Adhyaya 162

ಪಾರ್ವತಿ ಕಾಪೋತಿಕಾ/ಕಾಪೋತ ತೀರ್ಥದ ಹೆಸರು ಹೇಗೆ ಬಂದಿತು ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಮಹಾದೇವನು ಸಾಭ್ರಮತೀ ನದಿಯ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಈ ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಬೇಕಾದ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ—ಶ್ರಾದ್ಧಾಂಗವಾಗಿ ಪಿಂಡದಾನ ಮತ್ತು ತರ್ಪಣ, ಕಾಗೆ‑ನಾಯಿ ಮೊದಲಾದವರಿಗೆ ಅನ್ನಾರ್ಪಣೆ, ಹಾಗೆಯೇ ತಿಥಿ‑ಋತುಾನುಸಾರ ಭಕ್ತಿ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೈಶಾಖದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಪ್ರಾಚೀನೇಶ್ವರನೆಂದು ಈಶಾನನನ್ನು ಶ್ವೇತ ಸಾಸಿವೆ ಬೀಜಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಸ್ವಯಂ ಹಾಗೂ ಪಿತೃಗಳಿಗೂ ಉದ್ಧಾರ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ತೀರ್ಥನಾಮದ ಕಾರಣಕಥೆ: ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತ ಪಾರಿವಾಳ, ವಿಷ್ಣುಪಾವನ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಅತಿಥಿರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಗಿಡುಗ ಮಾಂಸ ಬೇಡಿದಾಗ, ಅತಿಥಿಧರ್ಮವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ತನ್ನದೇ ದೇಹವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತದೆ; ಇದರಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳದ ಶುದ್ಧಿಕಾರಕ ಮಹಿಮೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಧರ್ಮೋಪದೇಶ—ಅತಿಥಿಯನ್ನು ಸದಾ ಸತ್ಕರಿಸಬೇಕು; ಅತಿಥಿಸತ್ಕಾರವು ಸಮಸ್ತ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ನೀಡಿ, ಕೊನೆಗೆ ವಿಷ್ಣುಲೋಕಪ್ರಾಪ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.