Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

वालिवधः — Vālī’s Fall and Dharma-Accusation

Kiṣkindhā Sarga 17

वयं वनचरा राम मृगा मूलफलाशना:।एषा प्रकृतिरस्माकं पुरुषस्त्वं नरेश्वरः।।

vayaṃ vanacarā rāma mṛgā mūlaphalāśanāḥ | eṣā prakṛtir asmākaṃ puruṣas tvaṃ nareśvaraḥ || 4.17.29 ||

ಹೇ ರಾಮ, ನಾವು ವನವಾಸಿಗಳು—ಮೂಲಫಲಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಬದುಕುವ ಮೃಗಸಮಾನರು; ಇದೇ ನಮ್ಮ ಸ್ವಭಾವ. ಆದರೆ ನೀನು ಮನುಷ್ಯ, ನರೇಶ್ವರನು.

वयम्we
वयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम, उत्तमपुरुष-सूचक; प्रथमा (1st), बहुवचन
वनचराःforest-dwellers
वनचराः:
Karta (कर्ता) / predicate
TypeNoun
Rootवनचर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (सप्तमी-तत्पुरुष: वने चराः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
रामO Rama
राम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
मृगाःanimals, deer
मृगाः:
Karta (कर्ता) / predicate
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
मूलफलाशनाःeating roots and fruits
मूलफलाशनाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमूल (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक) + अशना (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (षष्ठी/कर्मधारय-प्राय: ‘मूलफलानि अश्नन्ति’); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण (qualifying ‘वयम्/वनचराः/मृगाः’)
एषाthis
एषा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
प्रकृतिःnature, disposition
प्रकृतिः:
Karta (कर्ता) / predicate
TypeNoun
Rootप्रकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अस्माकम्of us, our
अस्माकम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th), बहुवचन
पुरुषःa man
पुरुषः:
Karta (कर्ता) / predicate
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम, मध्यमपुरुष-सूचक; प्रथमा (1st), एकवचन
नरेश्वरःlord of men
नरेश्वरः:
Karta (कर्ता) / predicate
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (षष्ठी-तत्पुरुष: नराणाम् ईश्वरः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

When the lord of the monkey troops fell down, it was as though the earth lost itsbrightness like the sky loses its brightness devoid of the Moon.

V
Vāli
R
Rāma
F
forest (vana)

FAQs

Greater responsibility with higher status: a human ruler is held to stricter moral standards than forest creatures acting by instinct.

Vāli contrasts vānaras’ natural life with Rāma’s human kingship to question the propriety of Rāma’s action.

Moral restraint: the expectation that a ruler governs impulses and acts by dharma.