Dashati 2
Aindra-Soma: the generative power of Soma/Indra expressed as cosmic ‘milk/seed’ and as the authoritative Sāman tradition (Rathantara).
Indra (Aindra frame) in close union with Soma (Pavamāna) as the energizing prize-winning power of the rite.
Radiant and expansive—moving from contained brightness (Soma ‘milk’) to wide authoritative proclamation (Rathantara).
Vasiṣṭha (explicitly named in 2.0.02.05 as the establisher/bring-er of Rathantara).
ಐಂದ್ರ–ಸೋಮ: ಪವಮಾನ ಸೋಮ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರರ ಸಂಯುಕ್ತ ಶಕ್ತಿ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ‘ವಾಜ’ (ಪ್ರಶಸ್ತಿ/ವಿಜಯ)ವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಿಸುವ ಉತ್ಸಾಹದಾಯಕ ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ. ಸೋಮನು ವಿವಿಧ ‘ಗೋ’ಗಳಂತೆ ಇರುವ ಯಜ್ಞಪಾತ್ರಗಳು/ಜಲಗಳು/ಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ದೇವಶಕ್ತಿ (ಮಾಯಾ) ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸೃಜನಶೀಲ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುವಂತೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಪಿತೃಗಳು ಯಜ್ಞಪರಂಪರೆಯ ಗುಪ್ತ ‘ಗರ್ಭ’ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ; ಸವಿತೃ ಮತ್ತು ಧಾತೃ ವಿಧಿಯನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ; ವಿಷ್ಣು ‘ವಿಶಾಲ ಪಾದ’ದಿಂದ ವಿಧಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಉಷಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪೃಶ್ನಿ ಪ್ರಕಾಶ–ಪೋಷಣೆಯ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ರಥಂತರ ಸ್ತೋತ್ರದ ಲೌಕಿಕ–ಲಿತರ್ಗಿಕ ಮೂಲವನ್ನು (ವಸಿಷ್ಠನು ‘ತಂದುಕೊಟ್ಟ’ ಪರಂಪರೆ) ಹೆಸರಿಸಿ, ಅನುಷ್ಟುಭ ಛಂದಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸಾಮಗಾನವನ್ನು ಯಜ್ಞತಂತ್ರವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಗಾನದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
Mantras
Mantra 1
त्वमेतदधारयः कृष्णासु रोहिणीषु च परुष्णीषु रुशत्पयः
ನೀನು ಈ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಹಾಲು—ಈ ದೀಪ್ತ ರಸವನ್ನು—ಕೃಷ್ಣ (ಕಪ್ಪು), ರೋಹಿಣೀ (ಕೆಂಪು-ಛಾಯೆಯ), ಮತ್ತು ಪರುಷ್ಣೀ (ಚಿತ್ತರೆಯ) ಗೋವುಗಳ ನಡುವೆ ಧರಿಸಿದೆ/ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.
Mantra 2
अरूरुचदुषसः पृश्निरग्रिय उक्षा मिमेति भुवनेषु वाजयुः मायाविनो ममिरे अस्य मायया नृचक्षसः पितरो गर्भमादधुः
ಉಷಸ್ಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಪೃಶ್ನಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದಳು; ವಾಜ (ಬಹುಮಾನ)ವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಬಲಿಷ್ಠ ವೃಷಭನು ಲೋಕಗಳೊಳಗೆ ತನ್ನ ಪಥವನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅದ್ಭುತಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು ಅವನದೇ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು; ನೃಚಕ್ಷಸ ಪಿತೃಗಳು (ಮಾನವರನ್ನು ನೋಡುವವರು) ಯಜ್ಞದ ಗರ್ಭವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
Mantra 3
इन्द्र इद्धर्योः सचा सम्मिश्ल आ वचोयुजा इन्द्रो वज्री हिरण्ययः
ಯಜಮಾನನ ಪ್ರಜ್ವಲಿತ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನು ಸಹಚರನಾಗಿ ಬರುತ್ತಾನೆ—ಭಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಏಕೀಭೂತ, ಪವಿತ್ರ ವಾಣಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತ; ವಜ್ರಧಾರಿ ಇಂದ್ರನು ಸುವರ್ಣ ತೇಜಸ್ಸಿನವನು.
Mantra 4
इन्द्र वाजेषु नो ऽव सहस्रप्रधनेषु च उग्र उग्राभिरूतिभिः
ಹೇ ಇಂದ್ರ, ವಾಜಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು; ಸಹಸ್ರಪ್ರಧಾನ ದಾನಗಳಲ್ಲಿಯೂ. ಹೇ ಉಗ್ರ, ನಿನ್ನ ಉಗ್ರ ಋತಿಗಳಿಂದ (ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಸಹಾಯಗಳಿಂದ) ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಪಾಡು.
Mantra 5
प्रथश्च यस्य सप्रथश्च नामानुष्टुभस्य हविषो हविर्यत् धातुर्द्युतानात्सवितुश्च विष्णो रथन्तरमा जभारा वसिष्ठः
ಯಾವನ (ಸ್ತೋತ್ರ) ‘ಪ್ರಥ’—ವಿಸ್ತಾರಸ್ವರೂಪವೋ, ಮತ್ತು ಯಾರ ಹೆಸರೂ ‘ಸಪ್ರಥ’—ವಿಸ್ತಾರಸಹಿತವೋ,—ಅನುಷ್ಟುಭ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹವಿಷ್-ಹವಿರ್ಯತ್ ಅರ್ಪಣಕ್ಕೆ ತತ್ಪರನಾಗಿ,—ವಿಧಾತೃ (ಧಾತೃ)ಯ ದ್ಯುತಿಯಿಂದಲೂ, ಸವಿತೃ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನಿಂದಲೂ, ವಸಿಷ್ಠನು ರಥಂತರವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಂದನು.
Mantra 6
नियुत्वान्वायवा गह्ययं शुक्रो अयामि ते गन्तासि सुन्वतो गृहम्
ಹೇ ವಾಯು, ನಿಯುತ್ (ಯುಕ್ತ ಅಶ್ವಗಳು) ಹೊಂದಿರುವವನೇ, ಇಲ್ಲಿ ಬಾ; ಈ ಶುಕ್ರ (ಸೋಮ)ಕ್ಕಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇನೆ; ರಸವನ್ನು ಪೀಡಿಸುವ (ಸುನ್ವತ್)ನ ಗೃಹಕ್ಕೆ ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಬರುವೆ.
Mantra 7
यज्जायथा अपूर्व्य मघवन्वृत्रहत्याय तत्पृथिवीमप्रथयस्तदस्तभ्ना उतो दिवम्
ಹೇ ಮಘವನ್, ಅಪೂರ್ವ್ಯ—ಅದ್ಭುತ ಪರಾಕ್ರಮಿಯೇ, ನೀನು ವೃತ್ರಹತ್ಯಾರ್ಥವಾಗಿ ಜನಿಸಿದಾಗ, ಆಗ ನೀನು ಪೃಥಿವಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ; ಮತ್ತು ಆಗಲೇ ನೀನು ದ್ಯೌವನ್ನು ಸಹ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ತಾಳಿದೆ.
Frequently Asked Questions
It links Soma’s bright, sustaining essence with the cosmic ‘seed’ of the rite and with the authority of a key Sāman melody, Rathantara—showing how chant and offering work together to make the sacrifice effective.
No. In this Vedic context (and in Sāyaṇa’s reading), māyā is a wondrous, effective power—divine/ritual capability by which forms and results are produced.
The verse presents Rathantara as a transmitted liturgical form: Vasiṣṭha ‘brought/established’ it for sacrificial use, grounding the chant in seer-lineage and ritual provenance.
Read Sama Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.