Adhyaya 17
Kotirudra SamhitaAdhyaya 1778 Verses

महाकालज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्ये चन्द्रसेन-चिन्तामणि-प्रसङ्गः (Mahākāla Jyotirliṅga Māhātmya: The Episode of King Candrasena and the Cintāmaṇi)

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳು ಸೂತನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ—ಮಹಾಕಾಲ ಎಂಬ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಕ್ಷಕನ ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪುನಃ ಹೇಳಿರಿ ಎಂದು. ಸೂತನು ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ರಾಜ ಚಂದ್ರಸೇನನ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ—ಅವನು ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹಿ, ದೃಢ ಶಿವಭಕ್ತ. ಗಿರೀಶನ ಪ್ರಮುಖ ಗಣ ಮಣಿಭದ್ರನು ಅವನಿಗೆ ಚಿಂತಾಮಣಿಯನ್ನು ದಾನಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಅದು ಸೂರ್ಯಪ್ರಭೆಯಂತೆ ದೀಪ್ತಿಮಾನ್, ಸ್ಮರಣೆ-ದರ್ಶನ-ಶ್ರವಣ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೂ ಮಂಗಳಫಲ ನೀಡುವದು; ಅದರ ಕಿರಣದಿಂದ ನೀಚ ವಸ್ತುಗಳೂ ಸ್ವರ್ಣವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ವರ್ಣನೆ. ರಾಜನ ವೈಭವ ಜನರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾದಂತೆ ಇತರ ರಾಜರಲ್ಲಿ ಈರ್ಷೆ ಮತ್ತು ಲೋಭ ಉಂಟಾಗಿ, ಅವರು ಹಲವು ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ಆ ದಿವ್ಯ ರತ್ನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಧ್ಯಾಯ ಬೋಧಿಸುವುದು—ಲೌಕಿಕ ತೇಜಸ್ಸು, ಧನ, ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಶತ್ರುತೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ; ನಿಜವಾದ ರಕ್ಷಣೆ ಮಹಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲೂ ಅಚಲ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲೂ ಇದೆ, ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ತಾಯಿತಿನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ.

Shlokas

Verse 1

ऋषय ऊचुः । महाकालसमाह्वस्थज्योतिर्लिंगस्य रक्षिणः । भक्तानां महिमानं च पुनर्ब्रूहि महामते

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಓ ಮಹಾಮತೇ, ಮಹಾಕಾಲವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗದ ರಕ್ಷಣಾಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ, ಭಕ್ತರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನೂ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿರಿ.

Verse 2

सूत उवाच । शृणुतादरतो विप्रो भक्तरक्षाविधायिनः । महाकालस्य लिंगस्य माहात्म्यं भक्तिवर्द्धनम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು: ಓ ವಿಪ್ರ ಋಷಿಗಳೇ, ಆದರದಿಂದ ಕೇಳಿರಿ—ಭಕ್ತರ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ಮಹಾಕಾಲನ ಲಿಂಗದ ಈ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 3

उज्जयिन्यामभूद्राजा चन्द्रसेनाह्वयो महान् । सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञश्शिवभक्तो जितेन्द्रियः

ಉಜ್ಜಯಿನಿಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಸೇನನೆಂಬ ಮಹಾರಾಜನು ಇದ್ದನು. ಅವನು ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥತತ್ತ್ವಜ್ಞ, ಶ್ರೀಶಿವಭಕ್ತ, ಇಂದ್ರಿಯಜಿತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 4

तस्याभवत्सखा राज्ञो मणिभद्रो गणो द्विजाः । गिरीशगणमुख्यश्च सर्वलोकनमस्कृतः

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಆ ರಾಜನಿಗೆ ಮಣಿಭದ್ರನೆಂಬ ಗಣನು ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಗಿರೀಶನ ಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯನಾಗಿ, ಸರ್ವಲೋಕಗಳಿಂದ ನಮಸ್ಕೃತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 5

एकदा स गणेन्द्रो हि प्रसन्नास्यो महामणिम् । मणिभद्रो ददौ तस्मै चिंतामणिमुदारधीः

ಒಮ್ಮೆ ಆ ಗಣೇಂದ್ರನು ಪ್ರಸನ್ನಮುಖನಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಮಹಾಮಣಿಯನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಉದಾರಬುದ್ಧಿಯ ಮಣಿಭದ್ರನು ಅವನಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಿಂತಾಮಣಿಯನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದನು.

Verse 6

स वै मणिः कौस्तुभवद्द्योतमानोर्कसन्निभः । ध्यातो दृष्टः श्रुतो वापि मंगलं यच्छति ध्रुवम्

ಆ ಮಣಿ ಕೌಸ್ತುಭದಂತೆ ದ್ಯೋತಮಾನವಾಗಿ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದರೂ, ನೋಡಿದರೂ, ಅಥವಾ ಕೇಳಿದರೂ ಸಹ ಅದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮಂಗಳವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 7

तस्य कांतितलस्पृष्टं कांस्यं ताम्रमयं त्रपु । पाषाणादिकमन्यद्वा द्रुतं भवति हाटकम्

ಅದರ ಕಾಂತಿಯ ಮೇಲ್ಮೈ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಕಂಚು, ತಾಮ್ರ, ತ್ರಪು (ಟಿನ್) ಅಥವಾ ಕಲ್ಲು ಮೊದಲಾದ ಯಾವುದಾದರೂ ಕೂಡ ತಕ್ಷಣ ಹಾಟಕ (ಸುವರ್ಣ)ವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 8

स तु चिन्तामणिं कंठे बिभ्रद्राजा शिवाश्रयः । चन्द्रसेनो रराजाति देवमध्येव भानुमान्

ಶಿವನ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದ ಆ ರಾಜ ಚಂದ್ರಸೇನನು ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಾಮಣಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ದೇವರ ಮಧ್ಯೆ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು.

Verse 9

श्रुत्वा चिन्तामणिग्रीवं चन्द्रसेनं नृपोत्तमम् । निखिलाः क्षितिराजानस्तृष्णाक्षुब्धहृदोऽभवन्

‘ಚಿಂತಾಮಣಿಗ್ರೀವ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾದ ನೃಪೋತ್ತಮ ಚಂದ್ರಸೇನನ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಭೂಮಿಯ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರು ತೃಷ್ಣೆಯಿಂದ ಕಲುಷಿತ ಹೃದಯರಾದರು.

Verse 10

नृपा मत्सरिणस्सर्वे तं मणिं चन्द्रसेनतः । नानोपायैरयाचंत देवलब्धमबुद्धयः

ಅಸೂಯೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರು, ದೇವಕೃಪೆಯಿಂದ ಲಭಿಸಿದ ಆ ಮಣಿಯನ್ನು ಚಂದ್ರಸೇನನಿಂದ ನಾನಾ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ಬೇಡಿದರು—ಅವಿವೇಕಿಗಳು.

Verse 11

सर्वेषां भूभृतां याञ्चा चन्द्रसेनेन तेन वै । व्यर्थीकृता महाकालदृढभक्तेन भूसुराः

ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ! ಮಹಾಕಾಳನಿಗೆ ದೃಢಭಕ್ತನಾದ ಚಂದ್ರಸೇನನು ಎಲ್ಲ ರಾಜರ ಯಾಚನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 12

ते कदर्थीकृतास्सर्वे चन्द्रसेनेन भूभृता । राजानस्सर्वदेशानां संरम्भं चक्रिरे तदा

ಚಂದ್ರಸೇನನಿಂದ ಅವಮಾನಿತರಾದ ಆ ಎಲ್ಲ ರಾಜರು—ಅನೇಕ ದೇಶಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳು—ಆಗ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಶತ್ರುತೆಯನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿದರು।

Verse 13

अथ ते सर्वराजानश्चतुरंगबलान्विताः । चन्द्रसेनं रणे जेतुं संबभूवुः किलोद्यताः

ಆಮೇಲೆ ಆ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರು ಚತುರಂಗ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತರಾಗಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಸೇನನನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉದ್ಧತರಾದರು.

Verse 14

ते तु सर्वे समेता वै कृतसंकेतसंविदः । उज्जयिन्याश्चतुर्द्वारं रुरुधुर्बहुसैनिकाः

ಆಮೇಲೆ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ಸೇರಿ, ಅನೇಕ ಸೈನ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ನಾಲ್ಕು ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ತಡೆದರು।

Verse 15

संरुध्यमानां स्वपुरीं दृष्ट्वा निखिल राजभिः । तमेव शरणं राजा महाकालेश्वरं ययौ

ಎಲ್ಲ ರಾಜರು ತನ್ನ ನಗರವನ್ನು ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ರಾಜನು ಏಕೈಕ ಶರಣವಾಗಿ ಮಹಾಕಾಲೇಶ್ವರನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು।

Verse 16

निर्विकल्पो निराहारस्स नृपो दृढनिश्चयः । समानर्च महाकालं दिवा नक्तमनन्यधीः

ಆ ರಾಜನು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ, ಉಪವಾಸದಿಂದ, ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ, ಅನನ್ಯಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಮಹಾಕಾಲನನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಿದನು।

Verse 17

ततस्स भगवाञ्छंभुर्महाकालः प्रसन्नधीः । तं रक्षितुमुपायं वै चक्रे तं शृणुतादरात्

ಆಗ ಪ್ರಸನ್ನ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ಭಗವಾನ್ ಶಂಭು—ಮಹಾಕಾಲನು ಅವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಒಂದು ಉಪಾಯವನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಆದರದಿಂದ ಕೇಳಿರಿ.

Verse 18

तदैव समये गोपि काचित्तत्र पुरोत्तमे । चरंती सशिशुर्विप्रा महाकालांतिकं ययौ

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಗರದಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ಗೋಪಿಕೆಯು—ಅವಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸ್ತ್ರೀಯೂ ಆಗಿದ್ದಳು—ತನ್ನ ಮಗುವಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ಮಹಾಕಾಲನ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಹೋದಳು.

Verse 19

पञ्चाब्दवयसं बालं वहन्ती गतभर्तृका । राज्ञा कृतां महाकालपूजां सापश्यदादरात्

ಆ ವಿಧವೆಯು, ತನ್ನ ಐದು ವರ್ಷದ ಮಗುವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು, ರಾಜನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಾಕಾಲನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಆದರದಿಂದ ನೋಡಿದಳು.

Verse 20

सा दृष्ट्वा सुमहाश्चर्यां शिवपूजां च तत्कृताम् । प्रणिपत्य स्वशिविरं पुनरेवाभ्यपद्यत

ಅವರು ಮಾಡಿದ ಆ ಅತ್ಯಂತ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾದ ಶಿವಪೂಜೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವಳು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ಮರಳಿದಳು.

Verse 21

तत्सर्वमशेषेण स दृष्ट्वा बल्लवीसुतः । कुतूहलेन तां कर्त्तुं शिवपूजां मनोदधे

ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೋಡಿ ಗೋಪಿಕೆಯ ಪುತ್ರನು ಕೌತುಕದಿಂದ ಆ ಶಿವಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿದನು.

Verse 22

आनीय हृद्यं पाषाणं शून्ये तु शिविरांतरे । अविदूरे स्वशिबिराच्छिवलिगं स भक्तितः

ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹಿತವಾದ ಕಲ್ಲನ್ನು ತಂದು, ಶಿಬಿರದ ಒಳಗಿನ ಖಾಲಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಗುಡಾರದಿಂದ ದೂರವಲ್ಲದ ಕಡೆ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು।

Verse 23

गन्धालंकारवासोभिर्धूपदीपाक्षतादिभिः । विधाय कृत्रिमैर्द्रव्यैर्नैवेद्यं चाप्यकल्पयत्

ಸುಗಂಧ, ಆಭರಣ, ವಸ್ತ್ರಗಳು—ಧೂಪ, ದೀಪ, ಅಕ್ಷತ ಮೊದಲಾದವುಗಳೊಂದಿಗೆ—ಪೂಜೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದನು; ಕೃತಕವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನೂ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದನು।

Verse 24

भूयोभूयस्समभ्यर्च्य पत्रैः पुष्पैर्मनोरमैः । नृत्यं च विविधं कृत्वा प्रणनाम पुनःपुनः

ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮನೋಹರ ಎಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಂದರ ಹೂಗಳಿಂದ (ಶಿವನನ್ನು) ಪೂಜಿಸಿ, ವಿವಿಧ ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಪುನಃ ಪುನಃ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು।

Verse 25

एतस्मिन्समये पुत्रं शिवासक्तसुचेतसम् । प्रणयाद्गोपिका सा तं भोजनाय समाह्वयत्

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ಗೋಪಿಕೆ ಪ್ರಣಯದಿಂದ, ಶಿವಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಚಿತ್ತನಾದ ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಭೋಜನಕ್ಕೆ ಸ्नेಹಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕರೆಯಿತು।

Verse 26

यदाहूतोऽपि बहुशश्शिवपूजाक्तमानसः । बालश्च भोजनं नैच्छत्तदा तत्र ययौ प्रसूः

ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಕರೆಯಲಾದರೂ, ಶಿವಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಲೀನಮನಸ್ಸಿನ ಆ ಬಾಲನು ಭೋಜನಕ್ಕೆ ಇಚ್ಛಿಸಲಿಲ್ಲ; ಆಗ ಅವನ ತಾಯಿ ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದಳು।

Verse 27

तं विलोक्य शिवस्याग्रे निषण्णं मीलितेक्षणम् । चकर्ष पाणिं संगृह्य कोपेन समताडयत्

ಅವನನ್ನು ಶಿವನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಕುಳಿತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಅವನ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಎಳೆದು, ಕೋಪದಿಂದ ಹೊಡೆದನು।

Verse 28

आकृष्टस्ताडितश्चापि नागच्छत्स्वसुतो यदा । तां पूजां नाशयामास क्षिप्त्वा लिंगं च दूरतः

ತನ್ನ ಮಗನು ಎಳೆದರೂ ಹೊಡೆದರೂ ಬರದೆ ಇದ್ದಾಗ, ಅವನು ಆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ, ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ದೂರಕ್ಕೆ ಎಸೆದನು।

Verse 29

हाहेति दूयमानं तं निर्भर्त्स्य स्वसुतं च सा । पुनर्विवेश स्वगृहं गोपी क्रोधसमन्विता

“ಹಾಹಾ!” ಎಂದು ದುಃಖದಿಂದ ದಹಿಸುತ್ತಾ ಅವಳು ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಗದರಿಸಿದಳು; ನಂತರ ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಗೋಪೀ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು।

Verse 30

मात्रा विनाशितां पूजां दृष्ट्वा देवस्य शूलिनः । देवदेवेति चुक्रोश निपपात स बालकः

ತಾಯಿಯಿಂದ ಶೂಲಧಾರಿ ದೇವನ ಪೂಜೆ ನಾಶವಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ ಆ ಬಾಲಕನು ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ “ದೇವದೇವ!” ಎಂದು ಕೂಗಿ ದುಃಖದಿಂದ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು।

Verse 31

प्रनष्टसंज्ञः सहसा स बभूव शुचाकुलः । लब्धसंज्ञो मुहूर्तेन चक्षुषी उदमीलयत्

ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಅವನು ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಶೋಕದಿಂದ ಕಲುಷಿತನಾದನು. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮರಳಿ ಬಂದು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತೆರೆದನು।

Verse 32

तदैव जातं शिबिरं महाकालस्य सुन्दरम् । ददर्श स शिशुस्तत्र शिवानुग्रहतोऽचिरात्

ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮಹಾಕಾಲನ ಸುಂದರ ಶಿಬಿರವು ಉದ್ಭವಿಸಿತು; ಅಲ್ಲಿ ಆ ಶಿಶು ಶಿವಾನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲೇ ಅದನ್ನು ಕಂಡನು।

Verse 33

हिरण्मयबृहद्द्वारं कपाटवरतोरणम् । महार्हनीलविमलवज्रवेदीविराजितम्

ಅಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ವಿಶಾಲ ದ್ವಾರ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಪಾಟಗಳು ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮ ತೋರಣವಿತ್ತು; ಅದು ಅಮೂಲ್ಯ ಗಾಢನೀಲ, ನಿರ್ಮಲ ವಜ್ರಸಮ ವೇದಿಯಿಂದ ವಿರಾಜಮಾನವಾಗಿತ್ತು।

Verse 34

संतप्तहेमकलशैर्विचित्रैर्बहुभिर्युतम् । प्रोद्भासितमणिस्तंभैर्बद्धस्फटिकभूतलैः

ಅದು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿದ ತಪ್ತ ಚಿನ್ನದ ಅನೇಕ ವಿಚಿತ್ರ ಕಲಶಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು; ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಮಣಿ ಸ್ತಂಭಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಫಟಿಕ ಫಲಕಗಳಿಂದ ಜೋಡಿಸಿದ ಭೂತಲದಿಂದ ದಿವ್ಯವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 35

तन्मध्ये रत्नलिंगं हि शंकरस्य कृपानिधे । स्वकृतार्चनसंयुक्तमपश्यद्गोपिकासुतः

ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಓ ಶಂಕರನ ಕೃಪಾನಿಧಿಯೇ, ಗೋಪಿಕಾಸುತನು ಭಗವಾನ್ ಶಂಕರನ ರತ್ನಮಯ ಲಿಂಗವನ್ನು ಕಂಡನು—ಅದು ಅವನು ಸ್ವತಃ ಮಾಡಿದ ಅರ್ಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 36

स दृष्ट्वा सहसोत्थाय शिशुर्विस्मितमानसः । संनिमग्न इवासीद्वै परमानंदसागरे

ಅವನನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ಶಿಶು ಒಮ್ಮೆಯೇ ಎದ್ದು ನಿಂತನು; ಅವನ ಮನಸ್ಸು ವಿಸ್ಮಯದಿಂದ ತುಂಬಿತು. ಅವನು ಪರಮಾನಂದಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದವನಂತೆ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ ಉಳಿದನು.

Verse 37

ततः स्तुत्वा स गिरिशं भूयोभूयः प्रणम्य च । सूर्ये चास्तं गते बालो निर्जगाम शिवालयात्

ನಂತರ ಗಿರೀಶನನ್ನು (ಶಿವನನ್ನು) ಸ್ತುತಿಸಿ, ಮರುಮರು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಸೂರ್ಯ ಅಸ್ತವಾದಾಗ ಆ ಬಾಲನು ಶಿವಾಲಯದಿಂದ ಹೊರಟನು.

Verse 38

अथापश्यत्स्वशिबिरं पुरंदरपुरोपमम् । सद्यो हिरण्मयीभूतं विचित्रं परमोज्ज्वलम्

ನಂತರ ಅವನು ತನ್ನ ಶಿಬಿರವನ್ನು ಕಂಡನು; ಅದು ಪುರಂದರ (ಇಂದ್ರ)ನ ಪುರಿಯಂತೆ ಇತ್ತು. ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದು ಸುವರ್ಣಮಯವಾಗಿ, ವಿಚಿತ್ರರೂಪದಿಂದ ಪರಮ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಹೊಳೆಯಿತು.

Verse 39

सोन्तर्विवेश भवनं सर्वशोभासमन्वितम् । मणिहेमगणाकीर्ण मोदमानो निशामुखे

ರಾತ್ರಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಅವನು ಆ ಭವನದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಅದು ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಶೋಭೆಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಮಣಿ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ ಅದರಲ್ಲಿ ಅವನು ಹರ್ಷಗೊಂಡನು.

Verse 40

तत्रापश्यत्स्वजननीं स्वपंतीं दिव्यलक्षणाम् । रत्नालंकारदीप्तांगीं साक्षात्सुरवधूमिव

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ತನ್ನ ಜನನಿಯನ್ನು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಕಂಡನು; ಅವಳು ದಿವ್ಯ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿದ್ದಳು. ರತ್ನಾಲಂಕಾರಗಳ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಅವಳ ಅಂಗಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ, ಸాక్షಾತ್ ದೇವಾಂಗನೆಯಂತೆ ತೋರ್ಪಟ್ಟಳು.

Verse 41

अथो स तनयो विप्राश्शिवानुग्रहभाजनम् । जवेनोत्थापयामास मातरं सुखविह्वलः

ಆಮೇಲೆ, ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ಶಿವಾನುಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾದ ಆ ಪುತ್ರನು ಆನಂದದಿಂದ ವಿಹ್ವಲನಾಗಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿದನು.

Verse 42

सोत्थिताद्भुतमालक्ष्यापूर्वं सर्वमिवाभवत् । महानंदसुमग्ना हि सस्वजे स्वसुतं च तम्

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಆ ಅದ್ಭುತ ಘಟನೆಯನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಎಲ್ಲವೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಪೂರ್ವವೆಂದು ತೋರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಮಹಾನಂದದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಅವಳು ತನ್ನ ಅದೇ ಪುತ್ರನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಳು.

Verse 43

श्रुत्वा पुत्रमुखात्सर्वं प्रसादं गिरिजापतेः । प्रभुं विज्ञापयामास यो भजत्यनिशं शिवम्

ಪುತ್ರನ ಬಾಯಿಂದ ಗಿರಿಜಾಪತಿ ಶಿವನ ಪ್ರಸಾದದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವನು ಪ್ರಭುವಿಗೆ ವಿನಯದಿಂದ ತಿಳಿಸಿದನು—ಯಾರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಶಿವನನ್ನು ಭಜಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಅವನ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು.

Verse 44

स राजा सहसागत्य समाप्तनियमो निशि । ददर्श गोपिकासूनोः प्रभावं शिवतोषणम्

ಆ ರಾಜನು ರಾತ್ರಿ ತನ್ನ ನಿಯಮ-ವ್ರತಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಅಚಾನಕ್ ಬಂದು, ಗೋಪಿಕೆಯ ಪುತ್ರನ ಆ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಂಡನು; ಅದು ಶ್ರೀಶಿವನನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು.

Verse 45

दृष्ट्वा महीपतिस्सर्वं तत्सामात्यपुरोहितः । आसीन्निमग्नो विधृतिः परमानंदसागरे

ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಂಡ ಮಹೀಪತಿ ತನ್ನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪುರೋಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಪರಮಾನಂದಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದವನಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ತಲ್ಲೀನನಾದನು.

Verse 46

प्रेम्णा वाष्पजलं मुञ्चञ्चन्द्रसेनो नृपो हि सः । शिवनामोच्चरन्प्रीत्या परिरेभे तमर्भकम्

ರಾಜ ಚಂದ್ರಸೇನನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುತ್ತಾ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಶಿವನಾಮವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಆ ಪುಟ್ಟ ಮಗುವನ್ನು ಹೃದಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡನು.

Verse 47

महामहोत्सवस्तत्र प्रबभूवाद्भुतो द्विजाः । महेशकीर्तनं चक्रुस्सर्वे च सुखविह्वलाः

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಅಲ್ಲಿ ಅತೀ ಅದ್ಭುತವಾದ ಮಹಾಮಹೋತ್ಸವವು ಉದಯವಾಯಿತು. ಎಲ್ಲರೂ ಆನಂದದಿಂದ ವಿಹ್ವಲರಾಗಿ ಮಹೇಶ್ವರನ ಕೀರ್ತನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು.

Verse 48

एवमत्यद्भुताचाराच्छिवमाहात्म्यदर्शनात् । पौराणां सम्भ्रमाच्चैव सा रात्रिः क्षणतामगात्

ಹೀಗೆ ಪರಮ ಅದ್ಭುತವಾದ ಆಚರಣೆಯಿಂದ, ಶಿವಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ದರ್ಶನದಿಂದ, ಹಾಗೆಯೇ ಪೌರರ ಆಶ್ಚರ್ಯಭರಿತ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಆ ರಾತ್ರಿ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಯಿತು.

Verse 49

अथ प्रभाते युद्धाय पुरं संरुध्य संस्थिताः । राजानश्चारवक्त्रेभ्यश्शुश्रुवुश्चरितं च तत्

ನಂತರ ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ಅವರು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಿ ನಗರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ತಡೆದು ನಿಂತರು. ರಾಜರು ಗುಪ್ತಚಾರರು ಮತ್ತು ದೂತರ ಬಾಯಿಂದ ನಡೆದದ್ದೆಲ್ಲಾ ವರ್ತಮಾನವನ್ನು ಕೇಳಿದರು.

Verse 50

ते समेताश्च राजानः सर्वे येये समागताः । परस्परमिति प्रोचुस्तच्छ्रुत्वा चकित अति

ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ರಾಜರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು; ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾದರು.

Verse 51

राजान ऊचुः । अयं राजा चन्द्रसेनश्शिवभक्तोति दुर्जयः । उज्जयिन्या महाकालपुर्याः पतिरनाकुलः

ರಾಜರು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರಾಜ ಚಂದ್ರಸೇನನು ಶಿವಭಕ್ತನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅತೀ ದುರ್ಜೇಯನು. ಅವನು ಉಜ್ಜಯಿನಿ ಎಂಬ ಮಹಾಕಾಲಪುರಿಯ ನಿರಾಕುಲ ಅಧಿಪತಿ.

Verse 52

ईदृशाश्शिशवो यस्य पुर्य्यां संति शिवव्रताः । स राजा चन्द्रसेनस्तु महाशंकरसेवकः

ಯಾರ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳೂ ಸಹ ಇಂತಹವರಾಗಿ—ಶಿವವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿರುವರೋ—ಅವನೇ ರಾಜ ಚಂದ್ರಸೇನ; ಮಹಾಶಂಕರನ ಮಹಾಸೇವಕ ಹಾಗೂ ಭಕ್ತನು।

Verse 53

नूनमस्य विरोधेन शिवः क्रोधं करिष्यति । तत्क्रोधाद्धि वयं सर्वे भविष्यामो विनष्टकाः

ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ, ಅವನಿಗೆ ವಿರೋಧ ಮಾಡಿದರೆ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು ಕ್ರೋಧಿಸುವನು; ಆ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುವೆವು।

Verse 54

तस्मादनेन राज्ञा वै मिलापः कार्य एव हि । एवं सति महेशानः करिष्यति कृपां पराम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ರಾಜನೊಂದಿಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಭೇಟಿಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಬೇಕು; ಹೀಗೆ ನಡೆದರೆ ಮಹೇಶಾನ (ಶಿವ) ಪರಮ ಕೃಪೆಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವನು।

Verse 55

सूत उवाच । इति निश्चित्य ते भूपास्त्यक्तवैरास्सदाशयाः । सर्वे बभूवुस्सुप्रीता न्यस्तशस्त्रास्त्रपाणयः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಹೀಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಆ ರಾಜರು ವೈರವನ್ನೆಲ್ಲ ತ್ಯಜಿಸಿ ಸದಾಶಯರಾದರು. ಎಲ್ಲರೂ ಬಹಳ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು; ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಇಳಿಸಿ, ಆಯುಧರಹಿತ ಕೈಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಂತರು।

Verse 56

विविशुस्ते पुरीं रम्यां महाकालस्य भूभृतः । महाकालं समानर्चुश्चंद्रसेनानुमोदिताः

ಆ ರಾಜರು ಮಹಾಕಾಲನ ಮನೋಹರ ಪುರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಚಂದ್ರಸೇನ ರಾಜನ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ಅವರು ಕಾಲಮಹೇಶ್ವರನಾದ ಮಹಾಕಾಲ-ಶಿವನನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿದರು.

Verse 57

ततस्ते गोपवनिता गेहं जग्मुर्महीभृतः । प्रसंशंतश्च तद्भाग्यं सर्वे दिव्यमहोदयम्

ನಂತರ ಆ ಗೋಪವನಿತೆಯರು ರಾಜರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹೋದರು; ಎಲ್ಲರೂ ಆ ಅತಿವಿಶಿಷ್ಟ ಭಾಗ್ಯವನ್ನು—ದಿವ್ಯ ಮಂಗಳೋದಯವನ್ನು—ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು.

Verse 58

ते तत्र चन्द्रसेनेन प्रत्युद्गम्याभिपूजिताः । महार्हविष्टरगताः प्रत्यनंदन्सुविस्मिताः

ಅಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಸೇನನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬಂದು ಅವರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು. ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಆಸನಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಅವರು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿ ಆನಂದಿಸಿದರು.

Verse 59

गोपसूनोः प्रसादात्तत्प्रादुर्भूतं शिवालयम् । संवीक्ष्य शिवलिंगं च शिवे चकुः परां मतिम्

ಗೋಪಪುತ್ರನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಆ ಶಿವಾಲಯವು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿತು. ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿ ಅವರು ಶಿವನಲ್ಲೇ ಪರಮ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದರು.

Verse 60

ततस्ते गोपशिशवे प्रीता निखिलभूभुजः । ददुर्बहूनि वस्तूनि तस्मै शिवकृपार्थिनः

ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ಭೂಪತಿಗಳು ಆ ಗೋಪಶಿಶುವಿನ ಮೇಲೆ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಶಿವಕೃಪೆಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಾ ಅವನಿಗೆ ಅನೇಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದರು.

Verse 61

येये सर्वेषु देशेषु गोपास्तिष्ठंति भूरिशः । तेषां तमेव राजानं चक्रिरे सर्वपार्थिवाः

ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೆಡೆ ಅನೇಕ ಗೋಪಾಲಕರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೋ, ಅಲ್ಲಿನ ಸಮಸ್ತ ಭೂಪತಿಗಳು ಅವರೊಳಗಿನ ಆ ಒಬ್ಬನನ್ನೇ ಆರಿಸಿ ರಾಜನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರು।

Verse 62

अथास्मिन्नन्तरे सर्वैस्त्रिदशैरभिपूजितः । प्रादुर्बभूव तेजस्वी हनूमान्वानरेश्वरः

ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ, ಎಲ್ಲ ತ್ರಿದಶರಿಂದ ವಿಧಿವತ್ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತೇಜಸ್ವಿ ವಾನರೇಶ್ವರ ಹನುಮಾನ್ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು.

Verse 63

ते तस्याभिगमादेव राजानो जातसंभ्रमाः । प्रत्युत्थाय नमश्चकुर्भक्तिनम्रात्ममूर्तयः

ಅವನ ಸಮೀಪಾಗಮನದಿಂದಲೇ ರಾಜರು ಭಕ್ತಿಭರಿತ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು. ಎದ್ದು ಎದುರುಗೊಂಡು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು—ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿನಮ್ರವಾದ ವಿನಯಮೂರ್ತಿಗಳಾಗಿ.

Verse 64

तेषां मध्ये समासीनः पूजितः प्लवगेश्वरः । गोपात्मजं तमालिंग्य राज्ञो वीक्ष्येदमब्रवीत्

ಅವರ ಮಧ್ಯೆ ಆಸೀನನಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ಲವಗೇಶ್ವರನು ಆ ಗೋಪಪುತ್ರನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ, ನಂತರ ರಾಜನತ್ತ ನೋಡಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 65

हनूमानुवाच । सर्वे शृण्वन्तु भद्रं वो राजानो ये च देहिनः । ऋते शिवं नान्यतमो गतिरस्ति शरीरिणाम्

ಹನುಮಾನನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ರಾಜರೇ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ದೇಹಧಾರಿಗಳೇ, ನೀವೆಲ್ಲ ಕೇಳಿರಿ; ನಿಮಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ. ಶಿವನನ್ನು ಹೊರತು ದೇಹಧಾರಿಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಪರಮ ಗತಿಯೂ ಶರಣವೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 66

एवं गोपसुतो दिष्ट्या शिवपूजां विलोक्य च । अमंत्रेणापि संपूज्य शिवं शिवमवाप्तवान्

ಹೀಗೆ ಗೋಪನ ಮಗನು ದೈವಾನುಗ್ರಹದಿಂದ ಶಿವಪೂಜೆಯನ್ನು ಕಂಡನು; ಮಂತ್ರವಿಲ್ಲದೆಯೂ ಶಿವನನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಿ ಶಿವತ್ವ—ಮಂಗಳವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ—ಪಡೆದನು।

Verse 67

एष भक्तवरश्शंभोर्गोपानां कीर्तिवर्द्धनः । इह भुक्त्वाखिलान्भोगानंते मोक्षमवाप्स्यति

ಇವನು ಶಂಭುವಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಕ್ತನು; ಗೋಪರ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವವನು. ಇಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುವನು।

Verse 68

अस्य वंशेऽष्टमो भावी नन्दो नाम महायशाः । प्राप्स्यते तस्य पुत्रत्वं कृष्णो नारायणस्स्वयम्

ಈ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಎಂಟನೇ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ‘ನಂದ’ ಎಂಬ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ಪುರುಷನು ಆಗುವನು. ಸ್ವಯಂ ನಾರಾಯಣನೇ ಕೃಷ್ಣರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವನ ಪುತ್ರನಾಗುವನು.

Verse 69

अद्यप्रभृति लोकेस्मिन्नेष गोप कुमारकः । नाम्ना श्रीकर इत्युच्चैर्लोकख्यातिं गमिष्यति

ಇಂದಿನಿಂದ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಈ ಗೋಪಕುಮಾರನು ‘ಶ್ರೀಕರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿ, ಜನರಲ್ಲಿ ಮಹತ್ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವನು.

Verse 70

सूत उवाच । एवमुक्त्वाञ्जनीसूनुः शिवरूपो हरीश्वरः । सर्वान्राज्ञश्चन्द्रसेनं कृपादृष्ट्या ददर्श ह

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಶಿವರೂಪಧಾರಿಯಾದ ಅಂಜನೀಪುತ್ರ ಹರೀಶ್ವರನು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಹಾಗೂ ರಾಜ ಚಂದ್ರಸೇನನನ್ನೂ ಕರುಣಾದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದನು.

Verse 71

अथ तस्मै श्रीकराय गोपपुत्राय धीमते । उपादिदेश सुप्रीत्या शिवाचारं शिवप्रियम्

ನಂತರ ಅವರು ಆ ಧೀಮಂತನಾದ ಗೋಪಪುತ್ರ ಶ್ರೀಕರನಿಗೆ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಶಿವಪ್ರಿಯವಾದ ಶಿವಾಚಾರವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದರು.

Verse 72

हनूमानथ सुप्रीतः सर्वेषां पश्यतां द्विजः । चन्द्रसेनं श्रीकरं च तत्रैवान्तरधी यत

ಆಮೇಲೆ ಹನುಮಾನ್ ಪರಮ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಅಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು; ಆ ದ್ವಿಜನೂ ಚಂದ್ರಸೇನನನ್ನೂ ಶ್ರೀಕರನನ್ನೂ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಅದೆ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅಡಗಿದನು।

Verse 73

तं सर्वे च महीपालास्संहृष्टाः प्रतिपूजिताः । चन्द्रसेनं समामंत्र्य प्रतिजग्मुर्यथागतम्

ಆ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರು ಹರ್ಷಿತರಾಗಿ, ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಚಂದ್ರಸೇನನಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ, ಬಂದಂತೆ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಮರಳಿದರು।

Verse 74

श्रीकरोपि महातेजा उपदिष्टो हनूमता । ब्राह्मणैस्सहधर्मज्ञैश्चक्रे शम्भोस्समर्हणम्

ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಶ್ರೀಕರನೂ ಹನುಮಂತನ ಉಪದೇಶದಿಂದ, ಧರ್ಮಜ್ಞ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಶ್ರೀಶಂಭುವಿಗೆ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಪೂಜೆ-ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದನು।

Verse 75

चन्द्रसेनो महाराजः श्रीकरो गोपबालकः । उभावपि परप्रीत्या महाकालं च भेजतुः

ಮಹಾರಾಜ ಚಂದ್ರಸೇನ ಮತ್ತು ಗೋಪಬಾಲಕ ಶ್ರೀಕರ—ಇಬ್ಬರೂ ಪರಮ ಪ್ರೀತಿ-ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶ್ರೀಮಹಾಕಾಲನ ಶರಣು ಪಡೆದು, ಅವನನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಪೂಜಿಸಿದರು।

Verse 76

कालेन श्रीकरस्सोपि चन्द्रसेनश्च भूपतिः । समाराध्य महाकालं भेजतुः परमं पदम्

ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕರನೂ ರಾಜ ಚಂದ್ರಸೇನನೂ ಮಹಾಕಾಲ (ಶಿವ)ನನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿ ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆದರು।

Verse 77

एवंविधो महाकालश्शिवलिंगस्सतां गतिः । सर्वथा दुष्टहंता च शंकरो भक्तवत्सलः

ಇಂತಹ ಮಹಾಕಾಲ ಶಿವಲಿಂಗವೇ ಸಜ್ಜನರ ಆಶ್ರಯವೂ ಪರಮಗತಿಯೂ ಆಗಿದೆ. ಅವರು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ದುಷ್ಟರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವರು; ಶಂಕರನು ಭಕ್ತವತ್ಸಲನು।

Verse 78

इदं पवित्रं परमं रहस्यं सर्वसौख्यदम् । आख्यानं कथितं स्वर्ग्यं शिवभक्तिविवर्द्धनम्

ಇದು ಪವಿತ್ರವಾದ ಪರಮ ರಹಸ್ಯ; ಸರ್ವಸೌಖ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವುದು. ಇದು ಸ್ವರ್ಗಪ್ರದವಾದ ಆಖ್ಯಾನವಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಶಿವಭಕ್ತಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ।

Frequently Asked Questions

It presents a Mahākāla-centered exemplum: Candrasena receives the Cintāmaṇi from Maṇibhadra, after which rival kings—stirred by envy—seek to seize it, setting up a theological lesson that Śiva’s protection and devotion outweigh unstable political power.

The Cintāmaṇi symbolizes condensed ‘auspicious power’ (maṅgala/tejas) that can transmute conditions, yet also exposes the bearer to the karmic-social forces of craving and jealousy; the jyotirliṅga context implies that enduring safety and liberation are grounded in Śiva’s presence and bhakti, not in externalized magical capital.

Śiva is highlighted as Mahākāla associated with a jyotirliṅga (a localized, luminous manifestation), and his gaṇa Maṇibhadra functions as an extension of Śiva’s protective agency within the narrative economy.