Adhyaya 67

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮನ ಅಶ್ವಮೇಧಯಜ್ಞದ ವಿಧಿವಿಸ್ತಾರ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಾಪನೆ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ. ಸೌಮಿತ್ರಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಆಶ್ರಮದಿಂದ ಸೀತೆಯನ್ನು ಕರೆತಂದು ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ತರುತ್ತಾನೆ; ಸೀತೆ ಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ರಾಜಮಾತೃಗಳ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಯಜ್ಞಮಂಡಪದಲ್ಲಿ ಆಸೀನಳಾಗುತ್ತಾಳೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷೋತ್ಸವ ಉಕ್ಕುತ್ತದೆ; ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜರು ಯಜ್ಞಸಭೆಗೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ವಸಿಷ್ಠನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪೂಜೆ ಮತ್ತು ದಾನವೇ ಯಜ್ಞಪೂರ್ಣತೆಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ರಾಮನು ಅಗಸ್ತ್ಯ, ವ್ಯಾಸ, ಚ್ಯವನಾದಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳನ್ನು ಸ್ವರ್ಣ, ವಸ್ತ್ರ, ಗೋವು ಮೊದಲಾದ ಮಹಾದಾನಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಎಲ್ಲರೂ ಯಜ್ಞಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯಜ್ಞಮಧ್ಯೆ ದೀಕ್ಷಿತ ಖಡ್ಗಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಅಶ್ವದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ದೇವನು ಪ್ರಕಟನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ತನ್ನ ಪೂರ್ವಜನ್ಮದ ಕಪಟಾಚಾರ, ದುರ್ವಾಸ ಶಾಪದಿಂದ ಪಶುರೂಪ, ರಾಮಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹರಿ/ರಾಮಸ್ಮರಣದ ಅಪಾರ ತಾರಕಶಕ್ತಿ—ಭಕ್ತಿ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದರೂ ಸ್ಮರಣೆ ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ—ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿ, ವಸಿಷ್ಠನು ಕರ್ಪೂರ ತರಿಸಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಆವಾಹನ ಮಾಡಿ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.