गुरुत्व-परम्परा-शौचविधि-प्रश्नः (Questions on Guruhood, Lineage, and Purificatory Discipline)
ಅಧ್ಯಾಯ 18ರಲ್ಲಿ ಕೈಲಾಸಸಂಹಿತೆಯ ಉಪದೇಶಾತ್ಮಕ ಸಂವಾದಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಶೌನಕನ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಸೂತನು ವಾಮದೇವ ಮತ್ತು ಮಹಾದೇವನ ಪುತ್ರ ಕಾರ್ತಿಕೇಯ (ಷಣ್ಮುಖ)ರ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ದ್ವೈತನಾಶಕವಾಗಿ ಅದ್ವೈತಜ್ಞಾನವನ್ನು ಜನಿಸುವ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಕೇಳಿ ವಾಮದೇವನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಶೈವಾಧಿಕಾರದ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ—ಶಿಸ್ತಿನ ತ್ಯಾಗಿಗಳಲ್ಲಿ ‘ಗುರುತ್ವ’ ಹೇಗೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ? ಪರಂಪರೆಯಿಲ್ಲದ ಉಪದೇಶಕ್ಕೆ ಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರ ಏಕೆ ದೊರೆಯದು? ಜೊತೆಗೆ ಕ್ಷೌರಕರ್ಮ, ಸ್ನಾನ ಮುಂತಾದ ಶೌಚಾಚರಣೆಗಳು ಉನ್ನತ ಉಪದೇಶಕ್ಕೆ ಅರ್ಹತೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಅಂಗವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲು ವಿನಂತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಾರ್ತಿಕೇಯನು ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಶಿವ-ಶಿವೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಶುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ ಕೇವಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ರೂಢಿಯಲ್ಲ; ಅದ್ವೈತ ಶೈವಜ್ಞಾನ ಸ್ವೀಕಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಮಾಣಿಕ ಹಾಗೂ ಮೋಕ್ಷೋಪಕಾರಿ ಆಧಾರವೆಂದು ಉಪದೇಶಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ.
Shlokas
Verse 1
शौनक उवाच । श्रुत्वा वेदान्तसारं तद्रहस्यम्परमाद्भुतम् । किम्पृष्टवान्वामदेवो महेश्वरसुतं तदा
ಶೌನಕನು ಹೇಳಿದನು—ವೇದಾಂತಸಾರವಾದ ಆ ಪರಮ ಅದ್ಭುತ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆ ವೇಳೆ ವಾಮದೇವನು ಮಹೇಶ್ವರನ ಪುತ್ರನನ್ನು ಏನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು?
Verse 2
धन्यो योगी वामदेवः शिवज्ञानरतस्सदा । यत्स्सम्बन्धात्कथोत्पन्ना दिव्या परमपावनी
ಧನ್ಯನಾದ ಯೋಗಿ ವಾಮದೇವನು ಸದಾ ಶಿವಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ರತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಅವನ ಸಂಬಂಧದಿಂದಲೇ ಈ ದಿವ್ಯ, ಪರಮಪಾವನ ಕಥೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ।
Verse 3
इति श्रुत्वा मुनीनान्तद्वचनम्प्रेमगर्भितम् । सूतः प्राह प्रसन्नस्ताञ्छिवासक्तमना बुधः
ಮುನಿಗಳ ಪ್ರೇಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶಿವನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಮನಸ್ಸಿನ ಜ್ಞಾನಿ ಸೂತನು ಪ್ರಸನ್ನಹೃದಯದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು।
Verse 4
सूत उवाच । धन्या यूयं महादेवभक्ता लोकोपकारकाः । शृणुध्वम्मुनयस्सर्वे संवादं च तयोः पुनः
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ನೀವು ಧನ್ಯರು; ಮಹಾದೇವಭಕ್ತರು ಮತ್ತು ಲೋಕಹಿತಕಾರಿಗಳು. ಹೇ ಸರ್ವ ಮುನಿಗಳೇ, ಆ ಇಬ್ಬರ ಸಂವಾದವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿರಿ।
Verse 5
श्रुत्वा महेशतनयवचनं द्वैतनाशकम् । अद्वैतज्ञानजनकं सन्तुष्टोऽभून्महान्मुनिः
ಮಹೇಶನ ಪುತ್ರನ ದ್ವೈತನಾಶಕ ಹಾಗೂ ಅದ್ವೈತಜ್ಞಾನಜನಕ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹಾಮುನಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತನಾದನು।
Verse 6
नत्वा स्तुत्वा च विविधं कार्तिकेयं शिवात्मजम् । पुनः पप्रच्छ तत्त्वं हि विनयेन महामुनिः
ಶಿವಾತ್ಮಜನಾದ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ವಿವಿಧ ಸ್ತುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಮಹಾಮುನಿ ವಿನಯದಿಂದ ಮತ್ತೆ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು।
Verse 7
वामदेव उवाच । भगवन्सर्वतत्त्वज्ञ षण्मुखामृतवारिधे । गुरुत्वं कथमेतेषां यतीनाम्भावितात्मनाम्
ವಾಮದೇವನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಭಗವನ್, ಸರ್ವತತ್ತ್ವಜ್ಞ, ಷಣ್ಮುಖಾಮೃತವಾರಿಧೇ! ಭಾವಿತಾತ್ಮರಾದ ಈ ಯತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಗುರುತ್ವ ಹೇಗೆ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ?
Verse 8
जीवानां भोगमोक्षादिसिद्धिस्सिध्यति यद्वशात् । पारम्पर्य्यं विना नैषा मुपदेशाधिकारिता
ಯಾರ ವಶದಿಂದ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಭೋಗ, ಮೋಕ್ಷ ಮೊದಲಾದ ಸಿದ್ಧಿಗಳು ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತವೋ; ಆ ಗುರು-ಪರಂಪರೆ ಇಲ್ಲದೆ ಉಪದೇಶ ನೀಡುವ ನಿಜವಾದ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲ.
Verse 9
एवं च क्षौरकर्मांगं स्नानञ्च कथमीदृशम् । इति विज्ञापय स्वामिन्संशयं छेत्तुमर्हसि
“ಹಾಗಾದರೆ ಕ್ಷೌರಕರ್ಮ (ಮುಂಡನ) ಹೇಗೆ ಮಾಡಬೇಕು? ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಸ್ನಾನ ಹೇಗಿರಬೇಕು? ಸ್ವಾಮೀ, ದಯವಿಟ್ಟು ವಿವರಿಸಿ ನನ್ನ ಸಂಶಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿರಿ.”
Verse 10
इति श्रुत्वा कार्तिकेयो वामदेववचः स्मरन् । शिवं शिवां च मनसा व्याचष्टुमुपचक्रमे
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನು ವಾಮದೇವನ ವಚನಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಿವ ಮತ್ತು ಶಿವೆಯ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.
Verse 11
श्रीसुब्रह्मण्य उवाच । योगपट्टम्प्रवक्ष्यामि गुरुत्वं येन जायते । तव स्नेहाद्वामदेव महद्गोप्यं विमुक्तिदम्
ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—“ಯಾವ ಯೋಗಪಟ್ಟದಿಂದ ಗುರುತ್ವ (ಗುರುಭಾವ) ಉಂಟಾಗುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ವಾಮದೇವನೇ, ನಿನ್ನ ಮೇಲಿನ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಮುಕ್ತಿದಾಯಕವಾದ ಈ ಮಹಾ ಗುಪ್ತ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತೇನೆ.”
Verse 12
वैशाखे श्रावणेमासि तथाश्वयुजि कार्तिके । मार्गशीर्षे च माघे वा शुक्लपक्षे शुभे दिने
ವೈಶಾಖ ಮತ್ತು ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಆಶ್ವಯುಜ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ತಿಕದಲ್ಲಿಯೂ, ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಅಥವಾ ಮಾಘದಲ್ಲಿ—ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಶುಭ ದಿನದಲ್ಲಿ—ಈ ವ್ರತ/ಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.
Verse 13
पंचम्यां पौर्णमास्यां वा कृतप्राभातिकक्रियः । लब्धानुज्ञस्तु गुरुणा स्नात्वा नियतमानसः
ಪಂಚಮಿ ಅಥವಾ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು, ಪ್ರಾತಃಕಾಲದ ನಿಯತ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಗುರುವಿನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ನಿಯತ ಸ್ಥಿರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ (ಶಿವಪೂಜಾ) ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೃತ್ತನಾಗಬೇಕು.
Verse 14
पर्य्यंकशौचं कृत्वा तद्वाससांगं प्रमृज्य च । द्विगुणं दोरमाबध्य वाससी परिधाय च
ಆಸನ-ಶಯನವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ನಿಯತ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ದೇಹವನ್ನು ಒರೆಸಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿಗುಣ ದೋರೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ನಂತರ ಎರಡು ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು.
Verse 15
क्षालितांघ्रिर्द्विराचम्य भस्म सद्यादिम न्त्रतः । धारयेद्धि समादाय समुद्धूलनमार्गतः
ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ಎರಡು ಬಾರಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಪವಿತ್ರ ಭಸ್ಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ‘ಸದ್ಯೋಜಾತ’ ಮೊದಲಾದ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಸಮುದ್ಧೂಲನ ವಿಧಾನಾನುಸಾರ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಧರಿಸಬೇಕು।
Verse 16
गृहीतहस्तो गुरुणा सानुकूलेन वै मुने । सच्छिष्यः साञ्जलिस्स्वाभ्यां हस्ताभ्याम्प्राङ्मुखो यथा
ಓ ಮುನೇ, ಗುರುವು ಅನುಕಂಪೆಯಿಂದ ಕೈ ಹಿಡಿದಾಗ ಸಚ್ಚಿಷ್ಯನು ಎರಡೂ ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಅಂಜಲಿ ಮಾಡಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿ ನಿಂತಿರಬೇಕು।
Verse 17
तथोपवेष्टितस्तिष्ठेन्मंडपे समलंकृते । गुर्वासनवरे शुद्धे चैलाजिनकुशोत्तरे
ಹೀಗೆ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು, ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಂಡಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಇರಬೇಕು; ಶುದ್ಧವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುರುವಾಸನದ ಮೇಲೆ ಬಟ್ಟೆ, ಜಿಂಕೆಯ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಕುಶ ಹುಲ್ಲು ಹಾಸಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ನೆಲೆಸಬೇಕು।
Verse 18
इति श्रीशिवमहापुराणे षष्ठ्यां कैलाससंहितायां संन्यासपद्धतौ शिष्यकरणविधिर्नामाष्टादशोऽध्यायः
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ಷಷ್ಠವಾದ ಕೈಲಾಸಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ, ಸನ್ನ್ಯಾಸಪದ್ದತಿಯೊಳಗಿನ ‘ಶಿಷ್ಯಕರಣವಿಧಿ’ ಎಂಬ ಅಷ್ಟಾದಶ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.
Verse 19
साधारं शङ्खमपि च सम्पूज्य कुसुमादिभिः । निःक्षिपेद स्त्रवर्मभ्यां शोधितं तत्र सज्जलम्
ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತ ಶಂಖವನ್ನು ಪುಷ್ಪಾದಿಗಳಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಿ, ಶೈವ ರಕ್ಷಾ-ಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ಕವಚಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧಿಗೊಂಡ ಜಲವನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಸುರಿದು ಕರ್ಮಾರ್ಥ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರಿಸಬೇಕು।
Verse 20
आपूर्य पूर्ववत्पूज्य षडंगोक्तक्रमेण च । प्रणवेन पुनस्तद्वै सप्तधैवाभिमन्त्रयेत्
ಹಿಂದಿನಂತೆ ಅದನ್ನು ತುಂಬಿ ಪೂಜಿಸಿ, ಷಡಂಗದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಕ್ರಮದಂತೆ ಆಚರಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಪ್ರಣವ ‘ಓಂ’ ನಿಂದ ಅದೇ ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಏಳು ಬಾರಿ ಪುನಃ ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಬೇಕು।
Verse 21
अभ्यर्च्य गन्धपुष्पाद्यैर्धूपदीपौ प्रदर्श्य च । संरक्षास्त्रेण तं शंखं वर्मणाथावगुण्ठयेत्
ಗಂಧಪುಷ್ಪಾದಿಗಳಿಂದ ಅರ್ಚಿಸಿ ಧೂಪದೀಪಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ಸಂರಕ್ಷಾ-ಸ್ತ್ರ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಆ ಶಂಖವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ, ಕವಚದಿಂದ ಅವಗುಂಠನ ಮಾಡಬೇಕು।
Verse 22
धेनुशंखाख्यमुद्रे च दर्शयेदथ देशिकः । पुनस्स्वपुरतश्शंखं दक्षिणे देश उत्तमे
ನಂತರ ದೇಶಿಕನು ಧೇನು ಮತ್ತು ಶಂಖ ಎಂಬ ಮುದ್ರೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಿ. ಆಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಮುಂದೇ, ಶುಭ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಶಂಖವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಿ.
Verse 23
अवगुंठ्य प्रदर्श्याथ धूपदीपौ च भक्तितः । धेनुयोन्याख्यमुद्रे च सम्यक्तत्र प्रदर्शयेत्
ಅವಗುಂಠನ ಕರ್ಮ ಮಾಡಿ, ನಂತರ (ಪೂಜ್ಯ ಚಿಹ್ನವನ್ನು) ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಧೂಪ ದೀಪಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಿ; ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಧೇನು ಮತ್ತು ಯೋನಿ ಎಂಬ ಮುದ್ರೆಗಳನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಿ.
Verse 24
साधारं शोधितं शुद्धं घटन्तन्तुपरिष्कृतम् । धूपितं स्थापितं शुद्धवासितोदप्रपूरितम्
ಯೋಗ್ಯ ಆಧಾರವಿರುವ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಲಿ; ಘಟ ಮತ್ತು ಅದರ ತಂತುಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಿ. ಧೂಪಿಸಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ನಂತರ ಸುಗಂಧಿತಗೊಳಿಸಿದ ಶುದ್ಧ ಜಲದಿಂದ ತುಂಬಿಸಲಿ.
Verse 25
पञ्चत्वक्पञ्चपत्रैश्च मृत्तिकाभिश्च पञ्चभिः । मिलितं च सुगन्धेन लेपयेत्तम्मुनीश्वर
ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರ! ಐದು ವಿಧದ ತ್ವಕ್, ಐದು ವಿಧದ ಪತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಐದು ವಿಧದ ಮೃತ್ತಿಕೆ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಸುಗಂಧದೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರ ಮಾಡಿ ಆ (ಶಿವಚಿಹ್ನ)ಕ್ಕೆ ಲೇಪನ ಮಾಡಲಿ.
Verse 26
वस्त्राम्रदलदूर्वाग्रनारिकेलसुमैस्ततः । तं घटं वस्तुभिश्चान्यैस्संकुर्यात्समलंकृतम्
ನಂತರ ವಸ್ತ್ರ, ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳು, ದೂರ್ವಾಗ್ರಗಳು, ತೆಂಗಿನ ಹೂಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಆ ಘಟವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು; ಇನ್ನೂ ಇತರ ಯೋಗ್ಯ ಪೂಜ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಿಂದಲೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶೋಭಿಸಬೇಕು।
Verse 27
विन्यसेत्पञ्चरत्नानि घटे तत्र मुनीश्वर । हिरण्यञ्चापि तेषां वाभावे भक्त्या प्रविन्यसेत्
ಓ ಮುನೀಶ್ವರ, ಆ ಘಟದಲ್ಲಿ ಪಂಚರತ್ನಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಅವು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವುಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।
Verse 28
नीलाख्यरत्नं च तथा रत्ने माणिक्यहेमनी । प्रवालगोमेदके च पञ्चरत्नमिदं स्मृतम्
ನೀಲವೆಂಬ ರತ್ನವೂ ಗಣನೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ; ಜೊತೆಗೆ ಮಾಣಿಕ್ಯ ಮತ್ತು ಹೇಮ (ಸುವರ್ಣ), ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರವಾಳ ಮತ್ತು ಗೋಮೇದಕ—ಇವನ್ನೇ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ‘ಪಂಚರತ್ನ’ವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಪವಿತ್ರ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವರು.
Verse 29
नृम्लस्कमिति सम्प्रोच्य ग्लूमित्यन्ते ऽथ देशिकः । सम्यग्विधानतः प्रीत्या सानुकूलः समर्चयेत्
‘ನೃಮ್ಲಸ್ಕ’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಗ್ಲೂಮ್’ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ದೇಶಿಕ (ಆಚಾರ್ಯ)ನು ವಿಧಿವಿಧಾನಾನುಸಾರ, ಪ್ರೀತಿಯೂ ಅನುಕೂಲ ಮನಸ್ಸೂ ಹೊಂದಿ ಶಂಭುವನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.
Verse 30
आधारशक्तिमारभ्य यजनोक्तविधानतः । पञ्चावरणमार्गेण देवमावाह्य पूजयेत्
ಆಧಾರಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಯಜನೋಕ್ತ ವಿಧಾನದಂತೆ, ಪಂಚಾವರಣ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ದೇವರನ್ನು ಆವಾಹಿಸಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
Verse 31
निवेद्य पायसान्नञ्च तांबूलादि यथा पुरा । नामाष्टकार्चनान्तं च कृत्वा तमभिमन्त्रयेत्
ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ವಿಧಿಯಂತೆ ಪಾಯಸಾನ್ನ ಮೊದಲಾದ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ತಾಂಬೂಲಾದಿಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಮತ್ತು ಪ್ರಭುವಿನ ನಾಮಗಳ ಅಷ್ಟಕ-ಅರ್ಚನೆವರೆಗೆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿ, ಆಮೇಲೆ ಮಂತ್ರೋಚ್ಚಾರದಿಂದ ಅದನ್ನು ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಬೇಕು.
Verse 32
प्रणवाष्टोत्तरशतं ब्रह्मभिः पञ्चभिः क्रमात् । सद्यादीशान्तमप्यस्त्रं रक्षितं वर्मणा पुनः
ನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಐದು ಬ್ರಹ್ಮಮಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ೧೦೮ ಪ್ರಣವಗಳು (ಓಂ) ಜಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಮತ್ತು ಸದ್ಯೋಜಾತದಿಂದ ಈಶಾನಾಂತವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸುವ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರವು ಮಂತ್ರರೂಪ ವರ್ಮ (ಕವಚ)ದಿಂದ ಪುನಃ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
Verse 34
ततश्च देशिकस्तस्य दर्भैराच्छाद्य मस्तके । मण्डलस्थेशदिग्भागे चतुरस्रं प्रकल्पयेत्
ನಂತರ ದೇಶಿಕ (ಆಚಾರ್ಯ) ಅವನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಪವಿತ್ರ ದರ್ಭಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿ, ಮಂಡಲದಲ್ಲಿನ ಈಶ (ಶಿವ) ಅಧಿಷ್ಠಿತ ದಿಕ್ಕಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಚತುರಸ್ರ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು।
Verse 35
तदुपर्य्यासनं रम्यं कल्पयित्वा विधानतः । तत्र संस्थापयेच्छिष्यं शिशुं सानुकूलतः
ಆ ಸ್ಥಳದ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಯಂತೆ ಸುಂದರ ಆಸನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ನಂತರ ಶಿಶುವಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಬೇಕು।
Verse 36
ततः कुम्भं समुत्थाय स्वस्तिवाचनपूर्वकम् । अभिषिंचेद्गुरुः शिष्यं प्रादक्षिण्येन मस्तके
ನಂತರ ಕುಂಭವನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಮೊದಲು ಸ್ವಸ್ತಿವಾಚನ ಮಾಡಿ, ಗುರುವು ಶಿಷ್ಯನ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ದಕ್ಷಿಣಾವರ್ತವಾಗಿ ಪವಿತ್ರ ಜಲದಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು।
Verse 37
प्रणवं पूर्वमुच्चार्य्य सप्तधा ब्रह्मभि स्ततः । पञ्चभिश्चाभिषेकान्ते शंखोदेनाभिवेष्टयेत्
ಮೊದಲು ಪ್ರಣವ ‘ಓಂ’ ಅನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ನಂತರ ಸಪ್ತ ಬ್ರಹ್ಮಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಭಿಷೇಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಪಂಚಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ವಿಧಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ಶಂಖೋದಕದಿಂದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಪರಿವೇಷ್ಠಿಸಬೇಕು.
Verse 38
चारुदीपं प्रदर्श्याथ वाससा परिमृज्य च । नूतनं दोरकौपीनं वाससी परिधापयेत्
ನಂತರ ಮಂಗಳದೀಪವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ, ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಒರೆಸಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ಹೊಸ ದೋರಕ (ಭುಜವಸ್ತ್ರ) ಮತ್ತು ಕೌಪೀನ ಸಹಿತ ಹೊಸ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು.
Verse 39
क्षालितांघ्रिर्द्विराचम्य धृतभस्मगुरुश्शिशुम् । हस्ताभ्यामवलंब्याथ हस्तौ मंडपमध्यतः
ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು, ಎರಡು ಬಾರಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಭಸ್ಮಧಾರಿಯಾದ ಪೂಜ್ಯ ಗುರುವು ಶಿಶುವನ್ನು ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮಂಟಪದ ಮಧ್ಯಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದನು.
Verse 40
तदंगेषु समालिप्य तद्भस्म विधिना गुरुः । आसने संप्रवेश्याथ कल्पिते स्थापयेत्सुखम्
ಗುರುವು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಅವನ ಅಂಗಗಳ ಮೇಲೆ ಲೇಪಿಸಿ, ನಂತರ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಆಸನಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಸುಖವಾಗಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿದನು.
Verse 41
पूर्वाभिमुखमात्मीयतत्त्वज्ञानाभिलाषिणम् । स्वसनस्थो गुरुर्ब्रूयादमलात्मा भवेति तम्
ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಪೂರ್ವಮುಖನಾಗಿ ಮಾಡಿಸಿ, ಆತ್ಮತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಯಸುವವನಾಗಿ ಕಂಡು, ಗುರುವು ತನ್ನ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕೂತು ಉಪದೇಶಿಸಬೇಕು—“ನೀನು ಅಮಲಾತ್ಮನಾಗು.”
Verse 42
गुरुश्च परिपूर्णोऽस्मि शिव इत्यचलस्थितिः । समाधिमाचरेत्सम्यङ्मुहूर्त्तं गूढमानसः
“ಶಿವನೇ ಗುರು, ನಾನು ಅವನಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣ” ಎಂಬ ಅಚಲ ನಿಶ್ಚಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಒಳಗೆ ಗೂಢವಾಗಿ ಹಿಡಿದು, ಸಾಧಕನು ಒಂದು ಮುಹೂರ್ತ ಸಮ್ಯಕ್ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು।
Verse 43
पश्चादुन्मील्य नयने सानुकूलेन चेतसा । सांजलिं संस्थितं शुद्धं पश्येच्छिष्यमनाकुलः
ನಂತರ ಅನುಕೂಲ ಹಾಗೂ ಕೃಪಾಮಯ ಚಿತ್ತದಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತೆರೆದು, ಗುರುವು ಅಶಾಂತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ನಿಂತಿರುವ ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ನೋಡುವನು।
Verse 44
स्वहस्तम्भसितालिप्तं विन्यस्य शिशुमस्तके । दक्षश्रुतावुपदिशेद्धंसस्सोहमिति स्फुटम्
ಗುರುವು ತನ್ನ ಕೈಯನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಭಸ್ಮದಿಂದ ಲೇಪಿಸಿ, ಮಗುವಿನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು; ನಂತರ ಅದರ ಬಲ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ “ಹಂಸಃ—ಸೋಽಹಂ” ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಬೇಕು।
Verse 45
तत्राद्याहंपदस्यार्थः शक्तयात्मा स शिवस्स्वयम् । स एवाहं शिवोस्मीति स्वात्मानं संविभावय
ಇಲ್ಲಿ ‘ಅಹಂ’ ಪದದ ಪ್ರಧಾನಾರ್ಥ ಶಕ್ತಿಸ್ವರೂಪನಾದ ಸ್ವಯಂ ಶಿವನೇ. “ಅವನೇ ನಾನು; ನಾನು ಶಿವನು” ಎಂದು ಸ್ವಾತ್ಮವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸು.
Verse 46
य इत्यणोरर्थतत्त्वमुपदिश्य ततो वदेत् । अवांतराणां वाक्यानामर्थतात्पर्यमादरात्
ಮೊದಲು ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಅರ್ಥತತ್ತ್ವವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿ, ನಂತರ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಉಪವಾಕ್ಯಗಳ ತಾತ್ಪರ್ಯಾರ್ಥವನ್ನೂ ಆದರದಿಂದ ವಿವರಿಸಬೇಕು.
Verse 47
वाक्यानि वच्मि ते ब्रह्मन्सावधानमतिश्शृणु । तानि धारय चित्ते हि स ब्रूयादिति संस्फुटम्
ಓ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ನಾನು ನಿನಗೆ ಈ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಪೂರ್ಣ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಕೇಳು. ಅವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿ, ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮರುಹೇಳು.
Frequently Asked Questions
The chapter treats the problem of spiritual authority: how a guru’s efficacy is established among renunciants, and why liberating instruction (upadeśa) is not considered fully valid or fruitful without paramparā—i.e., an authenticated chain of transmission that confers adhikāra and safeguards the teaching.
The implied rahasya is that non-dual realization is not framed as mere private speculation; it is a transmitted competence. Paramparā functions as a hermeneutic and disciplinary container that stabilizes meaning, method, and eligibility—so that ‘dvaita-nāśaka’ knowledge becomes transformative rather than conceptual.
Kārtikeya (Ṣaṇmukha), as Śiva’s son and a supreme instructor-figure, is foregrounded as the authoritative expounder of dvaita-dissolving knowledge. Shiva and Śivā are invoked as inner referents (smaraṇa) before teaching, signaling that instruction is anchored in the divine source rather than personal opinion.