Śiva-Pūjākramaḥ — The Procedural Order of Shiva Worship (Pañcāvaraṇa & Upacāras)

Verse 1

सुब्रह्मण्य उवाच । द्वादशाहे समुत्थाय प्रातः स्नात्वा कृताह्निकः । शिवभक्तान्यतीन्वापि ब्राह्मणान्वा शिवप्रियान्

ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ದ್ವಾದಶ ದಿನ ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಶಿವಭಕ್ತ ಯತಿಗಳನ್ನಾಗಲಿ ಶಿವಪ್ರಿಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನಾಗಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮೀಪಿಸಿ ಸತ್ಕರಿಸಬೇಕು।

Verse 2

विमन्त्र्य तान्समाहूय मध्याह्न चाप्लुताञ्छुचीन् । विधिवद्भोजयेद्भक्त्या स्वाद्वन्नैर्विविधैश्शुभैः

ಅವರನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಸೇರಿಸಿ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಶುದ್ಧರಾದ ಬಳಿಕ, ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅನೇಕ ವಿಧದ ಶುಭ ಹಾಗೂ ರುಚಿಕರ ಅನ್ನಗಳಿಂದ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು।

Verse 3

सन्निधौ परमेशस्य पंचावरणमार्गतः । पूजयेत्तस्य संस्थाप्य प्राणानायम्य वाग्यतः

ಪರಮೇಶ್ವರನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಂಚಾವರಣ ಮಾರ್ಗದಂತೆ, ಅವನನ್ನು (ಲಿಂಗವನ್ನು) ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಮಾಡಿ ವಾಕ್ಸಂಯಮದಿಂದಿದ್ದು, ನಂತರ ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 4

महासंकल्पमार्गेण संकल्प्यास्मद्गुरोरिह । पूजां करिष्य इत्युक्त्वा ततो दर्भानुस्पपृशेत्

ಮಹಾಸಂಕಲ್ಪ ವಿಧಾನದಂತೆ, ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜ್ಯ ಗುರುವಿನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ‘ನಾನು ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡುವೆ’ ಎಂದು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿ ಹೇಳಿ, ನಂತರ ವಿಧಿಯಾಗಿ ದರ್ಭೆಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು।

Verse 5

पादौ प्रक्षाल्य चाचम्य स्वयं कर्ता च वाग्यतः । स्थापयेदासने तान्वै प्राङ्मुखान्भस्मभूषितान्

ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಕರ್ತನು ತಾನೇ ವಾಕ್ಸಂಯಮದಿಂದಿರಲಿ; ನಂತರ ಭಸ್ಮಭೂಷಿತರಾದ ಅವರನ್ನು ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿ ಆಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಬೇಕು।

Verse 6

सदाशिवादिक्रमतो ध्यायेदष्टौ च तत्र तान् । परया सम्भावनयेतरानपि मुने द्विजान् । परमेष्ठिगुरुं ध्यायेत्सांबबुद्ध्या स्वनामतः । गुरुश्च परमन्तस्मात्परापरगुरुं ततः

ಸದಾಶಿವನಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆ ಎಂಟು (ಗುರುಗಳನ್ನು) ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಓ ಮುನೇ, ಇತರ ದ್ವಿಜ ಆಚಾರ್ಯರನ್ನೂ ಪರಮ ಗೌರವದಿಂದ ಭಾವಿಸಬೇಕು। ತನ್ನ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಪರಮೇಷ್ಠಿ-ಗುರುವನ್ನೂ ಸಾಂಬ (ಶಿವ-ಶಕ್ತಿಯುತ) ಭಾವದಿಂದ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಪರಮ ಗುರುವನ್ನೂ, ಆಮೇಲೆ ಪರಾಪರ (ಪರಾತೀತವೂ ಅಂತರವ್ಯಾಪ್ತವೂ) ಗುರುವನ್ನೂ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು।

Verse 7

इदमासनमित्युक्त्वा चासनानि प्रकल्पयेत् । प्रणवादिद्वितीयांते स्वस्य नाम समुच्चरन्

“ಇದು ಆಸನ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಆಸನಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಪ್ರಣವ (ಓಂ)ದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ದ್ವಿತೀಯಾಂತವರೆಗೆ, ನಿಯಮಾನುಸಾರ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 8

आवाहयामि नम इत्यावाह्यार्घोदकेन तु । पाद्यमाचमनं चार्घ्यं वस्त्रगन्धाक्षतानपि

“ಆವಾಹಯಾಮಿ, ನಮಃ” ಎಂದು ಜಪಿಸಿ ಅರ್ಘ್ಯಜಲದಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಆವಾಹನ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಪಾದ್ಯ, ಆಚಮನ, ಪುನಃ ಅರ್ಘ್ಯ ಅರ್ಪಿಸಿ; ವಸ್ತ್ರ, ಗಂಧ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷತೆಯನ್ನೂ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 9

दत्त्वा पुष्पैरलंकृत्य प्रणवाद्यष्टनामभिः । सचतुर्थौंनमोऽन्तैश्च सुगन्धकुसुमैस्ततः

ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ (ಲಿಂಗವನ್ನು) ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಪ್ರಣವ ‘ಓಂ’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಎಂಟು ನಾಮಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಸುಗಂಧ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಾಮವನ್ನು ಚತುರ್ಥೀ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ “ನಮಃ” ಸೇರಿಸಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 10

धूपदीपौ हि दत्त्वा च सकलाराधनं कृतम् । सम्पूर्णमस्त्विति प्रोच्य नमस्कुर्यात्समुत्थितः

ಧೂಪ ಮತ್ತು ದೀಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ ಸಮಗ್ರ ಆರಾಧನೆ ಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಎದ್ದು “ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಲಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ನಂತರ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು।

Verse 11

पात्राणि कदलीपत्राण्यास्तीर्याद्भिविशोध्य च । शुद्धान्नपायसापूपसूपव्यञ्जनपूर्वकम्

ಬಾಳೆಎಲೆಗಳನ್ನು ಪಾತ್ರಗಳಾಗಿ ಹಾಸಿ, ಅವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಮೊದಲು ಶುದ್ಧ ಅನ್ನ, ಪಾಯಸ, ಅಪೂಪ, ಸೂಪು ಮತ್ತು ವ್ಯಂಜನಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಣಿಗೊಳಿಸಬೇಕು।

Verse 12

दत्त्वा पदार्थान्कदलीनालिकेरगुडान्वितान् । पात्रासनानि च पृथग्दद्यात्सम्प्रोच्य च क्रमात्

ಕದಳಿ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲ ಸೇರಿಸಿದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಯೋಗ್ಯ ಆಹ್ವಾನವಚನಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನೂ ಆಸನಗಳನ್ನೂ ನೀಡಬೇಕು।

Verse 13

परिषिच्य च सम्प्रोक्ष्य विष्णोर्हव्यमिति ब्रुवन् । रक्षस्वेति करस्पर्शं कारयित्वा समुत्थितः

ಪವಿತ್ರ ಜಲವನ್ನು ಸುರಿದು, ನಂತರ ವಿಧಿಯಾಗಿ ಪ್ರೋಕ್ಷಿಸಿ, “ಇದು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಹವ್ಯ” ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, “ರಕ್ಷಿಸು” ಎಂಬ ವಚನದಿಂದ ಕರಸ್ಪರ್ಶ-ರಕ್ಷಾಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿಸಿ, ಬಳಿಕ ಅವನು ಎದ್ದನು.

Verse 14

आपोशनं समर्प्याथ प्रार्थयेत्तानिदम्प्रति । सदाशिवादयः प्रीता वरदाश्च भवन्तु मे

ನಂತರ ವಿಧಿಯಾಗಿ ಆಪೋಶನವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿ, ಅವರತ್ತ ಈ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಬೇಕು—“ಸದಾಶಿವಾದಿ ದೇವರುಗಳು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಲಿ; ನನಗೆ ವರದಾತರಾಗಲಿ.”

Verse 15

ये देवा इति च ततो जप्त्वेदं साक्षतं त्यजेत् । नमस्कृत्य समुत्थाय सर्वत्रामृतमस्त्विति

ನಂತರ “ಯೇ ದೇವಾಃ” ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ಸాక్షತ (ಅಕ್ಷತ)ವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಎದ್ದು, “ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಮೃತಮಯ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ” ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು.

Verse 16

उक्त्वा प्रसाद्य च जपन्गणानांत्वेत्युप क्रमात् । वेदादीन् रुद्रचमकौ रुद्रसूक्तं च पंच च

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಬೇಡಿ, ‘ಜಪನ್ ಗಣಾನಾಂ ತ್ವಾ’ ಎಂದು ಆರಂಭಿಸಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವೇದಾದಿ ಪಾಠಗಳು, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಚಮಕ, ರುದ್ರಸೂಕ್ತ ಹಾಗೂ ಐದು ಪ್ರಧಾನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 17

ब्रह्माणि भोजनान्ते तु यावन्मन्त्रांश्च साक्षतान् । दत्त्वोत्तरापोशनं च हस्तांघ्रिमुखशोधनम्

ಭೋಜನಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಣೀ-ಸಂಬಂಧಿತ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿ ಜಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಉತ್ತರಾಪೋಶನ (ಅಂತಿಮ ಆಚಮನ) ಮಾಡಿ, ಕೈ, ಕಾಲು ಮತ್ತು ಮುಖವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 18

कृत्वा चान्तान्स्वासनेषु स्थापयित्वा यथासुखम् । शुद्धोदकम्प्रदायाथ कर्प्पूरादि यथोदितम्

ಪೂರ್ವಕರ್ಮಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಅವರವರ ಆಸನಗಳಲ್ಲಿ ಯಥಾಸುಖವಾಗಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ, ಮೊದಲು ಶುದ್ಧಜಲವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಕರ್ಪೂರಾದಿ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 19

मुखवासं दक्षिणां च पादुकासनपत्रकम् । व्यजनं फलकान्दण्डं वैणवं च प्रदाय तान्

ಮುಖವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣೆ, ಜೊತೆಗೆ ಪಾದುಕಾ, ಆಸನ ಮತ್ತು ಪತ್ರಪಾತ್ರ (ಎಲೆಯ ತಟ್ಟೆ), ಹಾಗೆಯೇ ವ್ಯಜನ, ಫಲಕ-ನಾಳದ ದಂಡ ಮತ್ತು ಬಿದಿರಿನ ಉಪಕರಣ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 20

प्रदक्षिणनमस्कारैस्संतोष्याशिषमा वहेत । पुनः प्रणम्य सम्प्रार्थ्य गुरुभक्तिमचंचलाम्

ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ನಮಸ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಗುರುವನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ ಅವರ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ಅಚಂಚಲ ಗುರುಭಕ್ತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಬೇಕೆಂದು ವಿನಯದಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು।

Verse 21

सदाशिवादयः प्रीता गच्छन्तु च यथासुखम् । इत्युद्वास्य द्वारदेशावधि सम्यगनुव्रजन्

ಅವನು ಗೌರವದಿಂದ ವಿದಾಯ ನೀಡಿ—“ಸದಾಶಿವಾದಿಗಳು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸುಖವಾಗಿ ಹೊರಡಲಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ನಂತರ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಉದ್ವಾಸನ ಮಾಡಿ ದ್ವಾರಸ್ಥಾನವರೆಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಿ ಹೋದನು.

Verse 22

निरुद्धस्तः परावृत्य द्वास्थैर्विप्रैश्च बन्धुभिः । दीनानाथैश्च सहितो भुक्त्वा तिष्ठेद्यथासुखम्

ಹೀಗೆ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅವನು ಹಿಂದಿರುಗಿದನು. ದ್ವಾರಪಾಲಕರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಬಂಧುಗಳು ಹಾಗೂ ದೀನ-ಅನಾಥರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ತಂಗಿದನು.

Verse 23

विकृतं न भवेत्क्वापि सत्यं सत्यं पुनः पुनः । प्रत्यब्दमेव कुर्वाणो गुर्वाराधनमुत्तमम् । इह भुक्त्वा महाभोगाञ्छिवलोकमवाप्नुयात्

ಸತ್ಯವು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ವಿಕೃತವಾಗಬಾರದು—ಸತ್ಯ, ಸತ್ಯ, ಪುನಃ ಪುನಃ ಸತ್ಯ. ಯಾರು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಗುರುವಿನ ಈ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಮಹಾಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಿವಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 24

सूत उवाच । एवं कृतानुग्रहमात्मशिष्यं श्रीवामदेवं मुनिवर्य्यमुक्त्वा । प्रसन्नधीर्ज्ञानिवरो महात्मा कृत्वा परानुग्रहमाशु देवः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ರೀತಿ ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯನಾದ ಮುನಿವರ್ಯ ಶ್ರೀ ವಾಮದೇವನಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಡಿ, ಪ್ರಸನ್ನಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಮಹಾತ್ಮ ದೇವನು ಶೀಘ್ರವೇ ಇತರರ ಮೇಲೂ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಹರಿಸಲು ಮುಂದಾದನು.

Verse 25

यन्नैमिषारण्यमुनीश्वराणां प्रोक्तं पुरा व्यासमुनीश्वरेण । तस्मादसावादिगुरुर्भवांस्तु द्वितीय आर्य्यो भुवने प्रसिद्धः

ಹಿಂದೆ ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದ ಮುನೀಶ್ವರರಿಗೆ ಮುನೀಶ್ವರ ವ್ಯಾಸರು ಉಪದೇಶಿಸಿದುದೇ ಅದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಆದಿಗುರು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು; ಮತ್ತು ನೀವು, ಹೇ ಆರ್ಯ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯ ಪೂಜ್ಯ ಆಚಾರ್ಯರೆಂದು ಖ್ಯಾತರು.

Verse 26

श्रुत्वा मुनीन्द्रो भवतो मुखाज्जात्सनत्कुमारः शिवभक्तिपूर्णः । व्यासाय वक्ता स च शैववर्य्यश्शुकाय वक्ता भविता च पूर्णः

ನಿಮ್ಮ ಮುಖದಿಂದ ಕೇಳಿ ಮುನೀಂದ್ರ ಸನತ್ಕುಮಾರರು—ಶಿವಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣರು—ವ್ಯಾಸರಿಗೆ ಉಪದೇಶಕ ವಕ್ತಾರರಾದರು; ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶೈವರು ಮುಂದಾಗಿ ಶುಕರಿಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಕ್ತಾರರಾಗುವರು.

Verse 27

प्रत्येकं मुनिशार्दूलं शिष्यवर्गचतुष्टयम् । वेदाध्ययनसंवृत्तं धर्मस्थापनपूर्वकम्

ಹೇ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲ! ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಹರ್ಷಿಗೂ ನಾಲ್ಕು ಶಿಷ್ಯರ ಗುಂಪಿತ್ತು; ಅವರು ವೇದಾಧ್ಯಯನದಿಂದ ಸುಶಿಕ್ಷಿತರಾಗಿ ಧರ್ಮಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಪರಮ ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದರು.

Verse 28

वैशम्पायन एव स्यात्पैलो जैमिनिरेव च । सुमन्तुश्चेति चत्वारो व्यासशिष्या महौजसः

ವೈಶಂಪಾಯನ, ಪೈಲ, ಜೈಮಿನಿ ಮತ್ತು ಸುಮಂತು—ಈ ನಾಲ್ವರೂ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಗಳಾದ ವ್ಯಾಸರ ಶಿಷ್ಯರು.

Verse 29

अगस्त्यश्च पुलस्त्यश्च पुलहः क्रतुरेव च । तव शिष्या महात्मानो वामदेव महामुने

ಅಗಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ ಮತ್ತು ಕ್ರತು—ಹೇ ಮಹಾಮುನಿ ವಾಮದೇವ! ಈ ಮಹಾತ್ಮರು ನಿನ್ನ ಶಿಷ್ಯರು.

Verse 30

सनकश्च सनन्दश्च सनातनमुनिस्ततः । सनत्सुजात इत्येते योगिवर्याः शिवप्रियाः

ಸನಕ, ಸನಂದನ, ಹಾಗೆಯೇ ಮುನಿ ಸನಾತನ ಮತ್ತು ಸನತ್ಸುಜಾತ—ಇವರು ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು; ಶ್ರೀಶಿವನಿಗೆ ಪ್ರಿಯರು।

Verse 31

सनत्कुमारशिष्यास्ते सर्ववेदार्थवित्तमाः । गुरुश्च परमश्चैव परात्परगुरुस्ततः । परमेष्ठिगुरुश्चैते पूज्यास्स्युश्शुकयोगिनः

ಅವರು ಸನತ್ಕುಮಾರರ ಶಿಷ್ಯರು; ಸಮಸ್ತ ವೇದಾರ್ಥಗಳ ತಾತ್ಪರ್ಯವನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ತಿಳಿದವರು. ಅವರಲ್ಲಿ ‘ಗುರು’, ‘ಪರಮಗುರು’, ‘ಪರಾತ್ಪರಗುರು’, ‘ಪರಮೇಷ್ಠಿಗುರು’ ಎಂದು ಪೂಜ್ಯರಾದ ನಿರ್ಮಲ ಯೋಗಿಗಳು ಇದ್ದಾರೆ।

Verse 32

इदं प्रणवविज्ञानं स्थितं वर्गचतुष्टये । सर्वोत्कृष्टनिदानं च काश्यां सन्मुक्तिकारणम्

ಈ ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ವಿಜ್ಞಾನವು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನ; ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಸಾಧಕನಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಮೋಕ್ಷಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 33

एतन्मण्डलमद्भुतं परशिवाधिष्ठान रूपं सदावेदान्तार्थविचारपूर्णमतिभिः पूज्यं यतीन्द्रैः परम् । वेदादिप्रविभागकल्पितमहाकाशादिनाप्यावृतन्त्वत्संतोषकरं तथास्तु जगतां श्रेयस्करं श्रीप्रदम्

ಈ ಅದ್ಭುತ ಮಂಡಲವು ಪರಶಿವನ ಅಧಿಷ್ಠಾನ-ರೂಪವೇ. ವೇದಾಂತಾರ್ಥ ವಿಚಾರದಿಂದ ಸದಾ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ಯತೀಂದ್ರರು ಇದನ್ನು ಪರಮ ಪೂಜ್ಯವೆಂದು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ವೇದ ವಿಭಾಗಗಳಿಂದ ಕಲ್ಪಿತ ಮಹಾಕಾಶಾದಿ ತತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದು ನಿನಗೆ ಸಂತೋಷಕರವಾಗಲಿ; ಜಗತ್ತಿಗೆ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರವಾಗಲಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ.

Verse 34

इदं रहस्यम्परमं शिवोदितं वेदान्तसिद्धातविनिश्चितम्परम् । मत्तश्श्रुतं यद्भवता ततो मुने भवन्मतम्प्राज्ञतमा वदंति

ಇದು ಶಿವನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಪರಮ ರಹಸ್ಯ; ವೇದಾಂತ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಂದ ದೃಢವಾಗಿ ನಿರ್ಣೀತವಾದುದು. ನೀನು ಇದನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಶ್ರವಣ ಮಾಡಿದ್ದೀ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಮುನೇ, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ನಿನ್ನ ಮತವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವಿವೇಕವಂತದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 35

तस्मादनेनैव पथा गतश्शिवं शिवोहमस्मीति शिवो भवेद्यतिः । पितामहादिप्रविभागमुक्तये नद्यो यथासिन्धुमिमाः प्रयान्ति

ಆದ್ದರಿಂದ ಇದೇ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದ ಯತಿ ಶಿವನನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ; “ನಾನು ಶಿವನೇ” ಎಂದು ಅನುಭವಿಸಿ ಶಿವನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಪಿತಾಮಹಾದಿ ಭೇದಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಜೀವಿಗಳು ಒಂದರಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುತ್ತಾರೆ, ಈ ನದಿಗಳು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುವಂತೆ.

Verse 36

श्रीसूत उवाच । एवम्मुनीश्वरायैतदुपदिश्य सुरेश्वरः । संस्मृत्य चरणाम्भोजे पित्रो स्सर्व्वसुरार्चिते

ಶ್ರೀ ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮುನೀಶ್ವರನಿಗೆ ಉಪದೇಶ ನೀಡಿ ದೇವೇಶ್ವರನು, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತವಾದ ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಪಿತೃಗಳ ಪದ್ಮಪಾದಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು.

Verse 37

कैलासशिखरम्प्राप कुमारश्शिखरावृतम् । राजितम्परमाश्चर्य्यदिव्यज्ञानप्रदो गुरुः

ಪರಮ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ದಿವ್ಯಜ್ಞಾನವನ್ನು ದಾನಿಸುವ ಗುರುವು, ಕುಮಾರರಿಂದ ಆವರಿತವಾದ ಕೈಲಾಸಶಿಖರವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು।

Verse 38

वामदेवोऽपि सच्छिष्यैस्संवृतश्शिखिवाहनम् । सम्प्रणम्य जगामाशु कैलासम्परमाद्भुतम्

ವಾಮದೇವನೂ ಸತ್ಸಿಷ್ಯರಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ, ಶಿಖಿವಾಹನನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪರಮ ಅದ್ಭುತ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು।

Verse 39

गत्वा कैलासशिखरम्प्राप्येशनिकटम्मुनिः । ददर्श मोक्षदम्मायानाशञ्चरणमीशयोः

ಕೈಲಾಸಶಿಖರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಈಶ್ವರನ ಸಮೀಪವನ್ನು ಪಡೆದ ಮುನಿಯು, ದಿವ್ಯ ದಂಪತಿಯ ಪಾದಗಳನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದನು—ಅವು ಮೋಕ್ಷಪ್ರದ ಹಾಗೂ ಮಾಯಾನಾಶಕ।

Verse 40

भक्त्या चार्पितसर्वांगो विस्मृत्य स्वकलेवरम् । पपात सन्निधौ भूयो भूयो नत्वा समु त्थितः

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಸರ್ವಾಂಗವನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಿ, ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನೇ ಮರೆತನು. ಆ ಪವಿತ್ರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಮರುಮರು ದಂಡವತ್ ಪ್ರಣಾಮದಿಂದ ಬಿದ್ದು, ಮರುಮರು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಎದ್ದು ನಿಂತನು.

Verse 41

ततो बहुविधैः स्तोत्रैर्वेदागमरसोत्कटैः । तुष्टाव परमेशानं सांबिकं ससुतं मुनिः

ನಂತರ ಮುನಿಯು ವೇದ-ಆಗಮಗಳ ರಸದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅನೇಕ ವಿಧದ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಪರಮೇಶಾನನಾದ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನನ್ನು—ಅಂಬಿಕಾ ಮತ್ತು ಅವರ ಪುತ್ರನೊಡನೆ—ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

Verse 42

निधाय चरणत्म्भोजन्देव देव्योस्स्वमूर्द्धनि । पूर्णानुग्रहमासाद्य तत्रैव न्यवसत्सुखम्

ದೇವದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನು ದೇವಿಯ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪದ್ಮಪಾದಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಡಿ ಅಲ್ಲೀಯೇ ಆನಂದದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದನು।

Verse 43

भवन्तोऽपि विदित्वैवम्प्रणवार्थम्महेश्वरम् । वेदगुह्यं च सर्वस्वन्तार कम्ब्रह्म मुक्तिदम्

ನೀವು ಕೂಡ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಪ್ರಣವ (ಓಂ)ದ ಅರ್ಥಸ್ವರೂಪ—ವೇದಗಳ ಗುಹ್ಯ ಸಾರ ಮತ್ತು ಸರ್ವಸ್ವ—ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಜೀವಿಗಳನ್ನು ತಾರಿಸುವ ಹಾಗೂ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ತಾರಕಬ್ರಹ್ಮನೆಂದು ಅವನನ್ನು ಅರಿಯಿರಿ।

Verse 44

अत्रैव सुखमासीनाः श्रीविश्वेश्वरपादयोः । सायुज्यरूपामतुलाम्भजध्वम्मुक्तिमुत्तमाम्

ಇಲ್ಲಿಯೇ ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನ ಪವಿತ್ರ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಆಸೀನರಾಗಿ, ಸಾಯುಜ್ಯಸ್ವರೂಪವಾದ ಅತುಲ್ಯ ಪರಮ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಭಜಿಸಿರಿ।

Verse 45

अहं गुरुपदाम्भोजसेवायै बादराश्रमम् । गमिष्ये भवताम्भूयस्सत्सम्भाषणमस्तु मे

ಗುರುಪಾದಪದ್ಮಗಳ ಸೇವೆಗೆ ನಾನು ಬಾದರಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆನು. ನಿಮಗೊಂದಿಗೇ ಮತ್ತೆ ಸತ್ಸಂಭಾಷಣದ ಭಾಗ್ಯ ನನಗೆ ದೊರಕಲಿ.