अविमुक्तक्षेत्रमाहात्म्य (The Greatness of Avimukta–Vārāṇasī and Viśveśvara)

Verse 1

ऋषय ऊचुः । एवं वाराणसी पुण्या यदि सूत महापुरी । तत्प्रभावं वदास्माकमविमुक्तस्य च प्रभो

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸೂತ! ವಾರಾಣಸೀ ನಿಜಕ್ಕೂ ಪುಣ್ಯ ಮಹಾಪುರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ನಮಗೆ ಹೇಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಹೇ ಪ್ರಭೋ, ಅವಿಮುಕ್ತ ಕ್ಷೇತ್ರದ ದಿವ್ಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನೂ ವಿವರಿಸು।

Verse 2

सूत उवाच । वक्ष्ये संक्षेपतस्सम्यग्वाराणस्यास्सुशोभनम् । विश्वेश्वरस्य माहात्म्यं श्रूयतां च मुनीश्वराः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ವಾರಾಣಸಿಯ ಸುಶೋಭಿತ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ನಾನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರರೇ, ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನೂ ಕೇಳಿರಿ।

Verse 3

कदाचित्पार्वती देवी शङ्करं परया मुदा । लोककामनयापृच्छन्माहात्म्यमविमुक्तयोः

ಒಮ್ಮೆ ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದ ದೇವಿ ಪಾರ್ವತಿ, ಲೋಕಹಿತದ ಕರುಣೆಯಿಂದ, ಶಂಕರನನ್ನು ಅವಿಮುಕ್ತ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಳು।

Verse 4

पार्वत्युवाच । अस्य क्षेत्रस्य माहात्म्यं वक्तुमर्हस्य शेषतः । ममोपरि कृपां कृत्वा लोकानां हितकाम्यया

ಪಾರ್ವತಿ ಹೇಳಿದರು—ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಏನೂ ಉಳಿಸದೆ ಹೇಳಲು ನೀವು ಯೋಗ್ಯರು. ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೃಪೆ ಮಾಡಿ, ಲೋಕಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ।

Verse 5

सूत उवाच । देव्यास्तद्वचनं श्रुत्वा देवदेवो जगत्प्रभुः । प्रत्युवाच भवानीं तां जीवानां प्रियहेतवे

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ದೇವಿಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವದೇವನು, ಜಗತ್ಪ್ರಭುವು, ಜೀವಿಗಳ ಪ್ರಿಯಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಆ ಭವಾನಿಗೆ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದನು।

Verse 6

परमेश्वर उवाच । साधु पृष्टं त्वया भद्रे लोकानां सुखदं शुभम् । कथयामि यथार्थं वै महा त्म्यमविमुक्तयोः

ಪರಮೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭದ್ರೇ, ನೀನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೇಳಿದ್ದೀ; ಅದು ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಶುಭಕರವೂ ಸುಖದಾಯಕವೂ. ಈಗ ನಾನು ಸತ್ಯಾನುಸಾರವಾಗಿ ಅವಿಮುಕ್ತದ ಯಥಾರ್ಥ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 7

इदं गुह्यतमं क्षेत्रं सदा वाराणसी मम । सर्वेषामेव जंतूनां हेतुर्मोक्षस्य सर्वथा

ಇದು ನನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಗುಹ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ—ವಾರಾಣಸಿ ಸದಾ ನನ್ನದೇ. ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ।

Verse 8

अस्मिन्सिद्धास्सदा क्षेत्रे मदीयं व्रतमाश्रिताः । नानालिंगधरा नित्यं मम लोकाभिकांक्षिणः

ಈ ಸಿದ್ಧಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧರು ಸದಾ ನನ್ನ ವ್ರತವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ನಿತ್ಯ ನಾನಾವಿಧ ಲಿಂಗರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ನನ್ನ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಆಕಾಂಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 9

अभ्यस्यंति महायोगं जितात्मानो जितेन्द्रियाः । परं पाशुपतं श्रौतं भुक्तिमुक्तिफलप्रदम्

ಮನಸ್ಸನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡವರು ಮಹಾಯೋಗವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ—ಶ್ರುತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪದೇಶಿತ ಪರಮ ಪಾಶುಪತ ವಿಧಾನದಂತೆ—ಅದು ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ಎರಡರ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ।

Verse 10

रोचते मे सदा वासो वाराणस्यां महेश्वरि । हेतुना येन सर्वाणि विहाय शृणु तद्ध्रुवम्

ಓ ಮಹೇಶ್ವರಿ, ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ವಾಸವು ನನಗೆ ಸದಾ ಪ್ರಿಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು ನಾನು ಆ ಧಾಮವನ್ನೇ ಆರಿಸುವ ಕಾರಣವನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಕೇಳು।

Verse 11

यो मे भक्तश्च विज्ञानी तावुभौ मुक्तिभागिनौ । तीर्थापेक्षा च न तयोर्विहिता विहिते समौ

ಯಾರು ನನ್ನ ಭಕ್ತನೋ ಮತ್ತು ಯಾರು ವಿಜ್ಞಾನಿ (ತತ್ತ್ವವಿವೇಕಿ)ಯೋ—ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಮುಕ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರು. ಆ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ತೀರ್ಥಾಪೇಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ; ವಿಧಿನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಸದಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಮಾನರು।

Verse 12

जीवन्मुक्तौ तु तौ ज्ञेयौ यत्रकुत्रापि वै मृतौ । प्राप्नुतो मोक्षमाश्वेव मयोक्तं निश्चितं वचः

ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತರೆಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ; ಅವರು ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿ ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದರೂ, ಶೀಘ್ರವೇ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ—ಇದು ನಾನು ಹೇಳಿದ ನಿಶ್ಚಿತವಾದ ವಚನ।

Verse 13

अत्र तीर्थे विशेषोस्त्यविमुक्ताख्ये परोत्तमे । श्रूयतां तत्त्वया देवि परशक्ते सुचित्तया

ಈ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಮಹಿಮೆ ಇದೆ—ಪರಮೋತ್ತಮ ‘ಅವಿಮುಕ್ತ’ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ. ಹೇ ದೇವಿ, ಹೇ ಪರಾಶಕ್ತಿ, ಶುದ್ಧ ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಇದರ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 14

सर्वे वर्णा आश्रमाश्च बालयौवनवार्द्धकाः । अस्यां पुर्यां मृताश्चेत्त्स्युर्मुक्ता एव न संशयः

ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಗಳು, ಎಲ್ಲ ಆಶ್ರಮಗಳು—ಬಾಲ್ಯ, ಯೌವನ, ವಾರ್ಧಕ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ—ಈ ಪುರಿಯಲ್ಲಿ ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವರು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 15

अशुचिश्च शुचिर्वापि कन्या परिणता तथा । विधवा वाथ वा वंध्या रजोदोषयुतापि वा

ಅವಳು ಅಶುಚಿಯಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಶುಚಿಯಾಗಿರಲಿ; ಕನ್ಯೆಯಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ವಿವಾಹಿತೆಯಾಗಿರಲಿ; ವಿಧವೆಯಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ವಂಧ್ಯೆಯಾಗಿರಲಿ; ರಜೋದೋಷಯುತಳಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ।

Verse 16

प्रसूता संस्कृता कापि यादृशी तादृशी द्विजाः । अत्र क्षेत्रे मृता चेत्स्यान्मोक्षभाङ् नात्र संशयः

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಅವಳು ಹೇಗೇ ಇರಲಿ—ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರೂ, ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತಳಾಗಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ—ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರೆ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಮೋಕ್ಷಭಾಗಿನಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ।

Verse 17

स्वेदजश्चांडजो वापि द्युद्भिज्जोऽथ जरायुजः । मृतो मोक्षमवाप्नोति यथात्र न तथा क्वचित्

ಸ್ವೇದಜವಾಗಲಿ, ಅಂಡಜವಾಗಲಿ, ಉದ್ಭಿಜ್ಜವಾಗಲಿ, ಜರಾಯುಜವಾಗಲಿ—ಇಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದವನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಇಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ಬೇರೆಡೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 18

ज्ञानापेक्षा न चात्रैव भत्तयपेक्षा न वै पुनः । कर्मापेक्षा न देव्यत्र दानापेक्षा न चैव हि

ಹೇ ದೇವಿ, ಇಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅವಲಂಬನೆ ಇಲ್ಲ; ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಭಕ್ತಿಯೂ ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ. ಕರ್ಮಕಾಂಡದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ; ದಾನಧರ್ಮವೂ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.

Verse 19

संस्कृत्यपेक्षा नैवात्र ध्यानापेक्षा न कर्हिचित् । नामापेक्षार्चनापेक्षा सुजातीनां तथात्र न

ಇಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ/ಪರಿಷ್ಕೃತ ವಿದ್ಯೆ ಅಥವಾ ಔಪಚಾರಿಕ ಸಾಧನೆಯ ಅವಲಂಬನೆ ಇಲ್ಲ; ಧ್ಯಾನವೂ ಎಂದಿಗೂ ಕಠಿಣ ನಿಯಮವಲ್ಲ. ಸುಜಾತರಿಗೂ ಕೇವಲ ನಾಮೋಚ್ಚಾರಣೆ ಅಥವಾ ವಿಸ್ತೃತ ಅರ್ಚನೆಯ ಬಾಧ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ.

Verse 20

मम क्षेत्रे मोक्षदे हि यो वा वसति मानवः । यथा तथा मृतः स्याच्चेन्मोक्षमाप्नोति निश्चितम्

ನನ್ನ ಮೋಕ್ಷಪ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮಾನವನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸತ್ತರೂ, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 21

एतन्मम पुरं दिव्यं गुह्याद्गुह्यतरं प्रिये । ब्रह्मादयोऽपि जानंति माहात्म्यं नास्य पार्वति

ಪ್ರಿಯೆ, ಇದು ನನ್ನ ದಿವ್ಯ ಪುರಿ—ಗುಹ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಗುಹ್ಯತರ. ಹೇ ಪಾರ್ವತಿ, ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವರೂ ಇದರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯರು.

Verse 22

महत्क्षेत्रमिदं तस्मादविमुक्तमिति स्मृतम् । सर्वेभ्यो नैमिषादिभ्यः परं मोक्षप्रदं मृते

ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಮಹಾಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ‘ಅವಿಮುಕ್ತ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ನೈಮಿಷಾದಿ ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಪರಮ; ಇಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದವನಿಗೆ ಉನ್ನತ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 23

इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसंहितायां काशीविश्वेश्वरज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्यवर्णनंनामत्रयोविंशोध्याय

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗವಾದ ಕೋಟಿರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಕಾಶೀ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಇಪ್ಪತ್ತ್ಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು.

Verse 24

कामं भुंजन्स्वपन्क्रीडन्कुर्वन्हि विविधाः क्रियाः । अविमुक्ते त्यजन्प्राणाञ्जंतुर्मोक्षाय कल्पते

ಇಷ್ಟದಂತೆ ಭೋಗಿಸುತ್ತಾ—ತಿನ್ನುತ್ತಾ, ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾ, ಆಟವಾಡುತ್ತಾ, ವಿವಿಧ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಇದ್ದರೂ—ಅವಿಮುಕ್ತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸುವ ಜೀವಿ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 25

कृत्वा पापसहस्राणि पिशाचत्वं वरं नृणाम् । न च क्रतुसहस्रत्वं स्वर्गे काशीं पुरीं विना

ಸಾವಿರ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಪಿಶಾಚತ್ವವೇ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರ; ಆದರೆ ಕಾಶೀ ಪುರಿಯಿಲ್ಲದೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಹಸ್ರ ಯಜ್ಞಫಲವೂ ಇಚ್ಛನೀಯವಲ್ಲ.

Verse 26

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सेव्यते काशिका पुरी । अव्यक्तलिंगं मुनिभिर्ध्यायते च सदाशिवः

ಆದುದರಿಂದ ಸರ್ವ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಕಾಶಿಕಾ ಪುರಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು; ಅಲ್ಲಿ ಮುನಿಗಳು ಅವ್ಯಕ್ತ ಲಿಂಗರೂಪ ಸದಾಶಿವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 27

यद्यत्फलं समुद्दिश्य तपन्त्यत्र नरः प्रिये । तेभ्यश्चाहं प्रय च्छामि सम्यक्तत्तत्फलं धुवम्

ಪ್ರಿಯೆ! ಇಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು ಯಾವ ಫಲವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ನಾನು ಅದೇ ಫಲವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 28

सायुज्यमात्मनः पश्चादीप्सितं स्थानमेव च । न कुतश्चित्कर्मबंधस्त्यजतामत्र वै तनुम्

ನಂತರ ಅವರು ಪರಮೇಶ್ವರನೊಂದಿಗೆ ಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ಇಷ್ಟವಾದ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಸೇರುತ್ತಾರೆ; ಇಲ್ಲಿ ದೇಹ ತ್ಯಜಿಸುವವರಿಗೆ ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದಲೂ ಕರ್ಮಬಂಧ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 29

ब्रह्मा देवर्षिभिस्सार्द्धं विष्णुर्वापि दिवाकरः । उपासते महात्मानस्सर्वे मामिह चापरे

ಇಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ದೇವರ್ಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ವಿಷ್ಣುವೂ ದಿವಾಕರ (ಸೂರ್ಯ)ನೂ ನನ್ನನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಎಲ್ಲ ಮಹಾತ್ಮರು ಹಾಗೂ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕರು ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನೇ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 30

विषयासक्तचित्तोऽपि त्यक्त धर्मरुचिर्नरः । इह क्षेत्रे मृतो यो वै संसारं न पुनर्विशेत्

ವಿಷಯಾಸಕ್ತ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವನಾಗಿಯೂ ಧರ್ಮರుచಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ನರನಾಗಿಯೂ ಇದ್ದರೂ—ಈ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದವನು—ಮತ್ತೆ ಸಂಸಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 31

किं पुनर्निर्ममा धीरासत्त्वस्था दंभवर्जिताः । कृतिनश्च निरारंभास्सर्वे ते मयि भाविताः

ಹಾಗಾದರೆ ಮಮಕಾರರಹಿತ, ಸತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತ, ದಂಭವರ್ಜಿತ ಧೀರಾತ್ಮರು ಎಷ್ಟೋ ಶ್ರೇಷ್ಠರು! ಕೃತಾರ್ಥರು, ಸ್ವಾರ್ಥಾರಂಭವಿಲ್ಲದವರು—ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ನನ್ನಲ್ಲಿ (ಶಿವನಲ್ಲಿ) ಭಾವಿತವಾಗಿ ಲೀನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

Verse 32

जन्मांतरसहस्रेषु जन्म योगी समाप्नुयात् । तदिहैव परं मोक्षं मरणादधिगच्छति

ಸಾವಿರಾರು ಜನ್ಮಾಂತರಗಳ ಬಳಿಕ ಯೋಗಿಯ ಜನ್ಮ ದೊರಕಬಹುದು; ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ തന്നെ (ಶಿವಪರಾಯಣನಾಗಿ) ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದವನು ಮರಣಾನಂತರ ತಕ್ಷಣ ಪರಮ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 33

अत्र लिंगान्यनेकानि भक्तैस्संस्थापितानि हि । सर्वकामप्रदानीह मोक्षदानि च पार्वति

ಹೇ ಪಾರ್ವತಿ! ಇಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಅನೇಕ ಶಿವಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಅವು ಎಲ್ಲಾ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನೂ ಪ್ರಸಾದಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 34

पंचक्रोशं चतुर्दिक्षु क्षेत्रमेतत्प्रकीर्तितम् । समंताच्च तथा जंतोर्मृतिकालेऽमृतप्रदम्

ಈ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವು ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಐದು ಕ್ರೋಶಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಜೀವಿಗೆ ಮರಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಮೃತ—ಅಂದರೆ ಮುಕ್ತಿ—ಪ್ರಸಾದಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 35

अपापश्च मृतो यो वै सद्यो मोक्षं समश्नुते । सपापश्च मृतौ यस्स्यात्कायव्यूहान्समश्नुते

ಪಾಪರಹಿತನಾಗಿ ಮರಣ ಹೊಂದುವವನು ತಕ್ಷಣವೇ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಪಾಪದೊಂದಿಗೆ ಮರಣ ಹೊಂದುವವನು ಕರ್ಮಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ದೇಹಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 36

यातनां सोनुभूयैव पश्चान्मोक्षमवाप्नुयात् । पातकं योऽविमुक्ताख्ये क्षेत्रेऽस्मिन्कुरुते ध्रुवम्

ಈ ಅವಿಮುಕ್ತ (ಕಾಶಿ) ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಾಪ ಮಾಡುವವನು ಮೊದಲು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಯಾತನೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆನಂತರವಷ್ಟೇ ಅವನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 37

भैरवीं यातनां प्राप्य वर्षाणामयुते पुनः । ततो मोक्षमवाप्नोति भुक्त्वा पापं च सुन्दरि

‘ಭೈರವೀ’ ಎಂಬ ಯಾತನೆಯನ್ನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅನುಭವಿಸಿ, ಹೇ ಸುಂದರಿ, ಪಾಪಫಲವನ್ನು ಭೋಗಿಸಿ ಕ್ಷಯಪಡಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಜೀವನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 38

इति ते च समाख्याता पापाचारे च या गतिः । एवं ज्ञात्वा नरस्सम्यक्सेवयेदविमुक्तकम्

ಪಾಪಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಇರುವವನಿಗೆ ಸಂಭವಿಸುವ ಗತಿ ಇದೆಯೆಂದು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು ಮನುಷ್ಯನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಅವಿಮುಕ್ತ (ಕಾಶಿ)ಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಸೇವಿಸಬೇಕು।

Verse 39

कृतकर्मक्षयो नास्ति कल्पकोटिशतैरपि । अवश्यमेव भोक्तव्यं कृतं कर्म शुभाशुभम्

ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ನಾಶವಿಲ್ಲ; ನೂರಾರು ಕೋಟಿ ಕಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕ್ಷಯವಾಗದು. ಶುಭವಾಗಲಿ ಅಶುಭವಾಗಲಿ—ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಬೇಕು।

Verse 40

केवलं चाशुभं कर्म नरकाय भवेदिह । शुभं स्वर्गाय जायेत द्वाभ्यां मानुष्यमीरितम्

ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಅಶುಭ ಕರ್ಮ ನರಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಶುಭ ಕರ್ಮ ಸ್ವರ್ಗಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ; ಎರಡರ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ಮಾನವಜನ್ಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 41

जन्म सम्यगसम्यक् च न्यूनाधिक्ये भवेदिह । उभयोश्च क्षयो मुक्तिर्भवेत्सत्यं हि पार्वति

ಓ ಪಾರ್ವತೀ, ಇದು ನಿಜ: ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮವು ಸಮ್ಯಕ್ ಅಥವಾ ಅಸಮ್ಯಕ್ ಆಗಿರಬಹುದು; ಹಾಗೆಯೇ ನ್ಯೂನತೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಇವೆರಡೂ ಕ್ಷಯವಾದಾಗ ಮುಕ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 42

कर्म च त्रिविधं प्रोक्तं कर्मकाण्डे महेश्वरि । संचितं क्रियमाणं च प्रारब्धं चेति बंधकृत्

ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರಿ! ಕರ್ಮಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮವು ತ್ರಿವಿಧವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ಸಂಚಿತ, ಕ್ರಿಯಮಾಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಾರಬ್ಧ; ಇದೇ ಬಂಧನಕಾರಕವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 43

पूर्वजन्मसमुद्भूतं संचितं समुदाहृतम् । भुज्यते च शरीरेण प्रारब्धं परिकीर्तितम्

ಪೂರ್ವಜನ್ಮಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಕರ್ಮವನ್ನು ‘ಸಂಚಿತ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ದೇಹದಿಂದ ಅನುಭವಿಸಲ್ಪಡುವುದೇ ‘ಪ್ರಾರಬ್ಧ’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 44

जन्मना यच्च क्रियते कर्म सांप्रतम् । शुभाशुभं च देवेशि क्रियमाणं विदुर्बुधाः

ಹೇ ದೇವೇಶಿ! ಜನ್ಮಕಾರಣದಿಂದ ಈಗ ನಡೆಯುವ ಕರ್ಮ—ಶುಭವಾಗಲಿ ಅಶುಭವಾಗಲಿ—ಅದನ್ನೇ ಪಂಡಿತರು ‘ಕ್ರಿಯಮಾಣ’ ಕರ್ಮವೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 45

प्रारब्धकर्मणो भोगात्क्षयश्चैव चान्यथा । उपायेन द्वयोर्नाशः कर्मणोः पूजनादिना

ಪ್ರಾರಬ್ಧಕರ್ಮದ ಕ್ಷಯವು ಭೋಗದಿಂದಲೇ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಿಂದಲ್ಲ. ಆದರೂ ಪವಿತ್ರ ಉಪಾಯವಾಗಿ ಶಿವಪೂಜೆ ಮೊದಲಾದ ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ಎರಡೂ ವಿಧದ ಕರ್ಮಗಳ ನಾಶ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 46

सर्वेषां कर्मणां नाशो नास्ति काशीं पुरीं विना । सर्वं च सुलभं तीर्थं दुर्ल्लभा काशिका पुरी

ಕಾಶೀಪುರಿಯಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳ ನಾಶ ದೊರೆಯದು. ಇತರ ತೀರ್ಥಗಳು ಸುಲಭ; ಆದರೆ ಕಾಶಿಕಾ ಪುರಿ ದುರ್ಲಭ—ಪರಮ ಆಶ್ರಯ.

Verse 47

पूर्वजन्मकृतं चेद्वै काशीदर्शनमादरात् । तदा काशीं च संप्राप्य लभेन्मृत्युं न चान्यथा

ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಾಶೀದರ್ಶನದ ಪುಣ್ಯ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದರೆ, ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಕಾಶಿಯನ್ನು ಸೇರಿ ಅಲ್ಲೀಯೇ ಮರಣವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲ. (ಅಂಥ ಮರಣವು ಶಿವಕೃಪೆಯಿಂದ ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗಪ್ರದವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.)

Verse 48

काशीं प्राप्य नरो यस्तु गंगायां स्नानमाचरेत् । तदा च क्रियमाणस्य संचितस्यापि संक्षयः

ಕಾಶಿಯನ್ನು ತಲುಪಿ ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವನಿಗೆ, ಆಗ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ (ಕ್ರಿಯಮಾಣ) ಮತ್ತು ಹಿಂದೆ ಸಂಚಿತವಾದ—ಎರಡೂ ವಿಧದ ಪಾಪಗಳೂ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 49

प्रारब्धं न विना भोगो नश्य तीति सुनिश्चितम् । मृतिश्च तस्य संजाता तदा तस्य क्षयो भवेत्

ಭೋಗವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಾರಬ್ಧ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಿಶ್ಚಿತ. ಅದೇ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಮರಣ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಅವನ ದೇಹಬಂಧನದ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 50

पूर्वं चैव कृता काशी पश्चात्पापं समाचरेत् । तद्बीजेन बलवता नीयते काशिका पुनः

ಯಾರು ಮೊದಲು ಕಾಶಿಯ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು ನಂತರ ಪಾಪವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೂ, ಆ ಪೂರ್ವಸ್ಪರ್ಶದ ಬಲಿಷ್ಠ ಬೀಜದಿಂದ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಕಾಶಿಯತ್ತಲೇ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 51

तदा सर्वाणि पापानि भस्मसाच्च भवंति हि । तस्मात्काशीं नरस्सेवेत्कर्मनिर्मूलनीं ध्रुवम्

ಆಗ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳು ಭಸ್ಮವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಕಾಶಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೇವಿಸಬೇಕು; ಅದು ಕರ್ಮವನ್ನು ಬೇರುಸಹಿತ ನಿರ್ಮೂಲ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 52

एकोऽपि ब्राह्मणो येन काश्यां संवासितः प्रिये । काशीवासमवाप्यैव ततो मुक्तिं स विंदति

ಪ್ರಿಯೆ, ಯಾರು ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನಾದರೂ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಕಾಶೀವಾಸದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆದು ನಂತರ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.

Verse 53

काश्यां यो वै मृतश्चैव तस्य जन्म पुनर्नहि । समुद्दिश्य प्रयागे च मृतस्य कामनाफले

ಯಾರು ನಿಜವಾಗಿ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ ಅವನಿಗೆ ಪುನರ್ಜನ್ಮವಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ಮೃತನ ನಿಮಿತ್ತ ಸಂಕಲ್ಪ-ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಫಲಪ್ರದವಾಗಿ ಅವನ ಇಷ್ಟಾರ್ಥವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 54

संयोगश्च तयोश्चेत्स्यात्काशीजन्यफलं वृथा । यदि न स्यात्तयोर्योगस्तीर्थराजफलं वृथा

ಎರಡರಿಗೂ ಕೇವಲ ಬಾಹ್ಯ ಸಂಯೋಗ ಮಾತ್ರ ಇದ್ದರೆ, ಕಾಶಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನಲಾದ ಫಲ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಎರಡರ ನಿಜವಾದ ಯೋಗವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ‘ತೀರ್ಥರಾಜ’ದ ಫಲವೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 55

तस्मान्मच्छासनाद्विष्णुस्सृष्टिं साक्षाद्धि नूतनाम् । विधाय मनसोद्दिष्टां तत्सिद्धिं यच्छति ध्रुवम्

ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ವಿಷ್ಣು ಸాక్షಾತ್ ಹೊಸ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದಂತೆ ಅದನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಅದರ ನಿಶ್ಚಿತ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ತಪ್ಪದೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 56

सूत उवाच । इत्यादि बहुमाहात्म्यं काश्यां वै मुनिसत्तमाः । तथा विश्वेश्वरस्यापि भुक्तिमुक्तिप्रदं सताम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮಹಾತ್ಮ್ಯವಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನು ಸತ್ಪುರುಷರಿಗೆ ಭುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಎರಡನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 57

अतः परं प्रवक्ष्यामि माहात्म्यं त्र्यंबकस्य च । यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते मानवः क्षणात्

ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನಾನು ತ್ರ್ಯಂಬಕ (ಭಗವಾನ್ ಶಿವ)ನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಸಾರುತ್ತೇನೆ; ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮಾನವನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।