
सरमायाḥ सीतासान्त्वनम् तथा रावणनिश्चयश्रवणम् (Saarana Consoles Sita and Reports Ravana’s Resolve)
युद्धकाण्ड
ಈ ಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಕಾಂಡದ ಮಧ್ಯೆ ಶಾಂತ-ನೀತಿಮಯ ಸಂವಾದರೂಪದ ವಿರಾಮ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಕಾಲಜ್ಞಳಾಗಿ, ಸ್ಮಿತಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಸರಮಾ ಸೀತೆಯನ್ನು ಸಾಂತ್ವನಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಸೀತೆಯ ಶೋಕವು ಮಳೆಯೊಡನೆ ಒಣ ನೆಲ ತಣಿಯುವಂತೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಶಮನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ರಾವಣನ ಮಾಯೆ, ಮರುಮರು ಬೆದರಿಕೆಗಳು, ಅಶೋಕವಾಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸಿಯರ ಕಠಿಣ ನಿಗಾವಳಿ—ಇವುಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲಳಾದ ಸೀತೆ ದೃಢೀಕೃತ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಬಯಸಿ, ರಾವಣನ ಸ್ಥಿರ ನಿರ್ಧಾರವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದು ಬರಲು ಸರಮೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಸರಮಾ ರಾವಣನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನು ನಡೆಸುವ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮರಳುತ್ತಾಳೆ. ಸೀತೆ ಅವಳನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ ಆಸನ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ರಾವಣನ ಉದ್ದೇಶದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುವಂತೆ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಸರಮಾ ತಿಳಿಸುವುದು—ರಾವಣನ ತಾಯಿ ಕೈಕಸಿ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಮಂತ್ರಿ ಅವಿದ್ಧ ಮೈಥಿಲಿಯನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಲು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಾಮನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣಗಳಾಗಿ ಜನಸ್ಥಾನದ ವಿನಾಶ, ಹನುಮಂತನ ಸಮುದ್ರಲಂಘನ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸವಧವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ರಾವಣನು ಕಂಜೂಸನಂತೆ ತನ್ನ ‘ಧನ’ವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮರಣವೇ ಬಲವಂತಪಡಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಬಿಡುವೆ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹಠವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭೇರಿ-ಶಂಖನಾದ ಮತ್ತು ವಾನರರ ಕೋಲಾಹಲದಿಂದ ಭೂಮಿ ಕಂಪಿಸುತ್ತದೆ; ರಾಕ್ಷಸ ಅನುಚರರು ಖಿನ್ನರಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ರಾಜದೋಷಗಳಿಂದ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿರುವ ತಂತ್ರಾತ್ಮಕ ಪತನದ ಸೂಚನೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 1
अथतांजातन्तापांतेनवाक्येनमोहिताम् ।सरमाह्लादयामासमहींघौरीमिवाम्भसा ।।।।
ನಂತರ ಆ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಮೋಹಿತಳಾಗಿ ಸಂತಾಪಗೊಂಡಿದ್ದ ಸೀತೆಯನ್ನು ಸರಮಾ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದಳು; ಮಳೆಯ ನೀರು ಒಣ ಭೂಮಿಗೆ ತಂಪು-ತಾಜಾತನ ನೀಡುವಂತೆ.
Verse 2
ततस्तस्याहितंसख्याश्चिकीर्षन्तीसखीवचः ।उवाचकालेकालज्ञास्मितपूर्वाभिभाषिणी ।।।।
ಆಮೇಲೆ ಸೀತೆಯ ಹಿತವನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ ಅವಳ ಸಖಿ ಸರಮಾ, ಕಾಲವನ್ನು ತಿಳಿದವಳಾಗಿ, ಮೊದಲು ಮೃದು ನಗೆ ತೋರಿಸಿ ಉಪದೇಶದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
Verse 3
उत्सहेयमहंगत्वात्वद्वाक्यमसितेक्षणे: ।निवेद्यकुशलंरामेप्रतिच्छन्नानिवर्तितुम् ।।।।
ಹೇ ಅಸಿತೇಕ್ಷಣಿ ಸೀತೆ, ನಾನು ರಾಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ನಿನ್ನ ಸಂದೇಶವನ್ನೂ ನಿನ್ನ ಕ್ಷೇಮವನ್ನೂ ತಿಳಿಸಿ, ರಾವಣನಿಗೆ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗಲು ಸಿದ್ಧನಿದ್ದೇನೆ.
Verse 4
नहिमेक्रममाणायानिरालम्बेविहायसि ।समर्थोगतिमन्वेतुंपवनोगरुडोऽपिवा ।।।।
ನಾನು ಆಧಾರವಿಲ್ಲದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಾಗ, ನನ್ನ ಗತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಪವನದೇವನೂ ಗರುಡನೂ ಸಹ ಸಮರ್ಥರಾಗರು.
Verse 5
एवंब्रुवाणांतांसीतासरमांपुनरब्रवीत् ।मधुरंश्लक्क्षणयावाचापूर्वशोकाभिपन्नया ।।।।
ಸರಮಾ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಹಿಂದೆ ಶೋಕದಿಂದ ಆವೃತಳಾಗಿದ್ದ ಸೀತೆ ಮತ್ತೆ ಅವಳಿಗೆ ಮೃದು, ಮಧುರ ಹಾಗೂ ಕೋಮಲ ವಾಣಿಯಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.
Verse 6
समर्थागगनंगन्तुमपिवात्वंरसातलम् ।अवगच्छाम्यकर्तव्यंकर्तव्यंतेमदन्तरे ।।।।
ನೀನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಚರಿಸಲು ಸಮರ್ಥಳಾಗಿದ್ದೀಯೆ, ಅಥವಾ ರಸಾತಳಕ್ಕೂ ಹೋಗಬಲ್ಲೆ. ನನ್ನ ನಿಮಿತ್ತ ಅಕರ್ತವ್ಯವೆನಿಸುವುದನ್ನೂ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿದು ನೀನು ನೆರವೇರಿಸುವೆನೆಂದು ನಾನು ಅರಿತಿದ್ದೇನೆ.
Verse 7
मत्प्रियंयदिकर्तव्यंयदिबुद्धि: स्थिरातव ।ज्ञातुमिच्छामितंगत्वाकिंकरोतीतिरावणः ।।।।
ನನ್ನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದಿದ್ದರೆ, ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ರಾವಣನು ಈಗ ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬಾ; ಅದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
Verse 8
सहिमायाबलःक्रूरोरावणश्शत्रुरावणः ।मांमोहयतिदुष्टात्मापीतामात्रेववारुणी ।।।।
ಮಾಯಾಬಲದಿಂದ ಬಲಿಷ್ಠನೂ ಕ್ರೂರನೂ ಆದ ಆ ರಾವಣನು—ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಅಳಲನ್ನುಂಟುಮಾಡುವವನು—ದುಷ್ಟಾತ್ಮನಾಗಿ, ಕುಡಿದ ತಕ್ಷಣ ಮದಗೊಳಿಸುವ ವಾರುಣಿಯಂತೆ ನನ್ನನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
Verse 9
तर्जापयतिमांनित्यंभर्त्सापयतिचासकृत् ।राक्षसीभिस्सुघूराभिर्यामांरक्षन्तिनित्यशः ।।।।
ನನ್ನನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ಕಾಪಾಡುವ ಆ ಅತ್ಯಂತ ಭಯಾನಕ ರಾಕ್ಷಸಿಯರ ಮೂಲಕ ಅವನು ನನಗೆ ಸದಾ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನಿಂದಿಸುತ್ತಾನೆ.
Verse 10
उद्विग्नाशङ्किताचास्मिनस्वस्थंचमनोमम ।तद्भयाच्चाहमुद्विग्नाअशोकवनिकांगता ।।।।
ನಾನು ವ್ಯಾಕುಲಳೂ ಸಂಶಯಗ್ರಸ್ತಳೂ ಆಗಿದ್ದೇನೆ; ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಇಲ್ಲ. ಅವನ ಭಯದಿಂದಲೇ ನಾನು ಅಶೋಕವನಕ್ಕೆ ಬಂದರೂ ಇನ್ನೂ ಕಳವಳದಲ್ಲೇ ಇದ್ದೇನೆ.
Verse 11
यदिनामकथातस्यनिश्चितंवापियद्भवेत् ।निवेदयेथास्सर्वंतत्परोमेस्यादमनुग्रहः ।।।।
ಅವನು ಏನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ್ದಾನೋ, ಏನು ತೀರ್ಮಾನ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆಯೋ—ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನನಗೆ ತಿಳಿಸು; ಅದೇ ನನಗೆ ನಿನ್ನ ಪರಮ ಅನುಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 12
सात्वेवंब्रुवतींसीतांसरमावल्गुभाषिणी ।उवाचवदनंतस्यास्स्पृशन्तीबाष्पविक्लबम् ।।।।
ಸೀತೆಯು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಮಧುರಭಾಷಿಣಿಯಾದ ಸರಮಾ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಕಂಪಿಸಿ ಮಸುಕಾದ ಅವಳ ಮುಖವನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.
Verse 13
एषतेयद्यभिप्रायस्तदागच्छामिजानकी: ।गृह्यशत्रोरभिप्रायमुपावृत्तांचपश्यमाम् ।।।।
ಜಾನಕಿ, ಇದು ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಾದರೆ ನಾನು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ; ಶತ್ರುವಿನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತಿಳಿದು ಮರಳಿ ಬರುತ್ತೇನೆ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣುವೆ.
Verse 14
एवमुक्त्वाततोगत्वासमीपंतस्यरक्षसः ।शुश्रावकथितंतस्यरावणस्यसमन्त्रिणः ।।।।
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅವಳು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೋಗಿ ಆ ರಾಕ್ಷಸದ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದಳು; ಅಲ್ಲಿ ರಾವಣನು ತನ್ನ ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಅವಳು ಕಿವಿಗೊಟ್ಟು ಕೇಳಿದಳು.
Verse 15
साश्रुत्वानिश्चयंतस्यनिश्चयज्ञादुरात्मनः ।पुनरेवागमत्क्षिप्रमशोकवनिकांशुभाम् ।।।।
ಆ ದುಷ್ಟಮನಸ್ಸಿನವನ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು, ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದ ಅವಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಪುನಃ ಶುಭವಾದ ಅಶೋಕವನಿಕೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದಳು.
Verse 16
साप्रविष्टाततस्तत्रददर्शजनकात्मजाम् ।प्रतीक्षमाणांस्वामेवभ्रष्टपद्मामिवश्रियम् ।।।।
ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಅವಳು ಜನಕನಂದಿನಿಯನ್ನು ಕಂಡಳು—ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನೇ ಕಾಯುತ್ತಾ ಕುಳಿತಿದ್ದಳು; ತನ್ನ ಕಮಲಾಸನದಿಂದ ಜಾರಿದ ಶ್ರೀ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ)ಯಂತೆ.
Verse 17
तांतुसीतापुनःप्राप्तांसरमांवल्गुभाषिणीम् ।परिष्वज्यचसुस्निग्धंददौचस्वयमासनम् ।।।।
ಮಧುರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಸರಮೆ ಪುನಃ ಬಂದಾಗ ಸೀತೆಯು ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ ಬಹಳ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಳು; ಸ्नेಹದಿಂದ ಆಲಿಂಗಿಸಿ, ಸೀತೆಯೇ ಸ್ವತಃ ಗೌರವದಿಂದ ಆಸನವನ್ನು ನೀಡಿದಳು.
Verse 18
इहासीनासुखंसर्वमाख्याहिममतत्त्वतः ।क्रूरस्यनिश्चयंतस्यरावणस्यदुरात्मनः ।।।।
ಇಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತು ನನಗೆ ಸತ್ಯತತ್ತ್ವದಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳು—ಆ ಕ್ರೂರ, ದುಷ್ಟಮನಸ್ಸಿನ ರಾವಣನು ಯಾವ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ?
Verse 19
एवमुक्तातुसरमासीतयावेपमानया ।कथितंसर्वमाचष्टेरावणस्यसमन्त्रिणः ।।6.33.19।।
ಕಂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸೀತೆಯು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಸರಮೆ ರಾವಣನು ತನ್ನ ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದಳು.
Verse 20
जनन्याराक्षसेन्द्रोवैत्वन्मोक्षार्थंबृहद्वचः ।अविद्धेनचवैदेहिमन्त्रिवृद्धेनबोधितः ।।6.33.20।।
ಓ ವೈದೇಹಿ! ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನಿಗೆ ಅವನ ತಾಯಿಯೂ, ವೃದ್ಧಮಂತ್ರಿ ಅವಿದ್ಧನೂ ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಗಂಭೀರ ವಚನಗಳಿಂದ ಬೋಧಿಸಿದರು.
Verse 21
दीयतामभिसत्कृत्यमनुजेन्द्रायमैथिली ।निदर्शनंतेपर्याप्तंजनस्थानेयदद्भुतम् ।।।।
ಮನುಜೇಂದ್ರನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ ಸತ್ಕಾರದಿಂದ ಮೈಥಿಲಿಯನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿರಿ; ಜನಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅದ್ಭುತ ಕೃತ್ಯವೇ ಅವನನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿದ ಫಲದ ಪರ್ಯಾಪ್ತ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ.
Verse 22
लङ्घनंचसमुद्रस्यदर्शनंचहनूमतः ।वधंचरक्षसांयुद्धेकःकुर्यान्मानुषोभुवि ।।।।
ಹನುಮಂತನ ಸಮುದ್ರಲಂಘನ, ಸೀತಾದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರ ವಧ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಾನವನು ಮಾಡಬಲ್ಲನು?
Verse 23
एवंसमन्त्रिवृद्धैश्चाविद्धेनबहुभाषितः ।नत्वामुत्पनिहतेमोक्तुमर्थमर्थपरोयथा ।।।।
ಈ ರೀತಿ ವೃದ್ಧಮಂತ್ರಿಗಳೂ ಅವಿದ್ಧನೂ ಬಹಳವಾಗಿ ಬೋಧಿಸಿದರೂ, ಸಂಗ್ರಹಿತ ಧನಕ್ಕೆ ಆಸಕ್ತ ಕಂಜುಸನಂತೆ, ಅವನು ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಡಲು ಇನ್ನೂ ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 24
नोत्सहत्यमृतोमोक्तुंयुद्धेत्वामितिमैथिली: ।सामात्यस्यनृशंसस्यनिश्चयोह्येषवर्तते ।।।।
ಹೇ ಮೈಥಿಲಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮರಣವನ್ನೇ ಹೊಂದುವ ತನಕ ಅವನು ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಡಲು ಒಪ್ಪನು; ಮಂತ್ರಿಗಳೊಡನೆ ಆ ಕ್ರೂರನಿಗೆ ಇದೇ ದೃಢ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿದೆ.
Verse 25
तदेषासुस्थिराबुद्धिर्मृत्युलोभादुपस्थिता ।भयान्नशक्तस्त्वांमोक्तुमनिरस्तस्संयुगे ।।।।रक्षसानांचसर्वेषामात्मनश्चवधेनहि ।
ಮರಣಲೋಭದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಅವನ ಈ ಅಚಲ ಬುದ್ಧಿ ಈಗ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಜೇಯನಾಗಿ ನಿಂತಿರುವವರೆಗೆ ಭಯದಿಂದ ಅವನು ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಡಲಾರನು; ಏಕೆಂದರೆ ಮರಣದಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲಾ ರಾಕ್ಷಸರಿಗೂ ಮತ್ತು ಅವನಿಗೂ ವಿನಾಶ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 26
निहत्यरावणंसङ् ख्येसर्वथानिशितैश्शरैः ।।।।प्रतिनेष्यतिरामस्त्वामयोध्यामसितेक्षणे: ।
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಹೇ ಅಸಿತೇಕ್ಷಣೇ, ರಾಮನು ನಿನ್ನನ್ನು ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಮರಳಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವನು.
Verse 27
एतस्मिन्नन्तरेशब्दोभेरीशङ्खसमाकुलः ।।।।श्रुतोवानरसैन्यानांकम्पयन् धरणीतलम् ।
ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಭೇರಿ–ಶಂಖಗಳ ಘೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಹಾ ನಾದವು ವಾನರಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬಂತು; ಅದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನೇ ಕಂಪಿಸುವಂತೆ ತೋಚಿತು.
Verse 28
श्रुत्वातुतद्वानरसैन्यशब्दंलङ्कागताराक्षसराजभृत्याः ।नष्टौजसोदैन्यरीतचेष्टाःश्रेयोनपश्यन्तिनृपस्यदोषैः ।।।।
ವಾನರಸೈನ್ಯದ ಆ ಘೋಷವನ್ನು ಕೇಳಿ ಲಂಕೆಯೊಳಗಿನ ರಾಕ್ಷಸರಾಜನ ಭೃತ್ಯರು ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು; ದೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ರಾಜನ ದೋಷಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಯಾವ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.
Sita faces a dharma-sankat of uncertainty: whether to accept consoling words without evidence or demand verified knowledge of Ravana’s intent. She chooses disciplined inquiry—asking Saarana to gather intelligence—balancing emotional vulnerability with responsibility to act prudently.
The sarga teaches that compassion must be paired with truthful reporting, and that counsel (even from elders and a mother) is ineffective when a ruler is governed by possessiveness and fear. Inner steadiness is strengthened by reliable knowledge and supportive companionship.
Aśoka-vāṭikā functions as the captivity-space where surveillance and intimidation operate; Laṅkā is the political center where ministerial deliberation occurs; Janasthāna is invoked as a precedent-proof of Rama’s power; the Ocean crossing underscores Hanuman’s extraordinary agency; the war instruments (bherī-śaṅkha) mark the cultural soundscape of imminent battle.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.