Adhyaya 96

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಪೃಥು, ಊರ್ಜಾವ್ರತದಲ್ಲಿ ತುಳಸಿಮೂಲಪೂಜೆಯ ವಿಶೇಷಾರ್ಥವೇನು ಮತ್ತು ತುಳಸಿ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಪರಮಪ್ರಿಯಳಾಗಿರುವ ಕಾರಣವೇನು ಎಂದು ವಿವರವಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ನಾರದರು ಪುರಾತನ ಕಥೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ: ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವರುಗಳು ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಭಯಂಕರ ತೇಜೋಮಯ ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಇಂದ್ರನ ವಜ್ರಪ್ರಹಾರಕ್ಕೂ ಅದು ಶಮನವಾಗದೆ, ರುದ್ರಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ದೇವಗಣ ಅಶಾಂತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಶಿವಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿ ಶರಣು ಬೇಡುತ್ತಾನೆ; ಪ್ರಸನ್ನ ಶಂಭು ತನ್ನ ದಹನತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಆ ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ಸಿಂಧು–ಗಂಗಾ ಸಂಗಮದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಎಸೆದುಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಅಳುವ ಶಿಶುರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ, ಅದರ ರೋದನದಿಂದ ಲೋಕಗಳು ಕಂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಬ್ರಹ್ಮನು ಬಂದು ಸಮುದ್ರನ ಗೌರವವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಶಿಶುವಿನ ಗುರುತನ್ನು ತಿಳಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ ನೇತ್ರಗಳಿಂದ ಜಲ ನಿರೋಧಿತವಾದ ಕಾರಣ ‘ಜಾಲಂಧರ’ ಎಂಬ ನಾಮವಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ರುದ್ರನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಅವನನ್ನು ಜಯಿಸಲಾರರು ಎಂಬ ವರವಾಕ್ಯ ಉಂಟು. ಅಭಿಷೇಕಾನಂತರ ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅವನು ಬಲಿಷ್ಠನಾಗಿ, ಕಾಲನೇಮಿಯ ಪುತ್ರಿ ವೃಂದೆಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಾನೆ—ಇದೇ ಮುಂದಿನ ತುಳಸಿ/ವೃಂದಾ ಮಹಿಮೆಗೆ ಪೂರ್ವಭೂಮಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.