Adhyaya 226

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಉಮಾ–ಮಹೇಶ್ವರ ಸಂವಾದದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವೈಷ್ಣವಮುಖಿ ಉಪದೇಶವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ಗುರು-ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತದೆ—ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ವೈಷ್ಣವ ಆಚಾರ್ಯರಿಂದಲೇ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು; ಅಪಾರ ವೇದಪಾಂಡಿತ್ಯ ಇದ್ದರೂ ಅವೈಷ್ಣವನು ಗುರುವಾಗಲು ಯೋಗ್ಯನಲ್ಲ. ದೀಕ್ಷೆಯ ಗುರುತುಗಳಾಗಿ ತಾಪ (ಮುದ್ರಾಂಕನ/ಅಂಕನ), ಊರ್ಧ್ವಪುಂಡ್ರ ಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವ ನಾಮಗ್ರಹಣವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ನಂತರ ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಪರಮ ಸಾಧನೆ ಎಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಪ್ರಪತ್ತಿ/ಶರಣಾಗತಿಗೆ ಸಮಾನವೆಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಂದಾಗಿ ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರಿ ‘ಓಂ ನಮಃ ನಾರಾಯಣಾಯ’ ಮಂತ್ರಾರ್ಥವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ—ಪ್ರಣವದ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಾಂಗಗಳು (ಋಷಿ, ದೇವತೆ, ಛಂದಸ್ಸು, ಬೀಜ, ಶಕ್ತಿ) ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಾರಾಯಣನು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪರಮೇಶ್ವರ, ಜೀವನು ನಿತ್ಯ ಪರತಂತ್ರ ಸೇವಕ ಎಂಬ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಹೇಳಿ, ಮಂತ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಅದರ ಅರ್ಥಜ್ಞಾನ ಅಗತ್ಯವೆಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತದೆ.