Sarga 89

Verse 1

ततश्शरान् दाशरथिस्सन्धायामित्रकर्शणः ।ससर्जराक्षसेन्द्रायकृद्धस्सर्पइवश्वसन् ।।6.89.1।।

ಅನಂತರ ದಾಶರಥಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು, ಶತ್ರುಸಂಹಾರಕನಾಗಿ, ಬಾಣಗಳನ್ನು ಧನುಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಧಾನಿಸಿ, ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಫುಸಫುಸಿಸುವ ಸರ್ಪದಂತೆ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಅವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದನು.

Verse 2

तस्यज्यातलनिर्घोषं स श्रुत्वाराक्षसाधिपः ।विवर्णवदनोभूत्वालक्ष्मणंसमुदैक्षत ।।6.89.2।।

ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಧನುಷ್ಯದ ಜ್ಯಾತಂತಿಯ ತೀಕ್ಷ್ಣ ನಾದವನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿ ಬಣ್ಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಮುಖದಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನತ್ತ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೆಟ್ಟು ನೋಡಿದನು.

Verse 3

विषण्णवदनंदृष्टवाराक्षसंरावणात्मजे ।सौमित्रिंयुद्धसंयुक्तंप्रत्युवाचविभीषणः ।।6.89.3।।

ರಾವಣನ ಪುತ್ರನಾದ ಆ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ವಿಷಣ್ಣಮುಖನಾಗಿ, ಉತ್ಸಾಹಹೀನನಾಗಿ ಕಂಡು, ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸನ್ನದ್ಧನಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಸೌಮಿತ್ರಿ (ಲಕ್ಷ್ಮಣ)ನಿಗೆ ವಿಭೀಷಣನು ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 4

निमित्तान्युपपश्यामियान्यस्मिन् रावणात्मजे ।त्वरतेनमहाबाहोभग्नएष न संशयः ।।6.89.4।।

ಮಹಾಬಾಹೋ! ಈ ರಾವಣಾತ್ಮಜನಲ್ಲಿ ನಾನು ಅಶುಭ ನಿಮಿತ್ತಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇನೆ; ಅವನು ತತ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭಂಗಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.

Verse 5

ततस्सन्धायसौमित्रिश्शरानग्निशिखोपमान् ।मुमोचनिशितांस्तस्मिन् सर्पानिवमहाविषान् ।।6.89.5।।

ಆಮೇಲೆ ಸೌಮಿತ್ರಿ (ಲಕ್ಷ್ಮಣ) ಅಗ್ನಿಶಿಖೆಯಂತೆ ಇರುವ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಧನುಸ್ಸಿಗೆ ಸಂಧಾನಿಸಿ, ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಅವನ ಮೇಲೆ ಬಿಡಿದನು—ಮಹಾವಿಷಸರ್ಪಗಳಂತೆ ಘಾತಕವಾಗಿ.

Verse 6

शक्राशनिसमस्पर्शैर्लक्ष्मणेनाहतश्शरैः ।मुहूर्तमभवन्मूक्षःसर्वसंक्षुभितेन्द्रियः ।।6.89.6।।

ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಬಾಣಗಳಿಂದ—ಶಕ್ರನ ವಜ್ರಸ್ಪರ್ಶದಂತೆ—ಆಹತಗೊಂಡ ಅವನು ಕ್ಷಣಕಾಲ ಮೂಢನಾದನು; ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಅಶಾಂತಗೊಂಡವು.

Verse 7

उपलभ्यमुहूर्तेनसंज्ञांप्रत्यागतेन्द्रियः ।ददर्शावस्थितंवीरंवीरोदशरथात्मजम् ।।6.89.7।।

ಸ್ವಲ್ಪ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಚೇತನೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಪುನಃ ಸ್ಥಿರವಾದಾಗ, ಆ ವೀರನು ದಶರಥನಂದನನಾದ ಅಚಲ ವೀರನನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವುದಾಗಿ ಕಂಡನು.

Verse 8

सोऽभिचक्रामसौमित्रिंरोषात्संरक्तलोचनः ।अब्रवीच्चैनमासाद्यपुनस्सपरुषंवचः ।।6.89.8।।

ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಸೌಮಿತ್ರಿಯ ಕಡೆಗೆ ಮುನ್ನಡೆದು, ಅವನ ಬಳಿಗೆ ತಲುಪಿ ಮತ್ತೆ ಕಠೋರವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 9

किं न स्मरसितद्युद्धेप्रथमेमत्पराक्रमम् ।निबद्धस्त्वंसहभ्रात्रायदाभुविविचेष्टसे ।।6.89.9।।

ಮೊದಲ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ನೀನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವೇ? ನಾನು ಬಂಧಿಸಿದಾಗ ನೀನು ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಸಹೋದರನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ತೊಳಲಾಡುತ್ತಿದ್ದಿರಿ.

Verse 10

युवांखलुमहायुद्धेशक्रानिसमैश्शरैः ।शायितौप्रथमंभूमौविसंज्ञौसपुरस्सरौ ।।6.89.10।।

‘ಆ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ನನ್ನ ಶಕ್ರಸಮಾನ ಬಾಣಗಳ ಹೊಡೆತದಿಂದ, ನಿಮ್ಮ ಸಹಚರರೊಡನೆ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಮೊದಲಾಗಿ ಬಿದ್ದಿರಿ—ಅಚೇತನರಾಗಿ.’

Verse 11

स्मृतिर्वानास्तितेमन्येव्यक्तंवायमसादनम् ।गन्तुमिच्छसियस्मात्त्वमंधर्षयितुमिच्छसि ।।6.89.11।।

ನನಗೆ ತೋರುತ್ತದೆ ನಿನಗೆ ಸ್ಮೃತಿಯೂ ಬುದ್ಧಿಯೂ ನಷ್ಟವಾಗಿದೆ; ಇಲ್ಲವೇ ನೀನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಯಮನ ಸದನಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಬಯಸುತ್ತೀ—ಏಕೆಂದರೆ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಿರುವೆ.

Verse 12

यदितेप्रथमेयुद्धे न दृष्टोमत्पराक्रमः ।अद्यतेदर्शयिष्यामितिष्ठेदानींव्यवस्थितः ।।6.89.12।।

ಮೊದಲ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೀನು ನನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ನೋಡಿರದಿದ್ದರೆ, ಇಂದು ನಿನಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಈಗ ಸಿದ್ಧನಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಿರು.

Verse 13

इत्युक्त्वासप्तभिर्भाणैरभिविव्याथलक्ष्मणम् ।दशभिस्तुहनूमन्तंतीक्ष्णधाश्शरोत्तमैः ।।6.89.13।।

ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ ಅವನು ಏಳು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಭೇದಿಸಿದನು; ತೀಕ್ಷ್ಣಧಾರೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶರಗಳಿಂದ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಹತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನು.

Verse 14

ततःशरशतेनैवसुप्रयुक्तेनवीर्यवान् ।क्रोथाव्दिगुणसम्रब्धोनिर्बिभेदविभीषणम् ।।6.89.14।।

ನಂತರ ಪರಾಕ್ರಮಿಯು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ದ್ವಿಗುಣವಾಗಿ ಉಗ್ರನಾಗಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ವಿಭೀಷಣನನ್ನು ಭೇದಿಸಿದನು.

Verse 15

तद्दष्टवेन्द्रजिताकर्मकृतंरामानुजस्तदा ।अचिन्तयित्वाप्रहसन्नैतत्किञ्चिदितिब्रुवन् ।।6.89.15।।मुमोच च शरान् घोरान् सम्गृह्यनरपुङ्गवः ।अभीतवदनःक्रुद्धोरावणिंलक्ष्मणोयुधि ।।6.89.16।।

ಇಂದ್ರಜಿತನ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ರಾಮಾನುಜ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಅದನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ನಗುತ್ತಾ “ಇದು ಏನೂ ಅಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಬಳಿಕ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಭಯರಹಿತ ಮುಖದಿಂದ, ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರಿದು, ಭೀಕರ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾವಣಪುತ್ರನ ಮೇಲೆ ಬಿಡಿಸಿದನು.

Verse 16

तद्दष्टवेन्द्रजिताकर्मकृतंरामानुजस्तदा ।अचिन्तयित्वाप्रहसन्नैतत्किञ्चिदितिब्रुवन् ।।6.89.15।।मुमोच च शरान् घोरान् सम्गृह्यनरपुङ्गवः ।अभीतवदनःक्रुद्धोरावणिंलक्ष्मणोयुधि ।।6.89.16।।

ಇಂದ್ರಜಿತನ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ರಾಮಾನುಜ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಅದನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ನಗುತ್ತಾ “ಇದು ಏನೂ ಅಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಬಳಿಕ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಭಯರಹಿತ ಮುಖದಿಂದ, ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರಿದು, ಭೀಕರ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾವಣಪುತ್ರನ ಮೇಲೆ ಬಿಡಿಸಿದನು.

Verse 17

नैवंरणगताःशूराःप्रहरन्तिनिशाचर ।लघवश्चाल्पवीर्याश्चशरासुखास्तवहीमे ।।6.89.17।।

ಓ ನಿಶಾಚರಾ! ರಣದಲ್ಲಿರುವ ನಿಜ ಶೂರರು ಹೀಗೆ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ಈ ಬಾಣಗಳು ಹಗುರವೂ ಅಲ್ಪಬಲವೂ ಆಗಿವೆ; ನಿಜಕ್ಕೂ ಅವು ನನಗೆ ಸುಖಕರವೆನಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 18

नैवंशूरास्तुयुध्यन्तेसमरेजयकाङ्क्षिणः ।इत्येवंतंब्रुवाणस्तुधन्वीशरैरभिववर्ष ह ।।6.89.18।।

“ವಿಜಯವನ್ನು ಬಯಸುವ ಶೂರರು ಸಮರದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಧನುರ್ಧರನು ಅವನ ಮೇಲೆ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಸುರಿಸಿದನು.

Verse 19

स्यबाणैस्सुविध्वस्तंकवचंकाञ्चनंमहत् ।व्यशीर्यतरथोपस्थेताराजालमिव्बारात् ।।6.89.19।।

ಅವನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಚೂರುಚೂರಾದ ಆ ಮಹಾ ಕಂಚಿನ ಕವಚವು ಬಿಚ್ಚಿಬಿದ್ದು ರಥದ ಮೆಟ್ಟಿಲಿನ ಮೇಲೆ ಚದುರಿತು—ಆಕಾಶದಿಂದ ನಕ್ಷತ್ರಗುಚ್ಛವು ಉದುರಿದಂತೆ।

Verse 20

विधूतवर्मानाराचैर्भभूव स कृतव्रणः ।इन्द्रजित्समरेवीरःप्रत्यूषेभानुमानिव ।।6.89.20।।

ಲೋಹದ ನಾರಾಚಗಳಿಂದ ಅವನ ವರ್ಮವೂ ಢಾಲವೂ ಚೂರುಚೂರಾಗಿ ಹೋಯಿತು; ಸಮರದಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡ ವೀರ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಪ್ರತ್ಯೂಷಕಾಲದ ಭಾನುಮಾನನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತ ನಿಂತನು।

Verse 21

ततःशरसहस्रेणसङ्क्रुद्धोरावणात्मजः ।बिभेदसमरेवीरोलक्ष्मणंभीमविक्रमः ।।6.89.21।।

ನಂತರ ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ರಾವಣಾತ್ಮಜನು, ಭೀಮವಿಕ್ರಮ ವೀರನು, ಶರಸಹಸ್ರದಿಂದ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಭೇದಿಸುತ್ತಾ ಮರುಮರು ಚುಚ್ಚಿದನು।

Verse 22

व्यशीर्यतमहद्धिव्यंकवचंलक्ष्मणस्य च ।कृतप्रतिकृतान्योन्यंबभूवतुरभिद्रुतौ ।।6.89.22।।

ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಮಹಾ ದಿವ್ಯ ಕವಚವೂ ಚೂರುಚೂರಾಗಿ ಬಿತ್ತು; ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರದ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿ, ಪ್ರಹಾರಕ್ಕೆ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಪ್ರಹಾರ ಮಾಡುತ್ತ ಸಮಾನವಾಗಿ ಎದುರುನಿಂತರು।

Verse 23

अभीक्ष्णंनिश्श्वसन्तौतौयुध्येतांतुमुलंयुधि ।शरसङ्कृत्तसर्वाङ्गौसर्वतोरुधिरोक्षितौ ।।6.89.23।।

ಮರುಮರು ಗಾಢವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಾ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದರು; ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಛೇದಿತವಾಗಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ರಕ್ತದಿಂದ ತೋಯ್ದಿದ್ದರು।

Verse 24

सुदीर्घकालंतौवीरावन्योन्यनिशितैःशरैः ।ततक्षतुर्महात्मानौरणकर्मविहारदौ ।।6.89.24।।

ಬಹಳ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾತ್ಮ ವೀರರು, ರಣಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು, ಪರಸ್ಪರ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಛೇದಿಸುತ್ತಲೇ ಹೋರಾಡಿದರು।

Verse 25

बभूवतुश्चात्मजयेयत्तौभीमपराक्रमौ ।तौशरौघैस्तदाकीर्णौनिकृत्तकवचध्वजौ ।।6.89.25।।सृजन्तौरुधिरंचोष्णंजलंप्रस्रवणाविव ।

ವಿಜಯಸಾಧನೆಗೆ ದೃಢನಿಶ್ಚಯಗೊಂಡ ಭೀಮಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಆಗ ಬಾಣಗಳ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಆವೃತರಾದರು; ಕವಚವೂ ಧ್ವಜವೂ ಕತ್ತರಿಸಿ ಬಿದ್ದವು, ಪರ್ವತಸ್ರೋತಗಳ ನೀರಿನಂತೆ ಉಷ್ಣ ರಕ್ತವನ್ನು ಧಾರೆಯಾಗಿ ಸುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 26

शरवर्षंततोघोरंमुञ्चतोर्भीमनिःस्वनम् ।।6.89.26।।सासारयोरिवाकाशेनीलयोःकालमेघयोः ।तयोरथमहान्कालोव्यत्ययाद्युध्यमानयोः ।।6.89.27।।न च तौयुद्धवैमुख्यंश्रमंवाप्युपजग्मतुः ।

ನಂತರ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದ ಭಯಂಕರ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಗೆ ಭೀಕರ ಗರ್ಜನೆಯ ನಾದ ಉಂಟಾಯಿತು—ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನೀಲ ಕಾಳಮೇಘಗಳು ಪ್ರಳಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸುರಿಯುವಂತೆ।

Verse 27

शरवर्षंततोघोरंमुञ्चतोर्भीमनिःस्वनम् ।।6.89.26।।सासारयोरिवाकाशेनीलयोःकालमेघयोः ।तयोरथमहान्कालोव्यत्ययाद्युध्यमानयोः ।।6.89.27।।न च तौयुद्धवैमुख्यंश्रमंवाप्युपजग्मतुः ।

ಹೋರಾಡುತ್ತ ಹೋರಾಡುತ್ತ ಬಹಳ ಕಾಲ ಕಳೆದರೂ, ಆ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಯುದ್ಧದಿಂದ ವಿಮುಖರಾಗಲಿಲ್ಲ; ಯಾರೂ ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಲಿಲ್ಲ।

Verse 28

अस्त्राण्यस्त्रविदांश्रेष्ठौदर्शयन्तौपुनःपुनः ।।6.89.28।।शरानुच्छावचाकारानन्तरिक्षेबबन्धतुः ।

ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಪುನಃ ಪುನಃ ತಮ್ಮ ಅಸ್ತ್ರಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾ, ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿ ನಾನಾ ವಿಧದ ಹಾಗೂ ನಾನಾ ಆಕಾರದ ಬಾಣಗಳ ಜಾಲವನ್ನು ನೇಯ್ದಂತೆ ಕಟ್ಟಿದರು.

Verse 29

न्यपेतदोषमस्यन्तौलघुचित्रं च सुष्ठु च ।।6.89.29।।उभौतुतुमुलंघोरंचक्रतुर्नरराक्षसौ ।

ನರನೂ ರಾಕ್ಷಸನೂ ಇಬ್ಬರೂ ದೋಷವಿಲ್ಲದೆ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾ—ವೇಗವಾಗಿ, ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ, ಮತ್ತು ನಿಖರವಾಗಿ—ಯುದ್ಧವನ್ನು ತೂಮುಲವೂ ಭಯಂಕರವೂ ಆಗಿ ಮಾಡಿದರು.

Verse 30

तयोःपृथक् पृथभगीमश्शुश्रुवेतलनिस्स्वनः ।।6.89.30।।प्रकम्पयन्जनंघोरोनिर्घातइवदारुणः ।

ಆ ಇಬ್ಬರು ಯೋಧರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಭೀಕರ ತಾಳನಿಸ್ವನದಂತೆ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿಬಂತು; ಘೋರವೂ ದಾರುಣವೂ ಆದ ನಿರ್ಘಾತದಂತೆ ಅದು ಜನಸಮೂಹವನ್ನು ಕಂಪಿಸಿತು.

Verse 31

सतयोःभ्राजतेशब्दस्तदासमरयत्तयोः ।।6.89.31।।सुघोरयोर्निष्टनतोर्गगनेमेघयोरिव ।

ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಸಮರದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅವರ ಆ ಗರ್ಜನೆಯ ಶಬ್ದವು ಪ್ರಕಾಶವಾಗಿ ಉಕ್ಕಿಬಂತು; ಗಗನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವ ಅತಿ ಘೋರವಾದ ಎರಡು ಮೇಘಗಳ ಗುಡುಗಿನಂತೆ.

Verse 32

सुवर्णपुङ्खैर्नाराचैर्बलवन्तौकृतव्रणौ ।।6.89.32।।प्रसुस्रुवातेरुधिरंकीर्तिमन्तौजयेधृतौ ।

ಸುವರ್ಣಪಕ್ಷಗಳ ನಾರಾಚ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡು, ಬಲಶಾಲಿಗಳೂ ಕೀರ್ತಿವಂತರೂ ಆದ ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರರು—ಜಯದಲ್ಲಿ ದೃಢಚಿತ್ತರಾಗಿ—ಅತಿಯಾಗಿ ರಕ್ತಸ್ರಾವಗೊಳ್ಳತೊಡಗಿದರು.

Verse 33

तेगात्रयोर्निपतितारुक्मपुङ्खाःशरायुधि ।।6.89.33।।असृदगिग्धाविनिष्पेतुर्विविशुर्धरणीतलम् ।

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆ ರುಕ್ಮಪಕ್ಷ ಬಾಣಗಳು ಅವರ ಅಂಗಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದವು; ರಕ್ತಲಿಪ್ತವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಜಾರಿ ಹೊರಬಂದು ಭೂಮಿತಳವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ನುಗ್ಗಿದವು.

Verse 34

अन्येसुनिशितैश्शस्त्रैराकाशेसञ्जघट्टिरे ।।6.89.34।।बभञ्जुश्चिच्छिदुश्चैवतयोर्बाणाःसहस्रशः ।

ಇನ್ನೂ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅತಿತೀಕ್ಷ್ಣ ಶಸ್ತ್ರಗಳಂತೆ ಅವರ ಸಾವಿರಾರು ಬಾಣಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಡಿಕ್ಕಿಹೊಡೆದು, ಒಡೆದು ಚೂರುಚೂರಾಗಿ, ಚೀರಿ ಬಿದ್ದವು.

Verse 35

सबभूवरणेघोरस्तयोर्बाणमयश्चयः ।।6.89.35।।अग्निभ्यामिवदीप्ताभ्यांसत्रेकुशमयश्चयः ।

ಆ ರಣದಲ್ಲಿ ಅವರಿಬ್ಬರ ಮಧ್ಯೆ ಬಾಣಗಳ ಭಯಂಕರ ರಾಶಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಉಂಟಾಯಿತು; ಯಜ್ಞವೇದಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ವಲಿಸುವ ಜೋಡಿ ಅಗ್ನಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿತವಾದ ಕುಶಗಡ್ಡೆಯ ರಾಶಿಯಂತೆ ಅದು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿತು.

Verse 36

तयोःकृतव्रणौदेहौशुशुभातेमहात्मनोः ।।6.89.36।।सुपुष्पाविवनिष्पत्रौवनेशाल्मलिकिंशुकौ ।

ಗಾಯಗಳಿಂದ ಗುರುತಾದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾತ್ಮರ ದೇಹಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; ವನದಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಪುಷ್ಪಭರಿತವಾಗಿ ಶೋಭಿಸುವ ಶಾಲ್ಮಲಿ ಮತ್ತು ಕಿಂಶುಕ ವೃಕ್ಷಗಳಂತೆ.

Verse 37

चक्रतुस्तुमुलंघोरंसन्निपातंमुहुर्मुहुः ।।6.89.37।।इन्द्रजिल्लक्ष्मणश्चैवपरस्परवधैषिणौ ।

ಮರುಮರು ಇಂದ್ರಜಿತನೂ ಲಕ್ಷ್ಮಣನೂ—ಪರಸ್ಪರ ವಧೆಯನ್ನು ಬಯಸುವವರಾಗಿ—ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಘೋರವಾದ, ತೂಮುಲ ಸಂನಿಪಾತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದರು.

Verse 38

लक्ष्मणोरावणिंयुद्धेरावणिश्चापिलक्ष्मणम् ।।6.89.38।।अन्योन्यंतावभिघ्नन्तौ न श्रमंप्रतिपद्यताम् ।

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ರಾವಣಿಪುತ್ರನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಿದನು; ರಾವಣಿಪುತ್ರನೂ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಮೇಲೆ. ಪರಸ್ಪರ ಹೊಡೆದಾಡುತ್ತಾ ಇಬ್ಬರೂ ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 39

बाणजालैश्शरीरस्थैरवगाढैस्तरस्विनौ ।।6.89.39।।शुशुभातेमहावीर्यौप्ररूढाविवपर्वतौ ।

ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ನಾಟಿಕೊಂಡ ಬಾಣಗಳ ಜಾಲದಿಂದ ಭೇದಿತರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರು ವೇಗಶಾಲಿ ಮಹಾವೀರರು, ಮರಗಳಿಂದ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಪರ್ವತಗಳಂತೆ, ಇನ್ನೂ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 40

तयोरुधिरसिक्तानिसम्वृतान्तिशरैर्भृशम् ।।6.89.40।।बभ्राजुःसर्वगात्राणिज्वलन्तइवपावकाः ।

ಇಬ್ಬರ ಸರ್ವಾಂಗಗಳೂ ರಕ್ತದಿಂದ ತೋಯ್ದು, ಬಾಣಗಳಿಂದ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದವು; ಅವರು ಭಯಂಕರ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಜ್ವಲಿಸುವ ಅಗ್ನಿಶಿಖೆಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದರು.

Verse 41

तयोरथमहान् कालोव्यतीयाद्युध्यमानयोः ।।6.89.41।।न च तौयुद्धवैमुख्यंश्रमंवाप्युपजग्मतुः ।

ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಯುದ್ಧಮಾಡುತ್ತಿರಲು ಮಹಾಕಾಲವೇ ಕಳೆಯಿತು; ಆದರೂ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಯುದ್ಧದಿಂದ ವಿಮುಖರಾಗಲಿಲ್ಲ, ದಣಿವಿಗೂ ಒಳಗಾಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 42

ನಂತರ ಮಹಾತ್ಮ ವಿಭೀಷಣನು, ಯುದ್ಧಮುಖದಲ್ಲಿ ಅಜೇಯನಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ, ಅವನ ಯುದ್ಧಶ್ರಮವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ರಣಭೂಮಿಗೆ ಬಂದು ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತನು.