Gautama–Ahalyā-Upākhyāna: Durbhikṣa, Tapas, and Varuṇa’s Boon (गौतमाहल्योपाख्यानम्)
ಅಧ್ಯಾಯ 24ರಲ್ಲಿ ಸೂತನು ಪರಂಪರಾಗತ ಪ್ರಸರಣವಾಕ್ಯದಿಂದ ಕಥೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ, ವ್ಯಾಸ ಹಾಗೂ ಗುರುಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಂದ ಪಾಪಪ್ರಣಾಶಿನೀ ಕಥೆಯೆಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬಳಿಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಋಷಿ ಗೌತಮ ಮತ್ತು ಅವರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪತ್ನಿ ಅಹಲ್ಯೆಯ ಪರಿಚಯ ಬರುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂಬ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಗೌತಮನು ದೀರ್ಘ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅನಾವೃಷ್ಟಿ ಸಂಭವಿಸಿ, ಸಸ್ಯಗಳು ಒಣಗುತ್ತವೆ, ನೀರು ದೊರಕದೆ, ಜೀವಿಗಳು ಬದುಕಿಗಾಗಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಚದುರುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಗೌತಮನು ವರುಣದೇವನಿಗಾಗಿ ಆರು ತಿಂಗಳು ನಿರಂತರ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಸಹಿತ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಇತರ ಮುನಿಗಳೂ ಯೋಗಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನಸ್ಥೈರ್ಯದಿಂದ ಕಾಲವನ್ನು ತಾಳುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆಗೆ ವರುಣನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ವರ ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಗೌತಮನು ಮಳೆಯ ವರವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಾನೆ—ತಪೋಯೋಗ, ಋತದ ಸಮತೋಲನ (ಮಳೆ) ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ನಡೆ–ಪರಿಸರಕ್ರಮದ ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬನೆ ಇಲ್ಲಿ ಬೋಧಿತವಾಗುತ್ತದೆ।
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच । श्रूयतामृषयः श्रेष्ठाः कथां पापप्रणाशिनीम् । कथयामि यथा व्यासात्सद्गुरोश्च श्रुता मया
ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಪಾಪನಾಶಿನಿಯಾದ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿರಿ. ನಾನು ವ್ಯಾಸರಿಂದಲೂ ನನ್ನ ಸದ್ಗುರುವರಿಂದಲೂ ಕೇಳಿದಂತೆ ಹಾಗೆಯೇ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।
Verse 2
पुरा ऋषिवरश्चासीद्गौतमो नाम विश्रुतः । अहल्या नाम तस्यासीत्पत्नी परमधार्मिकी
ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗೌತಮನೆಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಋಷಿವರನಿದ್ದನು. ಅವನ ಪತ್ನಿ ಅಹಲ್ಯಾ ಎಂಬ ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕಳಾಗಿದ್ದಳು।
Verse 3
दक्षिणस्यां दिशि हि यो गिरिर्ब्रह्मेति संज्ञकः । तत्र तेन तपस्तप्तं वर्षाणाम युतं तथा
ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ‘ಬ್ರಹ್ಮ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ಪರ್ವತವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।
Verse 4
कदाचिच्च ह्यनावृष्टिरभवत्तत्र सुव्रताः । वर्षाणां च शतं रौद्री लोका दुःखमुपागताः
ಒಂದು ವೇಳೆ, ಹೇ ಸುವ್ರತರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರ ಅನಾವೃಷ್ಟಿ ಉಂಟಾಯಿತು; ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಲೋಕಗಳು ದುಃಖಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು।
Verse 5
आर्द्रं च पल्लवं न स्म दृश्यते पृथिवीतले । कुतो जलं विदृश्येत जीवानां प्राणधारकम्
ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ತೇವವಿರುವ কোমಲ ಮೊಗ್ಗೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾದರೆ ಜೀವಿಗಳ ಪ್ರಾಣಧಾರಕವಾದ ನೀರು ಎಲ್ಲಿಂದ ಕಾಣಿಸಬೇಕು?
Verse 6
गौतमोऽपि स्वयं तत्र वरुणार्थे तपश्शुभम् । चकार चैव षण्मासं प्राणायामपरायणः
ಅಲ್ಲಿ ಗೌತಮನು ಸಹ ಸ್ವತಃ ವರುಣನಿಗಾಗಿ ಶುಭ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ಆರು ತಿಂಗಳು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಾಯಣನಾಗಿ ಇದ್ದನು।
Verse 7
तां दृष्ट्वा चर्षयो विप्राः प्राणायामपरायणाः । ध्यानेन च तदा केचित्कालं निन्युस्सुदारुणम्
ಆ (ಭಯಂಕರ) ದರ್ಶನವನ್ನು ಕಂಡು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಪರಾಯಣರಾದ ಋಷಿ-ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಲೀನರಾಗಿ, ಶಿವನಿಷ್ಠ ಚಿತ್ತದಿಂದ ಆ ಅತ್ಯಂತ ದಾರುಣ ಕಾಲವನ್ನು ಯೋಗಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಿದರು।
Verse 9
ततश्च वरुणस्तस्मै वरं दातुं समागताः । प्रसन्नोऽस्मि वरं ब्रूहि ददामि च वचोऽब्रवीत्
ನಂತರ ವರುಣನು ಅವನಿಗೆ ವರ ನೀಡಲು ಬಂದು ಹೇಳಿದನು—“ನಾನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಯಾವ ವರ ಬೇಕೋ ಹೇಳು, ನಾನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ,” ಎಂದು ವಚನ ನೀಡಿದನು।
Verse 10
ततश्च गौतमस्तं वै वृष्टिं च प्रार्थयत्तदा । ततस्स वरुणस्तं वै प्रत्युवाच मुनिं द्विजाः
ಆಗ ಗೌತಮ ಮುನಿಯು ಅವನನ್ನು ವೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು. ತದನಂತರ ವರುಣನು ಆ ಮುನಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ—ಓ ದ್ವಿಜರೇ—ಎಂದು, ಅವನ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
Verse 11
वरुण उवाच । देवाज्ञां च समुल्लंघ्य कथं कुर्यामहं च ताम् । अन्यत्प्रार्थय सुज्ञोऽसि यदहं करवाणि ते
ವರುಣನು ಹೇಳಿದನು—ದೇವರ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ನಾನು ಆ ಮಳೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಲಿ? ಇನ್ನೇನಾದರೂ ಬೇಡು; ನೀನು ಜ್ಞಾನಿ, ನಿನಗಾಗಿ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕೋ ಹೇಳು.
Verse 12
सूत उवाच । इत्येतद्वचनं तस्य वरुणस्य महात्मनः । परोपकारी तच्छुत्वा गोतमो वाक्यमब्रवीत
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹಾತ್ಮ ವರುಣನ ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪರೋಪಕಾರನಿಷ್ಠ ಗೌತಮ ಮುನಿಯು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದನು.
Verse 13
गौतम उवाच । यदि प्रसन्नो देवेश यदि देयो वरो मम । यदहं प्रार्थयाम्यद्य कर्तव्यं हि त्वया तथा
ಗೌತಮನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದೇವೇಶ್ವರಾ! ನೀವು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿದ್ದು ನನಗೆ ವರ ನೀಡಬೇಕೆಂದಿದ್ದರೆ, ಇಂದು ನಾನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದನ್ನೇ ನೀವು ತದನುಸಾರ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।
Verse 14
यतस्त्वं जलराशीशस्तस्माद्देयं जलं मम । अक्षयं सर्वदेवेश दिव्यं नित्यफलप्रदम्
ನೀವು ಜಲರಾಶಿಯ ಅಧೀಶ್ವರನಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಜಲವನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ। ಹೇ ಸರ್ವದೇವೇಶ್ವರಾ! ಈ ದಿವ್ಯ ಅರ್ಪಣೆ ಅಕ್ಷಯವಾಗಿದ್ದು ನಿತ್ಯಫಲಪ್ರದವಾಗಲಿ।
Verse 15
सूत उवाच । इति संप्रार्थितस्तेन वरुणो गौतमेन वै । उवाच वचनं तस्मै गर्तश्च क्रियतां त्वया
ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಗೌತಮ ಮುನಿಯ ವಿನಯಪೂರ್ಣ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಿಂದ ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ದೇವ ವರುಣನು ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು—“ಆದುದರಿಂದ ನೀನು ಒಂದು ಗರ್ತ (ಗುಂಡಿ) ಮಾಡು.”
Verse 16
इत्युक्ते च कृतस्तेन गर्त्तो हस्तप्रमाणतः । जलेन पूरितस्तेन दिव्येन वरुणेन सः
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಅವನು ಕೈ-ಪ್ರಮಾಣದಷ್ಟು ಗರ್ತವನ್ನು ತೋಡಿದನು. ನಂತರ ದೇವ ವರುಣನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಿದ ದಿವ್ಯ ಜಲದಿಂದ ಅದನ್ನು ತುಂಬಿಸಲಾಯಿತು.
Verse 17
अथोवाच मुनिं देवो वरुणो हि जलाधिपः । गौतमं मुनिशार्दूलं परोपकृतिशालिनम्
ನಂತರ ಜಲಾಧಿಪತಿಯಾದ ದೇವ ವರುಣನು, ಪರೋಪಕಾರಗುಣದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧನಾದ, ಮುನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲ ಗೌತಮ ಮುನಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.
Verse 18
वरुण उवाच । अक्षय्यं च जलं तेऽस्तु तीर्थभूतं महामुने । तव नाम्ना च विख्यातं क्षितावेतद्भविष्यति
ವರುಣನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಈ ಜಲವು ಅಕ್ಷಯವಾಗಿರಲಿ ಮತ್ತು ತೀರ್ಥಸ್ವರೂಪವಾಗಲಿ. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಳವು ನಿನ್ನ ನಾಮದಿಂದಲೇ ಖ್ಯಾತಿಯಾಗುವುದು.
Verse 19
अत्र दत्तं हुतं तप्तं सुराणां यजनं कृतम् । पितॄणां च कृतं श्राद्धं सर्वमेवाक्षयं भवेत्
ಇಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ದಾನ, ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸುವ ಆಹುತಿ, ಮಾಡುವ ತಪಸ್ಸು, ದೇವತೆಗಳ ಯಜನ, ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾಡುವ ಶ್ರಾದ್ಧ—ಇವೆಲ್ಲದರ ಪುಣ್ಯವು ಅಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 20
सूत उवाच । इत्युक्तांतर्द्दधे देवस्स्तुतस्तेन महर्षिणा । गौतमोऽपि सुखं प्राप कृत्वान्योपकृतिं मुनिः
ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆ ಹೇಳಿ, ಆ ಮಹರ್ಷಿಯಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವನು ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು. ಮುನಿ ಗೌತಮನು ಸಹ ಪರೋಪಕಾರ ಮಾಡಿ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆದನು.
Verse 21
मद्दत्तो ह्याश्रयः पुंसां महत्त्वायोपजायते । महांतस्तत्स्वरूपं च पश्यंति नेतरेऽशुभाः
ನನ್ನಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಆಶ್ರಯವು ಮಾನವರಿಗೆ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮಹಾತ್ಮರು ಅದರ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ; ಅಶುಭ ಸ್ವಭಾವದ ಇತರರು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 22
यादृङ्नरं च सेवेत तादृशं फलमश्नुते । महतस्सेवयोच्च त्वं क्षुद्रस्य क्षुद्रतां तथा
ಯಾವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತೇವೋ, ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತೇವೆ. ಮಹಾನ್ರ ಸೇವೆಯಿಂದ ಮಹತ್ತ್ವ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಕ್ಷುದ್ರರ ಸೇವೆಯಿಂದ ಕ್ಷುದ್ರತೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
Verse 23
सिंहस्य मंदिरे सेवा मुक्ताफलकरी मता । शृगालमंदिरे सेवा त्वस्थिलाभकरी स्मृता
ಸಿಂಹದ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಸೇವೆ ಮುತ್ತಿನ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮನ್ನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಶೃಗಾಲದ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಸೇವೆ ಕೇವಲ ಎಲುಬಿನ ಲಾಭವನ್ನೇ ಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಾಗಿದೆ।
Verse 24
इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसं हितायां त्र्यंबकेश्वरमाहात्म्ये गौतमप्रभाववर्णनं नाम चतुर्विशोऽध्यायः
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ಚತುರ್ಥ ಕೋಟಿರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ತ್ರ್ಯಂಬಕೇಶ್ವರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಗೌತಮಪ್ರಭಾವ ಮಹಿಮಾವರ್ಣನೆ’ ಎಂಬ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।
Verse 25
वृक्षाश्च हाटकं चैव चंदनं चेक्षुकस्तथा । एते भुवि परार्थे च दक्षा एवं न केचन
ಮರಗಳು, ಚಿನ್ನ, ಚಂದನ, ಇಕ್ಷು (ಕಬ್ಬು)—ಇವು ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ಪರಹಿತಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥ; ಆದರೆ ಆ ನಿಷ್ಕಾಮ ಉದ್ದೇಶದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷರಾದ ಜನರು ಅತಿ ವಿರಳ।
Verse 26
दयालुरमदस्पर्श उपकारी जितेन्द्रियः । एतैश्च पुण्यस्तम्भैस्तु चतुर्भिर्धार्य्यते मही
ಕರುಣಾಳು, ಮದ-ಗರ್ವಸ್ಪರ್ಶರಹಿತ, ಉಪಕಾರಿ, ಜಿತೇಂದ್ರಿಯ—ಈ ನಾಲ್ಕು ಪುಣ್ಯಸ್ತಂಭಗಳಿಂದಲೇ ಭೂಮಿ ಧಾರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ।
Verse 27
ततश्च गौतमस्तत्र जलं प्राप्य सुदुर्लभम् । नित्यनैमित्तिकं कर्म चकार विधिवत्तदा
ನಂತರ ಗೌತಮನು ಅಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವಾದ ಜಲವನ್ನು ಪಡೆದು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ನಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ನೈಮಿತ್ತಿಕ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು.
Verse 28
ततो व्रीहीन्यवांश्चैव नीवारानप्यनेकधा । वापयामास तत्रैव हवनार्थं मुनीश्वरः
ಆಮೇಲೆ ಆ ಮುನೀಶ್ವರನು ಹೋಮಾರ್ಥವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಕ್ಕಿ, ಯವ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ವಿಧದ ನೀವಾರಾದಿ ವನ್ಯ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತಿಸಿದನು।
Verse 29
धान्यानि विविधानीह वृक्षाश्च विविधास्तथा । पुष्पाणि च फलान्येव ह्यासंस्तत्रायनेकशः
ಆ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಧಾನ್ಯಗಳು, ವಿವಿಧ ವಿಧದ ವೃಕ್ಷಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಪುಷ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ಫಲಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಪಾರವಾಗಿದ್ದವು।
Verse 30
तच्छुत्वा ऋषयश्चान्ये तत्राया तास्सहस्रशः । पशवः पक्षिणश्चान्ये जीवाश्च बहवोऽगमन्
ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಇತರ ಋಷಿಗಳೂ ಸಹಸ್ರಶಃ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು; ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸೇರಿದರು।
Verse 31
तद्वनं सुन्दरं ह्यासीत्पृथिव्यां मंडले परम् । तदक्षयकरायोगादनावृष्टिर्न दुःखदा
ಆ ವನವು ಭೂಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವೂ ಆಗಿತ್ತು; ಅದರ ಅಕ್ಷಯ ಕಲ್ಯಾಣಕರ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಅನಾವೃಷ್ಟಿಯೂ ದುಃಖಕಾರಣವಾಗಲಿಲ್ಲ।
Verse 32
ऋषयोऽपि वने तत्र शुभकर्मपरायणाः । वासं चक्रुरनेके च शिष्यभार्य्यासुतान्विताः
ಆ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಶುಭಕರ್ಮ ಹಾಗೂ ನಿಯಮಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾದ ಋಷಿಗಳೂ ವಾಸಮಾಡಿದರು. ಅನೇಕರು ಶಿಷ್ಯರು, ಪತ್ನಿಯರು, ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು.
Verse 33
धान्या नि वापयामासुः कालक्रमणहेतवे । आनंदस्तद्वने ह्यासीत्प्रभावाद्गौतमस्य च
ಕಾಲಕ್ರಮವನ್ನು ತಿಳಿಯುವ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತಿದರು. ಆ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೌತಮ ಋಷಿಯ ತಪಃಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನಿಜಕ್ಕೂ ಆನಂದವಿತ್ತು.
Frequently Asked Questions
A century-long drought (anāvṛṣṭi) devastates the world; ṛṣi Gautama responds with six months of prāṇāyāma-centered tapas directed to Varuṇa, who appears and offers a boon, leading to a petition for rainfall and restoration.
Drought functions as a narrative sign of disrupted ṛta (cosmic regularity), while rain represents the re-harmonization of cosmic and social order; the text encodes a principle that disciplined inner regulation (prāṇāyāma/tapas) can mediate outer-world stability through divine sanction.
In the provided portion of Adhyāya 24, no explicit Śiva/Gaurī form is foregrounded; instead, the chapter advances Śaiva-typical praxis-theology indirectly by showcasing tapas and yogic discipline as the operative bridge to grace, here mediated through Varuṇa’s boon.