Dashati 3
PūrvārcikaPrapathaka 3Dashati 39 Mantras

Dashati 3

Aindra Soma-invocation: summoning Indra to the pressed Soma and affirming ṛta-guided protection that stabilizes the sacrifice

Deity

Indra

Melodic Character

Invitatory and triumphant with a steady ‘pressing-and-offering’ urgency that turns to solemn assurance of order and protection

Rishi Family

R̥ṣi attributions are not supplied in the input; identification would require concordance with the corresponding Ṛgvedic sources for these mantras.

ಈ ದಶತಿ ‘ಐಂದ್ರ’ ಸೋಮ-ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟಿದೆ: ಒತ್ತಿಹಾಕಿದ ಸೋಮಕ್ಕೆ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಅವನು ಬಲ ಮತ್ತು ಜಯಶಕ್ತಿಯನ್ನು (ವಾಜ) ದಯಪಾಲಿಸಲೆಂದು ಸ್ತುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೋಮ-ಅರ್ಪಣೆಯೇ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕರ್ಮವೆಂದು ಇಲ್ಲಿ ದೃಢಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಶತಕ್ರತು ಇಂದ್ರನ ಪೋಷಕತ್ವದಿಂದ ವಿಜಯಸಾಧನೆ ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಮಿತ್ರ–ವರುಣ ಮತ್ತು ಅರ್ಯಮನ್‌ರನ್ನು ಋತದ ಅನುಸಾರ ‘ಋಜುನೀತಿ’ಯಾಗಿ ನೇರವಾಗಿ ನಡೆಸುವವರಾಗಿ, ಸರಿಯಾದ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ರಕ್ಷಿಸುವವರಾಗಿ ಆವಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮೂರು ಪಾದವಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಲೋಕಕ್ರಮವನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡುವ ಮೂರು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಯಜ್ಞದ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಆ ಕಾಸ್ಮಿಕ ಕ್ರಮವೇ ಆಧಾರವೆಂದು ಸಾರುತ್ತದೆ.

Mantras

Mantra 1

आ व इन्द्र कृविं यथा वाजयन्तः शतक्रतुम् मंहिष्ठं सिञ्च इन्दुभिः

ಹೇ ಇಂದ್ರ, ಇಲ್ಲಿ ಬಾ—ಭೋಜನ ಮಾಡುವವನ ಬಳಿಗೆ ಬರುವಂತೆ; ನಾವು ಜಯಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಯತ್ನಿಸುವವರು, ಬಹುಮಾನಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವವರು, ಶತಕ್ರತು (ನೂರು ಶಕ್ತಿಯ/ಕರ್ಮಗಳವನು), ಮಹಿಷ್ಠ (ಅತಿದಾನಶೀಲ) ನಿನ್ನನ್ನು ಇಂದು (ಸೋಮ) ಬಿಂದುಗಳಿಂದ ಸಿಂಚಿಸುತ್ತೇವೆ.

Saman: Aindra (generic Sāman-setting; specific tune not supplied in input)

Mantra 2

अतश्चिदिन्द्र न उपा याहि शतवाजया इषा सहस्रवाजया

ಇಲ್ಲಿಂದಲೂ, ಹೇ ಇಂದ್ರ, ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸು; ಶತವಾಜಯ (ನೂರುಪಟ್ಟು ಜಯಶಕ್ತಿ) ಜೊತೆಗೆ, ಇಷಾ (ಪೋಷಣ) ಜೊತೆಗೆ, ಸಹಸ್ರವಾಜಯ (ಸಾವಿರಪಟ್ಟು ಜಯಶಕ್ತಿ) ಜೊತೆಗೆ.

Saman: Aindra (generic Sāman-setting; specific tune not supplied in input)

Mantra 3

आ बुन्दं वृत्रहा ददे जातः पृच्छद्वि मातरम् क उग्राः के ह शृण्विरे

ಇಲ್ಲಿ ವೃತ್ರಹನು ಸಂಗ್ರಹಿತ ಪಾನ (ಸೋಮ-ರಸ)ವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ; ಪ್ರಕಟನಾಗಿ, ಅವನು ತಾಯಿಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ: ‘ಯಾರು ಆ ಉಗ್ರ ಮಹಾಬಲಿಗಳು, ನಿಜವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಕೇಳುವವರು?’

Saman: Unknown/unspecified (requires Sāmavedic gāna-prayoga mapping for this arcikā)

Mantra 4

बृबदुक्थं हवामहे सृप्रकरस्नमूतये साधः कृण्वन्तमवसे

ಮಹಾ ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ನಾವು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇವೆ—ದೃಢಹಸ್ತನನ್ನು, ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ; ಯಜ್ಞಕರ್ಮವನ್ನು ಸಫಲಗೊಳಿಸುವ ಅವನನ್ನು, ನಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಗೆ.

Saman: Unknown/unspecified (requires gāna assignment)

Mantra 5

ऋजुनीती नो वरुणो मित्रो नयति विद्वान् अर्यमा देवैः सजोषाः

ಋಜು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಿಂದ ವರುಣ ಮತ್ತು ಮಿತ್ರರು ನಮ್ಮನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ; ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಏಕಸುರನಾಗಿರುವ ಜ್ಞಾನಿ ಆರ್ಯಮನು ಕೂಡ (ನಮ್ಮನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ).

Saman: Unknown/unspecified (requires gāna assignment)

Mantra 6

दूरादिहेव यत्सतो ऽरुणप्सुरशिश्वितत् वि भानुं विश्वथातनत्

ದೂರದಿಂದಲೂ ಇಲ್ಲಿವರೆಗೆ, ಅವನು ಮುಂದುವರಿದಂತೆ, ಅರುಣ-ಅಶ್ವಯುಕ್ತ ತೇಜಸ್ಸು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು; ಅವನು ತನ್ನ ಕಿರಣವನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಹರಡಿದನು.

Saman: Unknown/unspecified (requires gāna assignment)

Mantra 7

आ नो मित्रावरुणा घृतैर्गव्यूतिमुक्षतम् मध्वा रजांसि सुक्रतू

ಓ ಮಿತ್ರ-ವರುಣರೇ, ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬನ್ನಿರಿ; ಘೃತದಿಂದ ಗವ್ಯೂತಿ—ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು—ಸಿಂಪಡಿಸಿರಿ; ಓ ಸುಕ್ರತುಗಳೇ, ಮಧು (ಸೋಮಸಮ)ದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ತೇವಗೊಳಿಸಿರಿ.

Saman: Unknown/unspecified (requires gāna assignment)

Mantra 8

उदु त्ये सूनवो गिरः काष्ठा यज्ञेष्वत्नत वाश्रा अभिज्ञु यातवे

ಮೇಲಕ್ಕೆ ಆ ಗಿರಃ—ವಾಣಿಗಳು—ಯಜ್ಞದ ಪುತ್ರರಂತೆ ಹೊರಡುತ್ತವೆ; ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ದಿಕ್ಕುಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ, ಘೋಷವಂತವಾಗಿ, ದೇವರನ್ನು ಸೇರುವ ಯಾತ್ರೆಗೆ.

Saman: Unknown/unspecified (requires gāna assignment)

Mantra 9

इदं विष्णुर्वि चक्रमे त्रेधा नि दधे पदम् समूढमस्य पांसुले

ಈ ವಿಷ್ಣು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದನು; ತ್ರಿಧಾ ತನ್ನ ಪದವನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು—ಧೂಳಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅವನ ಗುಪ್ತ ಪಾದಚಿಹ್ನೆ.

Saman: Unknown/unspecified (requires gāna assignment)

Frequently Asked Questions

Because the verses center on inviting Indra—‘the hundred-powered’—to come to the Soma offering and to grant strength, bounty, and winning-power to the sacrificer.

They represent ṛta (truth, right order) and ‘straight guidance’ (ṛjunīti), ensuring the rite is performed correctly and that the sacrificer is led and protected in harmony with the gods.

It reinforces the cosmic foundation of the sacrifice: Viṣṇu’s three stations establish and secure the ordered world in which the Soma rite can be effective.