
The Story of Yayāti: Indra and Dharmarāja on Vaiṣṇava Dharma and the ‘Heavenizing’ of Earth
ಸೌರಿ ದೂತರೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇಂದ್ರನು ಧರ್ಮರಾಜನಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಈ ಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಧರ್ಮರಾಜನು ಯಯಾತಿಯ ಅಪೂರ್ವ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ—ನಹುಷಪುತ್ರ ಯಯಾತಿ ವೈಷ್ಣವಧರ್ಮದ ಬಲದಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅಮರರಂತೆ ಮಾಡಿದನು; ರೋಗ, ಅಸತ್ಯ, ಕಾಮ, ಪಾಪವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಜೆಯಿಂದ ಭೂರ್ಲೋಕವು ವೈಕುಂಠಸದೃಶವಾಗಿದೆ. ಒಬ್ಬ ವಕ್ತಾ ಕರ್ಮಕ್ಷಯದಿಂದ ಪದಭ್ರಷ್ಟನಾದ ದುಃಖವನ್ನು ಹೇಳಿ ಲೋಕಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಇಂದ್ರನು ಕ್ರಮವಹಿಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಂದ್ರನು ಹಿಂದೆ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಜನನ್ನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಕರೆಯಿಸಿದ್ದರೂ, ಯಯಾತಿ ಸ್ವರ್ಗಭೋಗಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಧರ್ಮರಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನೇ ಸ್ವರ್ಗಸಮಾನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಯಯಾತಿಯ ಧರ್ಮತೇಜಸ್ಸಿಗೆ ಶಂಕಿತನಾದ ಧರ್ಮರಾಜ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಅವನನ್ನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತರಲು ಒತ್ತಡ ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದ್ರನು ಕಾಮದೇವನನ್ನೂ ಗಂಧರ್ವರನ್ನೂ ಕರೆಸಿ ನಾಟ್ಯ-ಗೀತೆಗಳು, ವಾಮನಸ್ತುತಿ, ಜರಾ (ವಾರ್ಧಕ್ಯ) ಪ್ರವೇಶ ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಂದ ರಾಜನನ್ನು ಮೋಹಿಸಿ ಸ್ವರ್ಗಗಮನಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಯುಕ್ತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾನೆ.
Verse 1
सुकर्मोवाच । सौरिर्दूतैस्तथा सर्वैः सह स्वर्गं जगाम सः । द्रष्टुं तत्र सहस्राक्षं देववृंदैः समावृतम्
ಸುಕರ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಆಮೇಲೆ ಸೌರಿಯು ಆ ಎಲ್ಲ ದೂತರೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಅಲ್ಲಿ ದೇವವೃಂದಗಳಿಂದ ಆವರಿತನಾದ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ ಇಂದ್ರನನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಲು।
Verse 2
धर्मराजं समायांतं ददर्श सुरराट्तदा । समुत्थाय त्वरायुक्तो दत्वा चार्घमनुत्तमम्
ಆಗ ದೇವರಾಜನು ಧರ್ಮರಾಜನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು; ತಕ್ಷಣವೇ ತ್ವರೆಯಿಂದ ಎದ್ದು, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಿದನು।
Verse 3
पप्रच्छागमनं तस्य कथयस्व ममाग्रतः । समाकर्ण्य महद्वाक्यं देवराजस्य भाषितम्
ದೇವರಾಜನ ಮಹಾವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು—“ಅವನ ಆಗಮನವನ್ನು ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಹೇಳು.”
Verse 4
धर्मराजोऽब्रवीत्सर्वं ययातेश्चरितं महत् । धर्मराज उवाच । श्रूयतां देवदेवेश यस्मादागमनं मम
ಧರ್ಮರಾಜನು ರಾಜ ಯಯಾತಿಯ ಮಹತ್ತಾದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದನು. ಧರ್ಮರಾಜನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವದೇವೇಶ, ನನ್ನ ಆಗಮನದ ಕಾರಣವನ್ನು ಕೇಳು।
Verse 5
कथयाम्यहमत्रापि येनाहमागतस्तव । नहुषस्यात्मजेनापि वैष्णवेन महात्मना
ಇಲ್ಲಿಯೂ ನಾನು ಹೇಗೆ ನಿನ್ನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದೆನೋ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ನಹುಷನ ಪುತ್ರನಾದ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ವೈಷ್ಣವನೇ ನನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಂದನು।
Verse 6
वैष्णवाश्च कृता मर्त्या ये वसंति महीतले । वैकुंठस्य समं रूपं मर्त्यलोकस्य वै कृतम्
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ ವೈಷ್ಣವರಾದ ಮನುಷ್ಯರು ಮর্ত್ಯಲೋಕವನ್ನು ವೈಕುಂಠಸಮಾನ ರೂಪವಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ।
Verse 7
अमरा मानवा जाता जरारोगविवर्जिताः । पापमेव न कुर्वंति असत्यं न वदंति ते
ಅವರು ಮಾನವರಾಗಿದ್ದರೂ ಅಮರರಂತೆ ಜನಿಸಿದರು—ಜರಾ ಹಾಗೂ ರೋಗವಿಲ್ಲದವರು. ಅವರು ಪಾಪವನ್ನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ಅಸತ್ಯವನ್ನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ।
Verse 8
कामक्रोधविहीनास्ते लोभमोहविवर्जिताः । दानशीला महात्मानः सर्वे धर्मपरायणाः
ಅವರು ಕಾಮಕ್ರೋಧರಹಿತರು, ಲೋಭಮೋಹವರ್ಜಿತರು. ದಾನಶೀಲರಾದ ಆ ಮಹಾತ್ಮರು ಎಲ್ಲರೂ ಧರ್ಮಪರಾಯಣರು।
Verse 9
सर्वधर्मैः समर्चंति नारायणमनामयम् । तेन वैष्णवधर्मेण मानवा जगतीतले
ಸರ್ವಧರ್ಮಗಳಿಂದ ಅವರು ನಿರಾಮಯನಾದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆ ವೈಷ್ಣವಧರ್ಮದಿಂದ ಭೂತಲದಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟು ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.
Verse 10
निरामया वीतशोकाः सर्वे च स्थिरयौवनाः । दूर्वा वटा यथा देव विस्तारं यांति भूतले
ಎಲ್ಲರೂ ರೋಗರಹಿತರಾಗಿ ಶೋಕವಿಲ್ಲದವರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಎಲ್ಲರ ಯೌವನವೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಹೇ ದೇವಾ, ದೂರ್ವಾ ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ವಟವೃಕ್ಷದಂತೆ ಭೂತಲದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ.
Verse 11
तथा ते विस्तरं प्राप्ताः पुत्रपौत्रैः प्रपौत्रकैः । तेषां पुत्रैः प्रपौत्रैश्च वंशाद्वंशांतरं गताः
ಹೀಗೆ ಅವರು ಪುತ್ರ, ಪೌತ್ರ, ಪ್ರಪೌತ್ರರಿಂದ ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಪಡೆದರು; ಆ ವಂಶಜರ ಪುತ್ರರು ಹಾಗೂ ಪ್ರಪೌತ್ರರಿಂದ ಅವರ ವಂಶವು ಒಂದು ಶಾಖೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಶಾಖೆಗೆ ಹರಡಿತು.
Verse 12
एवं हि वैष्णवः सर्वो जरामृत्युविवर्जितः । मर्त्यलोकः कृतस्तेन नहुषस्यात्मजेन वै
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವೈಷ್ಣವನು ಜರಾ ಮತ್ತು ಮರಣದಿಂದ ವಿಯುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ನಹುಷನ ಆ ಪುತ್ರನೇ ಈ ಮರ್ಥ್ಯಲೋಕವನ್ನು ಹೀಗೆ ರೂಪಿಸಿದನು.
Verse 13
पदभ्रष्टोस्मि संजातो व्यापारेण विवर्जितः । एतत्सर्वं समाख्यातं मम कर्मविनाशनम्
ನಾನು ನನ್ನ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಪತನಗೊಂಡು ಜೀವನೋಪಾಯದ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ವಂಚಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನನ್ನ ಕರ್ಮನಾಶ ಹೇಗೆ ಆಯಿತೆಂಬುದನ್ನು ಎಲ್ಲವೂ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ.
Verse 14
एवं ज्ञात्वा सहस्राक्ष लोकस्यास्य हितं कुरु । एतत्ते सर्वमाख्यातं यथापृष्टोस्मि वै त्वया
ಓ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷನೇ! ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು ಈ ಲೋಕದ ಹಿತವನ್ನು ಮಾಡು. ನೀನು ಕೇಳಿದಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ.
Verse 15
एतस्मात्कारणादिंद्र आगतस्तव सन्निधौ । इंद्र उवाच । पूर्वमेव मया दूत आगमाय महात्मनः
ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಇಂದ್ರನು ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ. ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಮಹಾತ್ಮನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಕರೆಯಲು ನಾನು ಮೊದಲೇ ದೂತನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದೆ.
Verse 16
प्रेषितो धर्मराजेंद्र दूतेनास्यापि भाषितम् । नाहं स्वर्गसुखस्यार्थी नागमिष्ये दिवं पुनः
ಹೇ ಧರ್ಮರಾಜೇಂದ್ರನೇ! ನಿನ್ನಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೂತನ ಮೂಲಕವೂ ಅವನು ಹೇಳಿದನು—ನನಗೆ ಸ್ವರ್ಗಸೌಖ್ಯ ಬೇಡ; ನಾನು ಮತ್ತೆ ದೇವಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 17
स्वर्गरूपं करिष्यामि सर्वं तद्भूमिमंडलम् । इत्याचचक्षे भूपालः प्रजापाल्यं करोति सः
ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭೂಮಿಮಂಡಲವನ್ನು ಸ್ವರ್ಗರೂಪವಾಗಿಸುವೆನು—ಎಂದು ರಾಜನು ಘೋಷಿಸಿದನು; ನಂತರ ಅವನು ಪ್ರಜಾಪಾಲನೆಯ ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದನು.
Verse 18
तस्य धर्मप्रभावेण भीतस्तिष्ठामि सर्वदा । धर्म उवाच । येनकेनाप्युपायेन तमानय सुभूपतिम्
ಅವನ ಧರ್ಮಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಭಯಗೊಂಡು ನಾನು ಸದಾ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದಿರುವೆನು. ಧರ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಯಾವುದೇ ಉಪಾಯದಿಂದಾದರೂ ಆ ಸದುಭೂಪತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕರೆತರು.
Verse 19
देवराज महाभाग यदीच्छसि मम प्रियम् । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य धर्मस्यापि सुराधिपः
ಹೇ ದೇವರಾಜ, ಮಹಾಭಾಗನೇ! ನೀನು ನನ್ನ ಪ್ರಿಯವನ್ನು ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ…—ಧರ್ಮನ ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವಾಧಿಪತಿ ಇಂದ್ರ (ಶಕ್ರ) ಮನದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದನು।
Verse 20
चिंतयामास मेधावी सर्वतत्वेन भूपते । कामदेवं समाहूय गंधर्वांश्च पुरंदरः
ಹೇ ಭೂಪತೇ! ಮೇಧಾವಿ ಪುರಂದರ (ಇಂದ್ರ)ನು ವಿಷಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿ, ನಂತರ ಕಾಮದೇವನನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ ಗಂಧರ್ವರನ್ನೂ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು।
Verse 21
मकरंदं रतिं देव आनिनाय महामनाः । तथा कुरुत वै यूयं यथाऽगच्छति भूपतिः
ಹೇ ದೇವಾ! ಮಹಾಮನಸ್ಸುಳ್ಳವನು ಮಕರಂದನನ್ನೂ ರತಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಕರೆತಂದಿದ್ದಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ರಾಜನು ಇಲ್ಲಿ ಬರುವಂತೆ ಕಾರ್ಯಮಾಡಿರಿ।
Verse 22
यूयं गच्छन्तु भूर्लोकं मयादिष्टा न संशयः । काम उवाच । युवयोस्तु प्रियं पुण्यं करिष्यामि न संशयः
ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಭೂರ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿರಿ—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಕಾಮನು ಹೇಳಿದನು—ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಗೂ ಪ್ರಿಯವಾದ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮವನ್ನು ನಾನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮಾಡುವೆನು, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
Verse 23
राजानं पश्य मां चैव स्थितं चैव समा युधि । तथेत्युक्त्वा गताः सर्वे यत्र राजा स नाहुषिः
ರಾಜನನ್ನು ನೋಡು—ನನ್ನನ್ನೂ ನೋಡು—ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಮವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದೇನೆ. ‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಆ ರಾಜ ನಾಹುಷನಿದ್ದ ಕಡೆಗೆ ಹೋದರು।
Verse 24
नटरूपेण ते सर्वे कामाद्याः कर्मणा द्विज । आशीर्भिरभिनंद्यैव ते च ऊचुः सुनाटकम्
ಹೇ ದ್ವಿಜನೇ! ಕಾಮಾದಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಬಲದಿಂದ ನಟರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಆಶೀರ್ವಚನಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿ—“ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸುಂದರ ನಾಟಕ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
Verse 25
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा ययातिः पृथिवीपतिः । सभां चकार मेधावी देवरूपां सुपंडितैः
ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಭೂಪತಿ ಯಯಾತಿ ರಾಜನು, ಮೇಧಾವಿಯಾಗಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಂಡಿತ ನಿಪುಣರಿಂದ ದೇವಸಮಾನ ವೈಭವದ ಸಭಾಮಂಟಪವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಸಿದನು.
Verse 26
समायातः स्वयं भूपो ज्ञानविज्ञानकोविदः । तेषां तु नाटकं राजा पश्यमानः स नाहुषिः
ಜ್ಞಾನ-ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಭೂಪನು ಸ್ವತಃ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದನು; ನಾಹುಷ ವಂಶೀಯ ಆ ರಾಜನು ಅವರ ನಾಟಕವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದನು.
Verse 27
चरितं वामनस्यापि उत्पत्तिं विप्ररूपिणः । रूपेणाप्रतिमा लोके सुस्वरं गीतमुत्तमम्
ಅಲ್ಲಿ ವಾಮನ ಭಗವಂತನ ಚರಿತವೂ ಹಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂಪ ಧರಿಸಿದವನ ಉದ್ಭವವೂ; ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಮ ರೂಪಧಾರಿಯಾದ ಅವನ ಕುರಿತು ಅದು ಸುಸ್ವರದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೀತವಾಗಿತ್ತು.
Verse 28
गायमाना जरा राजन्नार्यारूपेण वै तदा । तस्या गीतविलासेन हास्येन ललितेन च
ಹೇ ರಾಜನೇ! ಆ ವೇಳೆ ಜರೆಯು ಆರ್ಯಸ್ತ್ರೀರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಹಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದಳು; ಅವಳ ಗೀತವಿಲಾಸ, ಮಧುರ ಹಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ಲಲಿತ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ (ಎಲ್ಲರೂ ಆಕರ್ಷಿತರಾದರು).
Verse 29
मधुरालापतस्तस्य कंदर्पस्य च मायया । मोहितस्तेन भावेन दिव्येन चरितेन च
ಅವನ ಮಧುರ ವಚನಗಳಿಂದಲೂ ಕಂದರ್ಪ (ಕಾಮದೇವ)ನ ಮಾಯೆಯಿಂದಲೂ ಅವನು ಮೋಹಿತನಾದನು। ಆ ದಿವ್ಯ ಭಾವದಿಂದಲೂ ದಿವ್ಯ ಆಚರಣೆಯಿಂದಲೂ ಅವನು ವಿಮೂಢನಾದನು॥
Verse 30
बलेश्चैव यथारूपं विंध्यावल्या यथा पुरा । वामनस्य यथारूपं चक्रे मारोथ तादृशम्
ಹಿಂದೆ ಬಲಿಯ ರೂಪ ಹೇಗಿತ್ತೋ—ವಿಂಧ್ಯಾವಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತೋ—ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆಗ ಮಾರ (ಕಾಮದೇವ) ವಾಮನನಂತೆಯೇ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು॥
Verse 31
सूत्रधारः स्वयं कामो वसंतः पारिपार्श्वकः । नटीवेषधरा जाता सा रतिर्हृष्टवल्लभा
ಸ್ವತಃ ಕಾಮದೇವನೇ ಸೂತ್ರಧಾರನಾದನು; ವಸಂತನು ಅವನ ಪಾರ್ಶ್ವಸೇವಕನಾದನು. ತನ್ನ ಪ್ರಿಯನನ್ನು ಹರ್ಷಗೊಳಿಸುವ ರತಿ ನಟೀವೇಷವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಳಾದಳು॥
Verse 32
नेपथ्यांतश्चरी राजन्सा तस्मिन्नृत्यकर्मणि । मकरंदो महाप्राज्ञः क्षोभयामास भूपतिम्
ಓ ರಾಜನೇ, ಆ ನೃತ್ಯಕರ್ಮ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ನೆಪಥ್ಯದೊಳಗೆ ಸಂಚರಿಸಿದ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಮಕರಂದನು ಭೂಪತಿಯನ್ನು ಕ್ಷೋಭಗೊಳಿಸಿದನು॥
Verse 33
यथायथा पश्यति नृत्यमुत्तमं गीतं समाकर्णति स क्षितीशः । तथातथा मोहितवान्स भूपतिं नटीप्रणीतेन महानुभावः
ಕ್ಷಿತೀಶನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ನೃತ್ಯವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಗೀತವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ ಇದ್ದಂತೆ, ನಟಿಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಿಂದ ಆ ಮಹಾನುಭಾವನು ರಾಜನನ್ನು ಪುನಃಪುನಃ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮೋಹಗೊಳಿಸಿದನು॥
Verse 76
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने मातापितृतीर्थे ययातिचरित्रे षट्सप्ततितमोऽध्यायः
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಪದ್ಮಪುರಾಣದ ಭೂಮಿಖಂಡದಲ್ಲಿ, ವೇನೋಪಾಖ್ಯಾನದ ಅಂತರಗತವಾಗಿ, ಮಾತಾಪಿತೃತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯಯಾತಿಚರಿತ್ರವಿಷಯಕ ಎಪ್ಪತ್ತಾರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।