Adhyaya 81

Verse 1

सुकर्मोवाच । यथेंद्रोसौ महाप्राज्ञः सदा भीतो महात्मनः । ययातेर्विक्रमं दृष्ट्वा दानपुण्यादिकं बहु

ಸುಕರ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಯಯಾತಿಯ ವಿಕ್ರಮವನ್ನೂ ದಾನ‑ಪುಣ್ಯಾದಿ ಅನೇಕ ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನೂ ಕಂಡು, ಆ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಇಂದ್ರನು ಆ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಜನಿಗೆ ಸದಾ ಏಕೆ ಭಯಪಟ್ಟಿದ್ದನು?

Verse 2

मेनकां प्रेषयामास अप्सरां दूतकर्मणि । गच्छ भद्रे महाभागे ममादेशं वदस्व हि

ಅವನು ಅಪ್ಸರಸಿಯಾದ ಮೇನಕೆಯನ್ನು ದೂತಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿ—“ಭದ್ರೇ ಮಹಾಭಾಗೇ, ಹೋಗಿ ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹೇಳು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

Verse 3

कामकन्यामितो गत्वा देवराजवचो वद । येनकेनाप्युपायेन राजानं त्वमिहानय

“ಇಲ್ಲಿಂದ ಕಾಮಕನ್ಯೆಗೆ ಹೋಗಿ ದೇವರಾಜನ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳು; ಯಾವ ಉಪಾಯವಾದರೂ ಸರಿ, ಆ ರಾಜನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕರೆತರು.”

Verse 4

एवं श्रुत्वा गता सा च मेनका तत्र प्रेषिता । समाचष्ट तु तत्सर्वं देवराजस्य भाषितम्

ಹೀಗೆ ಕೇಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೇನಕಾ ಹೋಗಿ, ದೇವರಾಜ (ಇಂದ್ರ)ನು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದಳು.

Verse 5

एवमुक्ता गता सा च मेनका तत्प्रचोदिता । गतायां मेनकायां तु रतिपुत्री मनस्विनी

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಅವಳ ಪ್ರಚೋದನೆಯಿಂದ ಮೇನಕಾ ಹೊರಟಳು. ಮೇನಕಾ ಹೋದ ಬಳಿಕ ರತಿಯ ಮನಸ್ವಿನಿ ಪುತ್ರಿ (ಅಲ್ಲಿ) ಉಳಿದು/ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದಳು.

Verse 6

राजानं धर्मसंकेतं प्रत्युवाच यशस्विनी । राजंस्त्वयाहमानीता सत्यवाक्येन वै पुरा

ಯಶಸ್ವಿನಿ ಧರ್ಮದ ಸಂಕೇತವಾದ ರಾಜನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು— “ಓ ರಾಜನೇ, ಹಿಂದೆ ನೀನೇ ನಿನ್ನ ಸತ್ಯವಾಕ್ಯದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಂದೆ।”

Verse 7

स्वकरश्चांतरे दत्तो भवनं च समाहृता । यद्यद्वदाम्यहं राजंस्तत्तत्कार्यं हि वै त्वया

ನಾನು ನನ್ನ ಕೈಯನ್ನು ನಿನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ; ಗೃಹವೂ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಓ ರಾಜನೇ, ನಾನು ಏನೇನು ಹೇಳುತ್ತೇನೋ, ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ನೀನೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।

Verse 8

तदेवं हि त्वया वीर न कृतं भाषितं मम । त्वामेवं तु परित्यक्ष्ये यास्यामि पितृमंदिरम्

ಓ ವೀರನೇ, ನನ್ನ ಮಾತಿನಂತೆ ನೀನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ತ್ಯಜಿಸಿ ನಾನು ಪಿತೃಮನೆಗೆ ಹೋಗುವೆನು।

Verse 9

राजोवाच । यथोक्तं हि त्वया भद्रे तत्ते कर्त्ता न संशयः । असाध्यं तु परित्यज्य साध्यं देवि वदस्व मे

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು— “ಹೇ ಭದ್ರೇ, ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಅದನ್ನು ಮಾಡಲು ನಿನಗೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆ; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಸಾಧ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಹೇ ದೇವಿ, ಸಾಧ್ಯವಾದುದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು।”

Verse 10

अश्रुबिंदुमत्युवाच । एतदर्थे महीकांत भवानिह मया वृतः । सर्वलक्षणसंपन्नः सर्वधर्मसमन्वितः

ಅಶ್ರುಬಿಂದುಮತಿ ಹೇಳಿದಳು— “ಹೇ ಮಹೀಕಾಂತ, ಇದೇ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ವರಿಸಿದೆ; ನೀನು ಸರ್ವ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಸಂಪನ್ನನಾಗಿದ್ದು, ಸರ್ವ ಧರ್ಮಗುಣಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತನಾಗಿದ್ದೀಯ।”

Verse 11

सर्वं साध्यमिति ज्ञात्वा सर्वधर्तारमेव च । कर्त्तारं सर्वधर्माणां स्रष्टारं पुण्यकर्मणाम्

ಅವರಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲವೂ ಸಾಧ್ಯವೆಂದು, ಅವರೇ ಸರ್ವಧಾರಕನೆಂದು ತಿಳಿದು—ಅವರೇ ಸರ್ವಧರ್ಮಗಳ ಕರ್ತೃ, ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೆಂದು ಗ್ರಹಿಸು।

Verse 12

त्रैलोक्यसाधकं ज्ञात्वा त्रैलोक्येऽप्रतिमं च वै । विष्णुभक्तमहं जाने वैष्णवानां महावरम्

ಅವನನ್ನು ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವವನೆಂದು, ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದಲ್ಲೇ ಅಪ್ರತಿಮನೆಂದು ತಿಳಿದು, ನಾನು ಅವನನ್ನು ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತ—ವೈಷ್ಣವರಲ್ಲಿ ಮಹಾವರ—ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತೇನೆ।

Verse 13

इत्याशया मया भर्त्ता भवानंगीकृतः पुरा । यस्य विष्णुप्रसादोऽस्ति स सर्वत्र परिव्रजेत्

ಈ ಆಶಯದಿಂದಲೇ ನಾನು ಹಿಂದೆ ನಿಮಗೆ ಪತಿಯಾಗಿ ಅಂಗೀಕಾರ ಮಾಡಿದೆ. ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರಸಾದವಿರುವವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಿರ್ಬಯವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಬಹುದು।

Verse 14

दुर्लभं नास्ति राजेंद्र त्रैलोक्ये सचराचरे । सर्वेष्वेव सुलोकेषु विद्यते तव सुव्रत

ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ! ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದಲ್ಲಿ—ಚರಾಚರ ಸರ್ವ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ—ದುರ್ಲಭವೆಂಬುದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ಹೇ ಸುವ್ರತ! ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶುಭಲೋಕದಲ್ಲೂ ನಿನ್ನ ಈ ವ್ರತವು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ।

Verse 15

विष्णोश्चैव प्रसादेन गगने गतिरुत्तमा । मर्त्यलोकं समासाद्य त्वयैव वसुधाधिप

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದಲೇ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಗತಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಯಿತು; ಮತ್ಯಲೋಕವನ್ನು ಸೇರಿ, ಹೇ ವಸುದಾಧಿಪ, ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೀನೇ ಸಾಧಿಸಿದೆ।

Verse 16

जरापलितहीनास्तु मृत्युहीना जनाः कृताः । गृहद्वारेषु सर्वेषु मर्त्यानां च नरर्षभ

ಜನರನ್ನು ಜರಾ ಹಾಗೂ ಪಲಿತವಿಲ್ಲದವರಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು; ಮರಣವೂ ಅವರಿಗೆ ಇರದಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಓ ನರರ್ಷಭ, ಎಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯರ ಮನೆಬಾಗಿಲುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ಸ್ಥಿತಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿತ್ತು।

Verse 17

कल्पद्रुमा अनेकाश्च त्वयैव परिकल्पिताः । येषां गृहेषु मर्त्यानां मुनयः कामधेनवः

ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಅನೇಕ ಕಲ್ಪದ್ರುಮಗಳು ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿವೆ. ಯಾರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುನಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ಮನುಷ್ಯರ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಕಾಮಧೇನುಗಳೇ ಇರುವಂತಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 18

त्वयैव प्रेषिता राजन्स्थिरीभूताः सदा कृताः । सुखिनः सर्वकामैश्च मानवाश्च त्वया कृताः

ಓ ರಾಜನೇ, ಅವರು ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು; ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಸದಾ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತರಾದರು. ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಜನರು ಸುಖಿಗಳಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧರಾದರು।

Verse 19

गृहैकमध्ये साहस्रं कुलीनानां प्रदृश्यते । एवं वंशविवृद्धिश्च मानवानां त्वया कृता

ಒಂದು ಮನೆಯೊಳಗೇ ಕುಲೀನ ವಂಶಜರ ಸಾವಿರ ಮಂದಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಮಾನವ ವಂಶವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ।

Verse 20

यमस्यापि विरोधेन इंद्रस्य च नरोत्तम । व्याधिपापविहीनस्तु मर्त्यलोकस्त्वया कृतः

ಓ ನರೋತ್ತಮ, ಯಮ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರರ ವಿರೋಧವಿದ್ದರೂ ನೀನು ಮর্ত್ಯಲೋಕವನ್ನು ರೋಗ ಹಾಗೂ ಪಾಪವಿಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದೀ।

Verse 21

स्वतेजसाहंकारेण स्वर्गरूपं तु भूतलम् । दर्शितं हि महाराज त्वत्समो नास्ति भूपतिः

ನಿನ್ನ ಸ್ವತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ರಾಜಗರ್ವದ ಬಲದಿಂದ ಭೂಮಿಯೇ ಸ್ವರ್ಗರೂಪವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದೀ. ಓ ಮಹಾರಾಜ, ನಿನಗೆ ಸಮನಾದ ಭೂಪತಿ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 22

नरो नैव प्रसूतो हि नोत्पत्स्यति भवादृशः । भवंतमित्यहं जाने सर्वधर्मप्रभाकरम्

ನಿನ್ನಂತಹ ಮನುಷ್ಯನು ಎಂದಿಗೂ ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲ; ಮುಂದೆಯೂ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಸರ್ವಧರ್ಮಗಳ ಪ್ರಭಾಕರನೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ.

Verse 23

तस्मान्मया कृतो भर्ता वदस्वैवं ममाग्रतः । नर्ममुक्त्वा नृपेंद्र त्वं वद सत्यं ममाग्रतः

ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನೇ ನನ್ನ ಭರ್ತನಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ—ನನ್ನ ಮುಂದೆಯೇ ಹಾಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳು. ಓ ನೃಪೇಂದ್ರ, ಹಾಸ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನನ್ನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ನುಡಿ.

Verse 24

यदि ते सत्यमस्तीह धर्ममस्ति नराधिप । देवलोकेषु मे नास्ति गगने गतिरुत्तमा

ಓ ನರಾಧಿಪ, ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವೂ ಧರ್ಮವೂ ನಿಜವಾಗಿಯೇ ಇದ್ದರೆ, ದೇವಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆಕಾಶಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮ ಗತಿ ಇಲ್ಲ.

Verse 25

सत्यं त्यक्त्वा यदा च त्वं नैव स्वर्गं गमिष्यसि । तदा कूटं तव वचो भविष्यति न संशयः

ನೀನು ಸತ್ಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ ನೀನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗ ನಿನ್ನ ಮಾತು ಕಪಟವೂ ವಕ್ರವೂ ಆಗುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 26

पूर्वंकृतं हि यच्छ्रेयो भस्मीभूतं भविष्यति । राजोवाच । सत्यमुक्तं त्वया भद्रे साध्यासाध्यं न चास्ति मे

ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ಯಾವ ಶ್ರೇಯಸ್ಸಾದರೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಭಸ್ಮವಾಗುವುದು. ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಭದ್ರೇ, ನೀನು ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳಿದೆ; ನನಗೆ ಸಾಧ್ಯ-ಅಸಾಧ್ಯ ಎಂಬ ಭೇದವೇ ಇಲ್ಲ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಾಧ್ಯ.

Verse 27

सर्वंसाध्यं सुलोकं मे सुप्रसादाज्जगत्पते । स्वर्गं देवि यतो नैमि तत्र मे कारणं शृणु

ಹೇ ಜಗತ್ಪತೇ, ನಿನ್ನ ಸುಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನನಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ, ನನ್ನ ಗತಿ ಶುಭಲೋಕವಾಗಿದೆ. ಹೇ ದೇವಿ, ನಾನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವೆ; ಅದರ ಕಾರಣವನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.

Verse 28

आगंतुं तु न दास्यंति लोके मर्त्ये च देवताः । ततो मे मानवाः सर्वे प्रजाः सर्वा वरानने

ಆದರೆ ದೇವತೆಗಳು ಅವರನ್ನು ಮತ್ಯಲೋಕಕ್ಕೆ ಬರಲು ಅನುಮತಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ವರಾನನೇ, ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಮಾನವರು—ನನ್ನ ಸಮಸ್ತ ಪ್ರಜೆ—ಅದರ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 29

मृत्युयुक्ता भविष्यंति मया हीना न संशयः । गंतुं स्वर्गं न वाञ्छामि सत्यमुक्तं वरानने

ನನ್ನಿಲ್ಲದೆ ಅವರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮರಣಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಹೇ ವರಾನನೇ, ನಾನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ; ನಾನು ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ.

Verse 30

देव्युवाच । लोकान्दृष्ट्वा महाराज आगमिष्यसि वै पुनः । पूरयस्व ममाद्यत्वं जातां श्रद्धां महातुलाम्

ದೇವಿ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾರಾಜ, ಲೋಕಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಮರಳಿ ಬರುವೆ. ಇಂದು ನನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸು; ನನ್ನೊಳಗೆ ಅತೀತವಾದ ಶ್ರದ್ಧೆ ಉದಯಿಸಿದೆ.

Verse 31

राजोवाच । सर्वमेवं करिष्यामि यत्त्वयोक्तं न संशयः । समालोक्य महातेजा ययातिर्नहुषात्मजः

ರಾಜನು ನುಡಿದನು—ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಅವಲೋಕಿಸಿ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ನಹುಷಪುತ್ರ ಯಯಾತಿ ಮುಂದಾಗಿ ನುಡಿದನು.

Verse 32

एवमुक्त्वा प्रियां राजा चिंतयामास वै तदा । अंतर्जलचरो मत्स्यः सोपि जाले न बध्यते

ಪ್ರಿಯೆಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ರಾಜನು ಆಗ ಚಿಂತಿಸಿದನು—“ನೀರಿನೊಳಗೆ ಸಂಚರಿಸುವ ಮೀನು ಕೂಡ ಎಲ್ಲಸಲ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ.”

Verse 33

मरुत्समानवेगोपि मृगः प्राप्नोति बंधनम् । योजनानां सहस्रस्थमामिषं वीक्षते खगः

ಗಾಳಿಯ ವೇಗದಂತೆಯೇ ವೇಗವಿರುವ ಮೃಗವೂ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಖಗವು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ದೂರದ ಆಹಾರವನ್ನೂ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

Verse 34

सकंठलग्नपाशं च न पश्येद्दैवमोहितः । कालः समविषमकृत्कालः सन्मानहानिदः

ದೈವಮೋಹಿತನು ತನ್ನ ಕಂಠಕ್ಕೆ ಬಿಗಿದ ಪಾಶವನ್ನೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾಲವು—ಸಮವೂ ವಿಷಮವೂ ಆದ ತಿರುವುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ—ಮಾನಸಮ್ಮಾನವನ್ನು ಹರಣಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 35

परिभावकरः कालो यत्रकुत्रापि तिष्ठतः । नरं करोति दातारं याचितारं च वै पुनः

ಅಪಮಾನ ಮತ್ತು ತಿರುವುಗಳನ್ನು ತರುವ ಕಾಲವು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೇ ಇದ್ದರೂ, ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದಾತನಾಗಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಯಾಚಕನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 36

भूतानि स्थावरादीनि दिवि वा यदि वा भुवि । सर्वं कलयते कालः कालो ह्येक इदं जगत्

ಸ್ಥಾವರಾದಿ ಸಮಸ್ತ ಭೂತಗಳು—ದಿವಿಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿ ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿ—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಾಲವೇ ಅಳೆಯುತ್ತಾ ಆಳುತ್ತದೆ; ನಿಜವಾಗಿ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಕಾಲವೇ.

Verse 37

अनादिनिधनो धाता जगतः कारणं परम् । लोकान्कालः स पचति वृक्षे फलमिवाहितम्

ಆದಿ-ಅಂತವಿಲ್ಲದ ಧಾತನೇ ಜಗತ್ತಿನ ಪರಮ ಕಾರಣ; ಅವನೇ ಕಾಲರೂಪವಾಗಿ ಲೋಕಗಳನ್ನು, ಮರದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಫಲ ಪಕ್ವವಾಗುವಂತೆ, ಪರಿಪಕ್ವಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 38

न मंत्रा न तपो दानं न मित्राणि न बांधवाः । शक्नुवंति परित्रातुं नरं कालेन पीडितम्

ಮಂತ್ರಗಳೂ ಅಲ್ಲ, ತಪಸ್ಸೂ ಅಲ್ಲ, ದಾನವೂ ಅಲ್ಲ—ಮಿತ್ರರೂ ಅಲ್ಲ, ಬಂಧುಗಳೂ ಅಲ್ಲ—ಕಾಲದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ನರನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಶಕ್ತರಾಗರು.

Verse 39

त्रयः कालकृताः पाशाः शक्यंते नातिवर्तितुम् । विवाहो जन्ममरणं यदा यत्र तु येन च

ಕಾಲಕೃತವಾದ ಮೂರು ಪಾಶಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ—ವಿವಾಹ, ಜನನ-ಮರಣ, ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ, ಎಲ್ಲಿ, ಯಾರಿಂದ (ಅವು ಸಂಭವಿಸುವವು).

Verse 40

यथा जलधरा व्योम्नि भ्राम्यंते मातरिश्वना । तथेदं कर्मयुक्तेन कालेन भ्राम्यते जगत्

ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮೋಡಗಳು ಗಾಳಿಯಿಂದ ಚಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ತಿರುಗಾಡುವಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಕರ್ಮಯುಕ್ತ ಕಾಲದಿಂದ ಈ ಜಗತ್ತು ತಿರುಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 41

सुकर्मोवाच । कालोऽयं कर्मयुक्तस्तु यो नरैः समुपासितः । कालस्तु प्रेरयेत्कर्म न तं कालः करोति सः

ಸುಕರ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ಕಾಲವು ಕರ್ಮಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು ಮಾನವರಿಂದ ಉಪಾಸಿತವಾಗಿದೆ. ಕಾಲವೇ ಕರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಕಾಲವು ಸ್ವತಃ ಆ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 42

उपद्रवा घातदोषाः सर्पाश्च व्याधयस्ततः । सर्वे कर्मनियुक्तास्ते प्रचरंति च मानुषे

ಅದರಿಂದ ಉಪದ್ರವಗಳು, ಘಾತಕ ದೋಷಗಳು, ಸರ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಧಿಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಅವೆಲ್ಲವೂ ಕರ್ಮನಿಯುಕ್ತವಾಗಿ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 43

सुखस्य हेतवो ये च उपायाः पुण्यमिश्रिताः । ते सर्वे कर्मसंयुक्ता न पश्येयुः शुभाशुभम्

ಸುಖಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುವ ಉಪಾಯಗಳು ಪುಣ್ಯಮಿಶ್ರಿತವಾಗಿದ್ದರೂ ಅವೆಲ್ಲವೂ ಕರ್ಮಸಂಯುಕ್ತವೇ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನ್ನು ಸ್ವಭಾವತಃ ಶುಭ ಅಥವಾ ಅಶುಭವೆಂದು ನೋಡಬಾರದು.

Verse 44

कर्मदा यदि वा लोके कर्मसंबधि बांधवाः । कर्माणि चोदयंतीह पुरुषं सुखदुःखयोः

ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮದಾತರು ಇರಲಿ ಅಥವಾ ಕರ್ಮಸಂಬಂಧಿ ಬಂಧುಗಳು ಇರಲಿ; ಇಲ್ಲಿ ಪುರುಷನನ್ನು ಸುಖದುಃಖಗಳ ಕಡೆಗೆ ಚೋದಿಸುವುದು ಅವನ ಸ್ವಕರ್ಮಗಳೇ.

Verse 45

सुवर्णं रजतं वापि यथा रूपं विनिश्चितम् । तथा निबध्यते जंतुः स्वकर्मणि वशानुगः

ಹೇಗೆ ಚಿನ್ನ ಅಥವಾ ಬೆಳ್ಳಿಯ ರೂಪವು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಜೀವನು ಸ್ವಕರ್ಮದ ವಶಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ತನ್ನ ಕರ್ಮದಲ್ಲೇ ದೃಢವಾಗಿ ಬಂಧಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 46

पंचैतानीह सृज्यंते गर्भस्थस्यैव देहिनः । आयुः कर्म च वित्तं च विद्यानिधनमेव च

ಇಲ್ಲಿ ದೇಹಧಾರಿ ಜೀವಿಗೆ—ಗರ್ಭಸ್ಥನಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ—ಐದು ವಿಷಯಗಳು ನಿಯತವಾಗುತ್ತವೆ: ಆಯುಷ್ಯ, ಕರ್ಮ, ಧನ, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಮರಣ।

Verse 47

यथा मृत्पिंडतः कर्ता कुरुते यद्यदिच्छति । तथा पूर्वकृतं कर्म कर्तारमनुगच्छति

ಕುಂಭಾರನು ಮಣ್ಣಿನ ಗುಂಡಿನಿಂದ ತಾನು ಬಯಸಿದುದನ್ನು ಹೇಗೆ ರೂಪಿಸುತ್ತಾನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಪೂರ್ವಕೃತ ಕರ್ಮ ಕರ್ತನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 48

देवत्वमथ मानुष्यं पशुत्वं पक्षिता तथा । तिर्यक्त्वं स्थावरत्वं च प्राप्यते च स्वकर्मभिः

ಸ್ವಕರ್ಮಗಳಿಂದ ದೇವತ್ವ, ಮಾನವಜನ್ಮ, ಪಶುತ್ವ ಅಥವಾ ಪಕ್ಷಿತ್ವ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಅದೇ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ತಿರ್ಯಕ್ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾವರ (ವೃಕ್ಷಾದಿ) ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 49

स एव तत्तथा भुंक्ते नित्यं विहितमात्मना । आत्मना विहितं दुःखं चात्मना विहितं सुखम्

ಅವನು ಸದಾ ತನ್ನ ಆತ್ಮದಿಂದ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದನ್ನೇ ಹಾಗೆಯೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ; ತನ್ನಿಂದಲೇ ದುಃಖ ನಿರ್ಮಿತವಾಗುತ್ತದೆ, ತನ್ನಿಂದಲೇ ಸುಖವೂ ನಿರ್ಮಿತವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 50

गर्भशय्यामुपादाय भुंजते पूर्वदैहिकम् । संत्यजंति स्वकं कर्म न क्वचित्पुरुषा भुवि

ಗರ್ಭಶಯ್ಯೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅವರು ಪೂರ್ವದೇಹಕೃತ ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಮನುಷ್ಯರು ತಮ್ಮ ಕರ್ಮವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 51

बलेन प्रज्ञया वापि समर्थाः कर्तुमन्यथा । सुकृतान्युपभुंजंति दुःखानि च सुखानि च

ಬಲದಿಂದಾಗಲಿ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದಾಗಲಿ ಜನರು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಾಡಲು ಸಮರ್ಥರಾದರೂ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಸುಕೃತಗಳ ಫಲವನ್ನೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ—ದುಃಖವೂ ಸುಖವೂ।

Verse 52

हेतुं प्राप्य नरो नित्यं कर्मबंधैस्तु बध्यते । यथा धेनुसहस्रेषु वत्सो विंदति मातरम्

ಯೋಗ್ಯ ಕಾರಣವನ್ನು ಪಡೆದಾಗ ನರನು ನಿತ್ಯವೂ ಕರ್ಮಬಂಧಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಸಾವಿರಾರು ಹಸುಗಳ ನಡುವೆ ಕರು ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನೇ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ।

Verse 53

तथा शुभाशुभं कर्म कर्तारमनुगच्छति । उपभोगादृते यस्य नाश एव न विद्यते

ಅದೇ ರೀತಿ ಶುಭಾಶುಭ ಕರ್ಮವು ಕರ್ತನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ; ಫಲಾನುಭವವಿಲ್ಲದೆ ಅದರ ನಾಶವೇ ಇಲ್ಲ।

Verse 54

प्राक्तनं बंधनं कर्म कोन्यथा कर्तुमर्हति । सुशीघ्रमपि धावंतं विधानमनुधावति

ಪ್ರಾಚೀನ ಬಂಧನರೂಪವಾದ ಕರ್ಮವನ್ನು ಯಾರು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಾಡಬಲ್ಲರು? ಅತಿವೇಗವಾಗಿ ಓಡುವವನನ್ನೂ ವಿಧಿಯ ವಿಧಾನ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 55

शेते सह शयानेन पुरा कर्म यथाकृतम् । उपतिष्ठति तिष्ठंतं गच्छंतमनुगच्छति

ಹಿಂದೆ ಯಥಾಕೃತವಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮವು ಮನುಷ್ಯನ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತದೆ—ಅವನು ಮಲಗಿದರೆ ಜೊತೆಗೆ ಮಲಗುತ್ತದೆ, ಎದ್ದರೆ ಎದ್ದುತ್ತದೆ, ನಿಂತವನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುತ್ತದೆ, ಹೋಗುವವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 56

करोति कुर्वतः कर्मच्छायेवानु विधीयते । यथा छायातपौ नित्यं सुसंबद्धौ परस्परम्

ಕರ್ತನು ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮವು ನೆರಳಿನಂತೆ ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ; ನೆರಳು ಮತ್ತು ಬಿಸಿಲು ಸದಾ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿರುವಂತೆ।

Verse 57

तद्वत्कर्म च कर्ता च सुसंबद्धौ परस्परम् । ग्रहा रोगा विषाः सर्पाः शाकिन्यो राक्षसास्तथा

ಅದೇ ರೀತಿ ಕರ್ಮವೂ ಕర్తವೂ ಪರಸ್ಪರ ಗಾಢವಾಗಿ ಬಂಧಿತ; ಹಾಗೆಯೇ ಗ್ರಹಪೀಡೆಗಳು, ರೋಗಗಳು, ವಿಷಗಳು, ಸರ್ಪಗಳು, ಶಾಕಿನಿಯರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರೂ।

Verse 58

पीडयंति नरं पश्चात्पीडितं पूर्वकर्मणा । येन यत्रोपभोक्तव्यं सुखं वा दुःखमेव वा

ಪೂರ್ವಕರ್ಮದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ನರನನ್ನು ನಂತರವೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಾಡುತ್ತಾರೆ; ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಬೇಕೋ—ಸುಖವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ದುಃಖವೇ ಆಗಲಿ—ಅದು ಅವಶ್ಯ ಅನುಭವಿಸಬೇಕು।

Verse 59

स तत्र बद्ध्वा रज्ज्वा वै बलाद्दैवेन नीयते । दैवः प्रभुर्हि भूतानां सुखदुःखोपपादने

ಅಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಹಗ್ಗದಿಂದ ಕಟ್ಟಿಸಿ, ಬಲವಂತವಾಗಿ ದೈವದಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಸುಖದುಃಖಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ದೈವವೇ ಭೂತಗಳ ಪ್ರಭು.

Verse 60

अन्यथा चिंत्यते कर्म जाग्रता स्वपतापि वा । अन्यथा स तथा प्राज्ञ दैव एवं जिघांसति

ಮನುಷ್ಯನು ಎಚ್ಚರದಲ್ಲಾಗಲಿ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಾಗಲಿ ಕರ್ಮವನ್ನು ಒಂದು ರೀತಿಯಾಗಿ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಅದು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹೇ ಪ್ರಾಜ್ಞ, ದೈವ ಹೀಗೇ ಮಾಡುತ್ತದೆ—ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನೇ ಹೊಡೆಯಲು ಬಯಸಿದಂತೆ।

Verse 61

शस्त्राग्नि विष दुर्गेभ्यो रक्षितव्यं च रक्षति । अरक्षितं भवेत्सत्यं तदेवं दैवरक्षितम्

ಶಸ್ತ್ರ, ಅಗ್ನಿ, ವಿಷ ಮತ್ತು ದುರ್ಗಮ ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು. ರಕ್ಷಿತವಾದದೇ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ; ಅರಕ್ಷಿತವಾದುದು ನಿಜವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ—ಇದೇ ದೈವರಕ್ಷಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 62

दैवेन नाशितं यत्तु तस्य रक्षा न दृश्यते । यथा पृथिव्यां बीजानि उप्तानि च धनानि च

ದೈವದಿಂದ ನಾಶವಾದದ್ದಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಣೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತಿದ ಬೀಜಗಳೂ, ಮರೆಮಾಡಿದ ಧನವೂ (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ) ಕಳೆದುಹೋಗುವಂತೆ.

Verse 63

तथैवात्मनि कर्माणि तिष्ठंति प्रभवंति च । तैलक्षयाद्यथा दीपो निर्वाणमधिगच्छति

ಹಾಗೆಯೇ ಆತ್ಮನಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಗಳು ನೆಲೆಸಿವೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಎಣ್ಣೆ ಕ್ಷಯವಾದಾಗ ದೀಪವು ನಿರ್ವಾಣ (ಆರಿಹೋಗುವುದು) ಪಡೆಯುವಂತೆ.

Verse 64

कर्मक्षयात्तथा जंतुः शरीरान्नाशमृच्छति । कर्मक्षयात्तथा मृत्युस्तत्त्वविद्भिरुदाहृतः

ಕರ್ಮಕ್ಷಯವಾದಾಗ ಜೀವವು ದೇಹನಾಶವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ತತ್ತ್ವವಿದ್ವಾಂಸರು—ಕರ್ಮಕ್ಷಯವೇ ಮರಣವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 65

विविधाः प्राणिनस्तस्य मृत्यो रोगाश्च हेतवः । तथा मम विपाकोयं पूर्वं कृतस्य नान्यथा

ಆ ಪ್ರಾಣಿಗೆ ಮರಣ ಮತ್ತು ರೋಗಗಳ ಕಾರಣಗಳು ನಾನಾವಿಧವಾಗಿವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ನಾನು ಅನುಭವಿಸುವ ಈ ಫಲವು ಪೂರ್ವಕೃತ ಕರ್ಮದ ಪರಿಪಾಕವೇ—ಇನ್ನೇನೂ ಅಲ್ಲ.

Verse 66

संप्राप्तो नात्र संदेहः स्त्रीरूपोऽयं न संशयः । क्व मे गेहं समायाता नाटका नटनर्तकाः

ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ—ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಅವನು ಸ್ತ್ರೀರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಮನೆ ಎಲ್ಲಿ ತರಲಾಗಿದೆ—ನಾಟಕಕಾರರು, ನಟರು, ನೃತ್ಯಕರರೊಡನೆ?

Verse 67

तेषां संगप्रसंगेन जरा देहं समाश्रिता । सर्वं कर्मकृतं मन्ये यन्मे संभावितं ध्रुवम्

ಅವರ ನಿರಂತರ ಸಂಗದಿಂದ ನನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಜರೆಯು ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿದೆ. ನನಗೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ನನ್ನದೇ ಕರ್ಮಫಲವೆಂದು ಮನ್ಯಿಸುತ್ತೇನೆ—ಇದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕರ್ಮನಿಯತ.

Verse 68

तस्मात्कर्मप्रधानं च उपायाश्च निरर्थकाः । पुरा वै देवराजेन मदर्थे दूतसत्तमः

ಆದ್ದರಿಂದ ಕರ್ಮವೇ ಪ್ರಧಾನ; ಕೇವಲ ಉಪಾಯ-ಯುಕ್ತಿಗಳು ನಿರರ್ಥಕ. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ದೇವರಾಜನು ನನ್ನ ನಿಮಿತ್ತ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೂತನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದನು.

Verse 69

प्रेषितो मातलिर्नाम न कृतं तस्य तद्वचः । तस्य कर्मविपाकोऽयं दृश्यते सांप्रतं मम

ಮಾತಲಿ ಎಂಬ ದೂತನು ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು; ಆದರೆ ನಾನು ಅವನ ವಚನವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ಆ ಕರ್ಮದ ವಿಪಾಕವು ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.

Verse 70

इति चिंतापरो भूत्वा दुःखेन महतान्वितः । यद्यस्याहि वचः प्रीत्या न करोमि हि सर्वथा

ಹೀಗೆ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನನಾಗಿ, ಮಹಾದುಃಖದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. (ಅವನು ಮನಸಲ್ಲಿ:) “ನಾನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅವನ ವಚನಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸದಿದ್ದರೆ…”

Verse 71

सत्यधर्मावुभावेतौ यास्यतस्तौ न संशयः । सदृशं च समायातं यद्दृष्टं मम कर्मणा

ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ—ಈ ಇಬ್ಬರೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ನಿಯತ ಗಮ್ಯವನ್ನು ತಲುಪುವರು; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ನನ್ನದೇ ಕರ್ಮದಿಂದ ನಾನು ಹೇಗೆ ಕಂಡಿದ್ದೆನೋ ಹಾಗೆಯೇ ಫಲವು ಸಂಭವಿಸಿದೆ.

Verse 72

भविष्यति न संदेहो दैवो हि दुरतिक्रमः । एवं चिंतापरो भूत्वा ययातिः पृथिवीपतिः

ಇದು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ದೈವ (ವಿಧಿ)ವನ್ನು ಮೀರುವುದು ಕಷ್ಟ. ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ ಭೂಪತಿ ರಾಜ ಯಯಾತಿ ಆತಂಕಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಲೀನನಾದನು.

Verse 73

कृष्णं क्लेशापहं देवं जगाम शरणं हरिम् । ध्यात्वा नत्वा ततः स्तुत्वा मनसा मधुसूदनम्

ಕ್ಲೇಶಾಪಹ ದೇವ ಹರಿ—ಕೃಷ್ಣನ ಶರಣಿಗೆ ಅವನು ಹೋದನು. ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಧುಸೂದನನ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿ, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಂತರ ಸ್ತುತಿಸಿ, ಅಂತರಂಗದಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿದನು.

Verse 74

त्राहि मां शरणं प्राप्तस्त्वामहं कमलाप्रिय

ಹೇ ಕಮಲಾಪ್ರಿಯನೇ! ನಾನು ನಿನ್ನ ಶರಣು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ—ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.

Verse 81

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने मातापितृतीर्थवर्णने ययातिचरित्रे एकाशीतितमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಪದ್ಮಪುರಾಣದ ಭೂಮಿಖಂಡದಲ್ಲಿ, ವೇನೋಪಾಖ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಮಾತಾ-ಪಿತೃ ತೀರ್ಥವರ್ಣನೆಯೊಳಗೆ, ಯಯಾತಿಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಎಂಭತ್ತೊಂದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು.