश्च गृहीत्वा सा पूर्ववत्स्वस्थमानसा । शंभोर्नामान्युच्चरंती जगाम सरसस्तटे

ಅವಳು ಪಾರ್ಥಿವ (ಲಿಂಗ)ಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಶಾಂತ ಸ್ಥಿರಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಶಂಭುವಿನ ನಾಮಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾ ಸರೋವರದ ತೀರಕ್ಕೆ ಹೋದಳು.

Verse 31

क्षिप्त्वा च पार्थिवांस्तत्र परावर्त्तत सा यदा । तदा पुत्रस्तडागस्थो दृश्यते स्म तटे तया

ಅಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಥಿವ ಅರ್ಪಣಗಳನ್ನು ಎಸೆದು ಅವಳು ಹಿಂದಿರುಗಿದಾಗ, ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ತನ್ನ ಮಗನು ದಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು.

Verse 32

पुत्र उवाच । मातरेहि मिलिष्यामि मृतोऽहं जीवितोऽधुना । तव पुण्यप्रभावाद्धि कृपया शंकरस्य वै

ಮಗನು ಹೇಳಿದರು—ತಾಯೇ, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುವೆನು. ನಾನು ಮೃತನಾಗಿದ್ದೆ, ಈಗ ಜೀವಂತನಾಗಿದ್ದೇನೆ—ನಿನ್ನ ಪುಣ್ಯಪ್ರಭಾವದಿಂದಲೂ, ನಿಜವಾಗಿ ಶಂಕರನ ಕೃಪೆಯಿಂದಲೂ.

Verse 33

इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसहितायां धुश्मेशज्योतिर्लिंगोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनं नाम त्रयस्त्रिंशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ನಾಲ್ಕನೇ ವಿಭಾಗವಾದ ಕೋಟಿರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ “ಧುಶ್ಮೇಶ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ ವರ್ಣನೆ” ಎಂಬ ಮுப்பತ್ತಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.

Verse 34

एतस्मिन्समये तत्र स्वाविरासीच्छिवो द्रुतम् । ज्योतिरूपो महेशश्च संतुष्टः प्रत्युवाच ह

ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಶಿವನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಕಟನಾದನು. ಜ್ಯೋತಿರೂಪ ಮಹೇಶ್ವರನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರವಾಗಿ ನುಡಿದನು.

Verse 35

शिव उवाच । प्रसन्नोऽस्मि वरं ब्रूहि दुष्टया मारितो ह्ययम् । एनां च मारयिष्यामि त्रिशूलेन वरानने

ಶಿವನು ಹೇಳಿದರು—“ನಾನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ವರವನ್ನು ಹೇಳು. ಇವನು ಆ ದುಷ್ಟ ಸ್ತ್ರೀಯಿಂದಲೇ ಹತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಓ ಸುಮುಖಿಯೇ, ಅವಳನ್ನೂ ನಾನು ತ್ರಿಶೂಲದಿಂದ ಸಂಹರಿಸುವೆನು.”

Verse 36

सूत उवाच । पुरा तदा वरं वव्रे सुप्रणम्य शिवं नता । रक्षणीया त्वया नाथ सुदेहेयं स्वसा मम

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಆಗ ಒಂದು ವರವನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡಳು. ಶಿವನಿಗೆ ಆಳವಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ದಂಡವತ್ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ—“ಹೇ ನಾಥ, ನನ್ನ ಸಹೋದರಿ ಸುದೇಹೆಯನ್ನು ನೀವು ರಕ್ಷಿಸಿರಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

Verse 37

शिव उवाच । अपकारः कृतस्तस्यामुपकारः कथं त्वया । क्रियते हननीया च सुदेहा दुष्टकारिणी

ಶಿವನು ಹೇಳಿದನು—“ಅವಳು ನಿನಗೆ ಅಪಕಾರ ಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ; ಹಾಗಿದ್ದರೆ ನೀನು ಅವಳಿಗೆ ಉಪಕಾರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡುತ್ತೀಯ? ದುಷ್ಟಕರ್ಮ ಮಾಡುವ ಆ ಸುದೇಹಾ ವಧಾರ್ಹಳೇ.”

Verse 38

घुश्मोवाच । तव दर्शनमात्रेण पातकं नैव तिष्ठति । इदानीं त्वां च वै दृष्ट्वा तत्पापं भस्मतां व्रजेत्

ಘುಷ್ಮಾ ಹೇಳಿದರು—“ನಿಮ್ಮ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದ ಪಾಪವು ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಈಗ ನಿಮಗೆ ದರ್ಶನವಾದುದರಿಂದ ಆ ಪಾಪವು ಭಸ್ಮವಾಗುತ್ತದೆ.”

Verse 39

अपकारेषु यश्चैव ह्युपकारं करोति च । तस्य दर्शनमात्रेण पापं दूरतरं व्रजेत्

ಅಪಕಾರ ಮಾಡುವವರ ಮೇಲೆಯೂ ಉಪಕಾರ ಮಾಡುವವನ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದ ಪಾಪವು ಬಹುದೂರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.

Verse 40

इति श्रुतं मया देव भगवद्वाक्यमद्भुतम् । तस्माच्चैवं कृतं येन क्रियतां च सदाशिव

ಹೇ ದೇವಾ! ಭಗವಂತನ ಅದ್ಭುತ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಸದಾಶಿವಾ! ನೀವು ಪ್ರಕಟಿಸಿದಂತೆ ಅದನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಲಿ.

Verse 41

सूत उवाच । इत्युक्तस्तु तया तत्र प्रसन्नोऽत्यभवत्पुनः । महेश्वरः कृपासिंधुः समूचे भक्तवत्सलः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಅವಳು ಅಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಮಹೇಶ್ವರನು ಮತ್ತೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸನ್ನನಾದನು; ಅವನು ಕೃಪಾಸಿಂಧು, ನಿಜಕ್ಕೂ ಭಕ್ತವತ್ಸಲನು.

Verse 42

शिव उवाच । अन्यद्वरं ब्रूहि घुश्मे ददामि च हितं तव । त्वद्भक्त्या सुप्रसन्नोऽस्मि निर्विकारस्वभावतः

ಶಿವನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಘುಷ್ಮಾ! ಇನ್ನೊಂದು ವರವನ್ನು ಕೇಳು; ನಿನಗೆ ನಿಜವಾಗಿ ಹಿತವಾದುದನ್ನೇ ನಾನು ನೀಡುವೆನು. ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸನ್ನನು; ನನ್ನ ಸ್ವಭಾವವೇ ನಿರ್ವಿಕಾರ.

Verse 43

सूत उवाच । सोवाच तद्वचश्श्रुत्वा यदि देयो वरस्त्वया । लोकानां चैव रक्षार्थमत्र स्थेयं मदाख्यया

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಹೇಳಿದನು: “ನೀವು ವರ ನೀಡಬೇಕಾದರೆ, ಲೋಕಗಳ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ನೆಲೆಸಿರಿ.”

Verse 44

तदोवाच शिवस्तत्र सुप्रसन्नो महेश्वरः । स्थास्येऽत्र तव नाम्नाहं घुश्मेशाख्यस्सुखप्रदः

ಆಗ ಪರಮ ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ಮಹೇಶ್ವರ ಶಿವನು ಅಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದನು— “ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಾನು ನಿನ್ನ ನಾಮವನ್ನು ಧರಿಸಿ ‘ಘುಷ್ಮೇಶ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ವಾಸಿಸಿ, ಸುಖವೂ ಶೈವಕಲ್ಯಾಣವೂ ನೀಡುವೆನು।”

Verse 45

घुश्मेशाख्यं सुप्रसिद्धं लिंगं मे जायतां शुभम् । इदं सरस्तु लिंगानामालयं जायतां सदा

ನನ್ನ ಈ ಶುಭ ಲಿಂಗವು ‘ಘುಶ್ಮೇಶ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಲಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಸರೋವರವು ಸದಾ ಲಿಂಗಗಳ ಪವಿತ್ರ ಆಲಯವೂ ನಿವಾಸಸ್ಥಾನವೂ ಆಗಿರಲಿ.

Verse 46

तस्माच्छिवालयं नाम प्रसिद्धं भुवनत्रये । सर्वकामप्रदं ह्येतद्दर्शनात्स्यात्सदा सरः

ಆದ್ದರಿಂದ ‘ಶಿವಾಲಯ’ ಎಂಬ ಈ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವು ತ್ರಿಭುವನದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದು ಎಲ್ಲ ಇಷ್ಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಇದರ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಈ ಸರೋವರವು ಸದಾ ಮಂಗಳವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 47

तव वंशे शतं चैकं पुरुषावधि सुव्रते । ईदृशाः पुत्रकाः श्रेष्ठा भविष्यंति न संशयः

ಹೇ ಸುವ್ರತೇ! ನಿನ್ನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ನೂರೊಂದು ಪುರುಷರು ಇರುವರು. ಇಂತಹ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣದ ಪುತ್ರರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಜನಿಸುವರು—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.

Verse 48

सुस्त्रीकास्सुधनाश्चैव स्वायुष्याश्च विचक्षणाः । विद्यावंतो ह्युदाराश्च भुक्तिमुक्तिफलाप्तये

ಅವರಿಗೆ ಸತ್ಗುಣಸಂಪನ್ನ ಪತ್ನಿ, ಧನಸಂಪತ್ತು, ದೀರ್ಘಾಯು ಮತ್ತು ವಿವೇಕ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯಾವಂತರಾಗಿ, ಉದಾರರಾಗಿ ಭುಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಮುಕ್ತಿ—ಎರಡೂ ಫಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 49

शतमेकोत्तरं चैव भविष्यंति गुणाधिकाः । ईदृशो वंशविस्तारो भविष्यति सुशोभनः

ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೂರೊಂದು ವಂಶಜರು ಉಂಟಾಗುವರು; ಅವರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧರಾಗಿರುವರು. ಹೀಗೆ ವಂಶವಿಸ್ತಾರವು ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭನವಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಮಂತವಾಗುವುದು.

Verse 50

सूत उवाच । इत्युक्त्वा च शिवस्तत्र लिंगरूपोऽभवत्तदा । घुश्मेशो नाम विख्यातः सरश्चैव शिवालयम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು: ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಶಿವನು ಅಲ್ಲಿ ಆಗ ಲಿಂಗರೂಪನಾಗಿ ಪ್ರಕಟನಾದನು. ಅವನು ‘ಘುಶ್ಮೇಶ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಖ್ಯಾತನಾದನು; ಆ ಸರೋವರವೂ ‘ಶಿವಾಲಯ’ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.

Verse 51

सुधर्मा स च घुश्मा च सुदेहा च समागताः । प्रदक्षिणं शिवस्याशु शतमेकोत्तरं दधुः

ಆಮೇಲೆ ಸುಧರ್ಮಾ, ಘುಶ್ಮಾ ಮತ್ತು ಸುದೇಹಾ ಸೇರಿ, ತಕ್ಷಣವೇ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶ್ರೀಶಿವನಿಗೆ ನೂರೊಂದು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು.

Verse 52

पूजां कृत्वा महेशस्य मिलित्वा च परस्परम् । हित्वा चांतर्मलं तत्र लेभिरे परमं सुखम्

ಮಹೇಶನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಪರಸ್ಪರ ಸೌಹಾರ್ದದಿಂದ ಸೇರಿ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಂತರಮಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಪರಮ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆದರು।

Verse 53

पुत्रं दृष्ट्वा सुदेहा सा जीवितं लज्जिताभवत् । तौ क्षमाप्याचरद्विप्रा निजपापापहं व्रतम्

ಪುತ್ರನನ್ನು ಕಂಡು ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಸುದೇಹಾ ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನೇ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ನೆನೆಸಿಕೊಂಡಳು. ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸಿ, ತನ್ನ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹರಣ ಮಾಡುವ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು।

Verse 54

घुश्मेशाख्यमिदं लिंगमित्थं जातं मुनीश्वराः । तं दृष्ट्वा पूजयित्वा हि सुखं संवर्द्धते सदा

ಓ ಮುನೀಶ್ವರರೇ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಈ ಲಿಂಗವು ‘ಘುಷ್ಮೇಶ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿ ಪೂಜಿಸಿದ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಸದಾ ಸುಖಕ್ಷೇಮ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 55

इति वश्च समाख्याता ज्योतिर्लिंगावली मया । द्वादशप्रमिता सर्वकामदा भुक्ति मुक्तिदा

ಇಂತೆ ನಾನು ನಿಮಗೆ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಗಳ ಪವಿತ್ರ ಸರಣಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದೆ—ಅದು ಹನ್ನೆರಡು ಸಂಖ್ಯೆಯದು; ಅದು ಸರ್ವ ಸತ್ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಭುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ।

Verse 56

एतज्ज्योतिर्लिंगकथां यः पठेच्छृणुयादपि । मुच्यते सर्वपापेभ्यो भुक्तिं मुक्तिं च विंदति

ಈ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಕಥೆಯನ್ನು ಯಾರು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ ಅಥವಾ ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪರಮಪತಿ ಶ್ರೀಶಿವನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಭುಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಎರಡನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।