Dashati 2
Soma Pavamāna’s self-purification as radiant, bull-like power that upholds ṛta/dharma and advances to Indra’s appointed share
Soma Pavamāna
Brilliant forceful and auspicious—radiance with forward-driving energy
Ṛṣi attribution is not given in the supplied verses; precise assignment requires consultation of the Anukramaṇī for Arcika 1 Prapāṭhaka 6 Ardha 1 Daśati 02.
ಈ ದಶತಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಮ ಪವಮಾನನು ಸ್ವಯಂ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ವೃಷಭಸ್ವರೂಪದ ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರಕಟನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಸೂರ್ಯಪ್ರಕಾಶದೊಂದಿಗೆ ಏಕೀಭವಿಸಿ, ಮಿತ್ರನಂತೆ ಶುಭಕರವಾಗಿ ಋತ/ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮೃಧಃ (ವೈರ/ಅಡ್ಡಿಗಳು)ಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡಿ ವಿಧಿಯ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬುತ್ತಾನೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸೋಮನು ಇಂದ್ರನಿಗೆ ನಿಗದಿಯಾದ ನಿಷ್ಕೃತ (ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಸ್ಥಾನ/ಪಾಲು)ದತ್ತ ನೇರವಾಗಿ ಸಾಗಿಸಿ, ಅವನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಹವಿರ್ಭಾಗವನ್ನು ತಲುಪಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantras
Mantra 1
अचिक्रदद्वृषा हरिर्महान्मित्रो न दर्शतः सं सूर्येण दिद्युते
ಹರಿತವರ್ಣದ ವೃಷಭನು ಉಚ್ಚಸ್ವರದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸಿದನು; ಮಹಾನ್, ಮಿತ್ರನಂತೆ ದರ್ಶನೀಯ—ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತನಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 2
आ ते दक्षं मयोभुवं वह्निमद्या वृणीमहे पान्तमा पुरुस्पृहम्
ಇಂದು ನಾವು ನಿನ್ನ ದಕ್ಷ-ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ—ಮಯೋಭುವ (ಆನಂದದಾತ), ವಹ್ನಿ (ವಹನಕর্ত/ಯಜ್ಞವಾಹಕ), ಅತ್ಯಂತ ರಕ್ಷಕ, ಮತ್ತು ಅನೇಕರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದವನು.
Mantra 3
अध्वर्यो अद्रिभिः सुतं सोमं पवित्र आ नय पुनीहीन्द्राय पातवे
ಹೇ ಅಧ್ವರ್ಯು, ಅದ್ರಿ (ಕಲ್ಲುಗಳು)ಗಳಿಂದ ಪಿಷಿತವಾದ ಸೋಮವನ್ನು ಪವಿತ್ರ (ಚರಟೆ/ಛಾನಣಿ) ಬಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ತರು; ಇಂದ್ರನು ಪಾನಮಾಡಲು ಅದನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸು.
Mantra 4
तरत्स मन्दी धावति धारा सुतस्यान्धसः तरत्स मन्दी धावति
ಸುತ ಅಂಧಸ (ರಸ)ದ ಆನಂದಕರ ಧಾರೆ ಓಡಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ—ಎಲ್ಲ ಅಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿ; ಸುತ ರಸದ ಆನಂದಕರ ಧಾರೆ ಓಡಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
Mantra 5
आ पवस्व सहस्रिणं रयिं सोम सुवीर्यम् अस्मे श्रवांसि धारय
ಹೇ ಸೋಮ, ನೀನು ನಿನ್ನನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ಇಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಬಾ; ಸಹಸ್ರಗುಣ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಸುವೀರ್ಯ (ಉತ್ತಮ ವೀರ್ಯ/ಪರಾಕ್ರಮ) ತಂದುಕೊಡು; ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಶ್ರವಾಂಸಿ (ಯಶಸ್ಸು-ಕೀರ್ತಿ) ಸ್ಥಾಪಿಸು.
Mantra 6
अनु प्रत्नास आयवः पदं नवीयो अक्रमुः रुचे जनन्त सूर्यम्
ಪ್ರಾಚೀನರ ಅನುಸರಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಾಸಕರು ಹೊಸ ಪದದತ್ತ ಮುಂದುವರಿದರು; ದೀಪ್ತಿಗಾಗಿ ಅವರು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಜನ್ಮಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ—ಅಂದರೆ ಬೆಳಕನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 7
अर्षा सोम द्युमत्तमो ऽभि द्रोणानि रोरुवत् सीदन्योनौ योनेष्वा
ಹರಿದು ಬಾ, ಹೇ ಸೋಮ, ಅತಿದೀಪ್ತಿಮಾನ್; ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ನೀನು droṇa-ಪಾತ್ರಗಳೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸು; ನಿಯತ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ, ಪಾತ್ರ-ಗರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಆಸೀನನಾಗು.
Mantra 8
वृषा सोम द्युमां असि वृषा देव वृषव्रतः वृषा धर्माणि दध्रिषे
ನೀನು ದೀಪ್ತಿಮಾನ್ ವೃಷಭ, ಹೇ ಸೋಮ; ವೃಷಭ—ದೇವ—ವೃಷವ್ರತ; ವೃಷಭನಾಗಿ ನೀನು ಧರ್ಮಗಳನ್ನು, ಪವಿತ್ರ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತೀ.
Mantra 9
इषे पवस्व धारया मृज्यमानो मनीषिभिः इन्दो रुचाभि गा इहि
ಹೇ ಇಂದು (ಸೋಮ), ಪೋಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಧಾರೆಯಿಂದ ನೀನು ಪವಿತ್ರನಾಗು; ಮನೀಷಿಗಳು (ಜ್ಞಾನಿಗಳು) ನಿನ್ನನ್ನು ಮೃಜ್ಯಮಾನ—ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ—ನೀನು ನಿನ್ನ ರುಚಾಭಿಃ (ಕಾಂತಿಗಳೊಂದಿಗೆ) ಗೋವುಗಳ ಬಳಿಗೆ ಬಾ.
Mantra 10
मन्द्रया सोम धारया वृषा पवस्व देवयुः अव्यो वारेभिरस्मयुः
ಹೇ ಸೋಮ! ನಿನ್ನ ಆನಂದಕರ ಧಾರೆಯಿಂದ, ನಿನ್ನ ಹರಿಯುವ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ, ವೃಷಾ (ಬಲವಂತ, ವೀರ್ಯವಂತ)ನಾಗಿ ನೀನು ಪವಿತ್ರನಾಗು; ದೇವಯುಃ (ದೇವರನ್ನು ಬಯಸುವವನು) ಆಗಿ, ಅವ್ಯೋ (ಕುರಿಯ ಉಣ್ಣೆ) ಮೂಲಕ ಜಲಧಾರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹರಿದು ಹೋಗು, ನಮ್ಮ ಹಿತವನ್ನು ಹುಡುಕುವವನು (ಅಸ್ಮಯುಃ) ಆಗಿ.
Mantra 11
अया सोम सुकृत्यपा महान्त्सन्नभ्यवर्धथाः हिन्दान इद्वृषायसे
ಈ ವಿಧಿಯಿಂದ, ಹೇ ಸೋಮ! ಸುಕೃತ್ಯಪಾ (ಪವಿತ್ರ ಕರ್ಮಗಳ ರಕ್ಷಕ), ಮಹಾನ್ ಆಗಿ ನೀನು ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದೀ; ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ, ನಿಜವಾಗಿ ನೀನು ನಿನ್ನ ವೀರ್ಯ-ಬಲವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತೀ.
Mantra 12
अयं विचर्षणिर्हितः पवमानः स चेतति हिन्वान आप्यं बृहत्
ಈ ಸೋಮನು ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸುವವನು, ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಪವಮಾನನಾಗಿ ಅವನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ಅವನು ಮಹತ್ತಾದ ಆಪ್ಯಂ (ಜಲಮಯ) ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 13
प्र ण इन्दो महे तु न ऊर्मिं न बिभ्रदर्षसि अभि देवां अयास्यः
ಹೇ ಇಂದು (ಸೋಮ), ನಮ್ಮ ಮಹಿಮೆಗೆ ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಹರಿದು ಬಾ; ಅಲೆಯಂತೆ ಧಾರೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿ ನೀನು ಹರಿಯುತ್ತೀ, ದೇವರ ಬಳಿಗೆ ಸೇರುವ ಉತ್ಸುಕನಾಗಿ.
Mantra 14
अपघ्नन्पवते मृधो ऽप सोमो अराव्णः गच्छन्निन्द्रस्य निष्कृतम्
ವೈರಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತ ಸೋಮನು ತಾನೇ ಶುದ್ಧಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಅಹಿತವಿಲ್ಲದೆ, ಇಂದ್ರನ ನಿಗದಿತ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಾನೆ.
Frequently Asked Questions
It praises Soma as he purifies himself while flowing: a radiant, powerful ‘bull’ who upholds sacred order and makes the sacrifice succeed.
The Sun highlights Soma’s brilliance and visibility, while Indra is named as the intended recipient—Soma proceeds to Indra’s prepared portion (niṣkṛta) in the rite.
It refers to driving away mṛdhaḥ—obstacles, hostile influences, and disruptions that could spoil the sacrifice—so the offering reaches its proper goal unharmed.