शुकवाक्यं (Śuka’s Report on the Vānara Host) / Śuka Describes the Allied Forces to Rāvaṇa
यश्चैषोऽनन्तरश्शूरश्श्यामःपद्मनिभेक्षणः ।इक्ष्वाकूणामतिरथोलोकेविख्यातपौरुष ।।6.28.18।।यस्मिन्नचलतेधर्मोयोधर्मंनातिवर्तते ।योब्राह्ममस्त्रंवेदांश्चवेदवेदविदांवरः ।।6.28.19।।योभिन्द्याद्गगनंबाणैःपर्वतांश्चापिदारयेत् ।यस्यमृत्योरिवक्रोधश्शक्रस्येवपराक्रमः ।।6.28.20।।यस्यभार्याजनस्थानात्सीताचापिहृतात्वया ।सएषरामस्त्वांयोद्धुंराजन्समभिवर्तते ।।6.28.21।।
yaś caiṣo 'nantaraś śūraḥ śyāmaḥ padmanibhekṣaṇaḥ |
ikṣvākūṇām atiratho loke vikhyātapauruṣaḥ ||6.28.18||
yasminn acalate dharmo yo dharmaṃ nātivartate |
yo brāhmam astraṃ vedāṃś ca veda vedavidāṃ varaḥ ||6.28.19||
yo bhindyād gaganaṃ bāṇaiḥ parvatāṃś cāpi dārayet |
yasya mṛtyor iva krodhaḥ śakrasy eva parākramaḥ ||6.28.20||
yasya bhāryā janasthānāt sītā cāpi hṛtā tvayā |
sa eṣa rāmas tvāṃ yoddhuṃ rājan samabhivartate ||6.28.21||
ಅವನ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಆ ವೀರ ಶೂರನು ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ—ಶ್ಯಾಮವರ್ಣ, ಪದ್ಮಸಮಾನ ನೇತ್ರಗಳವನು—ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಂಶದ ಅತಿರಥ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಅವನಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ ಅಚಲವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದೆ; ಧರ್ಮಮಾರ್ಗವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಮೀರುವುದಿಲ್ಲ. ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರವನ್ನೂ ವೇದಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿದವನು, ವೇದವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನೇ ಭೇದಿಸಬಲ್ಲ, ಪರ್ವತಗಳನ್ನೂ ಚೀರಿ ಬಿಡಬಲ್ಲ; ಅವನ ಕ್ರೋಧ ಯಮನಂತೆಯೇ, ಅವನ ವೀರ್ಯ ಇಂದ್ರನಂತೆಯೇ. ಜನಸ್ಥಾನದಿಂದ ನೀನು ಅಪಹರಿಸಿದ ಸೀತೆಯ ಪತಿ—ಅದೇ ರಾಮನು, ಓ ರಾಜನೇ, ಈಗ ನಿನ್ನೊಡನೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
"This monkey is intending to demolish this Lanka single handed. How can you forget about (the task of) setting his tail on fire entrusted by you to Dhoomakethu?"
Rāma is presented as dharma-incarnate in conduct: steadfast righteousness, self-restraint, and legitimacy of action—his war is framed as a dharmic response to adharma (Sītā’s abduction).
Śuka identifies Rāma to Rāvaṇa and warns him that the very man whose wife was abducted is now approaching Laṅkā to wage war.
Rāma’s unwavering dharma (non-transgression of righteousness), combined with heroic capability—power governed by moral law.