Adhyaya 34

ಶೇಷನು ವಾತ್ಸ್ಯಾಯನನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ—ರಾವಣನ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾಳಿ ರಾಮನ ಅಶ್ವಮೇಧ ಅಶ್ವವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು/ಮರುಪಡೆಯಲು ನಿಂತಿರುವ ರಾಘವಪಕ್ಷದವರನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಪ್ರತೀಕಾರದ ಗರ್ಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ರಾಮನ ಸಹಾಯಕರ ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿಯುವೆನೆಂದು ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ರಾಘವಪಕ್ಷದ ಯೋಧ-ಸೇವಕ ಪುಷ್ಕಲನು ಕ್ಷಾತ್ರಧರ್ಮದಿಂದ—ವೀರತ್ವ ಮಾತಿನಿಂದಲ್ಲ, ಶಸ್ತ್ರದಿಂದಲೇ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ—ಭಾಲ, ತ್ರಿಶೂಲ, ಗದೆ ಮತ್ತು ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರಹಾರಗಳು. ಪುಷ್ಕಲನು ಗಾಯಗೊಂಡು ಮೂರ್ಚ್ಛಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಹನುಮಾನ್ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ರಾಕ್ಷಸಸೈನ್ಯವನ್ನು ಧ್ವಂಸಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಹಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಚ್ಚಿ ನುಚ್ಚುನೂರು ಮಾಡಿ ತಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ವಿದ್ಯುನ್ಮಾಳಿ ಭಯಾನಕ ಮಾಯೆಯನ್ನು ಹರಡುತ್ತಾನೆ—ಅಂಧಕಾರ, ರಕ್ತವೃಷ್ಟಿ, ಬೀಳುವ ಶಿರಗಳು. ಆಗ ಶತ್ರುಘ್ನನು ಬಂದು ರಾಮಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡಿ ಮೋಹನಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಆ ಮಾಯೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಪ್ರತ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ರಾಕ್ಷಸರು ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ವಿದ್ಯುನ್ಮಾಳಿ ಅಂಗಭಂಗವಾಗಿ ಹತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಉಳಿದ ರಾಕ್ಷಸರು ಶರಣಾಗಿ ಅಶ್ವವನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸುತ್ತಾರೆ; ವಿಜಯಧ್ವನಿ ಮೊಳಗುತ್ತದೆ.