Adhyaya 54

Verse 1

विष्णुरुवाच । एवमुक्ता गता दूती तया सुकलया तदा । समासेन सुसंप्रोक्तमवधार्य पुरंदरः

ವಿಷ್ಣುವು ನುಡಿದನು—ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಬಳಿಕ ಆ ದೂತಿ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುಕಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟುಹೋಯಿತು. ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಸುಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದ ಮಾತನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿ ಪುರಂದರ (ಇಂದ್ರ)ನು ಮನದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದನು.

Verse 2

तदर्थं भाषितं तस्याः सत्यधर्मसमन्वितम् । आलोच्य साहसं धैर्यं ज्ञानमेव पुरंदरः

ಅವಳ ಆ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಹೇಳಿದ, ಸತ್ಯಧರ್ಮಸಮನ್ವಿತವಾದ ವಚನಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಿ ಪುರಂದರ (ಇಂದ್ರ)ನು ಅವಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಸ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನೇ ಮಾತ್ರ ಕಂಡನು.

Verse 3

ईदृशं हि वदेत्का हि नारी भूत्वा महीतले । योगरूपं सुसंशिष्टं न्यायोदैः क्षालितं वचः

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಿ ಇದ್ದು ಯಾರು ಇಂತಹ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಬಲ್ಲರು? ಆ ಮಾತು ಯೋಗರೂಪದಲ್ಲಿ ರೂಪಿತವಾದುದು, ಸುಶಿಕ್ಷಿತವಾದುದು, ನ್ಯಾಯತರ್ಕದ ಜಲಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧಿಗೊಂಡುದು.

Verse 4

पवित्रेयं महाभागा सत्यरूपा न संशयः । त्रैलोक्यस्य समस्तस्य धुरं धर्तुं भवेत्क्षमा

ಓ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತೀ! ಇದು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಪವಿತ್ರಕರವೂ ಸತ್ಯಸ್ವರೂಪವೂ ಆಗಿದೆ. ಅವಳು ಸಮಸ್ತ ತ್ರಿಲೋಕದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾರವನ್ನು ಧರಿಸಲು ಸಮರ್ಥಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 5

एतदर्थं विचार्यैव जिष्णुः कंदर्पमब्रवीत् । त्वया सह गमिष्यामि द्रष्टुं तां कृकलप्रियाम्

ಈ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ ಜಿಷ್ಣು ಕಂದರ್ಪನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಹೋಗಿ, ಆ ಕೃಕಲಪ್ರಿಯೆಯಾದ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ.”

Verse 6

प्रत्युवाच सहस्राक्षं मन्मथो बलदर्पितः । गम्यतां तत्र देवेश यत्रास्ते सा पतिव्रता

ತನ್ನ ಬಲದ ಗರ್ವದಿಂದ ಮನ್ಮಥನು ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ಓ ದೇವೇಶನೇ! ಆ ಪತಿವ್ರತೆಯು ಎಲ್ಲಿರುವಳೋ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗೋಣ.'

Verse 7

मानं वीर्यं बलं धैर्यं तस्याः सत्यं पतिव्रतम् । गत्वाहं नाशयिष्यामि कियन्मात्रा सुरेश्वर

'ಓ ಸುರೇಶ್ವರನೇ! ನಾನು ಹೋಗಿ ಅವಳ ಮಾನ, ವೀರ್ಯ, ಬಲ, ಧೈರ್ಯ, ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾತಿವ್ರತ್ಯವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವೆನು. ಆಕೆಯು ಎಷ್ಟರವಳು?'

Verse 8

समाकर्ण्य सहस्राक्षो वचनं मन्मथस्य च । भो भोनंग शृणुष्व त्वमधिकं भाषितं मुधा

ಮನ್ಮಥನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು: 'ಓ ಅನಂಗನೇ! ಕೇಳು, ನೀನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಬಹಳ ಮಾತನಾಡಿದ್ದೀಯೆ.'

Verse 9

सुदृढा सत्यवीर्येण सुस्थिरा धर्मकर्मभिः । सुकलेयमजेया वै तत्र ते पौरुषं नहि

'ಅವಳು ಸತ್ಯದ ಬಲದಿಂದ ದೃಢವಾಗಿದ್ದಾಳೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ಸತ್ಕುಲದವಳು ಮತ್ತು ಅಜೇಯಳು; ಅಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಪೌರುಷ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.'

Verse 10

इत्याकर्ण्य ततः क्रुद्धो मन्मथस्त्विन्द्रमब्रवीत् । ऋषीणां देवतानां च बलं मया प्रणाशितम्

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಕೋಪಗೊಂಡ ಮನ್ಮಥನು ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ನಾನು ಋಷಿಗಳ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಬಲವನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡಿದ್ದೇನೆ.'

Verse 11

अस्या बलं कियन्मात्रं भवता मम कथ्यते । पश्यतस्तव देवेश नाशयिष्यामि तां स्त्रियम्

ನಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಅವಳ ಶಕ್ತಿ ಎಷ್ಟಿದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಹೇಳು. ಓ ದೇವೇಶ್ವರಾ! ನೀನು ನೋಡುತ್ತಿರಲೂ ನಾನು ಆ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವೆನು.

Verse 12

नवनीतं यथा चाग्नेस्तेजो दृष्ट्वा द्रवं व्रजेत् । तथेमां द्रावयिष्यामि स्वेन रूपेण तेजसा

ಹೊಸ ಬೆಣ್ಣೆ ಅಗ್ನಿಯ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡು ಕರಗಿ ದ್ರವರೂಪವಾಗುವಂತೆ, ನನ್ನ ಸ್ವರೂಪದ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಕರಗಿಸುವೆನು.

Verse 13

गच्छ तत्र महत्कार्यमुपस्थं सांप्रतं ध्रुवम् । कस्मात्कुत्ससि मे तेजस्त्रैलोक्यस्य विनाशनम्

ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗು—ಮಹತ್ತರ ಕಾರ್ಯವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಈಗಲೇ ಎದುರಾಗಿದೆ. ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವಿನಾಶಕವಾದ ನನ್ನ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ನೀನು ಏಕೆ ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತೀಯ?

Verse 14

विष्णुरुवाच । आकर्ण्य वाक्यं तु मनोभवस्य एतामसाध्यां तव कामजाने । धैर्यं समुद्यम्य च पुण्यदेहां पुण्येन पुण्यां बहुपुण्यचाराम्

ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಕಾಮಜಾನೆ! ಮನೋಭವ (ಕಾಮ)ನ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಇದು ನಿನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಆ ಪುಣ್ಯದೇಹಿ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದಳು; ತನ್ನ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪುಣ್ಯಮಯಳಾಗಿ, ಅನೇಕ ಪುಣ್ಯಾಚಾರಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಳಾದಳು.

Verse 15

पश्यामि ते पौरुषमुग्रवीर्यमितो हि गत्वा तु धनुष्मता वै । तेनापि सार्धं प्रजगाम भूयो रत्या च दूत्या च पतिव्रतां ताम्

ನಿನ್ನ ಪೌರುಷ—ನಿನ್ನ ಉಗ್ರವೀರ್ಯ—ನಾನು ಕಾಣುತ್ತೇನೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಆ ಧನುರ್ಧರನೊಂದಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಅವಳು ಮತ್ತೆ ಅವನ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ರತಿ ಮತ್ತು ದೂತಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಆ ಪತಿವ್ರತೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋದಳು.

Verse 16

एकां सुपुण्यां स्वगृहस्थितां तां ध्यानेन पत्युश्चरणे नियुक्ताम् । यथा सुयोगी प्रविधाय चित्तं विकल्पहीनं न च कल्पयेत

ಆ ಪರಮಪುಣ್ಯವತಿ ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದರೂ ಧ್ಯಾನಯೋಗದಿಂದ ಪತಿಯ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದ್ದಳು. ಯಥಾರ್ಥ ಯೋಗಿ ಚಿತ್ತವನ್ನು ಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸಿ, ವಿಕಲ್ಪರಹಿತನಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಕಲ್ಪನೆ ಮಾಡದಂತೆ.

Verse 17

अत्यद्भुतं रूपमनंततेजोयुतं चकाराथ सतीप्रमोहम् । नीलांचितं भोगयुतं महात्मा झषध्वजश्चैव पुरंदरश्च

ಅನಂತರ ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಅನಂತ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಅತ್ಯದ್ಭುತ ರೂಪವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು; ಅದನ್ನು ಕಂಡು ಸತೀ ಸಹ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತಳಾದಳು. ಅದು ಗಾಢ ನೀಲ ಛಾಯೆಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಆಭರಣ-ಭೋಗಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು; ಅಲ್ಲಿಯೇ ಝಷಧ್ವಜ ಮತ್ತು ಪುರಂದರ (ಇಂದ್ರ) ಕೂಡ ಇದ್ದರು.

Verse 18

दृष्ट्वा सुलीलं पुरुषं महांतं चरंतमेवं परिकामभावम् । जाया हि वैश्यस्य महात्मनस्तु मेने न सा रूपयुतं गुणज्ञम्

ಆ ಮಹಾನ್ ಸಲೀಲ ಪುರುಷನು ಕಾಮಭಾವದಿಂದ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಆ ಮಹಾತ್ಮ ವೈಶ್ಯನ ಪತ್ನಿ ಅವನನ್ನು ರೂಪವಂತನಾಗಿಯೂ ಗುಣಜ್ಞನಾಗಿಯೂ ಎಣಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 19

अंभो यथा पद्मदले गतं वै प्रयाति मुक्ताफलकस्य कीर्तिम् । तद्वत्स्वभावः परिसत्ययुक्तो जज्ञे च तस्यास्तु पतिव्रतायाः

ಪದ್ಮದಳದ ಮೇಲೆ ನಿಂತ ನೀರು ಮುತ್ತಿನಂತೆಯೇ ಕೀರ್ತಿ-ದೀಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವಂತೆ, ಆ ಪತಿವ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಸತ್ಯದಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಸ್ವಭಾವವು ಉದ್ಭವಿಸಿತು.

Verse 20

अनेन दूती परिप्रेषिता पुरा यामां युवत्या ह गुणज्ञमेनम् । लीलास्वरूपं बहुधात्मभावं ममैष सर्वं परिदर्शयेच्च

ಇವನಿಂದಲೇ ಹಿಂದೆ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಒಂದು ದೂತಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು—ಆ ಯುವತಿ ಈ ಗುಣಜ್ಞ ಪುರುಷನ ಬಳಿಗೆ (ಕಳುಹಿಸಿ) ‘ನನ್ನ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವನಿಗೆ ತೋರಿಸು; ಅವನು ಲೀಲಾಸ್ವರೂಪನಾಗಿ ಅನೇಕ ಭಾವಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವವನು’ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಳು.

Verse 21

ममैव कालं प्रबलं विचिंत्यागतो हि मे कांतगुणैश्च सत्खलः । रत्यासमेतस्तु कथं च जीवेत्सत्याश्मभारेण प्रमर्दितश्च

ನನ್ನದೇ ಕಾಲ (ಭಾಗ್ಯ) ಪ್ರಬಲವೆಂದು ಚಿಂತಿಸಿ, ನನ್ನ ಕಾಂತಗುಣಗಳಿಂದ ಮೋಹಿತನಾದ ಆ ಖಲನು ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದನು. ಆದರೆ ರತಿಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿ, ಸತ್ಯವೆಂಬ ಕಲ್ಲಿನ ಭಾರದಿಂದ ನುಚ್ಚುನೂರಾದವನು ಹೇಗೆ ಬದುಕುವನು?

Verse 22

ममापि भावं परिगृह्य कांतो जीवेत्कियान्वापि सुबुद्धियुक्तः । शून्यो हि कायो मम चास्ति सद्यश्चेष्टाविहीनो मृतकल्प एव

ನನ್ನ ಪ್ರಿಯನು ನನ್ನದೇ ಭಾವವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ, ಸುಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನಾಗಿ ಎಷ್ಟೇ ಕಾಲ ಬದುಕಿದರೂ—ನನ್ನ ದೇಹ ಈಗಲೇ ಶೂನ್ಯವಂತೆ, ಚೇಷ್ಟಾವಿಹೀನವಾಗಿ, ಮೃತಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

Verse 23

कायस्य ग्रामस्य प्रजाः प्रनष्टाः सुविक्रियाख्यं परिगृह्य कर्म । ममाधिकेनापि समं सुकांतं स ऊर्द्ध्वशोभामनयच्च कामः

ಕಾಯ ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಜೆಗಳು ನಾಶವಾದಾಗ, ಅವನು ‘ಸುವಿಕ್ರಿಯಾ’ ಎಂಬ ಕರ್ಮವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಕಾಮನು ಸುಂದರ ಸುಕಾಂತನನ್ನು ಉನ್ನತ ಶೋಭೆಗೆ ತಲುಪಿಸಿದನು.

Verse 24

यदामृतो बलवान्हर्षयुक्तः स्वयंदृशा वै परिनृत्यमानः । तथा अनेनापि प्रभाषयेद्भुतं यो मां हि वाञ्छत्यपि भोक्तुकामः

ಅಮೃತವು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಕಣ್ಣೆದುರೇ ನೃತ್ಯಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುವಾಗ—ಅದೇ ರೀತಿ ಈ ಉಪಾಯದಿಂದಲೂ ಅದ್ಭುತವಾದ ವಚನವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ನನ್ನನ್ನು ಭೋಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುವವನು ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 25

एवं विचार्यैव तदा महासती सत्याख्यरज्ज्वा दृढबद्धचेतना । गृहं स्वकीयं प्रविवेश सा तदा तत्तस्यभावं नियमेन वेत्तुम्

ಹೀಗೆ ವಿಚಾರಿಸಿ, ಸತ್ಯವೆಂಬ ರಜ್ಜುವಿನಿಂದ ಮನಸ್ಸು ದೃಢವಾಗಿ ಬಂಧಿತವಾಗಿದ್ದ ಆ ಮಹಾಸತಿ, ಅವನ ನಿಜಭಾವವನ್ನು ನಿಯಮಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕೆಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಆಗ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು.

Verse 54

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रेचतुःपंचाशत्तमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಪದ್ಮಪುರಾಣದ ಭೂಮಿಖಂಡದಲ್ಲಿ ವೇನೋಪಾಖ್ಯಾನಾಂತರ್ಗತ ಸುಕಲಾ-ಚರಿತ್ರವೆಂಬ ಐವತ್ತನಾಲ್ಕನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।