प्रणवार्थ-शिवतत्त्व-निर्णयः (The Determination of Śiva as the Meaning of Praṇava)

Verse 1

श्रीब्रह्मण्य उवाच । साधुसाधु महाभाग वामदेव मुनीश्वर । त्वमतीव शिवे भक्तश्श्विज्ञानवतांवरः

ಶ್ರೀ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನು ಹೇಳಿದರು— ಸಾಧು, ಸಾಧು! ಮಹಾಭಾಗ ವಾಮದೇವ ಮುನೀಶ್ವರ. ನೀನು ಶಿವನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಭಕ್ತನು; ಶಿವಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.

Verse 2

त्वया त्वविदितं किंचिन्ना स्ति लोकेषु कुत्रचित् । तथापि तव वक्ष्यामि लोकानुग्रहकारिणः

ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ನಿನಗೆ ತಿಳಿಯದದ್ದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೂ ಲೋಕಾನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ, ಸರ್ವಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಕೃಪೆ ನೀಡುವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 3

लोकेस्मिन्पशवस्सर्व्वे नानाशास्त्रविमोहिताः । वञ्चिताः परमेशस्य माययातिविचित्रया

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಬಂಧಿತ ಜೀವಗಳು ನಾನಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮೋಹದಿಂದ ಮರುಳಾಗಿ, ಪರಮೇಶ್ವರ ಶಿವನ ಅತ್ಯಂತ ವಿಚಿತ್ರ ಮಾಯೆಯಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 4

न जानति परं साक्षात्प्रणवार्थम्महेश्वरम् । सगुणन्निर्गुणं ब्रह्म त्रिदेवजनकम्परम्

ಅವನು ಪರಮವನ್ನು ಸాక్షಾತ್ ತಿಳಿಯನು—ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ಅರ್ಥಸ್ವರೂಪನಾದ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು; ಸಗುಣ-ನಿರ್ಗುಣ ಬ್ರಹ್ಮನಾದ, ಪರಮ ತತ್ತ್ವವಾದ, ತ್ರಿದೇವರ ಜನಕನಾದ ಅವನನ್ನು.

Verse 5

दक्षिणम्बाहुमुद्धृत्य शपथम्प्रब्रवीमि ते । सत्यं सत्यं पुनस्सत्यं सत्यं सत्यं पुनः पुनः

ಬಲಗೈಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ನಾನು ನಿನಗೆ ಶಪಥವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಸತ್ಯಂ, ಸತ್ಯಂ, ಮತ್ತೆ ಸತ್ಯಂ; ಸತ್ಯಂ, ಸತ್ಯಂ, ಪುನಃ ಪುನಃ ಸತ್ಯಂ.

Verse 6

प्रणवार्थश्शिवः साक्षात्प्राधान्येन प्रकीर्त्तितः । श्रुतिषु स्मृतिशास्त्रेषु पुराणेष्वागमेषु च

ಪ್ರಣವ (ಓಂ)ದ ಅರ್ಥ ಸాక్షಾತ್ ಶಿವನೇ; ಇದು ಶ್ರುತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಮೃತಿಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಗಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ।

Verse 7

यतो वाचो निवर्त्तन्ते अप्राप्य मनसा सह । आनन्दं यस्य वे विद्वान्न बिभेति कुतश्च न

ವಾಣಿ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಸೇರಿಯೂ ತಲುಪಲಾಗದೆ ಹಿಂದಿರುಗುವ ಆ ಪರತತ್ತ್ವದ ಆನಂದವನ್ನು ಯಾರು ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಅರಿತಿರುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಭಯಪಡುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 8

यस्माज्जगदिदं सर्वं विधिविष्ण्विन्द्रपूर्वकम् । सह भूतेन्द्रियग्रामैः प्रथमं सम्प्रसूयते

ಯಾರಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು—ವಿಧಾತಾ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಇಂದ್ರ ಮೊದಲಾದವರ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ—ಭೂತಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಸಮೂಹಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 9

न सम्प्रसूयते यो वै कुतश्चन कदाचन । यस्मिन्न भासते विद्युन्न न सूर्यो न चन्द्रमाः

ಯಾವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಎಲ್ಲಿಂದಲೂ ಜನ್ಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಯಾರೊಳಗೆ ಮಿಂಚು ಸಹ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಸೂರ್ಯನೂ ಅಲ್ಲ, ಚಂದ್ರನೂ ಅಲ್ಲ—ಅವನೇ ಪರಮೇಶ್ವರ ಶಿವ, ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಎಲ್ಲ ಬೆಳಕುಗಳಿಗೂ ಭವನಕ್ಕೂ ಅತೀತನು.

Verse 10

यस्य भासो विभातीदञ्जगत्सर्वं समन्ततः । सर्व्वैश्वर्य्येण सम्पन्नो नाम्ना सर्व्वेश्वरस्स्वयम्

ಯಾರ ಕಿರಣದಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ—ಅವನು ಸರ್ವೈಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಸಂಪನ್ನ; ಸ್ವಯಂ ‘ಸರ್ವೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ, ಎಲ್ಲರ ಅಧಿಪತಿ.

Verse 11

यो वै मुमुक्षुभिर्ध्येयः शम्भुराकाशमध्यगः । सर्वव्यापी प्रकाशात्मा भासरूपो हि चिन्मयः

ಮುಮುಕ್ಷುಗಳು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕಾದ ಶಂಭು ಆಕಾಶಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ, ಪ್ರಕಾಶಾತ್ಮಸ್ವರೂಪ; ನಿಜಕ್ಕೂ ಅವನ ರೂಪ ತೇಜಸ್ಸೇ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯಮಯನು.

Verse 12

इति श्रीशिवमहापुराणे षष्ठ्यां कैलाससंहितायां संन्यासविधिवर्णनं नाम द्वादशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ಆರನೆಯ ಕೈಲಾಸಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ “ಸನ್ನ್ಯಾಸವಿಧಿವರ್ಣನ” ಎಂಬ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.

Verse 13

तदीयन्त्रिविधंरूपं स्थूलं सूक्ष्मं परन्ततः । ध्येयं मुमुक्षुभिर्नित्यं क्रमतो योगिभिर्मुने

ಓ ಮುನೇ, ಅವನ ತತ್ತ್ವವು ತ್ರಿವಿಧ ರೂಪವಾಗಿದೆ—ಸ್ಥೂಲ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮತ್ತು ಪರಮಾತೀತ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮುಮುಕ್ಷುಗಳು ನಿತ್ಯ ಧ್ಯಾನಿಸಲಿ; ಯೋಗಿಗಳು ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಯಥಾವಿಧಿ ಮುಂದುವರಿಯಲಿ।

Verse 14

निष्कलस्सर्व्वदेवानामादिदेवस्सनातनः । ज्ञानक्रियास्वभावो यः पर मात्मेति गीयते

ಅವನು ನಿಷ್ಕಲನಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳ ಆದಿದೇವನೂ ಸನಾತನನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಜ್ಞಾನವೂ ದಿವ್ಯ ಕ್ರಿಯೆಯೂ ಸ್ವಭಾವವಾದವನೇ ಪರಮಾತ್ಮನೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 15

तस्य देवाधिदेवस्य मूर्त्तिस्साक्षात्सदाशिवः । पञ्चमंत्रतनुर्देवः कलापञ्चकविग्रहः

ಆ ದೇವಾಧಿದೇವನ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಮೂರ್ತಿ ಸాక్షಾತ್ ಸದಾಶಿವನೇ. ದೇವನ ದೇಹವು ಪಂಚಮಂತ್ರಮಯ, ಅವನ ವಿಗ್ರಹವು ಪಂಚಕಲಗಳಿಂದ ರೂಪಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 16

शुद्धस्फटिकसंकाशः प्रसन्नः शीतलद्युतिः । पंचवक्त्रो दशभुजस्त्रिपंचनयनः प्रभुः

ಪ್ರಭು ಶುದ್ಧ ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ, ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ಶೀತಲ-ಸಾಂತ್ವನಕರ ಕಿರಣದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು. ಆತನು ಪಂಚವಕ್ತ್ರ, ದಶಭುಜ ಮತ್ತು ಹದಿನೈದು ನೇತ್ರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪರಮೇಶ್ವರನು.

Verse 17

ईशानमुकुटोपेतः पुरुषास्यः पुरातनः । अघोरहृदयो वामदेवगुह्यप्रदेशवान्

ಆತನು ಈಶಾನಮಕುಟದಿಂದ ವಿಭೂಷಿತನು; ಅವನ ಮುಖ ಆದಿಪುರುಷನದು. ಅವನ ಹೃದಯ ಅಘೋರ, ಮತ್ತು ಗುಹ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ವಾಮದೇವ—ಇಂತಹ ದಿವ್ಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭುವಿನ ಪವಿತ್ರ ರೂಪ ಬೋಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 18

सद्यपादश्च तन्मूर्त्तिः साक्षात्सकलनिष्कलः । सर्व्वज्ञत्वादिषट्शक्तिषडंगीकृतविग्रहः

ಆ ಮೂರ್ತಿಯೇ ‘ಸದ್ಯಪಾದ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ—ಅವನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಸಗುಣನೂ ನಿರ್ಗುಣನೂ. ಅವನ ವಿಗ್ರಹವು ಸರ್ವಜ್ಞತ್ವಾದಿ ಆರು ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದಲೂ ಷಡಂಗಗಳಿಂದಲೂ ಏಕೀಕೃತವಾಗಿದೆ.

Verse 19

शब्दादिशक्तिस्फुरितहृत्पंकजविराजितः । स्वशक्त्या वामभागे तु मनोन्मन्या विभूषितः

ಶಬ್ದಾದಿ ಶಕ್ತಿಗಳ ಸ್ಫುರಣದಿಂದ ಅವನ ಹೃದಯಕಮಲವು ವಿಕಸಿಸಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ವಾಮಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವನು ತನ್ನ ಸ್ವಶಕ್ತಿ ‘ಮನೋನ್ಮನೀ’ಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನು—ಅವಳು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅತೀತಗೊಳಿಸುವಳು.

Verse 20

मन्त्रादिषड्विधार्थानामर्थोपन्याससार्गतः । समष्टिव्यष्टिभावार्थं वक्ष्यामि प्रणवात्मकम्

ಮಂತ್ರಾದಿ ಷಡ್ವಿಧಾರ್ಥಗಳ ನಿರೂಪಿತ ಅರ್ಥಸಾರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಈಗ ಸಮಷ್ಟಿ-ವ್ಯಷ್ಟಿ ಭಾವಾರ್ಥವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರಣವ (ಓಂ)ವನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 21

उपदेशक्रमो ह्यादौ वक्तव्यश्श्रूयतामयम् । चातुर्व्वर्ण्यं हि लोकेस्मिन्प्रसिद्धम्मानुषे मुने

ಮೊದಲು ಉಪದೇಶದ ಯೋಗ್ಯ ಕ್ರಮವನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು—ಇದನ್ನು ಈಗ ಕೇಳು. ಹೇ ಮುನೇ, ಈ ಮಾನವ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯ (ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ) ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 22

त्रैवर्णिकानामेवात्र श्रुत्याचारसमन्वयः । शुश्रूषामात्रसारा हि शूद्राः श्रुतिबहिष्कृताः

ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರುತಿ ಮತ್ತು ಆಚಾರದ ಸಮನ್ವಯವು ಕೇವಲ ತ್ರೈವರ್ಣಿಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ. ಶೂದ್ರರು ಶ್ರುತಿ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ಬಹಿಷ್ಕೃತರಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಶುಶ್ರೂಷೆ (ಸೇವೆ)ಯೇ ಅವರ ಪ್ರಧಾನ ಧರ್ಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 23

त्रैवर्णिकानां सर्व्वेषां स्वस्वाश्रमरतात्मनाम् । श्रुतिस्मृत्युदितो धर्मोऽनुष्ठेयो नापरः क्वचित्

ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ಮೂರು ವರ್ಣಗಳ ಎಲ್ಲಾ ದ್ವಿಜರಿಗೆ, ಶ್ರುತಿ-ಸ್ಮೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಧರ್ಮವೇ ಆಚರಣೀಯ—ಯಾವಾಗಲೂ, ಎಲ್ಲಿಯೂ, ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ.

Verse 24

श्रुतिस्मृत्युदितं कर्म्म कुर्व्व न्सिद्धिमवाप्स्यति । इत्युक्तम्परमेशेन वेदमार्गप्रदर्शिना

ಶ್ರುತಿ-ಸ್ಮೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಯಾರು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ—ಎಂದು ವೇದಮಾರ್ಗಪ್ರದರ್ಶಕ ಪರಮೇಶ (ಶಿವ)ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 25

वर्णाश्रमाचारपुण्यैरभ्यर्च्य परमेश्वरम् । तत्सायुज्यं गतास्सर्वे बहवो मुनिसत्तमाः

ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾಚಾರಗಳ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ಅನೇಕ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರು ಎಲ್ಲರೂ ಅವನ ಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದರು।

Verse 26

ब्रह्मचर्येण मुनयो देवा यज्ञक्रियाध्वना । पितरः प्रजया तृप्ता इति हि श्रुतिरब्रवीत्

ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ—ಮುನಿಗಳು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಿಂದ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ, ದೇವರುಗಳು ಯಜ್ಞಕ್ರಿಯಾಮಾರ್ಗದಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳು ಸಂತಾನದಿಂದ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 27

एवं ऋणत्रयान्मुक्तो वानप्रस्थाश्रमं गतः । शीतोष्णसुखदुःखादिसहिष्णुर्विजितेन्द्रियः

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ತ್ರಿಋಣಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ವಾನಪ್ರಸ್ಥಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ಶೀತ-ಉಷ್ಣ, ಸುಖ-ದುಃಖಾದಿಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 28

तपस्वी विजिताहारो यमाय योगम भ्यसेत् । यथा दृढतरा बुद्धिरविचाल्या भवेत्तथा

ತಪಸ್ವಿಯು ಆಹಾರವನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಯಮ (ಸ್ವಸಂಯಮ)ಕ್ಕಾಗಿ ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಿ; ಆಗ ಅವನ ಬುದ್ಧಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ದೃಢವಾಗಿ, ಎಂದಿಗೂ ಅಚಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

Verse 29

एवं क्रमेण शुद्धात्मा सर्व्वकर्म्माणि विन्यसेत् । सन्यस्य सर्व्वकर्म्माणि ज्ञानपूजापरो भवेत्

ಹೀಗೆ ಕ್ರಮೇಣ ಆತ್ಮ ಶುದ್ಧವಾದಾಗ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಡಬೇಕು. ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಸಂನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ಜ್ಞಾನವೇ ಪೂಜೆಯೆಂದು ಪರಾಯಣನಾಗಿ—ಮುಕ್ತಿದಾಯಕ ತತ್ತ್ವರূপ ಶಿವಪತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

Verse 30

सा हि साक्षाच्छिवैक्येन जीवन्मुक्तिफलप्रदा । सर्व्वोत्तमा हि विज्ञेया निर्विकारा यतात्म नाम्

ಅದು (ಜ್ಞಾನ/ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ) ನೇರವಾಗಿ ಶಿವೈಕ್ಯದಿಂದ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತಿಯ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅದು ಸರ್ವೋತ್ತಮ ಬೋಧನೆ—ನಿರ್ವಿಕಾರ, ಬದಲಾವಣೆರಹಿತ—ಸಂಯತಾತ್ಮರಿಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದದ್ದು.

Verse 31

तत्प्रकारमहं वक्ष्ये लोकानुग्रहकाम्यया । तव स्तेहान्महाप्राज्ञ सावधानतया शृणु

ಲೋಕಗಳ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಬಯಸಿ ನಾನು ಆ ವಿಧಾನವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಓ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ, ನಿನ್ನ ಮೇಲಿನ ಸ್ನೇಹದಿಂದ—ಸಾವಧಾನವಾಗಿ ಕೇಳು।

Verse 32

सर्व्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञं वेदांतज्ञानपारगम् । आचार्य्यमुपगच्छेत्स यतिर्म्मतिमतां वरम्

ಆ ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಯತಿ, ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥಗಳ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದು ವೇದಾಂತಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನಾದ—ವಿವೇಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ—ಸತ್ಯ ಆಚಾರ್ಯನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು।

Verse 33

तत्समीपमुपव्रज्य यथाविधि विचक्षणः । दीर्घदण्डप्रणामाद्यैस्तोषयेद्यत्नतस्सुधीः

ಅವರ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ವಿಚಕ್ಷಣನಾದ ಜ್ಞಾನಿ ಸಾಧಕನು ವಿಧಿಯಂತೆ ದಂಡವತ್ (ದೀರ್ಘದಂಡ) ಪ್ರಣಾಮ ಮೊದಲಾದ ಸೇವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಗುರುವನ್ನ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಬೇಕು।

Verse 34

यो गुरु्स्स शिवः प्रोक्तो यश्शिवस्स गुरुस्स्मृतः । इति निश्चित्य मनसा स्वविचारन्निवेदयेत्

ಗುರು ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವನು ಶಿವನೇ; ಶಿವನೇ ಗುರು ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ—ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೃಢಪಡಿಸಿ, ತನ್ನ ಅಂತರವಿಚಾರವನ್ನು ವಿನಯದಿಂದ ಗುರುವಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಬೇಕು।

Verse 35

लब्धानुज्ञस्तु गुरुणा द्वादशाहं पयोव्रती । शुक्लपक्षे चतुर्थ्यां वा दशम्यां वा विधानतः

ಗುರುವಿನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದವನು ಹನ್ನೆರಡು ದಿನ ಪಯೋವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಚತುರ್ಥಿ ಅಥವಾ ದಶಮಿಯಂದು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 36

प्रातः स्नात्वा विशुद्धात्मा कृतनित्य क्रियस्सुधीः । गुरुमाहूय विधिना नांदीश्राद्धं समारभेत्

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಅಂತರಂಗದಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ ಜ್ಞಾನಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಗುರುವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ನಂತರ ನಾಂದಿ-ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬೇಕು.

Verse 37

विश्वेदेवाः सत्यवसुसंज्ञावंतः प्रकीर्त्तिताः । देवश्राद्धे ब्रह्मविष्णु महेशाः कथितास्त्रयः

ವಿಶ್ವೇದೇವರು ‘ಸತ್ಯವಸು’ ಎಂಬ ಸಂಜ್ಞೆಯಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ದೇವ-ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೂವರು—ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಮಹೇಶ (ಶಿವ)—ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 38

ऋषिश्राद्धे तु सम्प्रोक्ता देवक्षेत्रमनुष्यजाः । देवश्राद्धे तु वसुरुद्रादित्यास्सम्प्रकीर्त्तिताः

ಋಷಿ-ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗ್ರಹೀತರಾಗಿ ದೇವಗಣ, ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರ/ವಂಶದಿಂದ ಜನಿಸಿದವರು, ಮತ್ತು ಮಾನವರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ದೇವ-ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಸುಗಳು, ರುದ್ರರು, ಆದಿತ್ಯರು—ಇವರನ್ನೇ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 39

चत्वारो मानुषश्राद्धे सनकाद्या मुनीश्वराः । भूतश्राद्धे पंच महाभूतानि च ततः परम्

ಮಾನವ-ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸನಕಾದಿ ನಾಲ್ವರು ಮುನೀಶ್ವರರನ್ನು ಪಾತ್ರರূপವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಭೂತ-ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಂತರ ಪಂಚ ಮಹಾಭೂತಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 40

चक्षुरादीन्द्रियग्रामो भूतग्रामश्चतुर्विधः । पितृश्राद्धे पिता तस्य पिता तस्य पिता त्रयः

ಕಣ್ಣು ಮೊದಲಾದ ಇಂದ್ರಿಯಸಮೂಹ ಮತ್ತು ಚತುರ್ವಿಧ ಭೂತಸಮೂಹ—ಇವು ಪಿತೃ-ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದವು. ಪಿತೃ-ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ‘ಪಿತ’ ತ್ರಿವಿಧ—ತಂದೆ, ತಾತ, ಮುತ್ತಾತ.

Verse 41

मातृश्राद्धे मातृपितामह्यौ च प्रपितामही । आत्मश्राद्धे तु चत्वार आत्मा पितृपितामहौ

ಮಾತೃಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಾತಾಮಹಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಿತಾಮಹಿಯನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಕರ್ಮ ಮಾಡಬೇಕು. ಆತ್ಮಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವರು ಗ್ರಾಹ್ಯರು—ತಾನೇ, ತಂದೆ, ಪಿತಾಮಹ (ನಿಯತ ಪಿತೃಪರಂಪರೆಯಂತೆ).

Verse 42

प्रपितामहनामा च सपत्नीकाः प्रकीर्त्तिताः । मातामहात्मकश्राद्धे त्रयो मातामहादयः

ಪ್ರಪಿತಾಮಹರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೂ ಅವರ ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಮಾತಾಮಹ ಸಂಬಂಧ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಾತಾಮಹಾದಿ ಮೂವರನ್ನು ಆವಾಹಿಸಿ ಗೌರವಿಸಬೇಕು.

Verse 43

प्रतिश्राद्धं ब्राह्मणानां युग्मं कृत्वोपकल्पितान् । आहूय पादौ प्रक्षाल्य स्वयमाचम्य यत्नतः

ಪ್ರತಿ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲೂ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಜೋಡಿಗಳಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಅವರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯಿಸಿ, ನಂತರ ತಾನೇ ಯತ್ನಪೂರ್ವಕ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 44

समस्तसंपत्समवाप्तिहेतवः समुत्थितापत्कुलधूमकेतवः । अपारसंसारसमुद्रसेतवः पुनन्तु मां ब्राह्मणपादरेणवः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಪಾದರೇಣುಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಲಿ—ಅವು ಸಮಸ್ತ ಸಂಪತ್ತಿನ ಪ್ರಾಪ್ತಿಗೆ ಕಾರಣ, ಆಪತ್ತುಗಳ ಗುಂಪಿನ ನಾಶಕ್ಕೆ ಧೂಮಕೇತು-ಧ್ವಜ, ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಸಂಸಾರಸಮುದ್ರ ದಾಟಿಸುವ ಸೇತು.

Verse 45

आपद्धनध्वान्तसहस्रभानवः समीहिता र्थार्पणकामधेनवः । समस्ततीर्थांबुपवित्रमूर्त्तयो रक्षंतु मां ब्राह्मणपादपांसवः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಪಾದಪಾಂಸು ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ—ಅದು ಆಪತ್ತು-ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವ ಸಹಸ್ರ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಕಾಮಧೇನುವಿನಂತೆ ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ನೀಡುವದು, ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ತೀರ್ಥಜಲಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಂಡಂತೆ ಪವಿತ್ರಮೂರ್ತಿಯಾಗಿದೆ।

Verse 46

इति जप्त्वा नमस्कृत्य साष्टांगं भुवि दण्डवत् । स्थित्वा तु प्राङ्मुखः शम्भोः पादाब्जयुगलं स्मरन्

ಇಂತೆ ಜಪಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದಂಡವತ್ ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು। ನಂತರ ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿ ನಿಂತು ಶಂಭು—ಶಿವನ ಪದ್ಮಪಾದಯುಗಲವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು।

Verse 47

सपवित्रकरश्शुद्ध उपवीती दृढासनः । प्राणायामत्रयं कुर्य्या च्छ्रुत्वातिथ्यादिकं पुनः

ಪವಿತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಶುದ್ಧ ಕೈಗಳೊಂದಿಗೆ, ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಧರಿಸಿ, ದೃಢ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ತ್ರಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರ ಅತಿಥ್ಯಾದಿ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿ (ಆಚರಿಸಿ) ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕು।

Verse 48

मत्संन्यासांगभूतं यद्विश्वेदेवादिकं तथा । श्राद्धमष्टविधं मातामहगतं पार्वणेन वै

ನನ್ನ ಸನ್ನ್ಯಾಸಧರ್ಮದ ಅಂಗಗಳಾಗಿ ವಿಶ್ವೇದೇವಾದಿಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆಗಳೂ ಸೇರಿವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಪಾರ್ವಣದೊಂದಿಗೆ ಅಷ್ಟವಿಧ ಶ್ರಾದ್ಧ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾತಾಮಹನ ನಿಮಿತ್ತ ಮಾಡುವದು—ಇದಲ್ಲದೆ ಸೇರಿದೆ।

Verse 49

विधानेन करिष्यामि युष्मदाज्ञापुरस्सरम् । एवं विधाय संकल्पं दर्भानुत्तरतस्त्यजेत्

“ನಿಮ್ಮ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ವಿಧಿಯಂತೆ ನಾನು ಇದನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವೆನು।” ಎಂದು ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಕುಶ‑ದರ್ಭೆಯನ್ನು ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು।

Verse 50

उपस्पृश्याप उत्थाय वरणक्रममारभेत् । पवित्रपाणिः संस्पृश्य पाणी ब्राह्मणयोर्वदेत्

ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಎದ್ದು, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವರಣಕ್ರಮ (ಋತ್ವಿಜರ ಆಹ್ವಾನ ಮತ್ತು ಸತ್ಕಾರ) ಆರಂಭಿಸಬೇಕು. ಪವಿತ್ರವಾದ ಕೈಯಿಂದ ಭಕ್ತ್ಯಾದರದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಆ ಇಬ್ಬರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹಸ್ತಗಳನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿ (ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಂತೆ) ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು.

Verse 51

विश्वेदेवार्थ इत्यादि भवद्भ्यां क्षण इत्यपि

‘ವಿಶ್ವೇದೇವಾರ್ಥ’ ಎಂಬ ಪದಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ‘ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವೂ’ ಎಂಬ ಪ್ರಯೋಗವರೆಗೆ— ಈ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಉಚ್ಚರಿಸಿದ್ದೀರಿ।

Verse 52

प्रसादनीय इत्यन्तं सर्व्व त्रैवं विधिक्रमः । एवं समाप्य वरणं मण्डलानि प्रकल्पयेत्

ದೈವಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ‘ಪ್ರಸಾದನೀಯ’ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ವಿಧಾನದವರೆಗೆ— ಸಂಪೂರ್ಣ ವೈದಿಕ (ತ್ರೈವ) ವಿಧಿಕ್ರಮ ಹೀಗೆಯೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವರಣಕರ್ಮವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ, ನಂತರ ಮಂಡಲಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು।

Verse 53

उदगारभ्य दश च कृत्वाभ्यर्चनमक्षतैः । तेषु क्रमेण संस्थाप्य ब्राह्मणान्पादयोः पुनः

ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಅಕ್ಷತಗಳಿಂದ (ಅಖಂಡ ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ) ಹತ್ತು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಮತ್ತೆ (ಆ) ಪಾದಗಳ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಆಸೀನರನ್ನಾಗಿಸಬೇಕು।

Verse 54

विश्वेदेवादिनामानि ससंवबोधनमुच्चरेत् । इदं वः पाद्यमिति सकुशपुष्पाक्षतोदकैः

ಅವನು ವಿಶ್ವೇದೇವಾದಿಗಳ ನಾಮಗಳನ್ನು ಸಮ್ಯಗಾಹ್ವಾನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ‘ಇದು ನಿಮ್ಮ ಪಾದ್ಯ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಕುಶ, ಪುಷ್ಪ, ಅಕ್ಷತಗಳೊಡನೆ ಜಲವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 55

पाद्यं दत्त्वा स्वयमपि क्षालितांघ्रिरुदङ्मुखः । आचम्य युग्मक्लृप्तांस्तानासनेषूपवेश्य च

ಪಾದ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದ ಬಳಿಕ ಅವನು ಸ್ವತಃ ಉತ್ತರಮುಖನಾಗಿ ತನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯಬೇಕು. ನಂತರ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಜೋಡಿಗಳಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಆಸನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಕುಳ್ಳಿರಿಸಬೇಕು.

Verse 56

विश्वेदेवस्वरूपस्य ब्राह्मणस्येदमासनम् । इति दर्भासनं दत्त्वा दर्भपाणिस्स्वयं स्थितः

"ಈ ಆಸನವು ವಿಶ್ವೇದೇವ ಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗಾಗಿ." ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವರು ದರ್ಭಾಸನವನ್ನು ನೀಡಿ, ಸ್ವತಃ ಕೈಯಲ್ಲಿ ದರ್ಭೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಂತರು.

Verse 57

अस्मिन्नान्दीमुखश्राद्धे विश्वेदेवार्थ इत्यपि । भवद्भ्यां क्षण इत्युक्त्वा क्रियतामिति संवदेत्

ಈ ನಾಂದೀಮುಖ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ‘ಇದು ವಿಶ್ವೇದೇವರಾರ್ಥ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೂ, ಆಹ್ವಾನಿತ ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನು ‘ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ತಂಗಿರಿ’ ಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸಿ, ನಂತರ ‘ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯಲಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು।

Verse 58

प्राप्नुतामिति सम्प्रोच्य भवन्ताविति संवदेत् । वदेतां प्राप्नुयावेति तौ च ब्राह्मणपुंगवौ

ಗೌರವದಿಂದ ‘ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಪಡೆಯಿರಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅವರನ್ನು ‘ಭವಂತಾವು’ ಅಂದರೆ ‘ನೀವು ಇಬ್ಬರು’ ಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸಬೇಕು. ಆ ಇಬ್ಬರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ‘ನಾವು ಇಬ್ಬರೂ ಪಡೆಯೋಣ’ ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಬೇಕು।

Verse 59

संपूर्णमस्तु संकल्पसिद्धिरस्त्विति तान्प्रति । भवन्तोऽनुगृह्णंत्विति प्रार्थयेद्द्विजपुंगवान्

ಅವರಿಗೆ ‘ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಲಿ; ನಿಮ್ಮ ಸಂಕಲ್ಪ ಸಿದ್ಧಿಯಾಗಲಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ನಂತರ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರನ್ನು ‘ಪೂಜ್ಯರೇ, ದಯವಿಟ್ಟು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿರಿ’ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು।

Verse 60

ततश्शुद्धकदल्यादिपात्रेषु क्षालितेषु च । अन्नादिभोज्यद्रव्याणि दत्त्वा दर्भैः पृथक्पृथक्

ನಂತರ ಬಾಳೆಎಲೆ ಮೊದಲಾದ ಶುದ್ಧ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ನಾದಿ ಭೋಜ್ಯ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು, ದರ್ಭೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿ ಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ಅಣಿಗೊಳಿಸಬೇಕು।

Verse 61

परिस्तीर्य्य स्वयं तत्र परिषिच्योदकेन च । हस्ताभ्यामवलंब्याथ पात्रं प्रत्येकमादरात्

ಅಲ್ಲಿ ತಾನೇ ವಿಧಿ-ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹರಡಿ, ನಂತರ ಜಲದಿಂದ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ ಮಾಡಿ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಅನಂತರ ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಬೇಕು.

Verse 62

पृथिवी ते पात्रमित्यादि कृत्वा तत्र व्यवस्थितान् । देवादींश्च चतुर्थ्यन्ताननूद्याक्षतसंयुतान्

“ಪೃಥಿವೀ ತೇ ಪಾತ್ರಮ್” ಇತ್ಯಾದಿ ಮಂತ್ರದಿಂದ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತ ದೇವತಾದಿಗಳನ್ನು ಚತುರ್ಥೀ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಆವಾಹನ ಮಾಡಿ, ಅಕ್ಷತಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 63

उदग्गृहीत्वा स्वाहेति देवार्थेऽन्नं यजेत्पुनः । न ममेति वदेदन्ते सर्वत्रायं विधिक्रमः

ಅರ್ಪಣವನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿ “ಸ್ವಾಹಾ” ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ದೇವಾರ್ಥವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಅನ್ನಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ “ನ ಮಮ” ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು—ಇದೇ ವಿಧಿಕ್ರಮ ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಿಯತವಾಗಿದೆ.

Verse 64

यत्पादपद्मस्मरणाद्यस्य नामजपादपि । न्यूनं कर्म भवेत्पूर्णन्तं वन्दे साम्बमीश्वरम्

ಯಾರ ಪದ್ಮಪಾದಸ್ಮರಣೆಯಿಂದಲೂ, ಅವರ ನಾಮಜಪದಿಂದಲೂ, ಅಪೂರ್ಣ ಕರ್ಮವೂ ಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೋ—ಉಮಾಸಹಿತ ಈಶ್ವರನಾದ ಸಾಂಬ ಶಿವನಿಗೆ ನಾನು ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 65

इति जप्त्वा ततो ब्रूयान्मया कृत मिदं पुनः । नान्दीमुखश्राद्धमिति यथोक्तं च वदेत्ततः

ಹೀಗೆ ಜಪಿಸಿದ ನಂತರ—“ಇದು ಮತ್ತೆ ನನ್ನಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ಬಳಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಇದನ್ನು “ನಾಂದೀಮುಖ ಶ್ರಾದ್ಧ” ಎಂದು ಘೋಷಿಸಬೇಕು.

Verse 66

अस्विति ब्रूतेति च तान्प्रसाद्य द्विजपुंगवान् । विसृज्य स्वकरस्थोदं प्रणम्य भुवि दण्डवत्

“ಅಸ್ತು” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವನು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದನು. ನಂತರ ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಉದಕವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದಂಡವತ್ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು.

Verse 67

उत्थाय च ततो ब्रूयादमृतम्भवतु द्विजान् । प्रार्थयेच्च परं प्रीत्या कृतांजलिरुदारधीः

ನಂತರ ಎದ್ದು ಆ ಉದಾರಬುದ್ಧಿಯವನು ದ್ವಿಜರಿಗೆ—“ಇದು ನಿಮಗೆ ಅಮೃತವಾಗಲಿ” ಎಂದು ಹೇಳಲಿ. ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಲಿ.

Verse 68

श्रीरुद्रं चमकं सूक्तं पौरुषं च यथाविधि । चित्ते सदाशिवन्ध्यात्वा जपेद्ब्रह्माणि पञ्च च

ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶ್ರೀರುದ್ರ, ಚಮಕ ಮತ್ತು ಪೌರುಷ ಸೂಕ್ತಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು. ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸದಾಶಿವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಐದು ಬ್ರಹ್ಮಮಂತ್ರಗಳನ್ನೂ ಜಪಿಸಬೇಕು.

Verse 69

भोजनान्ते रुद्रसूक्तं क्षमा पय्य द्विजान्मुनः । तन्मन्त्रेण ततो दद्यादुत्तरापोशणं पुरः

ಭೋಜನಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುನಿಯು ದ್ವಿಜರಿಂದ ವಿನಯದಿಂದ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸಿ ರುದ್ರಸೂಕ್ತವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಅದೇ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅವರ ಮುಂದೆ ಉತ್ತರಾಪೋಶಣ—ಅಂತಿಮ ಆಚಮನ—ನೀಡಬೇಕು.

Verse 70

प्रक्षालितांघ्रिराचम्य पिण्डस्थानं व्रजेत्ततः । आसीनः प्राङ्मुखो मौनी प्राणायामत्रयं चरेत्

ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಪಿಂಡದಾನದ ನಿಗದಿತ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತು, ಮೌನ ವಹಿಸಿ, ತ್ರಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 71

नान्दीमुखोक्तश्राद्धांगं करिष्ये पिण्डदानकम् । इति संकल्प्य दक्षादिसमारभ्योदकान्ति कम्

“ನಂದೀಮುಖನು ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಶ್ರಾದ್ಧದ ಅಂಗವಾಗಿ ನಾನು ಪಿಂಡದಾನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿ, ದಕ್ಷಾದಿಗಳನ್ನು ಆರಂಭವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಉದಕಾಂತಿ (ಅಂತಿಮ ತರ್ಪಣ) ತನಕ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

Verse 72

नव रेखाः समालिख्य प्रागग्रान्द्वादश क्रमात् । संस्तीर्य्य दर्भान्दक्षादिदेवादिस्थानपञ्चकम्

ಒಂಬತ್ತು ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಬರೆದು, ಪೂರ್ವಮುಖ ಅಗ್ರಗಳಿರುವ ಹನ್ನೆರಡು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಾಡಿ, ದರ್ಭೆಯನ್ನು ಹಾಸಿ, ದಕ್ಷಾದಿ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಐದು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 73

तूष्णीं दद्यात्साक्षतोदं त्रिषु स्थानेषु च क्रमात् । स्थानेष्वन्येषु मातृषु मार्ज्जयन्तास्ततः परम्

ಮೌನದಿಂದಿದ್ದು, ಆ ಜಲವನ್ನು ನಿಗದಿತ ಮೂರು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ನೇರವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಮಾತೃ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಜನ ಮಾಡಿ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 74

अत्रेति पितरः पश्चात्साक्षतोदं समर्च्य च । दद्यात्ततः क्रमेणैव देवादिस्थानपञ्चके

ನಂತರ “ಅತ್ರೇತಿ” ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಆವಾಹಿಸಿ, ನೇರ ಜಲದಿಂದ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಬಳಿಕ ಕ್ರಮವಾಗಿ ದೇವಾದಿ ಐದು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಣೆ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 75

तत्तद्देवादिनामानि चतुर्थ्यन्तान्युदीर्य्य च । पिण्डत्रयं ततो दद्यात्प्रत्येकं स्थानपञ्चके

ಆ ಆ ದೇವತಾದಿಗಳ ನಾಮಗಳನ್ನು ಚತುರ್ಥೀ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ನಂತರ ಮೂರು ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ನಿಯತವಾದ ಐದು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 76

स्वगृह्योक्तेन मार्गेण दद्यात्पिण्डान्पृथक्पृथक् । दद्यादिदं साक्षतं च पितृसाङ्गुण्यहेतवे

ತನ್ನ ಗೃಹ್ಯಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ವಿಧಾನದಂತೆ ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಪಿತೃಗಳ ಮಂಗಳ-ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅಕ್ಷತসহಿತ ಈ ಅರ್ಪಣವನ್ನೂ ನೀಡಬೇಕು।

Verse 77

ध्यायेत्सदाशिवं देवं हृदयाम्भोजमध्यतः । तत्पादपद्मस्मरणादिति श्लोकं पठन्पुनः

ಹೃದಯಕಮಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಸದಾಶಿವ ದೇವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ಅವನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಪಠಿಸಬೇಕು।

Verse 78

नमस्कृत्य ब्राह्मणेभ्यो दक्षिणां च स्वश क्तितः । दत्त्वा क्षमापय्य च तान्विसृज्य च ततः क्रमात्

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಬೇಕು. ನಂತರ ಅವರ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಬೇಡಿ ಗೌರವದಿಂದ ವಿದಾಯ ಮಾಡಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮುಂದಿನ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।

Verse 79

पिण्डानुत्सृज्य गोग्रासं दद्यान्नोचेज्जले क्षिपेत् । पुण्याहवाचनं त्वां भुंजीत स्वजनैस्सह

ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಗೋವಿಗೆ ಒಂದು ಗ್ರಾಸ ಅನ್ನ ನೀಡಬೇಕು; ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಜಲದಲ್ಲಿ ಬಿಡಬೇಕು. ನಂತರ ಪುಣ್ಯಾಹವಾಚನ ಮಾಡಿ ಸ್ವಜನರೊಂದಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 80

अन्येद्युः प्रातरुत्थाय कृतनित्यक्रियस्सुधीः । उपोष्य क्षौरकर्मादि कक्षोपस्थविवर्जितम्

ಮುಂದಿನ ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ನಿತ್ಯ ಶೌಚಾದಿ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ ಜ್ಞಾನಿ ಭಕ್ತನು ಉಪವಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಕ್ಷೌರಕರ್ಮ ಮೊದಲಾದ ಅಲಂಕಾರ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಿ, ಕಕ್ಷ ಮತ್ತು ಉಪಸ್ಥ ಸಂಬಂಧಿತ ಭೋಗಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಸಂಯಮ ಪಾಲಿಸಬೇಕು.

Verse 81

केशश्मश्रुनखानेव कर्म्मावधि विसृज्य च । समाष्टकेशान्विधिवत्कारयित्वा विधानतः

ವ್ರತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೂದಲು, ಗಡ್ಡ, ನಖಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ವಿಧಾನದಂತೆ, ಕೇಶಗಳನ್ನು ಸಮವಾಗಿ ಮಾಡಿ ಯಥಾವಿಧಿ ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

Verse 82

स्नात्वा धौतपटश्शुद्धो द्विराचम्याथ वाग्यतः । भस्म संधार्य्य विधिना कृत्वा पुण्याहवाचनम्

ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ತೊಳೆದ ಶುದ್ಧ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಎರಡು ಬಾರಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ ವಾಕ್ಸಂಯಮ ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಭಸ್ಮಧಾರಣೆ ಮಾಡಿ ಪುಣ್ಯಾಹವಾಚನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 83

तेन संप्रोक्ष्य संप्राप्य शुद्धदेहस्वभावतः । होमद्रव्यार्थमाचार्य्य दक्षिणार्थं विहाय च

ಆ ಪವಿತ್ರ ಜಲದಿಂದ ಸಂಪ್ರೋಕ್ಷಣಗೊಂಡು ದೇಹದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಬಳಿಕ, ಹೋಮದ್ರವ್ಯಾರ್ಥವಾಗಿ ಬೇಕಾದ ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ಆಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಯಥೋಚಿತ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನೂ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 84

द्रव्यजातं महेशाय द्विजेभ्यश्च विशेषतः । भक्तेभ्यश्च प्रदायाथ शिवाय गुरुरूपिणे

ನಂತರ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಪೂಜಾದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಮಹೇಶನ ನಿಮಿತ್ತ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದ್ವಿಜರಿಗೆ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ) ಹಾಗೂ ಶಿವಭಕ್ತರಿಗೆ ನೀಡಿ, ಗುರುರೂಪಿಯಾದ ಶಿವನಿಗಾಗಿ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 85

वस्त्रादि दक्षिणां दत्त्वा प्रणम्य भुवि दण्डवत् । दोरकौपीनवसनं दण्डाच्च क्षालितम्भुवि

ವಸ್ತ್ರಾದಿ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದಂಡವತ್ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ನೆಲದಲ್ಲೇ ದಂಡ, ದೋರಕ, ಕೌಪೀನ ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಬೇಕು।

Verse 86

आदाय होमद्रव्याणि समिधादीनि च क्रमात् । समुद्रतीरे नद्यां वा पर्व्वते वा शिवालये

ಸಮಿಧಾದಿ ಹೋಮದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಸಮುದ್ರತೀರದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನದೀತೀರದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಶಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹೋಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 87

अरण्ये चापी गोष्ठे वा विचार्य्य स्थानमुत्तमम् । स्थित्वाचम्य ततः पूर्व्वं कृत्वा मानसमञ्जरीम्

ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಾಗಲಿ ಗೋಶಾಲೆಯಲ್ಲಾಗಲಿ, ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಳವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಮೊದಲು ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಯ ‘ಮಾನಸಮಂಜರಿ’ಯನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕು।

Verse 88

ब्राह्ममोंकारसहितं नमो ब्रह्मण इत्यपि । जपित्वा त्रिस्ततो ब्रूयादग्निमीऌए पुरोहितम्

ಓಂಕಾರಸಹಿತ ಬ್ರಹ್ಮಮಂತ್ರ ‘ನಮೋ ಬ್ರಹ್ಮಣೆ’ ಅನ್ನು ಮೂರ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಿ, ನಂತರ ಋಗ್ವೇದದ ಆರಂಭಮಂತ್ರ ‘ಅಗ್ನಿಮೀಳೇ ಪುರೋಹಿತಂ’ ಎಂದು ಪಠಿಸಬೇಕು।

Verse 89

अथ महाव्रतमिति अग्निर्वै देवा नामतः । तथैतस्य समाम्नायमिषेत्वोर्ज्जे त्वा वेति तत्

ಮುಂದೆ ‘ಮಹಾವ್ರತ’ವೆಂಬ ವಿಧಿ, ದೇವರಲ್ಲಿ ಆ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಅಗ್ನಿಯೇ ನಿಜವಾಗಿ. ಇದರ ಪರಂಪರಾ ಪಾಠ—‘ಇಷೇ ತ್ವಾ, ಊರ್ಜೇ ತ್ವಾ’ ಎಂದು।

Verse 90

अग्न आयाहि वीतये शन्नो देवीरभिष्टये । पश्चात्प्रोच्य मयरसतजभनलगैः सह

ಹೇ ಅಗ್ನಿದೇವ, ಹವಿರರ್ಪಣ ವಿಧಿಗಾಗಿ ಬಾ; ದೇವೀಶಕ್ತಿಗಳು ನಮ್ಮ ಅಭೀಷ್ಟಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಮಂಗಳವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ. ಹೀಗೆ ಜಪಿಸಿ, ನಂತರ ಸಹಾಯಕ ಬೀಜಾಕ್ಷರಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಯತ ಉಚ್ಚಾರಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 91

सम्मितं च ततः पञ्चसंवत्सरमयं ततः । समाम्नायस्समाम्नातः अथ शिक्षां वदेत्पुनः । प्रवक्ष्यामीत्युदीर्याथ वृद्धिरादैच्च सम्वदेत्

ಅನಂತರ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮಿತನಿಯಮದಿಂದ ಪಾಠಶಾಸನವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಸಮಾಮ್ನಾಯವು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿ ಸಂರಕ್ಷಿತವಾದ ಮೇಲೆ ಪುನಃ ಶಿಕ್ಷಣ (ಉಚ್ಚಾರಶಾಸ್ತ್ರ) ಬೋಧಿಸಬೇಕು. “ಇದೀಗ ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಐ-ಔಗಳನ್ನೂ ವಿವರಿಸಬೇಕು।

Verse 92

अथातो धर्मजिज्ञासेत्युच्चार्य पुनरंजसा । अथातो ब्रह्मजिज्ञासा वेदादीनपि संजपेत्

ನಂತರ “ಅಥಾತೋ ಧರ್ಮಜಿಜ್ಞಾಸಾ” ಎಂಬ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ “ಅಥಾತೋ ಬ್ರಹ್ಮಜಿಜ್ಞಾಸಾ” ಎಂದು, ಹಾಗೆಯೇ ವೇದಾದಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಪುನರ್ಜಪಿಸಬೇಕು।

Verse 93

ब्रह्माणमिन्द्रं सूर्य्यञ्च सोमं चैव प्रजापतिम् । आत्मानमन्तरात्मानं ज्ञानात्मानमतः परम्

ಅವನೇ ಬ್ರಹ್ಮ, ಅವನೇ ಇಂದ್ರ, ಅವನೇ ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಸೋಮ, ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಜಾಪತಿ. ಅವನೇ ಆತ್ಮ, ಅಂತರಾತ್ಮ, ಜ್ಞಾನಾತ್ಮ—ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಅತೀತನಾದ ಪರಾತ್ಪರ ಪರಮನು।

Verse 94

परमात्मानमपि च प्रणवाद्यं नमोंतकम् । चतुर्थ्यन्तं जपित्वाऽथ सक्तुमुष्टिं प्रगृह्य च

ನಂತರ ‘ಓಂ’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ‘ನಮಃ’ದಿಂದ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುವ, ಚತುರ್ಥೀ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೂ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಆ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ಆಮೇಲೆ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಯವಸತ್ತು (ಜೋಳದ ಹಿಟ್ಟು) ಒಂದು ಮುಷ್ಟಿ ಹಿಡಿಯಬೇಕು।

Verse 95

प्राश्याथ प्रणवेनैव द्विराचम्याथ संस्पृशेत् । नाभिं मन्त्रान्वक्ष्यमाणन्प्रणवाद्यान्नमोन्तकान्

ನಂತರ ಪ್ರಣವ ‘ಓಂ’ ಸಹಿತ ಜಲವನ್ನು ಪ್ರಾಶಿಸಿ, ಎರಡು ಬಾರಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ; ಬಳಿಕ ಹೇಳಲಾಗುವ—‘ಓಂ’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ‘ನಮಃ’ದಿಂದ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುವ—ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ನಾಭಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು।

Verse 96

आत्मानमन्तरात्मानं ज्ञानात्मानं पुरं पुनः । आत्मानं च समुच्चार्य प्रजापतिमतः परम्

ಮರುಮರು ಆತ್ಮವನ್ನು—ಅಂತರಾತ್ಮವನ್ನು, ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪ ಆತ್ಮವನ್ನು—ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಆತ್ಮವನ್ನೇ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ವಿಧಿವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಮೀರುವ ಪರಮ ತತ್ತ್ವವೆಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 97

स्वाहांतान्प्रजपेत्पश्चात्पयोदधिघृतं पृथक् । त्रिवारं प्रणवेनैव प्राश्याचम्य द्विधा पुनः

ನಂತರ ‘ಸ್ವಾಹಾ’ ಅಂತ್ಯವಾಗುವ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು. ಬಳಿಕ ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಪ್ರಣವ ‘ಓಂ’ ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಮೂರು ಬಾರಿ ಆಚಮನರೂಪವಾಗಿ ಸೇವಿಸಬೇಕು; ಸೇವಿಸಿದ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 98

प्रागास्य उपविश्याथ दृढचित्तः स्थिरासनः । यथोक्तविधिना सम्यक्प्राणायामत्रयञ्चरेत्

ನಂತರ ಪೂರ್ವಮುಖನಾಗಿ ಕುಳಿತು, ದೃಢಚಿತ್ತದಿಂದ ಸ್ಥಿರಾಸನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ, ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧಾನದಂತೆ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ತ್ರಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು।