Adhyaya 10

Verse 1

सूत उवाच । ऐरावतस्ततो जज्ञे तथैवोच्चैःश्रवा हयः । धन्वंतरिः पारिजातः सुरभिश्चाप्सरोदयः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಆಮೇಲೆ ಐರಾವತ ಜನ್ಮವಾಯಿತು; ಹಾಗೆಯೇ ಉಚ್ಚೈಃಶ್ರವಾ ಎಂಬ ಕುದುರೆಯೂ. ಧನ್ವಂತರಿ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು, ಪಾರಿಜಾತ ವೃಕ್ಷ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು, ಸುರಭಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದಳು, ಅಪ್ಸರೆಯರ ಸಮೂಹವೂ ಉದಯವಾಯಿತು।

Verse 2

ततः प्रभातसमये द्वादश्यामुदिते रवौ । उत्पन्ना श्रीर्महालक्ष्मीः सर्वलक्षणशोभिता

ನಂತರ ಪ್ರಭಾತಕಾಲದಲ್ಲಿ, ದ್ವಾದಶಿ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಉದಯಿಸಿದಾಗಲೇ, ಎಲ್ಲ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತಳಾದ ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದಳು।

Verse 3

ददृशुस्तां महादेवीं मातरं धर्मदेवताः । प्रहृष्टाः सर्वजंतूनां श्रीकृष्णहृदयालयाम्

ಧರ್ಮದೇವತೆಗಳು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಆ ಮಹಾದೇವಿ ಮಾತೆಯನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದರು; ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವರು ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ಹರ್ಷಿಸಿದರು।

Verse 4

लक्ष्मीभ्राता शीतरश्मिर्जातश्च सुधया ततः । उत्पन्ना सा हरेर्जाया तुलसी लोकपावनी

ನಂತರ ಅಮೃತದಿಂದ ಶೀತಕಿರಣನಾದ ಲಕ್ಷ್ಮೀಭ್ರಾತ ಚಂದ್ರನು ಜನಿಸಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ ಹರಿಯ ಪತ್ನಿ, ಲೋಕಪಾವನಿಯಾದ ತುಳಸಿ ದೇವಿಯೂ ಉದ್ಭವಿಸಿದಳು.

Verse 5

तं शैलं पूर्ववत्स्थाप्य परिपूर्णमनोरथाः । समेत्य मातरं स्तुत्वा जेपुः श्रीसूक्तमुत्तमम्

ಆ ಪರ್ವತವನ್ನು ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಮನೋರಥಗಳು ಪೂರ್ಣವಾದವರು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ, ಮಾತೃದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶ್ರೀಸೂಕ್ತವನ್ನು ಜಪಿಸಿದರು.

Verse 6

ततः प्रसन्ना सा देवी सर्वान्देवानुवाच ह । वरं वृणीध्वं भद्रं वो वरदाहं सुरोत्तमाः

ಆಗ ಪ್ರಸನ್ನಳಾದ ದೇವಿಯು ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು—“ವರವನ್ನು ಬೇಡಿರಿ. ಹೇ ಸೂರೋತ್ತಮರೇ, ನಿಮಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ; ನಾನು ವರದಾಯಿನಿ.”

Verse 7

देवा ऊचुः । प्रसीद कमले देवि सर्वमातर्हरिप्रिये । त्वया विना जगच्छून्यं कुरु प्राणप्ररक्षणम्

ದೇವರುಗಳು ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ಕಮಲೇ ದೇವಿ, ಸರ್ವಮಾತೆ, ಹರಿಪ್ರಿಯೆ, ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗು. ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ಜಗತ್ತು ಶೂನ್ಯ; ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಣರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡು.”

Verse 8

इत्युक्ता सा महालक्ष्मीः प्राह नारायणप्रिया । इदानीं सर्वजंतूनां प्राणरक्षां करोम्यहम्

ಇಂತೆ ಕೇಳಿದ ನಾರಾಯಣಪ್ರಿಯ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ಹೇಳಿದರು—“ಈಗ ನಾನು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಪ್ರಾಣರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.”

Verse 9

ततो नारायणः श्रीमाञ्छंखचक्रगदाधरः । आविर्बभूव सहसा दयालुर्जगदीश्वरः

ಆಗ ಶಂಖ-ಚಕ್ರ-ಗದಾಧರನಾದ ಶ್ರೀಮಾನ್ ನಾರಾಯಣನು ಸಹಸಾ ಅವಿರ್ಭವಿಸಿದನು—ಅವನೇ ಕರುಣಾಮಯ ಜಗದೀಶ್ವರನು।

Verse 10

इति श्रीपाद्मे महापुराणे ब्रह्मखंडे सूतशौनकादिकसंवादे समुद्रमथनं । नाम दशमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಪದ್ಮ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಬ್ರಹ್ಮಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಸೂತ-ಶೌನಕಾದಿ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ‘ಸಮುದ್ರಮಥನ’ ಎಂಬ ದಶಮ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।

Verse 11

गृहाण मातरं विष्णो महिषीं वल्लभां तव । संसाररक्षणार्थाय लक्ष्मीमनपगामिनीम् । यावत्प्रतिज्ञां नो चक्रे तावत्प्राहेंदिरा हरिम्

“ಓ ವಿಷ್ಣು! ನಿನ್ನ ತಾಯಿ—ನಿನ್ನ ಮಹಿಷಿ ಹಾಗೂ ವಲ್ಲಭೆ—ಎಂದಿಗೂ ದೂರವಾಗದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಲೋಕರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸು.” ಹರಿ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡುವವರೆಗೆ ಇಂದಿರಾ ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಳು।

Verse 12

लक्ष्मीरुवाच । अविवाह्य कथं ज्येष्ठामलक्ष्मीं मधुसूदन । तस्याः कनिष्ठां मां नाथ विवाहं कर्तुमिच्छसि । ज्येष्ठायां च स्थितायां वै कनिष्ठा परिणीयते

ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹೇಳಿದರು—“ಓ ಮಧುಸೂದನ! ಜ್ಯೇಷ್ಠೆಯಾದ ಅಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡದೆ, ಅವಳ ಕನಿಷ್ಠೆಯಾದ ನನ್ನನ್ನು ನೀನು ಹೇಗೆ ವಿವಾಹ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀಯ? ಓ ನಾಥ! ಜ್ಯೇಷ್ಠೆ ಅವಿವಾಹಿತೆಯಾಗಿರುವಾಗ ಕನಿಷ್ಠೆಗೆ ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತದೆಯೇ?”

Verse 13

सूत उवाच । इति श्रुत्वा ततो विष्णुर्ददौ चोद्दालकाय च । वेदवाक्यानुरूपेण ह्यलक्ष्मीं निर्जरैः सह

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ವಿಷ್ಣುವು ವೇದವಾಕ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ದೇವತೆಗಳೊಡನೆ ಉದ್ದಾಲಕನಿಗೂ ದಾನಮಾಡಿದನು।

Verse 14

ततो नारायणः श्रीमान्लक्ष्मीमंगीचकार ह । ततः सुरगणाः सर्वे नमश्चक्रुः पुनःपुनः

ಆಗ ಶ್ರೀಮಾನ್ ನಾರಾಯಣನು ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದನು; ಅನಂತರ ಸಮಸ್ತ ದೇವಗಣಗಳು ಪುನಃಪುನಃ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು।

Verse 15

अथ ते चासुरान्सर्वान्जघ्नुः सर्वे बलाधिकाः । सर्वे ते क्रंदमानाश्च गताश्चैव दिशो दश

ನಂತರ ಆ ಬಲಶಾಲಿಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಅಸುರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದರು; ಅವರು ಅಳುತ್ತಾ ಕೂಗುತ್ತಾ ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಓಡಿಹೋದರು।

Verse 16

सुधां तत्खादितुं चक्रुर्देवाः पंक्तिं यथाक्रमम् । श्रीविष्णोराज्ञया सर्वे चोचुश्चैव परस्परम्

ಆಗ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವಿನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ದೇವಗಣಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಾಲಾಗಿ ನಿಂತು ಅಮೃತವನ್ನು ಸೇವಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು; ಪರಸ್ಪರ ಮಾತಾಡುತ್ತಲೂ ಇದ್ದರು।

Verse 17

त्वं च देहि त्वं च देहि त्वं च देहीति चाब्रुवन् । न शक्तोऽस्मि न शक्तोऽस्मि न शक्तोऽस्मीति चाब्रुवन्

ಅವರು ಮರುಮರು—“ನೀನು ಕೊಡು, ನೀನು ಕೊಡು, ನೀನೇ ಕೊಡು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು; ಅವನು—“ನಾನು ಶಕ್ತನಲ್ಲ, ನಾನು ಶಕ್ತನಲ್ಲ, ನಾನು ಶಕ್ತನಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು।

Verse 18

ततो विष्णुः समुत्तस्थौ स्त्रीरूपं च दधार ह । चकार स्वर्णपात्रे तत्पीयूषपरिवेषणम्

ಆಗ ವಿಷ್ಣು ಎದ್ದು ನಿಂತು ಸ್ತ್ರೀರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಣಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಆ ಅಮೃತವನ್ನು ಪರಿವೇಶಿಸಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದನು।

Verse 19

पीयूषभक्षणं राहुर्यावत्कुर्याद्द्विजोत्तम । चंद्रसूर्यौ चोक्तवंतौ राक्षसोऽसौ छलागतः

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ರಾಹು ಅಮೃತಭಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದ್ದನು; ಆದರೆ ಚಂದ್ರಸೂರ್ಯರು ದೇವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಛಲದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದನು.

Verse 20

ततः क्रुद्धो जगन्नाथो जघान स्वर्णपात्रतः । शिरस्तस्य पपातोर्व्यां केतुर्नाम्ना बभूव ह

ಆಮೇಲೆ ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ಜಗನ್ನಾಥನು ಸ್ವರ್ಣಪಾತ್ರದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹೊಡೆದನು. ಅವನ ಶಿರಸ್ಸು ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದಿತು; ಅದರಿಂದ ‘ಕೇತು’ ಎಂಬವನು ಉಂಟಾದನು.

Verse 21

राहुकेतू ततस्तूर्णं गतौ तौ भयविह्वलौ । इदानीं तद्दिने प्राप्ते चंद्रसूर्यौ स युध्यति

ನಂತರ ರಾಹು ಮತ್ತು ಕೇತು ಇಬ್ಬರೂ ಭಯದಿಂದ ಕಂಗಾಲಾಗಿ ತಕ್ಷಣ ಹೊರಟುಹೋದರು. ಈಗ ಆ ವಿಧಿದಿನ ಬಂದಾಗ ಅವನು ಚಂದ್ರಸೂರ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 22

कुर्याद्ग्रासं सैंहिकेयस्तत्क्षणं दुर्लभं भवेत् । सर्वं गंगासमं तोयं वेदव्याससमा द्विजाः

ಸೈಂಹಿಕೇಯನು ಒಂದು ಗ್ರಾಸವನ್ನಾದರೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅದು ದುರ್ಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ನೀರು ಗಂಗಾಸಮಾನವಾಗುತ್ತದೆ; ದ್ವಿಜರು ವೇದವ್ಯಾಸಸಮಾನರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 23

स्नानं वायसतीर्थे यो गंगास्नानफलं लभेत् । दानमक्षयपुण्यं स्यात्कोटिजन्मार्जितं तथा

ವಾಯಸತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವನು ಗಂಗಾಸ್ನಾನದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ದಾನ ಅಕ್ಷಯಪುಣ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ—ಕೋಟಿ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಿತ ಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನ.

Verse 24

पापं नश्येत्समूलं च किं पुनः क्रतुकोटिभिः । विद्यार्थी लभते विद्यां पुत्रार्थी पुत्रमाप्यते

ಪಾಪವು ಬೇರುಸಹಿತ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ—ಹಾಗಿರಲು ಕೋಟಿ ಯಜ್ಞಗಳ ಮಾತೇನು! ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಬಯಸುವವನು ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಪುತ್ರಾರ್ಥಿಯು ಪುತ್ರನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 25

मोक्षार्थी लभते मोक्षं मंत्रसिद्धिर्भवेद्ध्रुवम् । इति ते कथितं विप्र समुद्रमथनं तु तत्

ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮಂತ್ರಸಿದ್ಧಿಯೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಓ ವಿಪ್ರ, ಸಮುದ್ರಮಥನದ ಕಥೆಯನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದೆನು.