Dāruvana-parīkṣā: Śaṅkara’s Test and the Linga’s Ritual-Theological Grounding

Verse 1

ऋषय ऊचुः । सूत जानासि सकलं वस्तु व्यासप्रसादतः । तवाज्ञातं न विद्येत तस्मात्पृच्छामहे वयम्

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸೂತ, ವ್ಯಾಸರ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನೀನು ಈ ಸಮಸ್ತ ವಿಷಯವನ್ನೂ ತಿಳಿದಿರುವೆ. ನಿನಗೆ ಅಜ್ಞಾತವೆಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತೇವೆ।

Verse 2

लिंगं च पूज्यते लोके तत्त्वया कथितं च यत् । तत्तथैव न चान्यद्वा कारणं विद्यते त्विह

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅದರ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಅದು ಸತ್ಯ. ಇಲ್ಲಿ ಆ ಸತ್ಯವಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಕಾರಣವೇ ಇಲ್ಲ।

Verse 3

बाणरूपा श्रुता लोके पार्वती शिववल्लभा । एतत्किं कारणं सूत कथय त्वं यथाश्रुतम्

ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶಿವಪ್ರಿಯೆಯಾದ ದೇವಿ ಪಾರ್ವತಿ ಬಾಣರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದಳೆಂದು ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಓ ಸೂತ, ಇದರ ಕಾರಣವೇನು? ನೀನು ಕೇಳಿದಂತೆ ಹೇಳು।

Verse 4

सूत उवाच । कल्पभेदकथा चैव श्रुता व्यासान्मया द्विजाः । तामेव कथयाम्यद्य श्रूयतामृषिसत्तमाः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ದ್ವಿಜ ಋಷಿಗಳೇ, ವ್ಯಾಸರಿಂದ ನಾನು ಕಲ್ಪಭೇದಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಅದೇ ಕಥೆಯನ್ನು ಇಂದು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಓ ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಕೇಳಿರಿ।

Verse 5

पुरा दारुवने जातं यद्वृत्तं तु द्विजन्मनाम् । तदेव श्रूयतां सम्यक् कथयामि कथाश्रुतम्

ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ದಾರುವನದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜರ ವಿಷಯವಾಗಿ ನಡೆದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಕೇಳಿರಿ. ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದಂತೆ ಅದನ್ನು ನಾನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 6

दारुनामवनं श्रेष्ठं तत्रासन्नृषिसत्तमाः । शिवभक्तास्सदा नित्यं शिवध्यानपरायणाः

ದಾರುನಾಮವನವು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಅರಣ್ಯ; ಅಲ್ಲಿ ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಸದಾ ಶಿವಭಕ್ತರು, ನಿತ್ಯ ಶಿವಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 7

त्रिकालं शिवपूजां च कुर्वंति स्म निरन्तरम् । नानाविधैः स्तवैर्दिव्यैस्तुष्टुवुस्ते मुनीश्वराः

ಅವರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ತ್ರಿಕಾಲ ಶಿವಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾನಾವಿಧ ದಿವ್ಯ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಆ ಮುನೀಶ್ವರರು ಪುನಃ ಪುನಃ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 8

ते कदाचिद्वने यातास्समिधाहरणाय च । सर्वे द्विजर्षभाश्शैवाश्शिवध्यानपरायणाः

ಒಮ್ಮೆ ಅವರು ಸಮಿಧೆಗಳನ್ನು ತರಲು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಆ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆಲ್ಲರೂ ಶೈವರು, ಶಿವಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಾಯಣರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 9

एतस्मिन्नंतरे साक्षाच्छंकरो नील लोहितः । विरूपं च समास्थाय परीक्षार्थं समागतः

ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸాక్షಾತ್ ನೀಲಲೋಹಿತಸ್ವರೂಪನಾದ ಶಂಕರನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು. ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥವಾಗಿ ವಿರೂಪ ವೇಷವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದನು.

Verse 10

दिगम्बरोऽतितेजस्वी भूतिभूषणभूषितः । स चेष्टामकरोद्दुष्टां हस्ते लिंगं विधारयन्

ದಿಗಂಬರನಾಗಿ, ಅತಿತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿ, ವಿಭೂತಿ-ಭೂಷಣದಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಲಿಂಗವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅವನು ದುಷ್ಟ ಹಾಗೂ ವ್ಯತ್ಯಯಕಾರಿ ಚೇಷ್ಟೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದನು।

Verse 11

मनसा च प्रियं तेषां कर्तुं वै वनवासिनाम् । जगाम तद्वनं प्रीत्या भक्तप्रीतो हरः स्वयम्

ಅರಣ್ಯವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗುವದನ್ನು ಮಾಡಲು ಮನಸಲ್ಲಿ ಇಚ್ಛಿಸಿ, ಭಕ್ತಪ್ರಿಯನಾದ ಹರ (ಶಿವ) ಸ್ವತಃ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಆ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು।

Verse 12

तं दृष्ट्वा ऋषिपत्न्यस्ताः परं त्रासमुपागताः । विह्वला विस्मिताश्चान्यास्समाजग्मुस्तथा पुनः

ಅವನನ್ನು ಕಂಡು ಋಷಿಪತ್ನಿಯರು ಪರಮ ಭಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು; ಕೆಲವರು ಕಂಗಾಲಾಗಿ ವ್ಯಾಕುಲರಾದರು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಸೇರಿದರು।

Verse 13

अलिलिंगुस्तथा चान्याः करं धृत्या तथापराः । परस्परं तु संघर्षात्संमग्नास्ताः स्त्रियस्तदा

ಆ ವೇಳೆ ಕೆಲವರು ಪರಸ್ಪರ ಆಲಿಂಗಿಸಿದರು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಕೈ ಹಿಡಿದರು; ಪರಸ್ಪರ ತಳ್ಳಾಟ-ಒತ್ತಾಟದಿಂದ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದರು।

Verse 14

एतस्मिन्नेव समये ऋषिवर्याः समागमन् । विरुद्धं तं च ते दृष्ट्वा दुःखिताः क्रोधमूर्च्छिताः

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಋಷಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು. ಆ ವಿರೋಧವನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರು ದುಃಖಿತರಾಗಿ, ಕ್ರೋಧಾವೇಶದಿಂದ ಮೂರ್ತ್ಛಿತರಾದರು.

Verse 15

तदा दुःखमनुप्राप्ताः कोयं कोयं तथाऽबुवन् । समस्ता ऋषयस्ते वै शिवमायाविमोहिताः

ಆಗ ಅವರು ದುಃಖದಿಂದ ಆವರಿತರಾಗಿ ಮರುಮರು—“ಇವನು ಯಾರು? ಇವನು ಯಾರು?” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು; ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಋಷಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ವಿಮೋಹಿತರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 16

यदा च नोक्तवान्किंचित्सोवधूतो दिगम्बरः । ऊचुस्तं पुरुषं भीमं तदा ते परमर्षयः

ಆ ದಿಗಂಬರ ಅವಧೂತನು ಏನೂ ಮಾತಾಡದಾಗ, ಆ ಪರಮ ಋಷಿಗಳು ಆ ಭೀಮ ಪುರುಷನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದರು.

Verse 17

त्वया विरुद्धं क्रियते वेदमार्ग विलोपि यत् । ततस्त्वदीयं तल्लिंगं पततां पृथिवीतले

ನಿನಗೆ ವಿರೋಧವಾಗಿ ವೇದಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಕರ್ಮ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ; ಆದಕಾರಣ ನಿನಗೆ ಸೇರಿದ ಆ ಲಿಂಗವು ಭೂಮಿತಲದಲ್ಲಿ ಬೀಳಲಿ।

Verse 18

सूत उवाच । इत्युक्ते तु तदा तैश्च लिंगं च पतितं क्षणात् । अवधूतस्य तस्याशु शिवस्याद्भुतरूपिणः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಅವರು ಹೀಗೆಂದ ತಕ್ಷಣವೇ, ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅద్భುತರೂಪಿಯಾದ ಅವಧೂತ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನ ಆ ಲಿಂಗವು ಕೂಡಲೇ ಬಿದ್ದಿತು।

Verse 19

तल्लिंगं चाग्निवत्सर्वं यद्ददाह पुरा स्थितम् । यत्रयत्र च तद्याति तत्रतत्र दहेत्पुनः

ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಜ್ವಲಿಸಿದ ಆ ಲಿಂಗವು ಹಿಂದೆ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ದಹಿಸಿತು. ಅದು ಎಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಹೋದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿತು.

Verse 20

पाताले च गतं तश्च स्वर्गे चापि तथैव च । भूमौ सर्वत्र तद्यातं न कुत्रापि स्थिरं हि तत्

ಅದು ಪಾತಾಳಕ್ಕೂ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೂ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೂ ಅದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೆ; ನಿಜವಾಗಿ ಅದು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 21

लोकाश्च व्याकुला जाता ऋषयस्तेतिदुःखिताः । न शर्म लेभिरे केचिद्देवाश्च ऋषयस्तथा

ಲೋಕಗಳು ವ್ಯಾಕುಲವಾಗಿ ಅಶಾಂತವಾದವು; ಋಷಿಗಳು ಅತಿದುಗುಡಿತರಾದರು. ಯಾರಿಗೂ ಶಾಂತಿ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ—ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಅಲ್ಲ, ಹಾಗೆಯೇ ಋಷಿಗಳಿಗೂ ಅಲ್ಲ.

Verse 22

न ज्ञातस्तु शिवो यैस्तु ते सर्वे च सुरर्षयः । दुःखिता मिलिताश्शीघ्रं ब्रह्माणं शरणं ययुः

ಶಿವನನ್ನು ಅರಿಯದ ಆ ಸರ್ವ ದೇವರ್ಷಿಗಳು ದುಃಖಿತರಾದರು. ಅವರು ತಕ್ಷಣ ಸೇರಿ, ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಶರಣಿಗೆ ಹೋದರು.

Verse 23

तत्र गत्वा च ते सर्वे नत्वा स्तुत्वा विधिं द्विजाः । तत्सर्वमवदन्वृत्तं ब्रह्मणे सृष्टिकारिणे

ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಆ ಎಲ್ಲ ದ್ವಿಜ ಋಷಿಗಳು ವಿಧಿ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಸ್ತುತಿಸಿದರು. ನಂತರ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ನಡೆದ ಎಲ್ಲ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು.

Verse 24

ब्रह्मा तद्वचनं श्रुत्वा शिवमायाविमोहितान् । ज्ञात्वा ताञ्च्छंकरं नत्वा प्रोवाच ऋषिसत्तमान्

ಆ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಋಷಿಗಳು ಶಿವಮಾಯೆಯಿಂದ ವಿಮೋಹಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ತಿಳಿದನು. ನಂತರ ಶಂಕರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಆ ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 25

ब्रह्मोवाच । ज्ञातारश्च भवन्तो वै कुर्वते गर्हितं द्विजाः । अज्ञातारो यदा कुर्युः किं पुनः कथ्यते पुनः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ತಿಳಿದವರಾಗಿದ್ದರೂ ನೀವು ಗರ್ಹಿತ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೀರಿ. ಅಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಬೇಕು?

Verse 26

विरुद्ध्यैवं शिवं देवं कुशलं कस्समीहते । मध्याह्नसमये यो वै नातिथिं च परामृशेत्

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ದೇವಾಧಿದೇವ ಶಿವನಿಗೆ ವಿರೋಧವಾಗಿ ನಡೆದು ಯಾರು ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಆಶಿಸಬಲ್ಲರು? ಮಧ್ಯಾಹ್ನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿಯನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಗೌರವಿಸಿ ಸ್ವೀಕರಿಸದವನು ನಿಂದೆಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 27

तस्यैव सुकृतं नीत्वा स्वीयं च दुष्कृतं पुनः । संस्थाप्य चातिथिर्याति किं पुनः शिवमेव वा

ಅತಿಥಿ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಪಾಪವನ್ನು ಅವನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಅತಿಥಿಯೇ ಸాక్షಾತ್ ಶಿವನಾದರೆ ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಬೇಕು!

Verse 28

यावल्लिंगं स्थिरं नैव जगतां त्रितये शुभम् । जायते न तदा क्वापि सत्यमेतद्वदाम्यहम्

ಲಿಂಗವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿತವಾಗುವವರೆಗೆ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಶುಭವು ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಇದು ಸತ್ಯ—ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 29

भवद्भिश्च तथा कार्यं यथा स्वास्थ्यं भवेदिह । शिवलिंगस्य ऋषयो मनसा संविचार्य्यताम्

ಇಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮ ಉಳಿಯುವಂತೆ ನೀವು ಹಾಗೆಯೇ ಕಾರ್ಯಮಾಡಿರಿ. ಹೇ ಋಷಿಗಳೇ, ಶಿವಲಿಂಗದ ಕುರಿತು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಮ್ಯಕ್ ವಿಚಾರಿಸಿರಿ.

Verse 30

सूत उवाच । इत्युक्तास्ते प्रणम्योचुर्ब्रह्माणमृषयश्च वै । किमस्माभिर्विधे कार्यं तत्कार्यं त्वं समादिश

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಆ ಋಷಿಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹೇಳಿದರು: ಹೇ ವಿಧೇ, ನಾವು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನೇ ನೀನು ಆಜ್ಞಾಪಿಸು.

Verse 31

इत्युक्तश्च मुनीशैस्तैस्सर्वलोकपितामहः । मुनीशांस्तांस्तदा ब्रह्मा स्वयं प्रोवाच वै तदा

ಆ ಮುನೀಶ್ವರರು ಇಂತೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಪಿತಾಮಹನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಆಗ ಸ್ವತಃ ಆ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 32

ब्रह्मोवाच । आराध्य गिरिजां देवीं प्रार्थयन्तु सुराश्शिवम् । योनिरूपा भवेच्चेद्वै तदा तत्स्थिरतां व्रजेत्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ದೇವರುಗಳು ಗಿರಿಜಾ ದೇವಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ ಶಿವನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಿ. ಆಕೆ ಯೋನಿರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾದರೆ, ಆ ದಿವ್ಯ ಪ್ರಕಟನೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗುವುದು.

Verse 33

तद्विधिम्प्रवदाम्यद्य सर्वे शृणुत सत्तमाः । तामेव कुरुत प्रेम्णा प्रसन्ना सा भविष्यति

ಇಂದು ಆ ವಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಹೇ ಸಜ್ಜನರೇ, ಎಲ್ಲರೂ ಕೇಳಿರಿ. ಅದೇ ವ್ರತಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರೇಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಿರಿ; ಅವಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗುವಳು.

Verse 34

कुम्भमेकं च संस्थाप्य कृत्वाष्टदलमुत्तमम् । दूर्वायवांकुरैस्तीर्थोदकमापूरयेत्ततः

ಒಂದು ಕುಂಭವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಷ್ಟದಳ (ಪದ್ಮರಚನೆ) ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ದೂರ್ವಾ ಹುಲ್ಲು ಹಾಗೂ ಯವಾಂಕುರಗಳೊಂದಿಗೆ ತೀರ್ಥಜಲದಿಂದ ಅದನ್ನು ತುಂಬಬೇಕು.

Verse 35

वेदमंत्रैस्ततस्तं वै कुंभं चैवाभिमंत्रयेत् । श्रुत्युक्तविधिना तस्य पूजां कृत्वा शिवं स्मरन्

ನಂತರ ವೇದಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಆ ಕುಂಭವನ್ನು ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಬೇಕು. ಶ್ರುತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ವಿಧಾನದಂತೆ ಅದರ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು.

Verse 36

तल्लिंगं तज्जलेनाभिषेचयेत्परमर्षयः । शतरुद्रियमंत्रैस्तु प्रोक्षितं शांतिमाप्नुयात्

ಹೇ ಪರಮ ಋಷಿಗಳೇ, ಅದೇ ಜಲದಿಂದ ಆ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು. ಶತರುದ್ರೀಯ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಪ್ರೋಕ್ಷಿತವಾದಾಗ ಶಿವಕೃಪೆಯಿಂದ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 37

गिरिजां योनिरूपां च बाणं स्थाप्य शुभं पुनः । तत्र लिंगं च तत्स्थाप्यं पुनश्चैवाभिमंत्रयेत्

ಮತ್ತೆ ಶುಭವಾಗಿ ಗಿರಿಜೆಯ ಯೋನಿರೂಪ ಪೀಠಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಬಾಣ (ಲಿಂಗಶಿಲೆ) ಇಡಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ, ಪುನಃ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಬೇಕು.

Verse 38

सुगन्धैश्चन्दनैश्चैव पुष्पधूपादिभिस्तथा । नैवेद्यादिकपूजाभिस्तोषयेत्परमेश्वरम्

ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು, ಚಂದನಲೇಪ, ಪುಷ್ಪ, ಧೂಪಾದಿ ಅರ್ಪಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ನೈವೇದ್ಯಾದಿ ಸಹಿತ ಪೂಜೆಯಿಂದ ಪರಮೇಶ್ವರ ಶಿವನನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು।

Verse 39

प्रणिपातैः स्तवैः पुण्यैर्वाद्यैर्गानैस्तथा पुनः । ततः स्वस्त्ययनं कृत्वा जयेति व्याहरेत्तथा

ಪ್ರಣಿಪಾತಗಳಿಂದ, ಪುಣ್ಯಸ್ತವಗಳಿಂದ, ವಾದ್ಯನಾದ ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿಗಾನಗಳಿಂದ ಪುನಃ ಆರಾಧಿಸಲಿ. ನಂತರ ಸ್ವಸ್ತ್ಯಯನ ವಿಧಿ ನೆರವೇರಿಸಿ ‘ಜಯ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಿ.

Verse 40

प्रसन्नो भव देवेश जगदाह्लादकारक । कर्ता पालयिता त्वञ्च संहर्ता त्वं निरक्षरः

ಹೇ ದೇವೇಶ, ಜಗತ್ತಿಗೆ ಆನಂದ ನೀಡುವವನೇ, ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು. ನೀನೇ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಪಾಲಕ ಮತ್ತು ಸಂಹಾರಕ; ನೀನು ಅವಿನಾಶಿ, ಅಕ್ಷಯಸ್ವರೂಪನು.

Verse 41

जगदादिर्जगद्योनिर्जगदन्तर्गतोपि च । शान्तो भव महेशान सर्वांल्लोकांश्च पालय

ಹೇ ಮಹೇಶಾನ, ನೀನು ಜಗತ್ತಿನ ಆದಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಯೋನಿ, ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನೊಳಗೇ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯಾಗಿ ಇರುವವನು. ಶಾಂತನಾಗು; ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸು.

Verse 42

एवं कृते विधौ स्वास्थ्यं भविष्यति न संशय । विकारो न त्रिलोकेस्मिन्भविष्यति सुखं सदा

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರೆ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ಆರೋಗ್ಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಿಕಾರ ಇರುವುದಿಲ್ಲ; ಸದಾ ಸುಖವೇ ಇರುತ್ತದೆ.

Verse 43

सूत उवाच । इत्युक्तास्ते द्विजा देवाः प्रणिपत्य पितामहम् । शिवं तं शरणं प्राप्तस्सर्वलोकसुखेप्सया

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೀಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ದೇವಸಮಾನ ದ್ವಿಜರು ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಸುಖಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಬಯಸಿ ಆ ಶಿವನ ಶರಣಾದರು.

Verse 44

पूजितः परया भक्त्या प्रार्थितः शंकरस्तदा । सुप्रसन्नस्ततो भूत्वा तानुवाच महेश्वरः

ಆಗ ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ವಿನಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶಂಕರನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸನ್ನನಾದನು; ನಂತರ ಮಹೇಶ್ವರನು ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು।

Verse 45

महेश्वर उवाच । हे देवा ऋषयः सर्वे मद्वचः शृणुतादरात् । योनिरूपेण मल्लिंगं धृतं चेत्स्यात्तदा सुखम्

ಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದೇವರೆ, ಎಲ್ಲ ಋಷಿಗಳೇ! ನನ್ನ ವಚನವನ್ನು ಆದರದಿಂದ ಕೇಳಿರಿ. ನನ್ನ ಲಿಂಗವು ಯೋನಿರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿ ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಶುಭಸೌಖ್ಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 46

पार्वतीं च विना नान्या लिंगं धारयितुं क्षमा । तया धृतं च मल्लिंगं द्रुतं शान्तिं गमिष्यति

ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಲಿಂಗವನ್ನು ಧರಿಸಲು ಸಮರ್ಥರಲ್ಲ. ಅವಳಿಂದ ನನ್ನ ಲಿಂಗ ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅದು ಶೀಘ್ರವೇ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 47

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा ऋषिभिर्देवैस्सुप्रसन्नैर्मुनीश्वराः । गृहीत्वा चैव ब्रह्माणं गिरिजा प्रार्थिता तदा

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಋಷಿಗಳೂ ದೇವರೂ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸನ್ನರಾದರು. ಆಗ ಗಿರಿಜಾ (ಪಾರ್ವತಿ) ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಜೊತೆಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದಳು.

Verse 48

प्रसन्नां गिरिजां कृत्वा वृषभध्वजमेव च । पूर्वोक्तं च विधिं कृत्वा स्थापितं लिंगमुत्तमम्

ಗಿರಿಜಾ (ಪಾರ್ವತಿ) ಮತ್ತು ವೃಷಭಧ್ವಜನಾದ ಶಿವನನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಿ, ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ವಿಧಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

Verse 49

मंत्रोक्तेन विधानेन देवाश्च ऋषयस्तथा । चक्रुः प्रसन्नां गिरिजां शिवं च धर्महेतवे

ಮಂತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧಾನದಂತೆ ದೇವರೂ ಋಷಿಗಳೂ ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸಿದರು; ಅದರಿಂದ ಗಿರಿಜೆಯೂ ಶಿವನೂ ಪ್ರಸನ್ನರಾದರು—ಧರ್ಮಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ।

Verse 50

समानर्चुर्विशेषेण सर्वे देवर्षयः शिवम् । ब्रह्मा विष्णुः परे चैव त्रैलोक्यं सचराचरम्

ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರ್ಷಿಗಳು ವಿಶೇಷ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಿದರು; ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವರೂ—ಚರಾಚರ ಸಹಿತ ಸಮಸ್ತ ತ್ರಿಲೋಕವೂ ಸೇರಿ ಅವನಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತು।

Verse 51

सुप्रसन्नः शिवो जातः शिवा च जगदम्बिका । धृतं तया च तल्लिंगं तेन रूपेण वै तदा

ಆಗ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸನ್ನನಾದನು; ಜಗದಂಬಿಕೆಯಾದ ಶಿವೆಯೂ ಮಂಗಳಮಯ ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದಳು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಅದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆ ಲಿಂಗವನ್ನೇ ಧರಿಸಿದಳು.

Verse 52

लोकानां स्थापिते लिंगे कल्याणं चाभवत्तदा । प्रसिद्धं चैव तल्लिंगं त्रिलोक्यामभवद्द्विजाः

ಲೋಕಗಳ ಕಲ್ಯಾಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗ, ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳವು ಉದಯವಾಯಿತು. ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಆ ಲಿಂಗವೇ ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.

Verse 53

हाटकेशमिति ख्यातं तच्छिवाशिवमित्यपि । पूजनात्तस्य लोकानां सुखं भवति सर्वथा

ಅದು ‘ಹಾಟಕೇಶ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತವಾಗಿದ್ದು, ‘ಶಿವಾಶಿವ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಜನರಿಗೆ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಸುಖ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 54

इह सर्वसमृद्धिः स्यान्नानासुखवहाधिका । परत्र परमा मुक्तिर्नात्र कार्या विचारणा

ಇಲ್ಲಿಯೇ (ಈ ಜೀವನದಲ್ಲೇ) ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮೃದ್ಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ, ಅದು ನಾನಾವಿಧ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸುಖಗಳನ್ನು ತರುತ್ತದೆ; ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಮುಕ್ತಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಚಾರ ಬೇಡ।