Adhyaya 30

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ರಾಮನ ಅಶ್ವಮೇಧದ ಅಶ್ವವು ತೇಜಃಪುರ ಎಂಬ ನಗರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಆ ನಗರ ಧರ್ಮಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ದೇವಾಲಯಸಮೃದ್ಧ, ತಪಸ್ವಿಗಳ ನಿವಾಸಭೂಮಿ, ಹಾಗೂ ಗೃಹಸ್ಥರ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಧೂಮದಿಂದ ಪಾವನಗೊಂಡುದಾಗಿ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ. ಶತ್ರುಘ್ನನು ಸಚಿವ ಸುಮತಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿನ ರಾಜನ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ಸುಮತಿ ರಾಜ ಋತಂಭರನನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾನೆ—ಸತ್ಯವ್ರತ ಮತ್ತು ಗೋಮಾತೆಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವ ವ್ರತಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ವಂಶವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಉಪದೇಶ ಬರುತ್ತದೆ: ಸಂತಾನಪ್ರಾಪ್ತಿಗೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕೃಪೆ, ಗೋಮಾತೆಯ ಆಶೀರ್ವಾದ ಅಥವಾ ಶಿವನ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು. ಗೋಪೂಜೆಯ ವಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಳಿ, ಗಾವಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದು, ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದು, ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದು ಮಹಾದೋಷವೆಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಪುರಾತನ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ ಜನಕನು ಯೋಗಬಲದಿಂದ ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿ ನರಕಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ದೇಹದಿಂದ ಹರಡುವ ವಾಯುವೇ ನರಕಸ್ಥರ ಯಾತನೆಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕರುಣೆಯಿಂದ ಜನಕನು ಧರ್ಮರಾಜ ಯಮನ ಬಳಿ ಪಾಪಿಗಳ ವಿಮೋಚನೆಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಾನೆ. ಧರ್ಮನು ದಂಡವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ, ಪುಣ್ಯವನ್ನು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ‘ರಾಮ ರಾಮ’ ನಾಮೋಚ್ಚಾರದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪುಣ್ಯವನ್ನು—ದಾನವಾಗಿ ಇತರರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಜನಕನು ತನ್ನ ಸಂಚಿತ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದ ತಕ್ಷಣ ಆ ಜೀವಗಳು ದಿವ್ಯದೇಹಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತವೆ.