Adhyaya 8

Verse 1

शौनक उवाच । समुद्रमथनं सूत पुरा कस्मात्कृतं गुरो । हृदये कौतुकं जातं श्रोतुं मे वद चामरैः

ಶೌನಕನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಸೂತ, ಓ ಗುರುದೇವ! ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರಮಥನವನ್ನು ಏಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು? ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಕುತೂಹಲ ಉಂಟಾಗಿದೆ; ಅಮರರ ವೃತ್ತಾಂತದೊಡನೆ ನನಗೆ ಹೇಳು.

Verse 2

सूत उवाच । ब्रह्मन्वच्मि समासेन सिंधोर्मथनकारणम् । दुर्वाससेंद्र संवादमितिहासं शृणुष्व तत्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಸಮುದ್ರಮಥನದ ಕಾರಣವನ್ನು ನಾನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ದುರ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರರ ಸಂವಾದರೂಪವಾದ ಆ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 3

महातपा महातेजा दुर्वासा ईश्वरांशजः । ब्रह्मर्षिः प्रययौ स्वर्गमिन्द्रं द्रष्टुं स चैकदा

ಮಹಾತಪಸ್ವಿ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ, ಈಶ್ವರಾಂಶಜನಾದ ದುರ್ವಾಸ—ಆ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ ಒಮ್ಮೆ ಇಂದ್ರನನ್ನು ನೋಡಲು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.

Verse 4

तस्मिन्ददर्श काले तं गजारूढं शचीपतिम् । दृष्ट्वा स्रजं पारिजातां ददौ तस्मै महामुनिः

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಶಚೀಪತಿ ಇಂದ್ರನು ಗಜಾರೂಢನಾಗಿ ಇರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು. ಅವರನ್ನು ಕಂಡ ಮಹಾಮುನಿಯು ಪಾರಿಜಾತ ಪುಷ್ಪಮಾಲೆಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು॥

Verse 5

गृहीत्वा तां स्रजं चेंद्रो विन्यस्य गजमूर्द्धनि । देवराट्प्रययौ ब्रह्मन्ससैन्यो नंदनं प्रति

ಆ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಇಂದ್ರನು ಅದನ್ನು ಗಜದ ಮಸ್ತಕದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟನು. ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ! ದೇವರಾಜ ಇಂದ್ರನು ಸೈನ್ಯಸಹಿತ ನಂದನವನದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು॥

Verse 6

हस्ती चादाय तां मालां छित्त्वा तु धरणीतले । चिक्षेप च महाक्रुद्धस्तमित्याह महामुनिः

ನಂತರ ಆನೆ ಆ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಹರಿದು ಭೂಮಿಗೆ ಎಸೆದಿತು. ಮಹಾಕ್ರೋಧದಿಂದ ಮಹಾಮುನಿಯು ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು॥

Verse 7

त्रैलोक्यैकश्रियायुक्तो यस्मात्त्वमवमन्यसे । तव त्रैलोक्यश्रीर्नष्टा भवत्येव न संशयः

ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದ ಏಕೈಕ ಶ್ರೀಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದವನನ್ನು ನೀನು ಅವಮಾನಿಸಿದ್ದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಶ್ರೀ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುವುದು—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ॥

Verse 8

इति श्रीपाद्मे महापुराणे ब्रह्मखंडे समुद्रमथनोद्योगोनामाष्टमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಪದ್ಮ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಬ್ರಹ್ಮಖಂಡದಲ್ಲಿ ‘ಸಮುದ್ರಮಥನೋದ್ಯೋಗ’ ಎಂಬ ಅಷ್ಟಮ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು॥

Verse 9

नष्टमंतर्द्धानवत्यां तदा तस्यां जगत्त्रयम् । क्षुत्पिपासान्विताः सर्वे चुक्रुशुर्वै निरंतरम्

ಅಂತರ್ಧಾನಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಆಕೆ ಅಂತರಧಾನವಾದಾಗ, ಕ್ಷುಧಾ-ಪಿಪಾಸೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತವಾದ ತ್ರಿಲೋಕವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಳಲಾರಂಭಿಸಿತು।

Verse 10

न ववर्षुर्वारिवाहाः शुष्काश्चैव जलाशयाः । सर्वे ते शाखिनः शुष्काः फलपुष्पविवर्जिताः

ಮಳೆ ತರುವ ಮೇಘಗಳು ಸುರಿಸಲಿಲ್ಲ, ಜಲಾಶಯಗಳೂ ಒಣಗಿದವು; ಎಲ್ಲ ಮರಗಳೂ ಒಣಗಿ ಫಲಪುಷ್ಪವಿಹೀನವಾದವು।

Verse 11

क्षुत्पिपासार्दिताः सर्वे ब्रह्मणः सन्निधिं ययुः । तं सर्वे कथयामासुः दुःखशोकं पितामहम्

ಕ್ಷುಧಾ-ಪಿಪಾಸೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ಎಲ್ಲರೂ ಬ್ರಹ್ಮನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಪಿತಾಮಹನಿಗೆ ತಮ್ಮ ದುಃಖ-ಶೋಕವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರು।

Verse 12

देवानां वचनं श्रुत्वा धाता देवगणैः सह । भृग्वादिमुनिभिश्चैव प्रययौ क्षीरसागरम्

ದೇವರ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಧಾತಾ (ಬ್ರಹ್ಮ) ದೇವಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಭೃಗು ಮೊದಲಾದ ಮುನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕ್ಷೀರಸಾಗರಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು।

Verse 13

विष्णुं समर्चयामास क्षीराब्धेरुत्तरे तटे । मंत्रमष्टाक्षरं वेधा जपन्ध्यायन्जगत्पतिम्

ಕ್ಷೀರಸಾಗರದ ಉತ್ತರ ತಟದಲ್ಲಿ ವೇಧಾ (ಬ್ರಹ್ಮ) ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಿದನು; ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರ ಜಪಿಸಿ ಜಗತ್ಪತಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದನು।

Verse 14

ततः प्रसन्नो भगवान्सर्वेषां च दिवौकसाम् । वैनतेयं समारुह्य चागतः सदयः प्रभुः

ಆಗ ಸ್ವರ್ಗವಾಸಿಗಳೆಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ಕರುಣಾಮಯ ಭಗವಾನ್ ಪ್ರಭು ವೈನತೇಯ (ಗರುಡ)ನ ಮೇಲೆ ಆರೋಹಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದನು।

Verse 15

पीतवस्त्रं चतुर्बाहुं शंखचक्रगदाधरम् । दृष्ट्वा तं जगतामीशं पुंडरीकनिभेक्षणम्

ಪೀತಾಂಬರಧಾರಿ, ಚತುರ್ಭುಜ, ಶಂಖ-ಚಕ್ರ-ಗದಾಧಾರಿ, ಪದ್ಮನೇತ್ರನಾದ ಜಗದೀಶ್ವರನನ್ನು ನೋಡಿ (ಅವರು ಭಕ್ತಿವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡರು)।

Verse 16

विष्णुं भवोदधेः पोतं वनमालाविभूषितम् । श्रीवत्सकौस्तुभोरस्कमानंदाश्रुपरिप्लुताः

ಭವಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿಸುವ ನೌಕಾಸ್ವರূপನಾದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು, ವನಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ, ವಕ್ಷಸ್ಥಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವತ್ಸ ಮತ್ತು ಕೌಸ್ತುಭಮಣಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿದವನಾಗಿ ನೋಡಿ ಅವರು ಆನಂದಾಶ್ರುಗಳಿಂದ ತೋಯ್ದರು।

Verse 17

तुष्टुवुर्जयशब्देन नमश्चक्रुर्निरंतरम् । श्रीभगवानुवाच । वरं वृणीध्वं भो देवाः कस्माद्यूयं समागताः । वरदोऽस्मि तद्वदत वो ददामि च नान्यथा

ಅವರು ‘ಜಯ’ ಎಂಬ ಘೋಷದಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿ ನಿರಂತರ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು। ಆಗ ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—“ಓ ದೇವರೇ, ವರವನ್ನು ಬೇಡಿರಿ; ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ? ನಾನು ವರದಾತನು; ಹೇಳಿರಿ, ಅದನ್ನೇ ನಿಮಗೆ ನೀಡುವೆನು, ಬೇರೆಲ್ಲ.”

Verse 18

देवा ऊचुः । कृपालो ब्रह्मशापेन संपद्धीनं जगत्त्रयम् । क्षुत्पिपासार्दितं नाथ सदेवासुरमानुषम्

ದೇವರು ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ಕೃಪಾಳು ನಾಥಾ! ಬ್ರಹ್ಮಶಾಪದಿಂದ ತ್ರಿಲೋಕದ ಸಮೃದ್ಧಿ ನಾಶವಾಗಿದೆ; ದೇವ-ಅಸುರ-ಮಾನವರೊಡನೆ ಎಲ್ಲರೂ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ದಾಹದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ।”

Verse 19

रक्ष सर्वानिमांल्लोकान्याताः स्म शरणं तव । श्रीभगवानुवाच । इंदिरा ब्रह्मशापेन चान्तर्द्धानं गता सुराः

“ಈ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿರಿ; ನಾವು ನಿಮ್ಮ ಶರಣಾಗತರು.” ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು— “ಬ್ರಹ್ಮಶಾಪದಿಂದ ಇಂದಿರಾ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ) ಅಂತರ್ಧಾನಗೊಂಡಳು; ದೇವರೂ ತಿರೋಭೂತರಾದರು.”

Verse 20

यस्याः कटाक्षमात्रेण जगदैश्वर्यसंयुतम् । तदा यूयं सुराः सर्वे चोत्पाट्य स्वर्णपर्वतम्

“ಅವಳ ಕಟಾಕ್ಷಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಜಗತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯ-ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಸರ್ವ ದೇವರೇ, ಸ್ವರ್ಣಪರ್ವತವನ್ನೂ ಉರುಳಿಸಿ ತಂದುಕೊಳ್ಳಿರಿ.”

Verse 21

मंदरं घर्घरं कृत्वा सर्पराजेन वेष्टितम् । कुरुध्वं मथनं देवाः सदैत्याः क्षीरसागरम्

“ಮಂದರಪರ್ವತವನ್ನು ಮಥನದಂಡವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಸರ್ಪರಾಜ ವಾಸುಕಿಯಿಂದ ಸುತ್ತಿಸಿ, ದೇವರು ದೈತ್ಯರೊಡನೆ ಕ್ಷೀರಸಾಗರವನ್ನು ಮಥಿಸಿರಿ.”

Verse 22

तस्मादुत्पत्स्यते लक्ष्मीर्जगन्माता च भोः सुराः । तया हृष्टा महाभागा भविष्यथ न संशयः

“ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ದೇವರೇ, ಅದರಿಂದ ಜಗನ್ಮಾತೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಉದ್ಭವಿಸುವಳು. ಅವಳಿಂದ ಹರ್ಷಿತರಾಗಿ ನೀವು ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳಾಗಿ ಸಮೃದ್ಧರಾಗುವಿರಿ—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.”

Verse 23

धारयाम्यहमेवाद्रिं कूर्मरूपेण सर्वतः । इत्युक्त्वा भगवान्विष्णुरंतर्द्धानं जगाम सः । जग्मुः सुरासुराः सर्वे समुद्रमथनं द्विज

“ನಾನು ಕೂರ்மರೂಪದಿಂದ ಈ ಪರ್ವತವನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ಧರಿಸುವೆನು.” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ಅಂತರ್ಧಾನಗೊಂಡನು. ನಂತರ, ಹೇ ದ್ವಿಜ, ಎಲ್ಲ ದೇವರು-ಅಸುರರು ಸಮುದ್ರಮಥನಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು.