Adhyaya 228

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಹಾದೇವನು ಗಿರಿಜೆಗೆ ಪರಮವ್ಯೋಮ/ವೈಕುಂಠ ಎಂಬ ಶುದ್ಧ-ಸತ್ತ್ವಮಯ ಧಾಮದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ವಿರಜಾ ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ಮಧ್ಯಧಾಮ, ಹಾಗೆಯೇ ನಿಃಶ್ರೇಯಸ, ನಿರ್ವಾಣ, ಕೈವಲ್ಯ, ಮೋಕ್ಷರೂಪ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿ ತ್ರಿಪಾದ-ವಿಭೂತಿಯ ಪರಮಪದವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ವೈಕುಂಠದ ನಗರ-ಪ್ರಾಸಾದಮಯ ವೈಭವ, ಅದರೊಳಗಿನ ಅಯೋಧ್ಯಾ ಪುರಿ, ದ್ವಾರಪಾಲಕರು, ಶಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯೊಡನೆ ಸಿಂಹಾಸನಸ್ಥ ಭಗವಂತನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ವ್ಯೂಹಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ, ದಿಕ್ಕುಗಳಂತೆ ಧಾಮಗಳ ಸ್ಥಿತಿ, ಆವರಣ-ಪರಿಕ್ರಮೆಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟು, ದ್ವಯಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ಏಕಾಂತಭಕ್ತಿ ಕರ್ಮಕಾಂಡೀಯ ಸಾಧನೆಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಗುಣಮಿಶ್ರ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ಅಂತರ್ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೇಗೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದ್ಭವಿಸಿ, ಮಹಾಮಾಯೆ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಸೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ; ಪ್ರಕೃತಿ–ಪುರುಷ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಹತ್, ಅಹಂಕಾರ, ಗುಣಗಳು, ತನ್ಮಾತ್ರೆಗಳು, ಮಹಾಭೂತಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮತ್ತು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.