रावणस्य तपः-शिवानुग्रहः — Rāvaṇa’s Austerity and Śiva’s Bestowal of Grace

Verse 1

सूत उवाच । रावणः राक्षसश्रेष्ठो मानी मानपरायणः । आरराध हरं भक्त्या कैलासे पर्वतोत्तमे

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ, ಗರ್ವಿಷ್ಠನೂ ಮಾನಕ್ಕೆ ಆಸಕ್ತನೂ ಆದ ರಾವಣನು ಪರ್ವತೋತ್ತಮ ಕೈಲಾಸದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹರ (ಶ್ರೀಶಿವ)ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು.

Verse 2

आराधितः कियत्कालं न प्रसन्नो हरो यदा । तदा चान्यत्तपश्चक्रे प्रासादार्थे शिवस्य सः

ಕೆಲವು ಕಾಲ ಆರಾಧಿಸಿದರೂ ಹರ (ಶಿವ) ಪ್ರಸನ್ನನಾಗದಾಗ, ಅವನು ಶಿವನ ಪ್ರಾಸಾದ (ಆಲಯ) ನಿರ್ಮಾಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 3

नतश्चायं हिमवतस्सिद्धिस्थानस्य वै गिरेः । पौलस्त्यो रावणश्श्रीमान्दक्षिणे वृक्षखंडके

ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಸಿದ್ಧಿಸ್ಥಾನವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಆ ಹಿಮವತ್ ಗಿರಿಯ ದಕ್ಷಿಣದ ವೃಕ್ಷಖಂಡದಲ್ಲಿ ಪೌಲಸ್ತ್ಯವಂಶೀಯ ಶ್ರೀಮಾನ್ ರಾವಣನು ನಿಂತನು.

Verse 4

भूमौ गर्तं वर कृत्वा तत्राग्निं स्थाप्य स द्विजाः । तत्सन्निधौ शिवं स्थाप्य हवनं स चकार ह

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಶುಭ ಹೋಮಕೂಂಡವನ್ನು ಮಾಡಿ ಆ ದ್ವಿಜನು ಅಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು. ನಂತರ ಅದರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ಹವನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

Verse 5

ग्रीष्मे पंचाग्निमध्यस्थो वर्षासु स्थंडिलेशयः । शीते जलांतरस्थो हि त्रिधा चक्रे तपश्च सः

ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಗ್ನಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನಿಂತು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು; ಮಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬರಿದಾದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದನು; ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರಿನೊಳಗೆ ನೆಲೆಸಿದನು—ಹೀಗೆ ಅವನು ತ್ರಿವಿಧವಾಗಿ ಘೋರ ತಪವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು।

Verse 6

एकैकं च शिरश्छिन्नं विधिना शिवपूजने । एवं सत्क्रमतस्तेन च्छिन्नानि नव वै यदा

ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಶಿವಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ತನ್ನ ಶಿರಗಳನ್ನು ಛೇದಿಸಿದನು. ಹೀಗೆ ಸತ್ಕ್ರಮವಾಗಿ, ಅವನಿಂದ ಒಂಬತ್ತು ಶಿರಗಳು ಛೇದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ…

Verse 7

ततश्शिरांसि छित्त्वा च पूजनं शंकरस्य वै । प्रारब्धं दैत्यपतिना रावणेन महात्मना

ನಂತರ ತನ್ನ ಶಿರಗಳನ್ನು ಛೇದಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ದೈತ್ಯಪತಿ ಮಹಾತ್ಮ ರಾವಣನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಶಂಕರನ (ಶಿವನ) ಪೂಜೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 9

एकस्मिन्नवशिष्टे तु प्रसन्नश्शंकरस्तदा । आविर्बभूव तत्रैव संतुष्टो भक्तवत्सलः

ಒಬ್ಬನೇ ಉಳಿದಾಗ, ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ಶಂಕರನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು—ಸಂತೃಪ್ತನಾಗಿ ಭಕ್ತವತ್ಸಲನಾಗಿ।

Verse 10

शिरांसि पूर्ववत्कृत्वा नीरुजानि तथा प्रभुः । मनोरथं ददौ तस्मादतुलं बलमुत्तमम्

ನಂತರ ಪ್ರಭುವು ಅವರ ತಲೆಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ನೋವಿಲ್ಲದವರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು. ಆ ಭಕ್ತನಿಗೆ ಇಷ್ಟವರವಾಗಿ ಅತೂಲವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಲವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿದನು.

Verse 11

प्रसादं तस्य संप्राप्य रावणस्स च राक्षसः । प्रत्युवाच शिवं शम्भुं नतस्कंधः कृतांजलिः

ಅವನ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಪಡೆದು ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿ ರಾವಣನು ಭುಜಗಳನ್ನು ನಮನಗೊಳಿಸಿ, ಅಂಜಲಿ ಹಿಡಿದು, ಮಂಗಳಕರ ಶಂಭು ಶಿವನಿಗೆ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದನು।

Verse 12

रावण उवाच । प्रसन्नो भव देवेश लंकां च त्वां नयाम्यहम् । सफलं कुरु मे कामं त्वामहं शरणं गतः

ರಾವಣನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದೇವೇಶ, ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು; ನಿನ್ನನ್ನು ಲಂಕೆಗೆ ನಾನು ಕರೆದೊಯ್ಯುವೆನು. ನನ್ನ ಕಾಮನೆಯನ್ನು ಸಫಲಗೊಳಿಸು; ನಾನು ನಿನ್ನ ಶರಣಾಗತನು।

Verse 13

सूत उवाच । इत्युक्तश्च तदा तेन शंभुर्वै रावणेन सः । प्रत्युवाच विचेतस्कः संकटं परमं गतः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ವೇಳೆ ರಾವಣನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಶಂಭುವಿನ ಮನಸ್ಸು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಅಸ್ಥಿರವಾಯಿತು; ಪರಮ ಸಂಕಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಅವರು ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ಹೇಳಿದರು।

Verse 14

शिव उवाच । श्रूयतां राक्षसश्रेष्ठ वचो मे सारवत्तया । नीयतां स्वगृहे मे हि सद्भक्त्या लिंगमुत्तमम्

ಶಿವನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ರಾಕ್ಷಸಶ್ರೇಷ್ಠ, ಸಾರಭರಿತವಾದ ನನ್ನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳು. ಆ ಉತ್ತಮ ಲಿಂಗವನ್ನು ನಿನ್ನ ಮನೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದು ಸದ್ದ್ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸು।

Verse 15

भूमौ लिंगं यदा त्वं च स्थापयिष्यसि तत्र वै । स्थास्यत्यत्र न संदेहो यथेच्छसि तथा कुरु

ನೀನು ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗ, ಅದು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತಿರುತ್ತದೆ. ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದಂತೆ ಮಾಡು.

Verse 16

सूत उवाच । इत्युक्तश्शंभुना तेन रावणो राक्षसेश्वरः । तथेति तत्समादाय जगाम भवनं निजम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಶಂಭುವು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ರಾಕ್ಷಸರ ಅಧಿಪತಿ ರಾವಣನು ‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದನು; ಅದನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿ ತನ್ನ ಸ್ವಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.

Verse 17

आसीन्मूत्रोत्सर्गकामो मार्गे हि शिवमायया । तत्स्तंभितुं न शक्तोभूत्पौलस्त्यो रावणः प्रभुः

ಶಿವಮಾಯೆಯಿಂದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲೇ ಪೌಲಸ್ತ್ಯವಂಶಜನಾದ ಪ್ರಭು ರಾವಣನಿಗೆ ಮೂತ್ರವಿಸರ್ಜನೆಯ ತೀವ್ರ ವೇಗ ಉಂಟಾಯಿತು; ಆದರೆ ಅದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅವನಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 18

दृष्ट्वैकं तत्र वै गोपं प्रार्थ्य लिंगं ददौ च तत् । मुहूर्तके ह्यतिक्रांते गोपोभूद्विकलस्तदा

ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಗೋವನನ್ನು ಕಂಡು ಅವನನ್ನು ಬೇಡಿ ಅದೇ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಒಂದು ಮುಹೂರ್ತ ಕಳೆದ ಕೂಡಲೆ ಗೋವನು ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ ಅಸ್ಥಿರನಾದನು.

Verse 19

भूमौ संस्थापयामास तद्भारेणातिपीडितः । तत्रैव तत्स्थितं लिंगं वजसारसमुद्भवम् । सर्वकामप्रदं चैव दर्शनात्पापहारकम्

ಅದರ ಭಾರದಿಂದ ಅತಿಯಾಗಿ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಅವನು ಅದನ್ನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ವಜ್ರಸಾರದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಲಿಂಗವು ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು—ಸರ್ವಕಾಮಪ್ರದ, ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದ ಪಾಪಹರಕ.

Verse 20

वैद्यनाथेश्वरं नाम्ना तल्लिंगमभवन्मुने । प्रसिद्धं त्रिषु लोकेषु भुक्तिमुक्तिप्रदं सताम्

ಓ ಮುನೇ, ಆ ಲಿಂಗವು ‘ವೈದ್ಯನಾಥೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಖ್ಯಾತಿಯಾದ ಅದು ಸತ್ಭಕ್ತರಿಗೆ ಭೋಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 21

ज्योतिर्लिंगमिदं श्रेष्ठं दर्शनात्पूजनादपि । सर्वपापहरं दिव्यं भुक्तिवर्द्धनमुत्तमम्

ಈ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗವು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು. ಇದರ ದರ್ಶನದಿಂದಲೇ—ಪೂಜೆಯಿಂದಲೂ—ಇದು ದಿವ್ಯವಾಗಿ ಸರ್ವಪಾಪಗಳನ್ನು ಹರಿ, ಉತ್ತಮ ಭೋಗ ಮತ್ತು ಶುಭಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 22

तस्मिंलिंगे स्थिते तत्र सर्वलोकहिताय वै । रावणः स्वगृहं गत्वा वरं प्राप्य महोत्तमम् । प्रियायै सर्वमाचख्यौ सुखेनाति महासुरः

ಆ ಲಿಂಗವು ಅಲ್ಲಿ ಸರ್ವಲೋಕಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಬಳಿಕ, ರಾವಣನು ತನ್ನ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮಹೋತ್ತಮ ವರವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಆ ಮಹಾಸುರನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದನು.

Verse 23

तच्छ्रुत्वा सकला देवाश्शक्राद्या मुनयस्तथा । परस्परं समामन्त्र्य शिवासक्तधियोऽमलाः

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳೂ ಮುನಿಗಳೂ ಸಹ, ಶಿವಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಲಚಿತ್ತರಾಗಿದ್ದು, ಪರಸ್ಪರ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಮಾಡಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮಂತ್ರಿಸಿದರು.

Verse 24

तस्मिन्काले सुरास्सर्वे हरिब्रह्मादयो मुने । आजग्मुस्तत्र सुप्रीत्या पूजां चक्रुर्विशेषतः

ಓ ಮುನಿಯೇ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಮಹಾ ಹರ್ಷದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶ್ರೀಶಿವನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು।

Verse 25

प्रत्यक्षं तं तदा दृष्ट्वा प्रतिष्ठाप्य च ते सुराः । वैद्यनाथेति संप्रोच्य नत्वा नुत्वा दिवं ययुः

ಆಗ ಅವರನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಂಡ ದೇವರುಗಳು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರು. “ಇವರು ವೈದ್ಯನಾಥರು” ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಸ್ತುತಿಸಿ ನಂತರ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು.

Verse 26

ऋषय ऊचुः । तस्मिंल्लिंगे स्थिते तत्र रावणे च गृहं गते । किं कि चरित्रमभूत्तात ततस्तद्वद विस्तरात्

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಪ್ರಿಯನೇ, ಆ ಲಿಂಗವು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿ ನಿಂತಿರಲು, ರಾವಣನು ತನ್ನ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ನಂತರ ಏನೇನು ಘಟನೆಗಳು ನಡೆದವು? ಅದನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.

Verse 27

सूत उवाच । रावणोपि गृहं गत्वा वरं प्राप्य महोत्तमम् । प्रियायै सर्वमाचख्यौ मुमोदाति महासुरः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ರಾವಣನು ಸಹ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಆ ಪರಮೋತ್ತಮ ವರವನ್ನು ಪಡೆದು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಗೆ ವಿವರಿಸಿದನು; ಆ ಮಹಾಸುರನು ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷಗೊಂಡನು.

Verse 28

इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसंहितायां वैद्यनाथेश्वरज्योतिर्लिंगमाहात्म्यवर्णनं नामाष्टाविंशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ಚತುರ್ಥವಾದ ಕೋಟಿರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ‘ವೈದ್ಯನಾಥೇಶ್ವರ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.

Verse 29

देवादय ऊचुः । रावणोयं दुरात्मा हि देवद्रोही खलः कुधीः । शिवाद्वरं च संप्राप्य दुःखं दास्यति नोऽपि सः

ದೇವಾದಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರಾವಣನು ನಿಜಕ್ಕೂ ದುರಾತ್ಮ; ದೇವದ್ರೋಹಿ, ಖಲನೂ ಕುಬುದ್ಧಿಯವನು. ಶಿವನಿಂದ ವರವನ್ನು ಪಡೆದು ನಮ್ಮಿಗೂ ಖಂಡಿತ ದುಃಖವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವನು.

Verse 30

किं कुर्मः क्व च गच्छामः किं भविष्यति वा पुनः । दुष्टश्च दक्षतां प्राप्तः किंकिं नो साधयिष्यति

ನಾವು ಏನು ಮಾಡೋಣ, ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗೋಣ? ಮುಂದೇನು ಸಂಭವಿಸುವುದು? ಈ ದುಷ್ಟನು ಈಗ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ—ನಮ್ಮ ವಿರುದ್ಧ ಏನೇನು ಸಾಧಿಸುವನೋ?

Verse 31

इति दुःखं समापन्नाश्शक्राद्या मुनयस्सुराः । नारदं च समाहूय पप्रच्छुर्विकलास्तदा

ಹೀಗೆ ದುಃಖದಿಂದ ಆವರಿತರಾದ ಶಕ್ರಾದಿ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಮುನಿಗಳು, ಆಗ ನಾರದನನ್ನು ಕರೆಸಿ, ವ್ಯಾಕುಲರಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.

Verse 32

देवा ऊचुः । सर्वं कार्य्यं समर्थोसि कर्तुं त्वं मुनिसत्तम । उपायं कुरु देवर्षे देवानां दुःखनाशने

ದೇವರುಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ನೀನು ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ ನೆರವೇರಿಸಲು ಸಮರ್ಥನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ದೇವರ್ಷಿ, ದೇವರ ದುಃಖನಾಶಕ್ಕೆ ಉಪಾಯವನ್ನು ಮಾಡು॥

Verse 33

रावणोयं महादुष्टः किंकि नैव करिष्यति । क्व यास्यामो वयं चात्र दुष्टेनापीडिता वयम्

ಈ ರಾವಣನು ಮಹಾದುಷ್ಟನು—ಅವನು ಯಾವ ಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡದೆ ಬಿಡುವನು? ನಾವು ಇಲ್ಲಿಂದ ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗೋಣ? ಆ ದುಷ್ಟನಿಂದ ನಾವು ಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ॥

Verse 34

नारद उवाच । दुःखं त्यजत भो देवा युक्तिं कृत्वा च याम्यहम् । देवकार्यं करिष्यामि कृपया शंकरस्य वै

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ದೇವರೆ, ದುಃಖವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿರಿ. ಯುಕ್ತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ನಾನು ಹೊರಡುತ್ತೇನೆ; ಶಂಕರನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ದೇವಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುವೆನು।

Verse 35

सूत उवाच । इत्युक्त्वा स तु देवर्षिरगमद्रावणालयम् । सत्कारं समनुप्राप्य प्रीत्योवाचाखिलं च तत्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು— ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ ಆ ದೇವರ್ಷಿ ರಾವಣನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಅಲ್ಲಿ ಯಥೋಚಿತ ಆತಿಥ್ಯ-ಗೌರವ ಪಡೆದು, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಸಿದನು।

Verse 36

नारद उवाच । राक्षसोत्तम धन्यस्त्वं शैववर्य्यस्तपोमनाः । त्वां दृष्ट्वा च मनो मेद्य प्रसन्नमति रावण

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ರಾಕ್ಷಸೋತ್ತಮ, ನೀನು ಧನ್ಯನು— ಶೈವಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಲೀನಮನಸ್ಸುಳ್ಳವನು. ಇಂದು ನಿನ್ನನ್ನು ಕಂಡು ನನ್ನ ಹೃದಯ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಶಾಂತವಾಗಿದೆ, ಹೇ ರಾವಣ।

Verse 37

स्ववृत्तं ब्रूह्यशेषेण शिवाराधनसंभवम् । इति पृष्टस्तदा तेन रावणो वाक्यमब्रवीत्

ಅವನು ಹೇಳಿದರು— “ಶಿವಾರಾಧನೆಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ನಿನ್ನ ಸ್ವವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳು.” ಹೀಗೆ ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾವಣನು ಮಾತು ಆರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 38

रावण उवाच । गत्वा मया तु कैलासे तपोर्थं च महामुने । तत्रैव बहुकालं वै तपस्तप्तं सुदारुणम्

ರಾವಣನು ಹೇಳಿದನು: ಓ ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ನಾನು ತಪಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದೆನು. ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಬಹಳ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದೆನು.

Verse 39

यदा न शंकरस्तुष्टस्ततश्च परिवर्तितम् । आगत्य वृक्षखंडे वै पुनस्तप्तं मया मुने

ಶಂಕರನು ಇನ್ನೂ ತೃಪ್ತನಾಗದಾಗ, ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಾನು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬದಲಿಸಿದೆ; ನಂತರ ಮರಳಿ ಬಂದು, ಓ ಮುನೇ, ಒಂದು ಮರದ ತುಂಡಿನ ಬಳಿ ಮತ್ತೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದೆನು।

Verse 40

ग्रीष्मे पंचाग्निमध्ये तु वर्षासु स्थंडिलेशयः । शीते जलांतरस्थो हि कृतं चैव त्रिधा तपः

ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಗ್ನಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇರುತ್ತಾನೆ; ಮಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬರಿದಾದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗುತ್ತಾನೆ; ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರಿನೊಳಗೆ ಮುಳುಗಿ ಇರುತ್ತಾನೆ—ಹೀಗೆ ತ್ರಿವಿಧ ತಪಸ್ಸು ನೆರವೇರುತ್ತದೆ।

Verse 41

एवं मया कृतं तत्र तपोत्युग्रं मुनीश्वर । तथापि शंकरो मह्यं न प्रसन्नोऽभवन्मनाक्

ಹೀಗೆ, ಓ ಮುನೀಶ್ವರಾ, ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಉಗ್ರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದೆನು; ಆದರೂ ಶಂಕರನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಪಮಾತ್ರವೂ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿಲ್ಲ।

Verse 42

तदा मया तु क्रुद्धेन भूमौ गर्तं विधाय च । तत्राग्निं समाधाय पार्थिवं च प्रकल्प्य च

ಆಗ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ನಾನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗುಂಡಿ ತೋಡಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ, ಪಾರ್ಥಿವ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪೂಜಾಕರ್ಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆನು।

Verse 43

गंधैश्च चंदनैश्चैव धूपैश्च विविधैस्तदा । नैवेद्यैः पूजितश्शम्भुरारार्तिकविधानतः

ಆಗ ಸುಗಂಧಗಳು, ಚಂದನ, ವಿವಿಧ ಧೂಪಗಳು ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯಗಳಿಂದ—ಆರಾರ್ತಿಕ ವಿಧಾನದಂತೆ—ಶಂಭುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಯಿತು।

Verse 44

प्रणिपातैः स्तवैः पुण्यैस्तोषितश्शंकरो मया । गीतैर्नृत्यैश्च वाद्यैश्च मुखांगुलिसमर्पणैः

ನನ್ನ ಪ್ರಣಿಪಾತಗಳೂ ಪುಣ್ಯಸ್ತವಗಳೂ ಶಂಕರನನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದವು; ಹಾಗೆಯೇ ಗೀತೆಗಳು, ನೃತ್ಯಗಳು, ವಾದ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಬಾಯಿ ಹಾಗೂ ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸೇವಾರ್ಪಣೆಗಳೂ ಸಹ.

Verse 45

एतैश्च विविधैश्चान्यैरुपायैर्भूरिभिर्मुने । शास्त्रोक्तेन विधानेन पूजितो भगवान् हरः

ಓ ಮುನಿಯೇ! ಇವುಗಳೂ ಹಾಗೂ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ವಿಧವಿಧವಾದ ಉಪಾಯಗಳ ಮೂಲಕ, ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧಾನಾನುಸಾರ ಭಗವಾನ್ ಹರನನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಯಿತು.

Verse 46

न तुष्टः सन्मुखो जातो यदा च भगवान्हरः । तदाहं दुःखितोभूवं तपसोऽप्राप्य सत्फलम्

ಭಗವಾನ್ ಹರನು ತೃಪ್ತನಾಗದೆ, ಕೃಪಾಮುಖನಾಗಿ ನನ್ನತ್ತ ಸನ್ಮುಖನಾಗದೆ ಇದ್ದಾಗ, ತಪಸ್ಸಿನ ಸತ್ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯದೆ ನಾನು ದುಃಖಿತನಾದೆ.

Verse 47

धिक् शरीरं बलं चैव धिक् तपः करणं मम । इत्युक्त्वा तु मया तत्र स्थापितेग्नौ हुतं बहु

“ಧಿಕ್ಕಾರ ಈ ದೇಹಕ್ಕೂ, ಧಿಕ್ಕಾರ ಈ ಬಲಕ್ಕೂ; ಧಿಕ್ಕಾರ ನನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನ ಸಾಧನಕ್ಕೂ!” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಬಹಳ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದೆ.

Verse 48

पुनश्चेति विचार्यैव त्वक्षाम्यग्नौ निजां तनुम् । संछिन्नानि शिरांस्येव तस्मिन् प्रज्वलिते शुचौ

ಮತ್ತೆ ವಿಚಾರಿಸಿ ಅವಳು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದಳು—“ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ; ನಾನು ನನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ.” ಆ ಪ್ರಜ್ವಲಿತ, ಶುದ್ಧ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಛಿನ್ನ ಶಿರಸ್ಸುಗಳು ಕತ್ತರಿಸಿದಂತೆಯೇ ಬಿದ್ದಿದ್ದವು।

Verse 49

सुच्छित्वैकैकशस्तानि कृत्वा शुद्धानि सर्वशः । शंकरायार्पितान्येव नवसंख्यानि वै मया

ನಾನು ಅವುಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಆಯ್ದು, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಒಂಬತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶಂಕರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದೆನು।

Verse 50

यावच्च दशमं छेत्तुं प्रारब्धमृषिसत्तम । तावदाविरभूत्तत्र ज्योतीरूपो हरस्स्वयम्

ಓ ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಹತ್ತನೆಯದನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಹರನು ಜ್ಯೋತಿರೂಪವಾಗಿ ಅವಿರ್ಭವಿಸಿದನು।

Verse 51

मामेति व्याहरत् प्रीत्या द्रुतं वै भक्तवत्सलः । प्रसन्नश्च वरं ब्रूहि ददामि मनसेप्सितम्

ಭಕ್ತವತ್ಸಲನಾದ ಪ್ರಭು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತಕ್ಷಣ “ನನ್ನವನು!” ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿದನು. ನಂತರ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ, “ವರವನ್ನು ಹೇಳು; ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ನಾನು ನೀಡುವೆ” ಎಂದನು।

Verse 52

इत्युक्ते च तदा तेन मया दृष्टो महेश्वरः । प्राणतस्संस्तुतश्चैव करौ बद्ध्वा सुभक्तितः

ಅವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನಾನು ಮಹೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನ ಪಡೆದೆ. ಶುದ್ಧಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ಪ್ರಾಣಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಿ, ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಆರಾಧನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ।

Verse 53

तदा वृतं मयैतच्च देहि मे ह्यतुलं बलम् । यदि प्रसन्नो देवेश दुर्ल्लभं किं भवेन्मम

ಆಗ ನಾನು ಇದೇ ವರವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡೆ—“ನನಗೆ ಅತುಲ ಬಲವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು. ಓ ದೇವೇಶ! ನೀನು ಪ್ರಸನ್ನನಾದರೆ ನನಗೆ ದುರ್ಲಭವಾದುದು ಏನು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ?”

Verse 54

शिवेन परितुष्टेन सर्वं दत्तं कृपालुना । मह्यं मनोभिलषितं गिरा प्रोच्य तथास्त्विति

ಕೃಪಾಳು ಶಿವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತನಾದಾಗ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ದಾನಮಾಡಿದನು. ನನ್ನ ಮನದ ಅಭಿಲಾಷೆಯನ್ನು ವಾಣಿಯಿಂದ ಹೇಳಿ—“ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ನುಡಿದನು.

Verse 55

अमोघया सुदृष्ट्या वै वैद्यवद्योजितानि मे । शिरांसि संधयित्वा तु दृष्टानि परमात्मना

ಅವನ ಅಮೋಘವಾದ ಶುಭದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಕತ್ತರಿಸಿದ ತಲೆಗಳು ವೈದ್ಯನು ಮಾಡುವಂತೆ ನಿಪುಣವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು; ಪರಮಾತ್ಮ ಶಿವನ ಕೃಪಾದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನಾನು ಪುನಃ ಸಂಪೂರ್ಣನಾದೆ.

Verse 56

एवंकृते तदा तत्र शरीरं पूर्ववन्मम । जातं तस्य प्रसादाच्च सर्वं प्राप्तं फलं मया

ಇದು ನಡೆದ ತಕ್ಷಣ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನನ್ನ ದೇಹವು ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಆಯಿತು. ಅವನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಾನು ವಾಗ್ದತ್ತವಾದ ಎಲ್ಲ ಫಲವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಡೆದೆ.

Verse 57

तदा च प्रार्थितो मे संस्थितोसौ वृषभध्वजः । वैद्यनाथेश्वरो नाम्ना प्रसिद्धोभूज्जगत्त्रये

ಆಗ ನನ್ನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸಿ ವೃಷಭಧ್ವಜನಾದ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾದನು; “ವೈದ್ಯನಾಥೇಶ್ವರ” ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

Verse 58

दर्शनात्पूजनाज्ज्योतिर्लिंगरूपो महेश्वरः । भुक्तिमुक्तिप्रदो लोके सर्वेषां हितकारकः

ಕೇವಲ ದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಯಿಂದ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗರೂಪ ಮಹೇಶ್ವರನು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲೇ ಭುಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹಿತಕರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 59

ज्योतिर्लिंगमहं तद्वै पूजयित्वा विशेषतः । प्रणिपत्यागतश्चात्र विजेतुं भुवनत्रयम्

ಆ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗವನ್ನು ನಾನು ವಿಶೇಷ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದೆನು; ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದೆನು, ತ್ರಿಭುವನವನ್ನು ಜಯಿಸಲು.

Verse 60

सूत उवाच । तदीयं तद्वचः श्रुत्वा देवर्षिर्जातसंभ्रमः । विहस्य च मनस्येव रावणं नारदोऽब्रवीत्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಅವನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವರ್ಷಿ ನಾರದನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಅಚ್ಚರಿಯಿಂದ ಸಂಭ್ರಮಗೊಂಡನು. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ನಗೆದು ನಾರದನು ರಾವಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 61

नारद उवाच । श्रूयतां राक्षसश्रेष्ठ कथयामि हितं तव । त्वया तदेव कर्त्तव्यं मदुक्तं नान्यथा क्वचित्

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ರಾಕ್ಷಸಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಕೇಳು; ನಿನಗೆ ಹಿತವಾದುದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಹೇಳಿದುದನ್ನೇ ನೀನು ಮಾಡಬೇಕು; ಎಂದಿಗೂ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಾಡಬೇಡ.

Verse 62

त्वयोक्तं यच्छिवेनैव हितं दत्तं ममाधुना । तत्सर्वं च त्वया सत्यं न मन्तव्यं कदाचन

ನೀನು ಹೇಳಿದ ಹಿತವಚನವು ನಿಜವಾಗಿ ಈಗ ನನಗೆ ಸ್ವಯಂ ಶಿವನೇ ನೀಡಿದ ಅನುಗ್ರಹ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಸತ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿ; ಎಂದಿಗೂ ಸಂಶಯಿಸಬೇಡ.

Verse 63

अयं वै विकृतिं प्राप्तः किं किं नैव ब्रवीति च । सत्यं नैव भवेत्तद्वै कथं ज्ञेयं प्रियोस्ति मे

ಈವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವಿಕೃತ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾನೆ; ಏನೇನೋ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅದು ಸತ್ಯವಾಗಲಾರದು; ಹಾಗಾದರೆ ಅವನು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನೋ (ಭಕ್ತನೋ) ಎಂದು ನಾನು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯಲಿ?

Verse 64

इति गत्वा पुनः कार्य्यं कुरु त्वं ह्यहिताय वै । कैलासोद्धरणे यत्नः कर्तव्यश्च त्वया पुनः

ಹೀಗೆ ಹೋಗಿ ಮತ್ತೆ ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡು—ಅದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಿನ್ನ ಅಹಿತಕ್ಕೇ. ಕೈಲಾಸವನ್ನು ಎತ್ತುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನೀನು ಪುನಃ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 65

यदि चैवोद्धृतश्चायं कैलासो हि भविष्यति । तदैव सफलं सर्वं भविष्यति न संशयः

ಈ ಪವಿತ್ರ ಕೈಲಾಸವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಎತ್ತಲ್ಪಟ್ಟರೆ (ಅಥವಾ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದರೆ), ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲವೂ ಸಫಲವಾಗಿ ಫಲಪ್ರದವಾಗುವುದು—ಸಂದೇಹವೇ ಇಲ್ಲ.

Verse 66

पूर्ववत्स्थापयित्वा त्वं पुनरागच्छ वै सुखम् । निश्चयं परमं गत्वा यथेच्छसि तथा कुरु

ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ನೀನು ಮತ್ತೆ ಸುಖವಾಗಿ ಮರಳಿ ಬಾ. ಪರಮ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ನಿನಗೆ ಇಚ್ಛೆಯಿರುವಂತೆ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡು.

Verse 67

सूत उवाच । इत्युक्तस्स हितं मेने रावणो विधिमोहित । सत्यं मत्वा मुनेर्वाक्यं कैलासमगमत्तदा

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ವಿಧಿಯ ಮೋಹದಿಂದ ರಾವಣನು ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಹಿತವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದನು. ಮುನಿಯ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಸತ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಅವನು ಆಗ ಕೈಲಾಸದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.

Verse 68

गत्वा तत्र समुद्धारं चक्रे तस्य गिरेस्स च । तत्रस्थं चैव तत्सर्वं विपर्यस्तं परस्परम्

ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಅವನು ಆ ಪರ್ವತದ ಪುನರುತ್ಥಾನದ ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಎಲ್ಲವೂ ಪರಸ್ಪರ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ ಬೆರೆತು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 69

गिरीशोपि तदा दृष्ट्वा किं जातमिति सोब्रवीत् । गिरिजा च तदा शंभुं प्रत्युवाच विहस्य तम्

ಆಗ ಗಿರೀಶನು (ಶಿವನು) ಅದನ್ನು ನೋಡಿ “ಏನು ಸಂಭವಿಸಿದೆ?” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು; ಆಗ ಗಿರಿಜಾ (ಪಾರ್ವತಿ) ನಗುತ್ತಾ ಶಂಭುವಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು।

Verse 70

गिरिजोवाच । सच्छिश्यस्य फलं जातं सम्यग्जातं तु शिष्यतः । शान्तात्मने सुवीराय दत्तं यदतुलं बलम्

ಗಿರಿಜಾ ಹೇಳಿದರು—“ಸತ್ಶಿಷ್ಯನ ಫಲವು ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ; ಶಿಷ್ಯತ್ವವು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪರಿಪಕ್ವವಾಗಿದೆ. ಶಾಂತಾತ್ಮನಾದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೀರನಿಗೆ ದತ್ತವಾದ ಅತುಲ ಬಲವು ಈಗ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ।”

Verse 71

सूत उवाच । गिरिजायाश्च साकूतं वचः श्रुत्वा महेश्वरः । कृतघ्नं रावणं मत्वा शशाप बलदर्पितम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಗಿರಿಜೆಯ ಸೂಚಕ ಹಾಗೂ ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹೇಶ್ವರನು, ರಾವಣನನ್ನು ಕೃತಘ್ನನೂ ಬಲದ ದರ್ಪದಿಂದ ಮದೋನ್ಮತ್ತನೂ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಅವನಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದನು।

Verse 72

महादेव उवाच । रे रे रावण दुर्भक्त मा गर्वं वह दुर्मते । शीघ्रं च तव हस्तानां दर्पघ्नश्च भवेदिह

ಮಹಾದೇವನು ಹೇಳಿದರು— ಏ ಏ ರಾವಣ, ದುರ್ಭಕ್ತ ದುರ್ಮತೇ! ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಳ್ಳಬೇಡ. ಇಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರವೇ ನಿನ್ನ ಕೈಗಳ ದರ್ಪ (ಹಿಂಸಾಬಲ) ನಾಶವಾಗುವುದು.

Verse 73

सूत उवाव । इति तत्र च यज्जातं नारदः श्रुतवांस्तदा । रावणोपि प्रसन्नात्माऽगात्स्वधाम यथागतम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು— ಅಲ್ಲಿ ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ನಾರದನು ಆಗ ಕೇಳಿದನು. ರಾವಣನೂ ಪ್ರಸನ್ನಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಬಂದ ಹಾಗೆಯೇ ತನ್ನ ಸ್ವಧಾಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.

Verse 74

निश्चयं परमं कृत्वा बली बलविमोहितः । जगद्वशं हि कृतवान्रावणः परदर्पहा

ಪರಮ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಆ ಬಲವಂತನು ತನ್ನ ಬಲದಿಂದಲೇ ಮೋಹಿತನಾದನು; ಪರರ ದರ್ಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ರಾವಣನು ನಿಜವಾಗಿ ಜಗತ್ತನ್ನು ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ತಂದನು।

Verse 75

शिवाज्ञया च प्राप्तेन दिव्यास्त्रेण महौजसा । रावणस्य प्रति भटो नालं कश्चिदभूत्तदा

ಆಗ ಶಿವಾಜ್ಞೆಯಿಂದ ಪಡೆದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರದ ಕಾರಣ ರಾವಣನ ಎದುರು ಯಾವ ಯೋಧನೂ ನಿಲ್ಲಲಾರದೆ ಹೋಯಿತು।

Verse 76

इत्येतच्च समाख्यातं वैद्यनाथेश्वरस्य च । माहात्म्यं शृण्वतां पापं नृणां भवति भस्मसात्

ಈ ರೀತಿ ವೈದ್ಯನಾಥೇಶ್ವರನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು; ಇದನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳುವ ಮನುಷ್ಯರ ಪಾಪಗಳು ಭಸ್ಮವಾಗುತ್ತವೆ।