Adhyaya 23

ವ್ಯಾಸನು ರಾಜ ಕೋಚರಾಶ ಮತ್ತು ರಾಣಿ ಸುಪ್ರಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ಏಕಾದಶೀ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠೆಯುಳ್ಳ ಆದರ್ಶ ವೈಷ್ಣವರಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವರು ದಶಮಿಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಏಕಾದಶಿಯ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿ—ಗಾನ, ನೃತ್ಯ, ಧೂಪ-ದೀಪ, ತುಳಸಿ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ ಕೀರ್ತನೆಯಿಂದ ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಶೌರಿ ಅವರ ಅಪರೂಪದ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿ, ಅವರ ಶುದ್ಧತೆಗೆ ಕಾರಣವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಸುಪ್ರಾಜ್ಞೆ ತನ್ನ ಪೂರ್ವಜನ್ಮದ ಪಾಪಮಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ—ವೇಶ್ಯಾಜೀವನ ಮತ್ತು ನಿತ್ಯೋದಯ ಎಂಬ ದುರುಳನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ. ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ದುಃಖವಶಾತ್/ಅನಾಯಾಸವಾಗಿ ನಡೆದ ಉಪವಾಸ, ದೀಪಪ್ರಜ್ವಲನ, ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣೆ ಮತ್ತು ನಾಮಸ್ಮರಣೆ ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಪಾಪನಾಶಕರವಾಯಿತು. ಯಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಗುಪ್ತನು ಏಕಾದಶಿಯ ಮಹಿಮೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಧರ್ಮರಾಜ ಯಮನು ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ ವಿಷ್ಣುಧಾಮದ ಕಡೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಪರಲೋಕದ ಎರಡು ಮಾರ್ಗಗಳ ಉಪದೇಶ ಬರುತ್ತದೆ—ಧರ್ಮಿಗಳಿಗಾಗಿ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಸುಖಮಯ ಪಥ, ಪಾಪಿಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಯಾತನಾಮಯ ಪಥ; ನರಕಗಳು ಮತ್ತು ದಂಡಗಳ ವಿವರಗಳೂ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಏಕಾದಶಿಯೇ ಪರಮ ವ್ರತವೆಂದು ಪುನಃ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿ, ರಾಜದಂಪತಿಯ ಹರಿ-ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ।