Adhyaya 114

ರಾಘವನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯವಿಮಾನದಲ್ಲಿರುವ ತೇಜೋಮಯ ಪುರುಷನನ್ನು ಸ್ತ್ರೀಪರಿವಾರದೊಂದಿಗೆ ನೋಡಿ, ಇಂತಹ ಸಾಧನೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಪುಣ್ಯವೇನು ಎಂದು ಶಂಭುವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಶಿವನು ಗೌತಮ ಮಹರ್ಷಿಯ ಆಶ್ರಮದ ಅಪೂರ್ವ ವೈಭವ, ತಪಸ್ಸು–ಯಜ್ಞ–ಪೂಜೆಯ ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಶೈವ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದೆ ಅಧ್ಯಾಯವು ಶಿವಪೂಜಾ ವಿಧಾನಗಳ ಸಾಂದ್ರ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ—ಪೂಜಾಸ್ಥಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ದ್ರವ್ಯಸಂಗ್ರಹ, ಅಭಿಷೇಕ, ಆವರಣತತ್ತ್ವ, ಅಷ್ಟದಳ ಪತ್ರಿಕೆ, ರುದ್ರಾಕ್ಷಧಾರಣೆ, ಧೂಪ–ದೀಪ–ನೈವೇದ್ಯ, ನೀರಾಜನ, ತಾಂಬೂಲ ಹಾಗೂ ಸಂಗೀತ–ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಉಪಹಾರವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ನಾರದ, ಬಾಣ, ಶುಕ್ರ, ಪ್ರಹ್ಲಾದ, ಬಲಿ ಮೊದಲಾದ ದಾನವರು ಸಭೆಗೆ ಬಂದು ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ನಂತರ ಮರಣ–ಪುನರ್ಜೀವನದ ನಾಟಕೀಯ ಪ್ರಸಂಗ ಸಂಭವಿಸಿ ವರಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಶಿವ–ವಿಷ್ಣುಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಭಕ್ತಿ, ದಿವ್ಯಲೀಲೆ ಮತ್ತು ಹನುಮಂತನ ಆದರ್ಶ ಭಕ್ತಿಯ ಮಹಿಮೆ ಪ್ರಕಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ಜೊತೆಗೆ ಭಸ್ಮಸ್ನಾನ, ಮಂತ್ರನ್ಯಾಸ, ವೇದಿಚಿತ್ರ, ಆಸನ–ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಧಾರಾಸ್ನಾನದಿಂದ ಬಾಹ್ಯಕರ್ಮದ ಜೊತೆಗೆ ಆಂತರಿಕ ಯೋಗಶುದ್ಧಿಯ ಉಪದೇಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.