Adhyaya 201

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಕಾಳಿಂದೀ (ಯಮುನಾ) ತೀರ್ಥದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮಹಾಪಾಪಿಗಳೂ ಹರಿಧಾಮವನ್ನು ಪಡೆಯಬಲ್ಲರು ಎಂಬುದನ್ನು ಫಲಾನುಭವಗಳಿಂದ ತೋರಿಸಿ, ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೃತ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಶೌಚ-ಶುದ್ಧಿ ಮಾಡಿ ‘ಅಶ್ವಕ್ರಾಂತಾ’ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಮೃತ್ತಿಕಾತಿಲಕ ಧರಿಸಿ, ಹರಿಸ್ಮರಣದೊಂದಿಗೆ ಪುನಃಪುನಃ ಅವಗಾಹನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಗಂಗೆಯನ್ನೂ ಸಪ್ತ ಪವಿತ್ರ ಪುರಿಗಳನ್ನೂ ಸ್ಮರಿಸಿ, ನಂತರ ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆ, ತರ್ಪಣ ಮಾಡಿ ವಿಷ್ಣುಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸ್ನಾನದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಪೂರ್ವಜನ್ಮಸ್ಮೃತಿ ಉಂಟಾಗಿ ಒಳಕಥೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ—ಸಂತಾನಹೀನ ವೈಶ್ಯ ಶರಭನ ವ್ಯಥೆ, ಋಷಿ ದೇವಲನ ನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ವಿಧಿವಿಧಾನದ ಸಲಹೆ, ಹಾಗೂ ಗೌರೀಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ವಿಧಿಯಿಂದ ಸ್ವಯಂ ನೆರವೇರಿಸುವ ಅಗತ್ಯ. ಇಲ್ಲಿ ಭಕ್ತನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ವಿಧಿಭಂಗದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಶುದ್ಧಿ-ಉಪದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ದಿಲೀಪ–ನಂದಿನೀ ದೃಷ್ಠಾಂತವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.