Adhyaya 61

Verse 1

वेन उवाच । भार्यातीर्थं समाख्यातं सर्वतीर्थोत्तमोत्तमम् । पितृतीर्थं समाख्याहि पुत्राणां तारणं परम्

ವೇನನು ಹೇಳಿದರು—‘ಭಾರ್ಯಾ-ತೀರ್ಥವು ಸರ್ವತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉತ್ತಮೋತ್ತಮವೆಂದು ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ. ಈಗ ಪುತ್ರರ ತಾರಣಾರ್ಥ ಪರಮವಾದ ಪಿತೃ-ತೀರ್ಥವನ್ನು ವಿವರಿಸು.’

Verse 2

विष्णुरुवाच । कुरुक्षेत्रे महाक्षेत्रे कुंडलो नाम ब्राह्मणः । सुकर्मा नाम सत्पुत्रः कुंडलस्य महात्मनः

ವಿಷ್ಣುವು ಹೇಳಿದರು—ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರವೆಂಬ ಮಹಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕುಂಡಲನೆಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೊಬ್ಬನಿದ್ದನು. ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಕುಂಡಲನಿಗೆ ಸುಕರ್ಮಾ ಎಂಬ ಸತ್ಪುತ್ರನಿದ್ದನು.

Verse 3

गुरू तस्य महावृद्धौ धर्मज्ञौ शास्त्रकोविदौ । द्वावेतौ तु महात्मानौ जरया परिपीडितौ

ಅವನಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಗುರುಗಳು ಅತ್ಯಂತ ವೃದ್ಧರು—ಧರ್ಮಜ್ಞರು, ಶಾಸ್ತ್ರಕೋವಿದರು. ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾತ್ಮರು ಜರೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 4

तयोः शुश्रूषणं चक्रे भक्त्या च परया ततः । धर्मज्ञो भावसंयुक्तो अहर्निशमनारतम्

ನಂತರ ಅವನು ಪರಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವರ ಶುಶ್ರೂಷೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಅವನು ಧರ್ಮಜ್ಞನು, ಭಾವಸಂಯುಕ್ತನು, ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ನಿರಂತರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 5

तस्माद्वेदानधीते स पितुः शास्त्राण्यनेकशः । सर्वाचारपरो दक्षो धर्मज्ञो ज्ञानवत्सलः

ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ವೇದಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದನು; ತಂದೆಯ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಪಠಿಸಿದನು. ಅವನು ಸರ್ವ ಸದಾಚಾರಪರ, ದಕ್ಷ, ಧರ್ಮಜ್ಞ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವತ್ಸಲನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 6

अंगसंवाहनं चक्रे गुर्वोश्च स्वयमेव सः । पादप्रक्षालनं चैव स्नानभोजनकीं क्रियाम्

ಅವನು ಸ್ವತಃ ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಗುರುಗಳ ಅಂಗಸಂವಾಹನವನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಅವರ ಪಾದಪ್ರಕ್ಷಾಲನ, ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಭೋಜನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸೇವಾಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನೂ ಅವನೇ ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

Verse 7

भक्त्या चैव स्वभावेन तद्ध्याने तन्मयो भवेत् । मातापित्रोश्च राजेंद्र उपचर्यां प्रकारयेत्

ಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೂ ಸ್ವಭಾವಾನುಸಾರವಾಗಿಯೂ ಮನುಷ್ಯನು ಆ ಪರತತ್ತ್ವದ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತದ್ರೂಪನಾಗಿ ಲೀನನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ತಾಯಿ-ತಂದೆಯರಿಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಸೇವೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 8

सूत उवाच । तद्वर्तमानकाले तु बभूव नृपसत्तम । पिप्पलो नाम वै विप्रः कश्यपस्य महात्मनः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ, ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಕಶ್ಯಪನ ಪುತ್ರನಾದ ಪಿಪ್ಪಲ ಎಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೊಬ್ಬನಿದ್ದನು.

Verse 9

तपस्तेपे निराहारो जितात्मा जितमत्सरः । दयादानदमोपेतः कामं क्रोधं विजित्य सः

ಅವನು ನಿರಾಹಾರನಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು; ಆತ್ಮಸಂಯಮಿ, ಮತ್ಸರರಹಿತನು. ದಯೆ, ದಾನ, ದಮಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು.

Verse 10

दशारण्यगतो धीमाञ्ज्ञानशांतिपरायणः । सर्वेंद्रियाणि संयम्य तपस्तेपे महामनाः

ಆ ಧೀಮಾನನು ದಶಾರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಜ್ಞಾನ-ಶಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಮಹಾಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.

Verse 11

तपःप्रभावतस्तस्य जंतवो गतविग्रहाः । वसंति सुयुगे तत्र एकोदरगता इव

ಅವನ ತಪಸ್ಸಿನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ಜೀವಿಗಳು ದೇಹಮಿತಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದರು. ಆ ಸುಯುಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಉದರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವರಂತೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ವಾಸಿಸಿದರು.

Verse 12

तत्तपस्तस्य मुनयो दृष्ट्वा विस्मयमाययुः । नेदृशं केनचित्तप्तं यथासौ तप्यते मुनिः

ಆ ಮುನಿಯ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡು ಇತರ ಮುನಿಗಳು ಅಚ್ಚರಿಗೊಂಡರು—“ಇಂತಹ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಯಾರೂ ಮಾಡಿಲ್ಲ; ಈ ಮುನಿ ಮಾಡುವ ತಪಸ್ಸು ಅಪೂರ್ವ.”

Verse 13

देवाश्च इंद्रप्रमुखाः परं विस्मयमाययुः । अहो अस्य तपस्तीव्रं शमश्चेंद्रियसंयमः

ಇಂದ್ರಪ್ರಮುಖ ದೇವರುಗಳು ಪರಮ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡರು—“ಅಹೋ! ಇವನ ತಪಸ್ಸು ಎಷ್ಟು ತೀವ್ರ; ಶಮವೂ ಇಂದ್ರಿಯಸಂಯಮವೂ ಎಷ್ಟು ಮಹಾನ್!”

Verse 14

निर्विकारो निरुद्वेगः कामक्रोधविवर्जितः । शीतवातातपसहो धराधर इवस्थितः

ಅವನು ನಿರ್ವಿಕಾರ, ನಿರುದ್ವೇಗ, ಕಾಮಕ್ರೋಧವರ್ಜಿತ; ಚಳಿ, ಗಾಳಿ, ಬಿಸಿಲನ್ನು ಸಹಿಸಿ—ಪರ್ವತದಂತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತನು.

Verse 15

विषये विमुखो धीरो मनसोतीतसंग्रहम् । न शृणोति यथा शब्दं कस्यचिद्द्विजसत्तमः

ವಿಷಯಗಳಿಂದ ವಿಮುಖನಾದ ಆ ಧೀರ—ಮನಸ್ಸು ಎಲ್ಲ ಆಸಕ್ತಿ-ಗ್ರಹಣವನ್ನು ಮೀರಿದವನು—ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅವನು ಯಾರ ಮಾತನ್ನೂ ಕೇಳದಂತಿದ್ದನು.

Verse 16

संस्थानं तादृशं गत्वा स्थित्वा एकाग्रमानसः । ब्रह्मध्यानमयो भूत्वा सानंदमुखपंकजः

ಅಂತಹ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಏಕಾಗ್ರಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ನಿಂತನು; ಬ್ರಹ್ಮಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನನಾಗಿ, ಅವನ ಕಮಲಮುಖ ಆನಂದದಿಂದ ಅರಳಿತು.

Verse 17

अश्मकाष्ठमयो भूत्वा निश्चेष्टो गिरिवत्स्थितः । स्थाणुवद्दृश्यते चासौ सुस्थिरो धर्मवत्सलः

ಅವನು ಕಲ್ಲು-ಮರದಿಂದ ಮಾಡಿದವನಂತೆ ನಿಶ್ಚೇಷ್ಟನಾಗಿ ಪರ್ವತದಂತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತನು. ಸ್ತಂಭದಂತೆ ಅಚಲನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು—ದೃಢಸ್ಥಿತ, ಸಮಾಧಾನಿ, ಧರ್ಮವತ್ಸಲನು।

Verse 18

तपःक्लिष्टशरीरोति श्रद्धावाननसूयकः । एवं वर्षसहस्रैकं संजातं तस्य धीमतः

ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನ ದೇಹ ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾದರೂ, ಅವನು ಶ್ರದ್ಧಾವಂತನೂ ಅಸೂಯಾರಹಿತನೂ ಆಗಿದ್ದನು. ಹೀಗೆ ಆ ಧೀಮಂತನಿಗೆ ಒಂದು ಸಹಸ್ರ ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದವು।

Verse 19

पिपीलिकाभिर्बह्वीभिः कृतं मृद्भारसंचयम् । तस्योपरि महाकायं वल्मीकं निजमंदिरम्

ಅನೇಕ ಇರುವೆಗಳು ಮಣ್ಣನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಒಂದು ರಾಶಿ ಮಾಡಿತು. ಅದರ ಮೇಲೆ ಮಹಾಕಾಯ ವಲ್ಮೀಕವು ಎದ್ದಿತು—ಅದೇ ಅವನ ಸ್ವಂತ ಮಂದಿರದಂತೆ ಆಯಿತು।

Verse 20

वल्मीकोदरमध्यस्थो जडीभूत इवस्थितः । स एवं पिप्पलो विप्रस्तपते सुमहत्तपः

ವಲ್ಮೀಕದ ಒಳಗಿನ ಗರ್ಭಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು, ಜಡನಾದವನಂತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತನು. ಹೀಗೆ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪಿಪ್ಪಲನು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತಾದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು।

Verse 21

कृष्णसर्पैस्तु सर्वत्र वेष्टितो द्विजसत्तमः । तमुग्रतेजसं विप्रं प्रदशंति विषोल्बणाः

ಆಗ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಪ್ಪು ಸರ್ಪಗಳಿಂದ ವೇಷ್ಠಿತನಾದನು. ಆ ಉಗ್ರ, ವಿಷಭರಿತ ಸರ್ಪಗಳು ಭೀಕರ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ದಂಶಿಸತೊಡಗಿದವು।

Verse 22

संप्राप्य गात्रमर्माणि विषं तस्य न भेदयेत् । तेजसा तस्य विप्रस्य नागाः शांतिमथागमन्

ಅವನ ದೇಹದ ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿದರೂ ವಿಷವು ಅವನನ್ನು ಭೇದಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾಗಗಳು ಶಾಂತಗೊಂಡು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವು.

Verse 23

तस्य कायात्समुद्भूता अर्चिषो दीप्ततेजसः । नानारूपाः सुबहुशो दृश्यंते च पृथक्पृथक्

ಅವನ ದೇಹದಿಂದ ದೀಪ್ತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು. ಅವು ನಾನಾ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು.

Verse 24

यथा वह्नेः खरतरास्तथाविधा नरोत्तम । यथामेघोदरे सूर्यः प्रविष्टो भाति रश्मिभिः

ಹೇ ನರೋತ್ತಮ! ಅಗ್ನಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಉಗ್ರ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಹೇಗೆ ದಹಿಸುತ್ತವೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಮೇಘೋದರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೂ ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 25

वल्मीकस्थस्तथाविप्रः पिप्पलो भाति तेजसा । सर्पा दशंति विप्रं तं सक्रोधा दशनैरपि

ವಲ್ಮೀಕದೊಳಗೆ ಆಸೀನನಾದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಪಿಪ್ಪಲ ವೃಕ್ಷದಂತೆ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು. ಆದರೂ ಕ್ರೋಧಗೊಂಡ ಸರ್ಪಗಳು ತಮ್ಮ ದಂಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಕಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇದ್ದವು.

Verse 26

न भिंदंति च दंष्ट्राग्राच्चर्म भित्त्वा नृपोत्तम । एवं वर्षसहस्रैकं तप आचरतस्ततः

ಹೇ ನೃಪೋತ್ತಮ! ಚರ್ಮವನ್ನು ಭೇದಿಸಿದರೂ ಅವರ ದಂಷ್ಟ್ರಾಗ್ರಗಳು ಮುರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅವನು ನಂತರ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು.

Verse 27

गतं तु राजराजेंद्र मुनेस्तस्य महात्मनः । त्रिकालं साध्यमानस्य शीतवर्षातपान्वितः

ಹೇ ರಾಜರಾಜೇಂದ್ರ! ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಮುನಿಯ ಕಾಲವು ಕಳೆಯಿತು; ಅವನು ತ್ರಿಕಾಲ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುತ್ತ ಶೀತ, ವರ್ಷಾ ಮತ್ತು ಆತಪವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಂಡನು।

Verse 28

गतः कालो महाराज पिप्पलस्य महात्मनः । तद्वच्च वायुभक्षं तु कृतं तेन महात्मना

ಹೇ ಮಹಾರಾಜ! ಮಹಾತ್ಮ ಪಿಪ್ಪಲನ ಕಾಲವೂ ಕಳೆಯಿತು; ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಮಹಾಪುರುಷನು ವಾಯುಭಕ್ಷಣ—ಅಂದರೆ ಕೇವಲ ಪ್ರಾಣದ ಮೇಲೆ ಜೀವನ—ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು।

Verse 29

त्रीणि वर्षसहस्राणि गतानि तस्य तप्यतः । तस्य मूर्ध्नि ततो देवैः पुष्पवृष्टिः कृता पुरा

ಅವನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತ ಮೂರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆಯಿತು; ಆಗ ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳು ಅವನ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿದರು।

Verse 30

ब्रह्मज्ञोसि महाभाग धर्मज्ञोसि न संशयः । सर्वज्ञानमयोऽसि त्वं संजातः स्वेनकर्मणा

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ! ನೀನು ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞನು; ನೀನು ಧರ್ಮಜ್ಞನು—ಸಂದೇಹವೇ ಇಲ್ಲ. ನೀನು ಸರ್ವಜ್ಞಾನಮಯನು; ಸ್ವಕರ್ಮಫಲದಿಂದಲೇ ಇಂತೆ ಜನಿಸಿದ್ದೀ.

Verse 31

यं यं त्वं वांछसे कामं तं तं प्राप्स्यसि नान्यथा । सर्वकामप्रसिद्धस्त्वं स्वत एव भविष्यसि

ನೀನು ಯಾವ ಯಾವ ಕಾಮನೆಯನ್ನು ಬಯಸುವೆಯೋ, ಅದನ್ನೇ ಅದನ್ನೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪಡೆಯುವೆ; ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲ. ನೀನು ಸ್ವತಃ ಸರ್ವಕಾಮಸಿದ್ಧನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗುವೆ।

Verse 32

समाकर्ण्य महद्वाक्यं पिप्पलोपि महामनाः । प्रणम्य देवताः सर्वा भक्त्या नमितकंधरः

ಆ ಮಹಾವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹಾಮನಸ್ಸಿನ ಪಿಪ್ಪಲನು ಕೂಡ ನಮನ ಮಾಡಿದನು. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ಕಂಠವನ್ನು ವಂದನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಲಿಸಿದನು.

Verse 33

हर्षेण महताविष्टो वचनं प्रत्युवाच सः । इदं विश्वं जगत्सर्वं ममवश्यं यथा भवेत्

ಮಹಾ ಹರ್ಷದಿಂದ ಆವಿಷ್ಟನಾಗಿ ಅವನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು—“ಈ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವವೂ, ಈ ಸರ್ವ ಜಗತ್ತೂ ನನ್ನ ವಶವಾಗಲಿ.”

Verse 34

तथा कुरुध्वं देवेंद्रा विद्याधरो भवाम्यहम् । एवमुक्त्वा स मेधावी विरराम नृपोत्तम

“ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿರಿ, ಓ ದೇವೇಂದ್ರ; ನಾನು ವಿದ್ಯಾಧರನಾಗುವೆನು.” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಆ ಮೇಧಾವಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನು ಮೌನಗೊಂಡನು.

Verse 35

एवमस्त्विति ते प्रोचुर्द्विजश्रेष्ठं सुरास्तदा । दत्वा वरं महाभाग जग्मुस्तस्मै महात्मने

ಆಗ ದೇವತೆಗಳು ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೆ—“ಏವಮಸ್ತು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ! ವರವನ್ನು ನೀಡಿ ಅವರು ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಬಳಿಯಿಂದ ಹೊರಟರು.

Verse 36

गतेषु तेषु देवेषु पिप्पलो द्विजसत्तमः । ब्रह्मण्यं साधयेन्नित्यं विश्ववश्यं प्रचिंतयेत्

ಆ ದೇವತೆಗಳು ತೆರಳಿದ ಬಳಿಕ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮನಾದ ಪಿಪ್ಪಲನು ನಿತ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಭಾವವನ್ನು (ಬ್ರಹ್ಮನಿಷ್ಠೆ ಹಾಗೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ಗೌರವ) ಸಾಧಿಸಬೇಕು; ಸರ್ವಜಗತ್ತನ್ನು ವಶಗೊಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

Verse 37

तदाप्रभृति राजेंद्र पिप्पलो द्विजसत्तमः । विद्याधरपदं लब्ध्वा कामगामी महीयते

ಆ ಸಮಯದಿಂದ, ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಪಿಪ್ಪಲನು ವಿದ್ಯಾಧರಪದವನ್ನು ಪಡೆದು, ಇಚ್ಛಾನುಸಾರ ಸಂಚರಿಸುವವನಾಗಿ ಮಹಾ ಗೌರವದಿಂದ ಪೂಜಿತನಾದನು।

Verse 38

एवं स पिप्पलो विप्रो विद्याधरपदं गतः । संजातो देवलोकेशः सर्वशास्त्रविशारदः

ಹೀಗೆ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪಿಪ್ಪಲನು ವಿದ್ಯಾಧರಪದವನ್ನು ಪಡೆದನು; ದೇವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಾರದನಾದನು।

Verse 39

एकदा तु महातेजाः पिप्पलः पर्यचिंतयत् । विश्ववश्यं भवेत्सर्वं मम दत्तो वरोत्तमः

ಒಮ್ಮೆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಪಿಪ್ಪಲನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದನು—“ನನಗೆ ದೊರೆತ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರದಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ನನ್ನ ವಶವಾಗಲಿ।”

Verse 40

तदर्थं प्रत्ययं कर्तुमुद्यतो द्विजपुंगवः । यं यं चिंतयते कर्तुं तं तं हि वशमानयेत्

ಆ ಗುರಿಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಲು ಆ ದ್ವಿಜಪುಂಗವನು ಉದ್ಯತನಾದನು; ಯಾವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಲು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅದನ್ನೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ತರಬೇಕು।

Verse 41

एवं स प्रत्यये जाते मनसा पर्यकल्पयत् । द्वितीयो नास्ति वै लोके मत्समः पुरुषोत्तमः

ಹೀಗೆ ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಉಂಟಾದಾಗ ಅವನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸಿದನು—“ಹೇ ಪುರುಷೋತ್ತಮ! ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸಮಾನನಾದ ಎರಡನೆಯವನು ಇಲ್ಲ।”

Verse 42

सूत उवाच । एवं हि कल्पमानस्य पिप्पलस्य महात्मनः । ज्ञात्वा मानसिकं भावं सारसस्तमुवाच ह

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೀತಿ ಮಹಾತ್ಮ ಪಿಪ್ಪಲನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರಲು, ಅವನ ಮಾನಸಿಕ ಭಾವವನ್ನು ತಿಳಿದ ಸಾರಸನು ಅವನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 43

सरस्तीरगतो राजन्सुस्वरं व्यंजनान्वितम् । स्वनं सौष्ठवसंयुक्तमुक्तवान्पिप्पलं प्रति

ಓ ರಾಜನೇ, ಸರೋವರದ ತೀರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯುಳ್ಳ ಮಧುರ ಹಾಗೂ ಸೌಷ್ಠವಯುತ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಪಿಪ್ಪಲನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು।

Verse 44

कस्मादुद्वहसे गर्वमेवं त्वं परमात्मकम् । सर्ववश्यात्मिकीं सिद्धिं नाहं मन्ये तवैव हि

ನೀನು ನಿನ್ನನ್ನೇ ಪರಮಾತ್ಮನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಏಕೆ ಇಂತಹ ಗರ್ವವನ್ನು ಹೊರುತ್ತೀಯ? ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ವಶಪಡಿಸುವಂತಹ ಸಿದ್ಧಿ ನಿಜವಾಗಿ ನಿನಗೇ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 45

वश्यावश्यमिदं कर्म अर्वाचीनं प्रशस्यते । पराचीनं न जानासि पिप्पल त्वं हि मूढधीः

ವಶಪಡಿಸುವುದು ಅಥವಾ ವಶವಾಗುವುದು ಎಂಬ ಈ ಕರ್ಮವನ್ನು ತಕ್ಷಣದ ಲೌಕಿಕವೆಂದು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಪರಾತ್ಪರವಾದ ಪ್ರಾಚೀನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ನೀನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಪಿಪ್ಪಲನೇ, ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಮೋಹಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 46

वर्षाणां तु सहस्राणि यावत्त्रीणि त्वया तपः । समाचीर्णं ततो गर्वं कुरुषे किं मुधा द्विज

ನೀನು ಮೂರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ್ದೀಯ; ಹಾಗಿದ್ದರೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಗರ್ವ ಏಕೆ, ದ್ವಿಜನೇ?

Verse 47

कुंडलस्य सुतो धीरः सुकर्मानाम यः सुधीः । वश्यावश्यं जगत्सर्वं तस्यासीच्छृणु सांप्रतम्

ಕುಂಡಲನ ಪುತ್ರನು ಧೀರನೂ ಸುವಿವೇಕಿಯೂ ಆಗಿ ಸತ್ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಿದ್ದನು. ವಶ್ಯವಾಗಲಿ ಅವಶ್ಯವಾಗಲಿ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಅವನ ವಶಕ್ಕೆ ಬಂತು; ಈಗ ಅವನ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 48

अर्वाचीनं पराचीनं स वै जानाति बुद्धिमान् । लोके नास्ति महाज्ञानी तत्समः शृणु पिप्पल

ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಸಮೀಪವೂ ದೂರವೂ, ಪೂರ್ವವೂ ಪರವೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಸಮನಾದ ಮಹಾಜ್ಞಾನಿ ಇಲ್ಲ; ಹೇ ಪಿಪ್ಪಲ, ಕೇಳು.

Verse 49

न कुंडलस्य पुत्रेण सदृशस्त्वं सुकर्मणा । न दत्तं तेन वै दानं न ज्ञानं परिचिंतितम्

ಸತ್ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಕುಂಡಲನ ಪುತ್ರನಿಗೆ ಸಮನಲ್ಲ. ಅವನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ದಾನವನ್ನೂ ನೀಡಿಲ್ಲ, ಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ಎಂದಿಗೂ ಚಿಂತಿಸಿಲ್ಲ.

Verse 50

हुतयज्ञादिकं कर्म न कृतं तेन वै कदा । न गतस्तीर्थयात्रायां न च वह्नेरुपासनम्

ಅವನು ಹೋಮ-ಯಜ್ಞಾದಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೋಗಿಲ್ಲ, ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯ ಉಪಾಸನೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಿಲ್ಲ.

Verse 51

स कदा कृतवान्विप्र धर्मसेवार्थमुत्तमम् । स्वच्छंदचारी ज्ञानात्मा पितृमातृसुहृत्सदा

ಹೇ ವಿಪ್ರ, ಧರ್ಮಸೇವಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವನು ಎಂದಿಗೂ ಯಾವುದೇ ಉತ್ತಮನಾದ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಸ್ವೇಚ್ಛಾಚಾರಿಯಾಗಿ ಹೆಸರುಮಾತ್ರ ‘ಜ್ಞಾನಿ’ಯಾಗಿ, ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಸುಹೃದರ प्रति ಸದಾ ಪ್ರತಿಕೂಲನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 52

वेदाध्ययनसंपन्नः सर्वशास्त्रार्थकोविदः । यादृशं तस्य वै ज्ञानं बालस्यापि सुकर्मणः

ವೇದಾಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಸಂಪನ್ನನಾಗಿಯೂ, ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಕೋವಿದನಾಗಿಯೂ ಇದ್ದರೂ, ಅವನ ಜ್ಞಾನವು ಅಂಥದಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಸತ್ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ಬಾಲಕನಿಗೂ ಇರುವ ಜ್ಞಾನವೇ ಬೇರೆ ರೀತಿಯದು।

Verse 53

तादृशं नास्ति ते ज्ञानं वृथा त्वं गर्वमुद्वहेः । पिप्पल उवाच । को भवान्पक्षिरूपेण मामेवं परिकुत्सयेत्

ಅಂಥ ಜ್ಞಾನ ನಿನಗಿಲ್ಲ; ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ನೀನು ಗರ್ವವನ್ನು ಹೊರುತ್ತಿರುವೆ. ಪಿಪ್ಪಲನು ಹೇಳಿದನು—ಪಕ್ಷಿರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀನು ಯಾರು, ನನ್ನನ್ನು ಹೀಗೆ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲು?

Verse 54

कस्मान्निंदसि मे ज्ञानं पराचीनं तु कीदृशम् । तन्मे विस्तरतो ब्रूहि त्वयि ज्ञानं कथं भवेत्

ನೀನು ನನ್ನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಏಕೆ ನಿಂದಿಸುತ್ತೀಯ? ಈ ‘ಪರಾಚೀನ’ ಜ್ಞಾನವು ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ? ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು—ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಜ್ಞಾನ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು?

Verse 55

अर्वाचीनगतिं सर्वां पराचीनस्य सांप्रतम् । वद त्वमंडजश्रेष्ठ ज्ञानपूर्वं सुविस्तरम्

ಹೇ ಅಂಡಜಶ್ರೇಷ್ಠಾ! ಈಗಿನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಾಚೀನವೂ ಅರ್ವಾಚೀನವೂ ಆಗಿರುವ ಎಲ್ಲ ಗತಿಯನ್ನು, ಯಥಾರ್ಥ ಜ್ಞಾನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, ನನಗೆ ಸುವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಹೇಳು।

Verse 56

किं वा ब्रह्मा च विष्णुश्च किं वा रुद्रो भविष्यसि । सारस उवाच । नास्ति ते तपसो भावः फलं नास्ति च तस्य तु

“ನೀನು ಬ್ರಹ್ಮಾ-ವಿಷ್ಣುವಾಗುವೆಯೋ, ಅಥವಾ ರುದ್ರನಾಗುವೆಯೋ?” ಸಾರಸನು ಹೇಳಿದನು—“ನಿನ್ನ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಭಾವವಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅದರ ಫಲವೂ ಇಲ್ಲ।”

Verse 57

त्वया न परितप्तस्य तपसः सांप्रतं शृणु । कुंडलस्यापि पुत्रस्य बालस्यापि यथा गुणः

ಇದೀಗ ನೀನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಚರಿಸದ ತಪಸ್ಸಿನ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಳು; ಕುಂಡಲನ ಪುತ್ರನು ಬಾಲಕನಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವನ ಸಹಜ ಗುಣಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು।

Verse 58

तथा ते नास्ति वै ज्ञानं परिज्ञातं न तत्पदम् । इतो गत्वापि पृच्छ त्वं मम रूपं द्विजोत्तम

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಿನಗೆ ಆ ಜ್ಞಾನ ನಿಜವಾಗಿ ಇಲ್ಲ; ಆ ಪರಮಪದವನ್ನೂ ನೀನು ಅರಿತಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೋಗಿದ ಮೇಲೂ, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ನನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕುರಿತು ಕೇಳು.

Verse 59

स वदिष्यति धर्मात्मा सर्वं ज्ञानं तवैव हि । विष्णुरुवाच । एवमाकर्ण्य तत्सर्वं सारसेन प्रभाषितम्

ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಿನಗೆ ಸಮಸ್ತ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೇಳುವನು. ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—ಸಾರಸನು ಹೇಳಿದ ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೀಗೆ ಕೇಳಿ,

Verse 60

निर्जगाम स वेगेन दशारण्यं महाश्रमम्

ಅವನು ವೇಗವಾಗಿ ಹೊರಟು ದಶಾರಣ್ಯವೆಂಬ ಮಹಾಶ್ರಮ-ಅರಣ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿದನು.

Verse 61

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने एकषष्टितमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಪದ್ಮಪುರಾಣದ ಭೂಮಿಖಂಡದಲ್ಲಿ ವೇನೋಪಾಖ್ಯಾನದ ಏಕಷಷ್ಟಿತಮ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು.