Dashati 3
Soma Pavamāna as the purified, radiant power flowing through the filter into the ritual seat
Soma (Pavamāna)
Bright flowing and exalting—celebratory praise aligned with the visible ‘running’ of clarified Soma
The verses belong to the Pavamāna hymn stream where Samavedic selection is primarily liturgical/melodic; specific ṛṣi attribution is not provided in the given data.
ಪವಮಾನ ಸೋಮನು ಪವಿತ್ರ (ಛಾನಿ)ಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಹರಿದು ಯೋನಿ/ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಯಜ್ಞಾಸನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗುವ ಶುದ್ಧೀಕೃತ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಬಭ್ರು–ಅರುಣ–ಹರಿ ಎಂಬ ವರ್ಣವಿಶೇಷಣಗಳು ಒತ್ತಿ ಶೋಧಿತ ಸೋಮದ ಕಿರಣಮಯ ರೂಪವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಶೋಧನೆ ದೇಹದ ದ್ರವದ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಯಜಮಾನನ ಮನಸ್ಸಿನ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನೂ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಒಳಗಿನ ಶುದ್ಧೀಕರಣ—ಸೋಮನು ಮನಸಸ್ಪತಿ, ಸಂಕಲ್ಪದ ಅಧಿಪತಿ. ಯಜ್ಞದ ವೀರನಾಗಿ, ವಿಶ್ವಧಾರಕನಾಗಿ ಅವನು ಕ್ರಮವನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸೋಮನು ಇಂದ್ರನ ಪಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಮದ/ಬಲ ಮತ್ತು ಉಲ್ಲಾಸವನ್ನು ನೀಡುವ ಪಾನೀಯವಾಗುತ್ತಾನೆ.
Mantras
Mantra 1
प्र सुन्वानायान्धसो मर्त्तो न वष्ट तद्वचः अप श्वानमराधसं हता मखं न भृगवः
ಸೋಮರಸವನ್ನು ಪೀಡುವವನಿಗಾಗಿ, ಮನುಷ್ಯನು ಬಯಸುವಂತೆ, ಆ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹರಿಯಲಿ—ಆ ವಚನ. ಅಶ್ರದ್ಧೆಯ ಶ್ವಾನವನ್ನು ದೂರ ಓಡಿಸಿರಿ; ಹೇ ಭೃಗುಗಳೇ, ಯಜ್ಞವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಂತೆ ಅವನನ್ನು ಪ್ರಹರಿಸಿರಿ.
Mantra 2
आ जामिरत्के अव्यत भुजे न पुत्र ओण्योः सरज्जारो न योषणां वरो न योनिमासदम्
ಇಲ್ಲಿ, ಆನಂದದಲ್ಲಿರುವ ಬಂಧುವಿನಂತೆ, ಅವನು ಭೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಶೋಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಎರಡು ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೊಳ್ಳುವ ಮಗನಂತೆ; ಕನ್ಯೆಯರ ನಡುವೆ ಜಾರುವ ಪ್ರಿಯಕರನಂತೆ; ಆರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವರನಂತೆ—ಅವನು ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ, ಆಸೀನನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Mantra 3
स वीरो दक्षसाधनो वि यस्तस्तम्भ रोदसी हरिः पवित्रे अव्यत वेधा न योनिमासदम्
ಸ ವೀರಃ ದಕ್ಷಸಾಧನಃ—ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವವನು; ಯಃ ಹರಿಃ (ಸೋಮ) ರೋದಸೀ ಎಂಬ ಎರಡು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಂಭಿಸಿದನು. ಹರಿಃ ಪವಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಶೋಧಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ವಿಧಾತನಂತೆ ಜ್ಞಾನಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕನಾಗಿ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ (ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ) ಆಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
Mantra 4
अमित्रहा विचर्षणिः पवस्व सोम शं गवे देवेभ्यो अनुकामकृत्
ಅಮಿತ್ರಹಾ, ವಿಚರ್ಷಣಿಃ—ಹೇ ಜನರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸುವ ಸೋಮ! ನೀನು ಪವಿತ್ರನಾಗು; ಗೋಸಂಪತ್ತಿಗಾಗಿ, ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ, ದೇವರಿಗಾಗಿ—ನಮ್ಮ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವವನಾಗಿ.
Mantra 5
इन्द्राय सोम पातवे मदाय परि षिच्यसे मनश्चिन्मनसस्पतिः
ಇಂದ್ರನ ಪಾನಾರ್ಥವಾಗಿ, ಹೇ ಸೋಮ, ಮದ (ಉಲ್ಲಾಸ)ಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸುರಿಯಲ್ಪಡುತ್ತೀ; ನೀನು ಮನಸಸ್ಪತಿ—ಮನಸ್ಸಿನ ಅಧಿಪತಿಯೂ ಹೌದು.
Mantra 6
पवमान सुवीर्यं रयिं सोम रिरीहि नः इन्दविन्द्रेण नो युजा
ಪವಮಾನ ಸೋಮ, ನಮಗೆ ಸುವೀರ್ಯ (ಉತ್ತಮ ವೀರ್ಯ) ಮತ್ತು ರಯಿ (ಧನ-ಸಂಪತ್ತು) ದಯಪಾಲಿಸು; ಹೇ ಇಂದು, ಇಂದ್ರನನ್ನು ಯುಕ್ತ ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಮಗೆ ಸಮೃದ್ಧಿ ನೀಡು.
Frequently Asked Questions
It praises Soma as Pavamāna—the Soma that is actively being purified—describing his tawny/ruddy radiance, his filtering through the pavitra, and his settling into the ritual vessel as an offering-power.
Because the purified Soma is prepared for Indra to drink; the verses frame Soma’s pouring and readiness as leading to Indra’s strength and exhilaration (mada) in the sacrifice.
‘Pavitra’ is the strainer/cloth used to clarify Soma; ‘yoni’ is the ‘seat’ or receptacle—practically the vessel/cup into which the clarified Soma is received and established for offering.