Adhyaya 64

Verse 1

पिप्पलौवाच । पितुःप्रसादभावाद्वै यदुना सुखमुत्तमम् । कथं प्राप्तं सुभुक्तं च तन्मे विस्तरतो वद

ಪಿಪ್ಪಲನು ಹೇಳಿದನು—ಪಿತೃಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಯದು ಪಡೆದ ಪರಮಸೌಖ್ಯವು ಹೇಗೆ ಲಭಿಸಿತು? ಅದು ಹೇಗೆ ಸಮ್ಯಕ್‌ವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.

Verse 2

कस्मात्पापप्रभावं च रुरुर्भुंक्ते द्विजोत्तम । सकलं विस्तरेणापि वद मे कुंडलात्मज

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ! ರುರು ಎಂಬ ಜೀವಿ ಪಾಪಪ್ರಭಾವಜನ್ಯ ಫಲವನ್ನು ಏಕೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ? ಹೇ ಕುಂಡಲಾತ್ಮಜ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.

Verse 3

सुकर्मोवाच । श्रूयतामभिधास्यामि चरित्रं पापनाशनम् । नहुषस्य सुपुण्यस्य ययातेश्च महात्मनः

ಸುಕರ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಕೇಳಿರಿ; ನಾನು ಪಾಪನಾಶಕವಾದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಹೇಳುವೆನು—ಅತಿಪುಣ್ಯವಂತನಾದ ನಹುಷನ ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಯಯಾತಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು.

Verse 4

सोमवंशात्प्रभूतो हि नहुषो मेदिनीपतिः । दानधर्माननेकांश्च चका रह्यतुलानपि

ಸೋಮವಂಶದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ನಹುಷನು ಭೂಮಿಯ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದನು; ಅವನು ದಾನಧರ್ಮಗಳ ಅನೇಕ, ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅತುಲ್ಯವಾದ, ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

Verse 5

मखानामश्वमेधानामियाज शतमुत्तमम् । वाजपेयशतं चापि अन्यान्यज्ञाननेकधा

ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೂರು ಬಾರಿ ನೆರವೇರಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ನೂರು ವಾಜಪೇಯಗಳನ್ನೂ, ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ವಿಧದ ಇತರ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿದನು.

Verse 6

आत्मनः पुण्यभावेन इंद्रलोकमवाप सः । पुत्रं धर्मगुणोपेतं प्रजापालं चकार सः

ತನ್ನ ಪುಣ್ಯಸ್ವಭಾವದ ಫಲದಿಂದ ಅವನು ಇಂದ್ರಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆದನು; ಧರ್ಮಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದ ತನ್ನ ಪುತ್ರನನ್ನು ಪ್ರಜಾಪಾಲಕನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದನು.

Verse 7

ययातिं सत्यसंपन्नं धर्मवीर्यं महामतिम् । एंद्रं पदं गतो राजा तस्य पुत्रः पदे स्वके

ಸತ್ಯಸಂಪನ್ನನೂ ಧರ್ಮವೀರ್ಯನೂ ಮಹಾಮತಿಯಾದ ರಾಜ ಯಯಾತಿ ಐಂದ್ರ ಪದವನ್ನು ಪಡೆದನು; ಅವನ ಪುತ್ರನು ತನ್ನ ಯೋಗ್ಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ಉಳಿದನು.

Verse 8

ययातिः सत्यसंपन्नः प्रजा धर्मेण पालयेत् । स्वयमेव प्रपश्येत्स प्रजाकर्माणि तान्यपि

ಸತ್ಯಸಂಪನ್ನನಾದ ರಾಜ ಯಯಾತಿಯು ಧರ್ಮದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ಪ್ರಜ들의 ಆ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಅವನು ತಾನೇ ನೇರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.

Verse 9

याजयामास धर्मज्ञः श्रुत्वा धर्ममनुत्तमम् । यज्ञतीर्थादिकं सर्वं दानपुण्यं चकार सः

ಅನುತ್ತಮ ಧರ್ಮೋಪದೇಶವನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಧರ್ಮಜ್ಞನು ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿಸಿದನು; ಯಜ್ಞತೀರ್ಥಾದಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಸ್ತ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ ದಾನಪుణ್ಯವನ್ನೂ ಅವನು ಆಚರಿಸಿದನು।

Verse 10

राज्यं चकार मेधावी सत्यधर्मेण वै तदा । यावदशीतिसहस्राणि वर्षाणां नृपनंदनः

ಆಗ ಆ ಮೇಧಾವಿ ನೃಪನಂದನನು ಸತ್ಯಧರ್ಮಾನುಸಾರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಿದನು—ಎಂಭತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ।

Verse 11

तावत्कालं गतं तस्य ययातेस्तु महात्मनः । तस्य पुत्राश्च चत्वारस्तद्वीर्यबलविक्रमाः

ಆ ವೇಳೆಗೆ ಮಹಾತ್ಮ ಯಯಾತಿಯ ಆಯುಷ್ಯವು ಪೂರ್ಣವಾಯಿತು. ಅವನಿಗೆ ವೀರ್ಯ, ಬಲ, ವಿಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ನಾಲ್ಕು ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು।

Verse 12

तेषां नामानि वक्ष्यामि शृणुष्वैकाग्रमानसः । तस्यासीज्ज्येष्ठपुत्रस्तु रुरुर्नाम महाबलः

ಈಗ ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಏಕಾಗ್ರಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೇಳು. ಅವನ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಪುತ್ರನು ‘ರುರು’ ಎಂಬ ಮಹಾಬಲವಂತನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 13

पुरुर्नाम द्वितीयोऽभूत्कुरुश्चान्यस्तृतीयकः । यदुर्नाम स धर्मात्मा चतुर्थो नृपतेः सुतः

ಎರಡನೇ ಪುತ್ರನು ‘ಪುರು’ ಎಂಬವನಾಗಿದ್ದನು, ಮೂರನೇದು ‘ಕುರು’; ನಾಲ್ಕನೇದು ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ರಾಜಪುತ್ರ ‘ಯದು’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವನು।

Verse 14

एवं चत्वारः पुत्राश्च ययातेस्तु महात्मनः । तेजसा पौरुषेणापि पितृतुल्यपराक्रमाः

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಹಾತ್ಮ ಯಯಾತಿಗೆ ನಾಲ್ವರು ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು; ತೇಜಸ್ಸು ಹಾಗೂ ಪೌರುಷದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಂದೆಯ ಸಮಾನ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳು.

Verse 15

एवं राज्यं कृतं तेन धर्मेणापि ययातिना । तस्य कीर्तिर्यशो भावस्त्रैलोक्ये प्रचुरोभवत्

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಯಯಾತಿ ಧರ್ಮಮಾರ್ಗದಿಂದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಿದನು; ಅವನ ಕೀರ್ತಿ, ಯಶಸ್ಸು, ಸದ್ಭಾವ ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಬಹಳವಾಗಿ ಹರಡಿತು.

Verse 16

विष्णुरुवाच । एकदा तु द्विजश्रेष्ठो नारदो ब्रह्मनंदनः । एंद्रं लोकं गतो राजन्द्रष्टुं चैव पुरंदरम्

ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ರಾಜನೇ, ಒಮ್ಮೆ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾರದನು, ಬ್ರಹ್ಮನ ಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರನು, ಪುರಂದರನಾದ ಇಂದ್ರನನ್ನು ನೋಡಲು ಐಂದ್ರಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 17

सहस्राक्षस्ततोपश्यद्धुताशनसमप्रभम् । देवो विप्रं समायांतं सर्वज्ञं ज्ञानपंडितम्

ಆಗ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷನಾದ ಇಂದ್ರನು ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಸರ್ವಜ್ಞನೂ ಜ್ಞಾನಪಂಡಿತನೂ ಆದ ಆ ವಿಪ್ರನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 18

पूजितं मधुपर्काद्यैर्भक्त्या नमितकंधरः । निवेश्य चासने पुण्ये पप्रच्छ मुनिपुंगवम्

ಮಧುಪರ್ಕಾದಿ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿರಸ್ಸು ವಾಲಿಸಿ, ಪುಣ್ಯಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ಇಂದ್ರನು ಆ ಮುನಿಪುಂಗವನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.

Verse 19

इंद्र उवाच । कस्मादागमनं तेद्य किमर्थमिह चागतः । किं ते हि सुप्रियं विप्र करोम्यद्य महामुने

ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದರು—ನೀನು ಇಂದು ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಬಂದೆ, ಮತ್ತು ಏಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿದ್ದೀ? ಹೇ ವಿಪ್ರ, ಹೇ ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಇಂದು ನಿನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾಗುವ ಯಾವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಮಾಡಲಿ?

Verse 20

नारद उवाच । देवराज कृतं सर्वं भक्त्या यच्च प्रभाषितम् । संतुष्टोस्मि महाप्राज्ञ प्रश्नोत्तरं वदाम्यहम्

ನಾರದರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವರಾಜ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೀನು ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲವೂ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೀನು ಮಾತನಾಡಿದ ವಚನಗಳೂ ನನಗೆ ಸಂತೋಷ ತಂದಿವೆ. ಹೇ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ, ಈಗ ನಿನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 21

महीलोकात्सुसंप्राप्तः सांप्रतं तव मंदिरम् । त्वामन्वेष्टुं समायातो दृष्ट्वा नाहुषमेव च

ಭೂಲೋಕದಿಂದ ಕ್ಷೇಮವಾಗಿ ಬಂದು ಈಗ ನಿನ್ನ ಮಂದಿರವನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದೇನೆ. ನಿನ್ನನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಬಂದೆನು; ನಹುಷನನ್ನೂ ನಾನು ಸ್ವತಃ ಕಂಡೆನು.

Verse 22

इंद्र उवाच । सत्यधर्मेण को राजा प्रजाः पालयते सदा । सर्वधर्मसमायुक्तः श्रुतवाञ्ज्ञानवान्गुणी

ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದರು—ಸತ್ಯಧರ್ಮದಿಂದ ಯಾವ ರಾಜನು ಸದಾ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ? ಸರ್ವಧರ್ಮಸಮಾಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಶ್ರುತವಂತನಾಗಿ, ಜ್ಞಾನವಂತನಾಗಿ, ಗುಣವಂತನಾಗಿರುವವನು ಯಾರು?

Verse 23

पृथिव्यामस्ति को राजा वेदज्ञो ब्राह्मणप्रियः । ब्रह्मण्यो वेदविच्छूरो यज्वा दाता सुभक्तिमान्

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಆ ರಾಜನು ಯಾರು—ವೇದಜ್ಞನಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪ್ರಿಯನಾಗಿರುವವನು? ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನಾಗಿ, ವೇದವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ, ಯಜ್ಞಕರ್ತ, ದಾತ, ಸುಭಕ್ತಿಮಾನನಾಗಿರುವವನು ಯಾರು?

Verse 24

नारद उवाच । एभिर्गुणैस्तु संयुक्तो नहुषस्यात्मजो बली । यस्य सत्येन वीर्येण सर्वे लोकाः प्रतिष्ठिताः

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ಗುಣಗಳಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತನಾದ ನಹುಷನ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ ಪುತ್ರನು; ಅವನ ಸತ್ಯವೂ ವೀರ್ಯವೂ ಕಾರಣವಾಗಿ ಸರ್ವ ಲೋಕಗಳು ದೃಢವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿವೆ।

Verse 25

भवादृशो हि भूर्लोके ययातिर्नहुषात्मजः । भवान्स्वर्गे स चैवास्ति भूतले भूतिवर्धनः

ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮಂತವನು ನಹುಷಪುತ್ರ ಯಯಾತಿಯೇ. ನೀವು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇದ್ದೀರಿ; ಅವನು ಭೂತಲದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವವನು।

Verse 26

पितुः श्रेष्ठो महाराज ह्यश्वमेधशतं तथा । वाजपेयशतं चक्रे ययातिः पृथिवीपतिः

ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಭೂಪತಿಯಾದ ಯಯಾತಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠನು; ಅವನು ನೂರು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ನೂರು ವಾಜಪೇಯ ಯಾಗಗಳನ್ನೂ ನೆರವೇರಿಸಿದನು।

Verse 27

दत्तान्यनेकरूपाणि दानानि तेन भक्तितः । गवां लक्षसहस्राणि गवां कोटिशतानि च

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನು ಅನೇಕ ವಿಧದ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು—ಗೋವುಗಳ ಲಕ್ಷಸಹಸ್ರಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಗೋವುಗಳ ಶತಕೋಟಿಗಳೂ ಸಹ।

Verse 28

कोटिहोमांश्चकाराथ लक्षहोमांस्तथैव च । भूमिदानादि दानानि ब्राह्मणेभ्योददाच्च यः

ಅವನು ಕೋಟಿಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೋಮಗಳನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಲಕ್ಷಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೋಮಗಳನ್ನೂ ನೆರವೇರಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಭೂಮಿದಾನಾದಿ ದಾನಗಳನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು।

Verse 29

सर्वं येन स्वरूपं हि धर्मस्य परिपालितम् । एवं गुणैः समायुक्तो ययातिर्नहुषात्मजः

ಯಾವನಿಂದ ಧರ್ಮದ ಸ್ವರೂಪವೇ ಸರ್ವಥಾ ಸಮ್ಯಕ್ ಪರಿಪಾಲಿತವಾಯಿತೋ—ಅವನು ನಹುಷಾತ್ಮಜ ಯಯಾತಿ, ಅಂಥ ಗುಣಸಂಪನ್ನನು.

Verse 30

वर्षाणां तु सहस्राणि अशीतिर्नृपसत्तमः । राज्यं चकार सत्येन यथा दिवि भवानिह

ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ! ಅವನು ಎಂಭತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸತ್ಯಬಲದಿಂದ ರಾಜ್ಯವನ್ನಾಳಿದನು—ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ದಿವಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ, ಆಳುವದಂತೆಯೇ.

Verse 31

सुकर्मोवाच । एवमाकर्ण्य देवेंद्रो नारदात्स मुनीश्वरात् । समालोच्य स मेधावी संभीतो धर्मपालनात्

ಸುಕರ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಮುನೀಶ್ವರ ನಾರದರಿಂದ ಹೀಗೆ ಕೇಳಿ ದೇವೇಂದ್ರ ಇಂದ್ರನು ವಿಚಾರಿಸಿದನು; ಆ ಮೇಧಾವಿ ಧರ್ಮಪಾಲನೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಭೀತನಾದನು.

Verse 32

शतयज्ञप्रभावेण नहुषो हि पुरा मम । एंद्रं पदं गतो वीरो देवराजोभवत्पुरा

ಶತಯಜ್ಞದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನನ್ನ ವಂಶಜನಾದ ವೀರ ನಹುಷನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಐಂದ್ರ ಪದವನ್ನು ಪಡೆದನು; ಆಗ ದೇವರಾಜನಾದನು.

Verse 33

शची बुद्धिप्रभावेण पदभ्रष्टो व्यजायत । तादृशोयं महाराजः पितुस्तुल्यपराक्रमः

ಶಚಿಯ ಬುದ್ಧಿಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವನು ಪದಭ್ರಷ್ಟನಾಗಿದ್ದರೂ ಪುನಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನಾದನು. ಇಂತಹ ಈ ಮಹಾರಾಜನು—ತಂದೆಗೆ ಸಮಾನ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ.

Verse 34

प्राप्स्यते नात्र संदेहः पदमैंद्रं न संशयः । येन केनाप्युपायेन तं भूपं दिवमानये

ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪಡೆಯುವನು—ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ; ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಪದ್ಮೇಂದ್ರಪದವನ್ನು ಸೇರುವನು. ಯಾವ ಉಪಾಯದಿಂದಾದರೂ ಆ ರಾಜನನ್ನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಕರೆತನ್ನಿರಿ.

Verse 35

इत्येवं चिंतयामास तस्माद्भीतः सुरेश्वरः । भूपालस्य नृपश्रेष्ठ ययातेः सुमहद्भयात्

ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸಿ ದೇವೇಶ್ವರನು ಭೀತನಾದನು—ಓ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ—ರಾಜ ಯಯಾತಿಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಮಹಾಭಯದಿಂದ.

Verse 36

तमानेतुं ततो दूतं प्रेषयामास देवराट् । नहुषस्य विमानं तु सर्वकामसमन्वितम्

ಅವನನ್ನು ಕರೆತರಲು ದೇವರಾಜನು ದೂತನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು. ನಹುಷನ ವಿಮಾನವು ಸರ್ವಕಾಮಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಸಮನ್ವಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 37

सारथिं मातलिं नाम विमानेन समन्वितम् । गतो हि मातलिस्तत्र यत्रास्ते नहुषात्मजः

ವಿಮಾನಸಹಿತ ಮಾತಲಿ ಎಂಬ ಸಾರಥಿ, ನಹುಷನ ಪುತ್ರನು ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 38

प्रहितः सुरराजेन समानेतुं महामतिम् । सभायां वर्त्तमानस्तु यथा इंद्र प्रःशोभते

ಸುರರಾಜನು ಮಹಾಮತಿಯನ್ನು ಕರೆತರಲು ಕಳುಹಿಸಿದವನು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಇಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ಶೋಭಿಸಿದನು.

Verse 39

तथा ययातिर्धर्मात्मा स्वसभायां विराजते । तमुवाच महात्मानं राजानं सत्यभूषणम्

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಯಯಾತಿ ತನ್ನ ರಾಜಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ ವಿರಾಜಿಸಿದನು. ನಂತರ ಸತ್ಯಭೂಷಣನಾದ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಜನಿಗೆ ಅವನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 40

सारथिर्देवराजस्य शृणु राजन्वचो मम । प्रहितो देवराजेन सकाशं तव सांप्रतम्

ನಾನು ದೇವರಾಜನ ಸಾರಥಿ; ಓ ರಾಜನೇ, ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು. ದೇವರಾಜನೇ ಈಗ ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 41

यद्ब्रूते देवराजस्तु तत्सर्वं सुमनाः कुरु । आगंतव्यं त्वया देव एंद्रं लोकं हि नान्यथा

ದೇವರಾಜನು ಏನು ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತಾನೋ ಅದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹರ್ಷಚಿತ್ತದಿಂದ ಮಾಡು. ಓ ದೇವಾ, ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇಂದ್ರಲೋಕಕ್ಕೆ ಬರಲೇಬೇಕು; ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲ.

Verse 42

पुत्रे राज्यं विसृज्यैव कृत्वा चांतेष्टिमुत्तमाम् । इलो राजा महातेजा वसते नहुषात्मज

ಪುತ್ರನಿಗೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಂತ್ಯೇಷ್ಠಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ನಹುಷನ ಪುತ್ರನಾದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ರಾಜ ಇಳನು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದನು.

Verse 43

पुरूरवा महावीर्यो विप्रचित्तिर्महामनाः । शिबिर्वसति तत्रैव मनुरिक्ष्वाकु भूपतिः

ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾವೀರ್ಯನಾದ ಪುರುರವ, ಮಹಾಮನಸ್ಸಿನ ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಿಬಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅಲ್ಲಿ ಮನು ಮತ್ತು ಭೂಪತಿ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವೂ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 44

सगरो नाम मेधावी नहुषश्च पिता तव । ऋतवीर्यः कृतज्ञश्च शंतनुश्च महामनाः

ಸಗರನೆಂಬ ಮೇಧಾವಿ ರಾಜನು ಇದ್ದನು; ನಹುಷನು ನಿನ್ನ ತಂದೆ. ಋತವೀರ್ಯನು ಕೃತಜ್ಞನು, ಶಂತನುವೂ ಮಹಾಮನಸ್ಕನು.

Verse 45

भरतो युवनाश्वश्च कार्तवीर्यो नरेश्वरः । यज्ञानाहृत्य बहुधा मोदंते दिवि भूभृतः

ಭರತ, ಯುವನಾಶ್ವ ಮತ್ತು ನರೇಶ್ವರ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯ—ಅನೇಕ ಯಜ್ಞಫಲಗಳನ್ನು ಪಡೆದು—ಹೇ ರಾಜನೇ, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಾನಾವಿಧವಾಗಿ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 46

अन्ये चैव तु राजानो यज्ञकर्मसु तत्पराः । सर्वे ते दिवि चेंद्रेण मोदंते स्वेन कर्मणा

ಇನ್ನೂ ಇತರ ರಾಜರೂ ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರಾಗಿದ್ದು—ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಪುಣ್ಯದಿಂದ ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 47

त्वं पुनः सर्वधर्मज्ञः सर्वधर्मेषु संस्थितः । शक्रेण सह मोदस्व स्वर्गलोके महीपते

ನೀನು, ಹೇ ಮಹೀಪತೇ, ಸರ್ವಧರ್ಮಜ್ಞನು, ಸರ್ವಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವೆ; ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸು.

Verse 48

ययातिरुवाच । किं मया तत्कृतं कर्म येन मय्यर्थिता तव । इंद्रस्य देवराजस्य तत्सर्वं मे वदस्व च

ಯಯಾತಿ ಹೇಳಿದರು—ನೀನು ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ನಾನು ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮವೇನು? ದೇವರಾಜ ಇಂದ್ರನ ವಿಷಯವನ್ನೆಲ್ಲ ನನಗೆ ಹೇಳು.

Verse 49

मातलिरुवाचमातलि उपरि टिप्पणी । यदशीतिसहस्राणि वर्षाणां हि त्वया नृप । दानपुण्यादिकं कर्म यज्ञैस्तु परिसाधितम्

ಮಾತಲಿ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ನೃಪ! ನೀನು ಎಂಭತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಯಜ್ಞಗಳ ಮೂಲಕ ದಾನ‑ಪುಣ್ಯಾದಿ ಧರ್ಮಕರ್ಮಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೀಯೆ।

Verse 50

दिवं गच्छ महाराज कर्मणा स्वेन भूपते । सखित्वं देवराजेन कुरु गच्छ सुरालयम्

ಹೇ ಮಹಾರಾಜ, ಹೇ ಭೂಪತೇ! ನಿನ್ನ ಸ್ವಕರ್ಮದ ಫಲದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗು; ದೇವರಾಜ ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಸಖ್ಯವನ್ನು ಮಾಡು; ಸುರಾಲಯಕ್ಕೆ ಗಮಿಸು।

Verse 51

पंचात्मकं शरीरं च भूमौ त्यज महामते । दिव्यरूपं समास्थाय भुंक्ष्व भोगान्मनोनुगान्

ಹೇ ಮಹಾಮತೇ! ಪಂಚತತ್ತ್ವಮಯವಾದ ಈ ದೇಹವನ್ನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತ್ಯಜಿಸು; ದಿವ್ಯರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸು।

Verse 52

यथायथा कृता भूमौ यज्ञा दानं तपश्च ते । तथातथा स्वर्गभोगाः प्रार्थयंते नरेश्वर

ಹೇ ನರೇಶ್ವರ! ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞ, ದಾನ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದೆಯೋ, ಅದೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗಭೋಗಗಳು ಬೇಡಲ್ಪಟ್ಟು ಲಭಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 53

ययातिरुवाच । येन कायेन सिध्येत सुकृतं दुष्कृतं भुवि । मातले तत्कथं त्यक्त्वा गच्छेल्लोकमुपार्जितम्

ಯಯಾತಿ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಾತಲಿ! ಯಾವ ದೇಹದಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯವೂ ಪಾಪವೂ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತವೋ, ಆ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಗಳಿಸಿದ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯ?

Verse 54

मातलिरुवाच । यत्रैवोपार्जितं कायं पंचात्मकमिदं नृप । तत्तत्रैव परित्यज्य दिव्येनैव व्रजंति तम्

ಮಾತಲಿ ಹೇಳಿದರು—ಓ ರಾಜನೇ! ಎಲ್ಲಿ ಈ ಪಂಚಭೂತಾತ್ಮಕ ದೇಹ ದೊರಕಿತೋ, ಅಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಕೇವಲ ದಿವ್ಯ (ಸೂಕ್ಷ್ಮ) ದೇಹದಿಂದ ಅವರು ಆ ಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 55

इतरे मानवाः सर्वे पापपुण्यप्रसाधकाः । तेऽपि कायं परित्यज्य अधऊर्ध्वं व्रजंति वै

ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಮಾನವರು ಪಾಪಪುಣ್ಯಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡವರು; ಅವರೂ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅಧೋ ಅಥವಾ ಊರ್ಧ್ವ ಗತಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 56

ययातिरुवाच । पंचात्मकेन कायेन सुकृतं दुष्कृतं नराः । उत्पाद्यैव प्रयांत्येव अधऊर्ध्वं तु मातले

ಯಯಾತಿ ಹೇಳಿದರು—ಓ ಮಾತಲಿ! ಪಂಚಭೂತಾತ್ಮಕ ದೇಹದಿಂದ ಮನುಷ್ಯರು ಪುಣ್ಯವೂ ಪಾಪವೂ ಎರಡನ್ನೂ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅದನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅಧೋ ಅಥವಾ ಊರ್ಧ್ವ ಗತಿಗೆ ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 57

को विशेषो हि धर्मज्ञ भूमौ कायं परित्यजेत् । पापपुण्यप्रभावाद्वै कायस्य पतनं भवेत्

ಓ ಧರ್ಮಜ್ಞನೇ! ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದೇಹತ್ಯಾಗದಲ್ಲಿ ಏನು ವಿಶೇಷತೆ? ನಿಜಕ್ಕೂ ಪಾಪಪುಣ್ಯಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಲೇ ದೇಹಪತನ (ಮರಣ) ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 58

दृष्टांतो दृश्यते सूत प्रत्यक्षं मर्त्यमंडले । विशेषं नैव पश्यामि पापपुण्यस्य चाधिकम्

ಓ ಸೂತನೇ! ಮರ್ಥ್ಯಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ದೃಷ್ಟಾಂತ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಆದರೂ ಪಾಪ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಶೇಷ ಭೇದವನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 59

सत्यधर्मादिकं कर्म येन कायेन मानवः । समर्जयति वै मर्त्यस्तं कस्माद्विप्रसर्जयेत्

ಯಾವ ದೇಹದಿಂದ ಮಾನವನು ಸತ್ಯಧರ್ಮಾದಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಾನೋ, ಆ ದೇಹವನ್ನು ಮರಣಧರ್ಮಿ ಏಕೆ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು?

Verse 60

आत्मा कायश्च द्वावेतौ मित्ररूपावुभावपि । कायं मित्रं परित्यज्य आत्मा याति सुनिश्चितः

ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ದೇಹ—ಇವೆರಡೂ ಮಿತ್ರಸ್ವರೂಪವೇ; ಆದರೂ ದೇಹವೆಂಬ ಮಿತ್ರನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಆತ್ಮ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹೊರಡುತ್ತದೆ.

Verse 61

मातलिरुवाच । सत्यमुक्तं त्वया राजन्कायं त्यक्त्वा प्रयाति सः । संबंधो नास्ति तेनापि समं कायेन चात्मनः

ಮಾತಲಿ ಹೇಳಿದರು—ಓ ರಾಜನೇ, ನೀವು ಹೇಳಿದ್ದು ಸತ್ಯ. ಅವನು ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಆ (ಪ್ರಸ್ಥಾನಿಸುವ ಆತ್ಮ)ಗೆ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ, ದೇಹವೂ ಆತ್ಮಸಮಾನವಲ್ಲ.

Verse 62

यस्मात्पंचत्वरूपोऽयं संधिजर्जरितः सदा । जरया पीड्यमानस्तु व्याधिभिर्दूषितः सदा

ಏಕೆಂದರೆ ಈ ದೇಹ ಪಂಚತತ್ತ್ವಮಯ; ಇದರ ಸಂಧಿಗಳು ಸದಾ ಜರ್ಜರವಾಗುತ್ತವೆ; ಇದು ನಿರಂತರ ಜರೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತವಾಗಿದ್ದು, ವ್ಯಾಧಿಗಳಿಂದ ಸದಾ ದೂಷಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

Verse 63

जरादोषैः प्रभग्नोऽसौ अत्र स्थातुं स नेच्छति । आकुलव्याकुलो भूत्वा जीवस्त्यक्त्वा प्रयाति सः

ಜರೆಯ ದೋಷಗಳಿಂದ ಕುಗ್ಗಿದ ಜೀವನು ಇಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಲು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅತೀವ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 64

सत्येन धर्मपुण्यैश्च दानैर्नियमसंयमैः । अश्वमेधादिभिर्यज्ञैस्तीर्थैः संयमनैस्तथा

ಸತ್ಯ, ಧರ್ಮಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳು, ದಾನ, ವ್ರತ ಮತ್ತು ಸಂಯಮದಿಂದ; ಅಶ್ವಮೇಧಾದಿ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ; ತೀರ್ಥಸೇವನೆ ಹಾಗೂ ನಿಯಮ-ನಿಗ್ರಹ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ—ಇಷ್ಟವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪುಣ್ಯಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 65

सुपुण्यैः सुकृतैश्चान्यैर्जरा नैव प्रधार्यते । पातकैश्च महाराज द्रवते कायमेव सा

ಅತಿಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಸತ್ಕರ್ಮಗಳಿಂದಲೂ ಜರೆಯನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ತಡೆಯಲಾಗದು; ಆದರೆ ಪಾಪಗಳಿಂದ, ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಅದು ದೇಹವನ್ನೇ ಕರಗಿಸಿ ಕ್ಷೀಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 66

ययातिरुवाच । कस्माज्जरा समुत्पन्ना कस्मात्कायं प्रपीडयेत् । मम विस्तरतस्त्वं च वक्तुमर्हसि सत्तम

ಯಯಾತಿ ಹೇಳಿದರು—“ಜರೆಯು ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದು ದೇಹವನ್ನು ಏಕೆ ಪೀಡಿಸುತ್ತದೆ? ಓ ಸತ್ತಮ, ದಯವಿಟ್ಟು ಇದನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು।”

Verse 67

मातलिरुवाच । हंत ते वर्णयिष्यामि जरायाः परिकारणम् । यस्माच्चेयं समुद्भूता कायमध्ये नृपोत्तम

ಮಾತಲಿ ಹೇಳಿದರು—“ಬಾ, ಜರೆಯ ಮೂಲ ಕಾರಣವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ; ಓ ನೃಪೋತ್ತಮ, ಅದು ದೇಹಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।”

Verse 68

पंचभूतात्मकः कायो विषयैः पंचभिः श्रितः । यदात्मा त्यजते राजन्स कायः परिधक्ष्यते

ಈ ದೇಹ ಪಂಚಮಹಾಭೂತಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದು ಪಂಚ ವಿಷಯಗಳ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿದೆ. ಓ ರಾಜನ್, ಆತ್ಮ ಇದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ ಈ ದೇಹ ದಹನಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 69

वह्निना दीप्यमानस्तु सरसो ज्वलते नृप । तस्माद्विजायते धूमो धूमान्मेघाश्च जज्ञिरे

ಹೇ ನೃಪ! ಅಗ್ನಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿತವಾಗಿ ದಹಿಸಿದಾಗ ಸರೋವರವೂ ಜ್ವಲಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ ಧೂಮವು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಧೂಮದಿಂದ ಮೇಘಗಳು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 70

मेघादापः प्रवर्तंते अद्भ्यः पृथ्वी प्रकल्पते । जलमायाति साध्वी सा यथा नारी रजस्वला

ಮೇಘಗಳಿಂದ ನೀರು ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ; ನೀರಿನಿಂದ ಭೂಮಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆ ಸಾಧ್ವೀ ಭೂಮಿ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬುತ್ತದೆ—ರಜಸ್ವಲೆಯಾದ ಸ್ತ್ರೀಯಂತೆ.

Verse 71

तस्मात्प्रजायते गंधो गंधाद्रसो नृपोत्तम । रसात्प्रभवते चान्नमन्नाच्छुक्रं न संशयः

ಆದ್ದರಿಂದ ಗಂಧವು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಗಂಧದಿಂದ ರಸವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಹೇ ನೃಪೋತ್ತಮ. ರಸದಿಂದ ಅನ್ನವು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ; ಅನ್ನದಿಂದ ಶುಕ್ರ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 72

शुक्राद्धि जायते कायः कुरूपः काय एव च । यथा पृथ्वी सृजेद्गंधान्रसैश्चरति भूतले

ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಶುಕ್ರದಿಂದ ದೇಹವು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ—ಕುರೂಪವಾಗಲಿ ಸರೂಪವಾಗಲಿ, ಅದು ದೇಹವೇ. ಭೂಮಿ ಗಂಧಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ರಸಗಳೊಂದಿಗೆ ಭೂತಲದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವಂತೆ.

Verse 73

तथा कायश्चरेन्नित्यं रसाधारो हि सर्वशः । गंधश्च जायते तस्माद्गंधाद्रसो भवेत्पुनः

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ದೇಹವು ನಿತ್ಯ ಸಂಚರಿಸುವಂತೆ ಇರಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ದೇಹವೇ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ರಸದ ಆಧಾರ. ಅದರಿಂದ ಗಂಧವು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಗಂಧದಿಂದ ಮತ್ತೆ ರಸವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 74

तस्माज्जज्ञे महावह्निर्दृष्टांतं पश्य भूपते । यथा काष्ठाद्भवेद्वह्निः पुनः काष्ठं प्रकाशयेत्

ಅದರಿಂದ ಮಹಾವಹ್ನಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದನು. ಹೇ ಭೂಪತೇ, ಈ ದೃಷ್ಟಾಂತವನ್ನು ನೋಡು—ಯಥಾ ಕಾಷ್ಠದಿಂದ ಅಗ್ನಿ ಜನಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಅದೇ ಅಗ್ನಿ ಪುನಃ ಕಾಷ್ಠವನ್ನೇ ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 75

कायमध्ये रसादग्निस्तद्वदेव प्रजायते । तत्र संचरते नित्यं कायं पुष्णाति भूपते

ದೇಹಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರಸದಿಂದ ಅಗ್ನಿ ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಜನಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಅಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಸಂಚರಿಸಿ ದೇಹವನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತದೆ, ಹೇ ಭೂಪತೇ.

Verse 76

यावद्रसस्य चाधिक्यं तावज्जीवः प्रशांतिमान् । चरित्वा तादृशं वह्निः क्षुधारूपेण वर्तते

ರಸದ ಅಧಿಕ್ಯ ಇರುವವರೆಗೆ ಜೀವ ಶಾಂತವಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಆ ಸ್ಥಿತಿ ದಾಟಿದ ಮೇಲೆ ಅದೇ ಅಗ್ನಿ ಕ್ಷುಧಾರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 77

अन्नमिच्छत्यसौ तीव्रः पयसा च समन्वितम् । प्रदानं लभते चान्नमुदकं चापि भूपते

ಅವನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹಾಲಿನೊಡನೆ ಇರುವ ಅನ್ನವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ; ಹೇ ಭೂಪತೇ, ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಪಣರೂಪವಾಗಿ ಅನ್ನವೂ ನೀರೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.

Verse 78

शोणितं चरते वह्निस्तद्वद्वीर्यं न संशयः । यक्ष्मरोगो भवेत्तस्मात्सर्वकायप्रणाशकः

ಅಗ್ನಿ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ವೀರ್ಯವೂ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಅದರಿಂದ ಯಕ್ಷ್ಮಾ ರೋಗ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಅದು ಸಮಸ್ತ ದೇಹವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವದು.

Verse 79

रसाधिक्यं भवेद्राजन्नथ वह्निः प्रशाम्यति । रसेन पीड्यमानस्तु ज्वररूपोभिजायते

ಹೇ ರಾಜನೇ, ರಸ (ದೇಹದ್ರವ) ಅಧಿಕವಾದಾಗ ಜಠರಾಗ್ನಿ ಶಮನವಾಗುತ್ತದೆ; ರಸದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದವನಿಗೆ ಜ್ವರರೂಪ ವ್ಯಾಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 80

ग्रीवा पृष्ठं कटिं पायुं सर्वास्वेव तु संधिषु । आरुध्य तिष्ठते वह्निः काये वह्निः प्रवर्तते

ಗ್ರೀವ, ಪೃಷ್ಠ, ಕಟಿ, ಪಾಯು ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲ ಸಂಧಿಗಳ ಮೇಲೆ ಆರೂಢವಾಗಿ ಅಗ್ನಿ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ದೇಹಾಗ್ನಿ ದೇಹಮೆಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರವೃತ್ತವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 81

तस्याऽधिक्यं चरेन्नित्यं कायं पुष्णाति सर्वतः । रसस्तु बंधमायाति बलरूपो भवेत्तदा

ಆ (ಪೋಷಕ ತತ್ತ್ವ)ದ ನಿತ್ಯ ಅಧಿಕ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದರೆ ದೇಹವು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಪೋಷಿತವಾಗುತ್ತದೆ; ಆಗ ರಸವು ಸುಬದ್ಧವಾಗಿ ಬಲರೂಪವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 82

अतिरिक्तो बलेनैव वीर्यान्मर्माणि चालयेत् । तेनैव जायते कामः शल्यरूपो भवेन्नृप

ಅತಿಯಾದ ವೀರ್ಯ/ತೇಜಸ್ಸು ಬಲದಿಂದಲೇ ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಚಲಿಸುತ್ತದೆ; ಅದರಿಂದಲೇ ಕಾಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಹೇ ನೃಪನೇ, ಅದು ಶಲ್ಯವಂತೆ ವೇದನಾಕರವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 83

सकामाग्निः समाख्यातो बलनाशकरो नृप । मैथुनस्य प्रसंगेन विनाशत्वं कलेवरे

ಹೇ ನೃಪನೇ, ಇದನ್ನು ‘ಸಕಾಮಾಗ್ನಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇದು ಬಲವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೈಥುನಾಸಕ್ತಿಯಿಂದ ದೇಹವು ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ।

Verse 84

नारीं च संश्रयेत्प्राणी पीडितः कामवह्निना । मैथुनस्य प्रसंगेन मूर्छितः कामकर्शितः

ಕಾಮಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಪ್ರಾಣಿ ಸ್ತ್ರೀಯ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮೈಥುನಪ್ರಸಂಗಕ್ಕೆ ಆಕರ್ಷಿತನಾಗಿ ಮೂರ್ಚ್ಛಿತನಾಗಿ, ಕಾಮದಿಂದ ಕ್ಷೀಣನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 85

तेजोहीनो भवेत्कायो बलहानिश्च जायते । बलहीनो यदा स्याद्वै दुर्बलो वह्निनेरितः

ದೇಹವು ತೇಜಸ್ಸಿಲ್ಲದಾಗ ಬಲಹಾನಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ನಿಜವಾಗಿ ಬಲಹೀನನಾದಾಗ, ಅವನು ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಚಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನಂತೆ ದುರ್ಬಲನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 86

स वह्निः प्रचरेत्काये शोणितं शुक्रमेव च । शुक्रशोणितयोर्नाशाच्छून्यदेहोभिजायते

ಆ ಅಗ್ನಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ರಕ್ತವನ್ನೂ ಶುಕ್ರವನ್ನೂ ಎರಡನ್ನೂ ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ; ಶುಕ್ರ-ಶೋಣಿತ ನಾಶವಾದಾಗ ದೇಹ ಶೂನ್ಯವಾಗಿ ನಿರ್ಜೀವವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 87

अतीव जायते वायुः प्रचंडो दारुणाकृतिः । विवर्णो दुःखसंतप्तः शून्यबुद्धिस्ततो भवेत्

ನಂತರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಚಂಡ, ದಾರುಣಾಕೃತಿಯ ವಾಯು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಅವನು ವರ್ಣಹೀನನಾಗಿ, ದುಃಖದಿಂದ ದಗ್ಧನಾಗಿ, ಬಳಿಕ ಬುದ್ಧಿ ಶೂನ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 88

दृष्टा श्रुता तु या नारी तच्चित्तो भ्रमते सदा । तृप्तिर्न जायते काये लोलुपे चित्तवर्त्मनि

ಕೇವಲ ಕಂಡ ಅಥವಾ ಕೇಳಿದ ಸ್ತ್ರೀಯ ಮೇಲೆಯೇ ಚಿತ್ತ ನೆಲಸಿದರೆ ಮನುಷ್ಯ ಸದಾ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾನೆ; ಲೋಭದಿಂದ ಚಲಿಸುವ ದೇಹದಲ್ಲಿ, ಚಿತ್ತದ ಅಸ್ಥಿರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತಿ ಎಂದಿಗೂ ಹುಟ್ಟದು।

Verse 89

विरूपश्च सुरूपश्च ध्यानान्मध्ये प्रजायते । बलहीनो यदा कामी मांसशोणितसंक्षयात्

ಗರ್ಭಾಧಾನಕರ್ಮದಿಂದ ಸಂತಾನವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿರೂಪವಾಗಿಯೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸರೂಪವಾಗಿಯೂ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಮಾಸಕ್ತನು ಮಾಂಸ-ಶೋಣಿತಕ್ಷಯದಿಂದ ಬಲಹೀನನಾದಾಗ ಅಂಥ ಫಲಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 90

पलितं जायते काये नाशिते कामवह्निना । तस्मात्संजायते कामी वृद्धो भूत्वा दिनेदिने

ಕಾಮಾಗ್ನಿಯಿಂದ ದೇಹ ದಗ್ಧವಾದಾಗ ಕಾಯದಲ್ಲಿ ಪಲಿತ (ಬಿಳಿ ಕೂದಲು) ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾಮಾಸಕ್ತನು ದಿನೇದಿನೇ ವೃದ್ಧನಾದರೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಾಮಪ್ರವೃತ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 91

सुरते चिंतते नारीं यथा वार्द्धुषिको नरः । तथातथा भवेद्धानिस्तेजसोऽस्य नरेश्वर

ಹೇ ನರೇಶ್ವರ! ಸುರತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪುರುಷನು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿದಂತೆ, ಹಾಗೆ ಹಾಗೆ ಅವನ ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬಲಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 92

तस्मात्प्रजायते कायो नाशरूपं समृच्छति । अग्निः प्रजायते भूयो जरारूपो न संशयः

ಆದ್ದರಿಂದ ದೇಹವು ಜನ್ಮಿಸಿ ಅಂತतः ನಾಶರೂಪವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಅಗ್ನಿ ಜರಾರೂಪವಾಗಿ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 93

प्राणिनां क्षयरूपेण ज्वरो भवति दारुणः । स्थावरा जंगमाः सर्वे ज्वरेण परिपीडिताः

ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷಯರೂಪವಾಗಿ ಜ್ವರವು ಅತ್ಯಂತ ದಾರುಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮ ಎಲ್ಲರೂ ಜ್ವರದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಕಾಡಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 94

नाशमायांति ते सर्वे बहुपीडा प्रपीडिताः । एतत्ते सर्वमाख्यातमन्यत्किं ते वदाम्यहम्

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಅನೇಕ ಪೀಡೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಾ ನಲುಗಿ ಕೊನೆಗೆ ನಾಶವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆನು; ಇನ್ನೇನು ನಿನಗೆ ನಾನು ಹೇಳಲಿ?

Verse 95

एवमुक्तो महाराजो मातलिं वाक्यमब्रवीत्

ಹೀಗೆ ಸಂಬೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಾರಾಜನು ಮಾತಲಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಈ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದರು.