Adhyaya 29

Verse 1

पृथुरुवाच । हते चैव महापापे एकस्मिन्पापचारिणि । लोकाः सुखेन जीवंति साधवः पुण्यदर्शिनः

ಪೃಥು ಹೇಳಿದನು: ಒಬ್ಬ ಮಹಾಪಾಪಿ ಮತ್ತು ದುರಾಚಾರಿಯು ಹತನಾದಾಗ, ಪುಣ್ಯವಂತರಾದ ಸಾಧುಗಳು ಮತ್ತು ಜನರು ಸುಖವಾಗಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 2

तस्मादेकं प्रहर्तव्यं पापिष्ठं पापचेतनम् । तस्मात्त्वां हि हनिष्यामि सर्वसत्त्वप्रणाशिनीम्

ಆದ್ದರಿಂದ, ಆ ಮಹಾಪಾಪಿ ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಬೇಕು. ಆದುದರಿಂದ, ಸಕಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇನೆ.

Verse 3

त्वया बीजानि सर्वाणि लुप्तान्येतानि सांप्रतम् । ग्रासं कृत्वा स्थिरीभूत्वा प्रजां हत्वा क्व यास्यसि

ನೀನು ಈಗ ಎಲ್ಲಾ ಬೀಜಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದ್ದೀಯೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ನುಂಗಿ, ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕುಳಿತು, ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಕೊಂದು ನೀನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೀಯ?

Verse 4

हते पापे दुराचारे सुखं जीवंतिसाधवः । तस्मात्पापं प्रहंतव्यं सत्यमेवं न संशयः

ಪಾಪವೂ ದುರುಚಾರವೂ ನಾಶವಾದಾಗ ಸಾಧುಜನರು ಸುಖವಾಗಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪಾಪವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಬೇಕು—ಇದು ಸತ್ಯ, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 5

पालितव्यं प्रयत्नेन यस्माद्धर्मः प्रवर्द्धते । भवत्या तु महत्पापं प्रजासंक्षयकारकम्

ಇದನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಕಾಪಾಡಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ಇದರಿಂದ ಧರ್ಮ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನೀನು ಮಹಾಪಾಪ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀ; ಅದು ಪ್ರಜಾನಾಶಕಾರಕ.

Verse 6

एकस्यार्थेन यो हन्यादात्मनो वा परस्य वा । लोकोपतापकं हत्वा न भवेत्तस्य पातकम्

ಯಾರಾದರೂ ಒಬ್ಬರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ—ತನ್ನ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಲಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗಾಗಲಿ—ವಧ ಮಾಡಿದರೆ, ಲೋಕಕ್ಕೆ ತಾಪಕೊಡುವವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಕಾರಣ ಅವನಿಗೆ ಪಾತಕವಾಗದು.

Verse 7

सुखमेष्यंति बहवो यस्मिंस्तु निहते शुभे । वसुधे निहते दुष्टे पातकं नोपपातकम्

ಆ ಶುಭನು ನಿಹತನಾದರೆ ಅನೇಕರು ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ದುಷ್ಟ ವಸುಧೆ ನಿಹತವಾದರೆ ಪಾಪವೂ ಇಲ್ಲ, ಉಪಪಾತಕವೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 8

प्रजानिमित्तं त्वामेव हनिष्यामि न संशयः । यदि मे पुण्यसंयुक्तं वचनं न करिष्यति

ಪ್ರಜೆಯ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನೇ ನಾನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ—ನೀನು ನನ್ನ ಪುಣ್ಯಸಂಯುಕ್ತ ಆದೇಶವನ್ನು ಪಾಲಿಸದಿದ್ದರೆ.

Verse 9

जगतोऽस्य हितार्थाय साधु चैव वसुंधरे । हनिष्ये त्वां शितैर्बाणैर्मद्वाक्यात्तु पराङ्मुखीम्

ಹೇ ವಸುಂಧರೇ! ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ, ನ್ಯಾಯವಾಗಿಯೇ, ನೀನು ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ವಿಮುಖಳಾದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ದಂಡಿಸುವೆನು।

Verse 10

स्वीयेन तेजसा चैव पुण्यां त्रैलोक्यवासिनीम् । प्रजां चैव धरिष्यामि धर्मेणापि न संशयः

ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಈ ಪುಣ್ಯ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಧರಿಸುವೆನು; ಧರ್ಮದ ಮೂಲಕ ಜನರನ್ನು ಪೋಷಿಸುವೆನು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 11

मच्छासनं समास्थाय धर्मयुक्तं वसुंधरे । इमाः प्रजा आज्ञया मे संजीवय सदैव हि

ಹೇ ವಸುಂಧರೇ! ಧರ್ಮಯುಕ್ತ ನನ್ನ ಆಸನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಈ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಸದಾ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಪೋಷಿಸು।

Verse 12

एवं मे शासनं भद्रे अद्य यर्हि करिष्यसि । ततः प्रीतोऽस्मि ते नित्यं गोपायिष्यामि सर्वदा

ಹೇ ಭದ್ರೇ! ಇಂದು ನೀನು ನನ್ನ ಈ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರೆ, ನಾನು ನಿತ್ಯವೂ ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ, ಸದಾ ನಿನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವೆನು।

Verse 13

त्वामेव हि न संदेह अन्ये चैव नृपोत्तमाः । धेनुरूपेण सा पृथ्वी बाणांचितकलेवरा

ಸಂದೇಹವೇ ಇಲ್ಲ—ನೀನೇ; ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ನೃಪೋತ್ತಮರೂ. ಆ ಪೃಥ್ವಿ ಧೇನುರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಬಾಣಗಳಿಂದ ವಿದ್ಧವಾಗಿ, ಬಾಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ದೇಹವಳಾಗಿ ಇತ್ತು।

Verse 14

उवाचेदं पृथुं वैन्यं धर्माधारं महामतिम् । धरण्युवाच । तवादेशं महाराज सत्यपुण्यार्थसंयुतम्

ಭೂಮಿ ನುಡಿದಳು—ಹೇ ಪೃಥು ವೈನ್ಯ, ಧರ್ಮಾಧಾರ ಮಹಾತ್ಮನೇ! ಮಹಾರಾಜ, ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆ ಸತ್ಯ, ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.

Verse 15

प्रजानिमित्तमत्यर्थं विधास्यामि न संशयः । उद्यमेनापि पुण्येन उपायेन नरेश्वर

ಹೇ ನರೇಶ್ವರನೇ! ಪ್ರಜಾಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ಇದನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವೆ—ಪುಣ್ಯಮಯ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದಲೂ ಯೋಗ್ಯ ಉಪಾಯದಿಂದಲೂ.

Verse 16

समारंभाः प्रसिद्ध्यंति पुण्याश्चैवाप्युपक्रमाः । उपायं पश्य राजेंद्र येन त्वं सत्यवान्भवेः

ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಸಿದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತವೆ; ಪುಣ್ಯಮಯ ಆರಂಭಗಳು ಫಲ ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ನೀನು ವಚನಸತ್ಯನಾಗುವಂತೆ ಉಪಾಯವನ್ನು ನೋಡು.

Verse 17

धारयेथाः प्रजाश्चेमा येन सर्वाः प्रवर्द्धये । संलग्नाश्चोत्तमा बाणा ममांगे ते शिलाशिताः

ಈ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಪೋಷಿಸು, ಆಗ ಎಲ್ಲರೂ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವರು. ನಿನ್ನ ಶಿಲಾಮುಖದಿಂದ ತೀಕ್ಷ್ಣಗೊಂಡ ಉತ್ತಮ ಬಾಣಗಳು ನನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿವೆ.

Verse 18

समुद्धर स्वयं राजंश्छल्यंति भृशमेव ते । समां कुरु महाराज तिष्ठेन्मयि यथा पयः

ಹೇ ರಾಜನೇ, ಶಲ್ಯವನ್ನು ನೀನೇ ಸ್ವತಃ ತೆಗೆದುಹಾಕು; ನಿನ್ನ ಜನರು ಬಹಳವಾಗಿ ನೋವುಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಾರಾಜ, ನನ್ನನ್ನು ಸಮಮಾಡು, ನೀರು ನನ್ನೊಳಗೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ.

Verse 19

सूत उवाच । धनुषोग्रेण ताञ्छैलान्नानारूपान्गुरूंस्तथा । उत्सारयंस्ततः सर्वां समरूपां चकार सः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಧನುಸ್ಸಿನ ಅಗ್ರದಿಂದ ಅವನು ನಾನಾರೂಪಗಳಾದ ಭಾರೀ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ದೂರ ತಳ್ಳಿದನು; ಬಳಿಕ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಮವಾಗಿ ಏಕರೂಪವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು।

Verse 20

तदाप्रभृति ते शैला वृद्धिमापुर्द्विजोत्तमाः । तस्या अंगात्स्वयं बाणान्स्वकीयान्नृपनंदनः

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ! ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಆ ಪರ್ವತಗಳು ವೃದ್ಧಿಯಾಗತೊಡಗಿದವು; ಮತ್ತು ನೃಪನಂದನನು ಅವಳ (ಭೂಮಿಯ) ಅಂಗದಿಂದಲೇ ತನ್ನ ಸ್ವಕೀಯ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಸ್ವಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಮಾಡಿದನು।

Verse 21

समुद्धृत्य ततो वैन्यः प्रीतेन मनसा तदा । गर्ताश्च कंदराश्चैव बाणाघातैः समीकृताः

ನಂತರ ವೈನ್ಯನು ಸಂತೋಷಮನಸ್ಸಿನಿಂದ (ಭೂಮಿಯನ್ನು) ಎತ್ತಿದನು; ಗುಂಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಂದರಗಳೂ ಅವನ ಬಾಣಾಘಾತಗಳಿಂದ ಸಮವಾಗಿದವು।

Verse 22

एवं पृथ्वद्यंसमां सर्वां चकार पुण्यवर्द्धनः । समीकृत्य महाभागो वत्सं तस्या व्यकल्पयत्

ಹೀಗೆ ಪುಣ್ಯವರ್ಧನನು ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಮವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು; ಆ ಮಹಾಭಾಗನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸರಿಪಡಿಸಿ ಅವಳಿಗೆ (ಭೂಮಿಗೆ) ಒಂದು ವತ್ಸವನ್ನು ನೇಮಿಸಿದನು।

Verse 23

मनुं स्वायंभुवं पूर्वं परिचिंत्य पुनः पुनः । अतीतेष्वथ सर्वेषु मन्वंतरेषु सत्तमाः

ಹೇ ಸತ್ತಮರೇ! ಆದ್ಯನಾದ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನುವನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಚಿಂತಿಸಿ, ಕಳೆದ ಎಲ್ಲಾ ಮನ್ವಂತರಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವನನ್ನೇ ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು।

Verse 24

विषमत्वं गता भूमिः पंथा नासीच्च कुत्रचित् । समानि विषमाण्येवं स्वयमासन्द्विजोत्तमाः

ಭೂಮಿ ವಿಷಮವಾಗಿತ್ತು; ಎಲ್ಲಿಯೂ ಯೋಗ್ಯ ಮಾರ್ಗ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಕೆಲವೆಡೆ ಸಮ, ಕೆಲವೆಡೆ ಕಠಿಣವಾಗಿದ್ದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರು ಸ್ವಯಂ ಸ್ಥಿತರಾದರು.

Verse 25

पूर्वं मनोश्चाक्षुषस्य प्राप्ते चैवांतरे तदा । जाते पूर्वविसर्गे च विषमे च धरातले

ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನುವಿನ ಮನ್ವಂತರವು ಬಂದಾಗ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವವಿಸರ್ಗ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ—ಧರಾತಲವೂ ವಿಷಮವಾಗಿತ್ತು.

Verse 26

ग्रामाणां च पुराणां च पत्तनानां तथैव च । देशानां क्षेत्रपन्नानां मर्यादा न हि दृश्यते

ಗ್ರಾಮಗಳು, ಪುರಾತನ ವಸತಿಗಳು, ಪಟ್ಟಣಗಳು—ಹಾಗೂ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಪಥಗಳು—ಇವುಗಳ ಮર્યಾದೆಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 27

कृषिर्नैव न वाणिज्यं न गोरक्षा प्रवर्तते । नानृतं भाषते कश्चिन्न लोभो न च मत्सरः

ಕೃಷಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ವಾಣಿಜ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಗೋಸಂರಕ್ಷಣೆಯೂ ನಡೆಯದು; ಯಾರೂ ಅಸತ್ಯ ಮಾತನಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಲೋಭವೂ ಇಲ್ಲ, ಮತ್ಸರವೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 28

नाभिमानं च वै पापं न करोति कदा किल । वैवस्वतस्य संप्राप्ते अंतरे द्विजसत्तम

ಹೇ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮ! ವೈವಸ್ವತ ಮನುವಿನ ಮನ್ವಂತರವು ಬಂದ ಆ ಮಧ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ಎಂದಿಗೂ ಅಭಿಮಾನವೆಂಬ ಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 29

इति श्रीपद्मपुराणे पंचपंचाशत्सहस्रसंहितायां भूमिखंडे । पृथूपाख्याने एकोनत्रिंशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮಪುರಾಣದ ಪಂಚಪಂಚಾಶತ್ಸಹಸ್ರಸಂಹಿತೆಯ ಭೂಮಿಖಂಡದಲ್ಲಿ ‘ಪೃಥೂಪಾಖ್ಯಾನ’ವೆಂಬ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.

Verse 30

क्वचिद्भूमौ गिरौ क्वापि नदीतीरेषु वै तदा । कुंजेषु सर्वतीर्थेषु सागरस्य तटेषु च

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನದಿತೀರಗಳಲ್ಲಿ; ಕುಂಜಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸಾಗರತಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆಗ.

Verse 31

निवासं चक्रिरे सर्वाः प्रजाः पुण्येन वै तदा । तासामाहारः संजातः फलमूलमधुस्तथा

ಆಗ ಪುಣ್ಯಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಜೆಗಳು ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡರು; ಅವರ ಆಹಾರವು ಫಲ, ಮೂಲ ಮತ್ತು ಮಧುವೂ ಆಗಿತು.

Verse 32

महता कृच्छ्रेण तासामाहारश्च द्विजोत्तमाः । पृथुर्वैन्यः समालोक्य प्रजानां कष्टमेव हि

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಅವರ ಆಹಾರವು ಮಹಾ ಕಷ್ಟದಿಂದಲೇ ದೊರೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಜ들의 ಕಷ್ಟವನ್ನು ಕಂಡು ಪೃಥು ವೈನ್ಯನು ಅವರ ದುಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದನು.

Verse 33

स्वायंभुवो मनुर्वत्सः कल्पितस्तेन भूभुजा । स्वपाणिः कल्पितस्तेन पात्रमेवं महामते

ಹೇ ಪ್ರಿಯನೇ, ಆ ಭೂಭುಜನು ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನುವನ್ನು ‘ವತ್ಸ’ವೆಂದು ನಿಯಮಿಸಿದನು; ತನ್ನ ಕೈಯನ್ನೇ ಪಾತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು—ಇದೇ, ಹೇ ಮಹಾಮತೇ.

Verse 34

स पृथुः पुरुषव्याघ्रो दुदोह वसुधां तदा । सर्वसस्यमयं क्षीरं ससर्वान्नं गुणान्वितम्

ಆ ವೇಳೆ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರನಾದ ಪೃಥು ವಸುಧೆಯನ್ನು ದೋಹಿಸಿ, ಸರ್ವ ಧಾನ್ಯಮಯವಾದ, ಸರ್ವ ಅನ್ನರೂಪವಾದ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಸಂಪನ್ನ ಕ್ಷೀರವನ್ನು ಹೊರತಂದನು।

Verse 35

तेन पुण्येन चान्नेन सुधाकल्पेन ताः प्रजाः । तृप्तिं नयंति देवान्वै प्रजाः पितॄंस्तथापरान्

ಆ ಪುಣ್ಯಮಯ, ಅಮೃತಸಮಾನವಾದ ಅನ್ನದಿಂದ ಆ ಪ್ರಜೆಗಳು ದೇವರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಪಿತೃಗಳನ್ನೂ ಇತರರನ್ನೂ ಸಂತೃಪ್ತಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 36

प्रसादात्तस्य वैन्यस्य सुखं जीवंति ताः प्रजाः । देवेभ्यश्च पितृभ्यश्च दत्वा चान्नं प्रजास्ततः

ಆ ವೈನ್ಯ ರಾಜನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಆ ಪ್ರಜೆಗಳು ಸುಖವಾಗಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ; ನಂತರ ದೇವರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 37

ब्राह्मणेभ्यो विशेषेणअतिथिभ्यस्तथैव च । पश्चाद्भुंजंति पुण्यास्ताः प्रजाः सर्वा द्विजोत्तमाः

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ! ಆ ಪುಣ್ಯಶೀಲ ಪ್ರಜೆಗಳು ಮೊದಲು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಭೋಜನ ನೀಡಿಸಿ, ನಂತರವೇ ತಾವೇ ಭುಂಜಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 38

यज्ञैश्चान्ये यजंत्येव तर्पयंति जनार्दनम् । तेन चान्नेन देवेशं तृप्तिं गच्छंति देवताः

ಇತರರು ಯಜ್ಞಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಆರಾಧಿಸಿ ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ತರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆ ಯಜ್ಞಾನ್ನದಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ದೇವೇಶ್ವರನಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 39

पुनर्वर्षति पर्जन्यः प्रेषितो माधवेन च । तस्मात्पुण्या महौषध्यः संभवंति सुपुण्यदाः

ಮಾಧವನು ಪ್ರೇರಿಸಿದ ಪರ್ಜನ್ಯನು ಪುನಃ ಮಳೆಯನ್ನೆ ಸುರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅದರಿಂದ ಮಹಾಪುಣ್ಯದಾಯಕ ಪವಿತ್ರ ಮಹೌಷಧಿಗಳು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 40

सस्यजातानि सर्वाणि पृथुर्वैन्यः प्रजापतिः । तेनान्नेन प्रजाः सर्वा वर्तंतेऽद्यापि नित्यशः

ಎಲ್ಲ ಶಸ್ಯಜಾತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಜಾಪತಿ ಪೃಥು ವೈನ್ಯನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದನು; ಆ ಅನ್ನದಿಂದಲೇ ಇಂದಿಗೂ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಜೆಗಳು ನಿತ್ಯವಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತವೆ।

Verse 41

ऋषिभिश्चैव मिलितैर्दुग्धा चेयं वसुंधरा । पुनर्विप्रैर्महाभाग्यैः सत्यवद्भिः सुरैस्तथा

ಋಷಿಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಸೇರಿದಾಗ ಈ ವಸುಂಧರೆಯನ್ನು ದೋಹಿಸಲಾಯಿತು; ಮತ್ತೆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ಸತ್ಯವಂತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹಾಗೂ ದೇವತೆಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ ದೋಹಿಸಿದರು।

Verse 42

सोमो वत्सस्वरूपोभूद्दोग्धा देवगुरुः स्वयम् । ऊर्जं क्षीरं पयः कल्पं येन जीवंति चामराः

ಸೋಮನು ವತ್ಸಸ್ವರೂಪನಾದನು, ದೋಹಕನು ಸ್ವತಃ ದೇವಗುರುವಾದನು; ಅದರಿಂದ ಪೋಷಕವಾದ, ಯುಗೋಚಿತ ಕ್ಷೀರವು ಹುಟ್ಟಿ, ಅದರಿಂದ ಅಮರರು ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 43

तेषां सत्येन पुण्येन सर्वे जीवंति जंतवः । सत्यपुण्ये प्रवर्तंते ऋषिदुग्धा वसुंधरा

ಅವರ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಜಂತುಗಳು ಬದುಕುತ್ತವೆ; ಸತ್ಯಪುಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿರುವ, ಋಷಿಗಳು ದೋಹಿಸಿದ ವಸುಂಧರೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 44

अथातः संप्रवक्ष्यामि यथा दुग्धा इयं धरा । पितृभिश्च पुरा वत्स विधिना येन वै तदा

ಇದೀಗ ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಓ ವತ್ಸಾ, ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಈ ಧರೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ದೋಹನಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಆ ವಿಧಾನವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು।

Verse 45

सुपात्रं राजतं कृत्वा स्वधा क्षीरं सुधान्वितम् । परिकल्प्य यमं वत्सं दोग्धा चांतक एव सः

ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಬೆಳ್ಳಿ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಧಾ-ಯುಕ್ತ ಕ್ಷೀರವನ್ನು ಸುಧಾರಸದಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಇಟ್ಟು; ಯಮನನ್ನು ವತ್ಸವಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಿ, ಅಂತಕ (ಮೃತ್ಯು) ತಾನೇ ದೋಹಕನಾದನು।

Verse 46

नागैः सर्पैस्ततो दुग्धा तक्षकं वत्समेव च । अलाबुपात्रमादाय विषं क्षीरं द्विजोत्तमाः

ನಂತರ ನಾಗರು ಮತ್ತು ಸರ್ಪರು ದೋಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು; ತಕ್ಷಕನನ್ನು ವತ್ಸವಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರು ಅಲಾಬು (ತುಂಭೆ) ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ವಿಷವನ್ನೇ ಕ್ಷೀರರೂಪವಾಗಿ ದೋಹಿಸಿದರು।

Verse 47

नागानां तु तथा दोग्धा धृतराष्ट्रः प्रतापवान् । सर्पा नागा द्विजश्रेष्ठास्तेन वर्तंति चातुलाः

ನಾಗರಿಗಾಗಿ ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರತಾಪವಂತ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ದೋಹಕನಾದನು. ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅವನಿಂದ ಸರ್ಪರೂ ನಾಗರೂ ಅತ್ಯಂತ ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 48

नागा वर्तंति तेनापि ह्यत्युग्रेण द्विजोत्तमाः । विषेण घोररूपेण सर्पाश्चैव भयानकाः

ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ನಾಗರೂ ಸಹ ಅತ್ಯಂತ ಉಗ್ರವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಸರ್ಪರೂ ಘೋರರೂಪದ, ವಿಷಯುಕ್ತವಾದ ಭಯಾನಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ।

Verse 49

तेनैव वर्तयंत्युग्रा महाकाया महाबलाः । तदाहारास्तदाचारास्तद्वीर्यास्तत्पराक्रमाः

ಅದೇ ಆಧಾರದಿಂದ ಅವರು ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ—ಉಗ್ರರು, ಮಹಾಕಾಯರು, ಮಹಾಬಲಿಗಳು. ಅವರ ಆಹಾರ ಹಾಗೆಯೇ, ಆಚಾರ ಹಾಗೆಯೇ, ವೀರ್ಯ ಹಾಗೆಯೇ, ಪರಾಕ್ರಮವೂ ಹಾಗೆಯೇ.

Verse 50

अथातः संप्रवक्ष्यामि यथा दुग्धा वसुंधरा । असुरैर्दानवैः सर्वैः कल्पयित्वा द्विजोत्तमाः

ಇದೀಗ, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾ! ವಸುಂಧರೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ದೋಹಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಎಲ್ಲ ಅಸುರರು ಮತ್ತು ದಾನವರು ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಂತರ.

Verse 51

पात्रमत्रान्नसदृशमायसं सर्वकामिकम् । क्षीरं मायामयं कृत्वा सर्वारातिविनाशनम्

ಇಲ್ಲಿ ಅನ್ನದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು—ಸರ್ವಕಾಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವುದಾಗಿ—ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರು; ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ಷೀರವನ್ನು ಮಾಯಾಮಯವಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಅದು ಎಲ್ಲ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವದಾಯಿತು.

Verse 52

तेषामभूत्स वै वत्सो विरोचनः प्रतापवान् । ऋत्विग्द्विमूर्द्धा दैत्यानां मधुर्दोग्धा महाबलः

ಅವರಲ್ಲಿ ವತ್ಸವಾಗಿ ಪ್ರತಾಪವಂತ ವಿರೋಚನನು ಇದ್ದನು. ದೈತ್ಯರ ಋತ್ವಿಜ್ ದ್ವಿಮೂರ್ಧಾ; ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಮಧು ದೋಗ್ಧಾ (ದೋಹಿಸುವವನು) ಆಗಿದ್ದನು.

Verse 53

तया हि मायया दैत्याः प्रवर्त्तंते महाबलाः । महाप्रज्ञा महाकाया महातेजः पराक्रमाः

ನಿಜಕ್ಕೂ ಆ ಮಾಯೆಯಿಂದಲೇ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ದೈತ್ಯರು ಚೇತನಗೊಂಡರು—ಮಹಾಪ್ರಜ್ಞರು, ಮಹಾಕಾಯರು, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಗಳು, ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳು.

Verse 54

तद्बलं पौरुषं तेषां तेन जीवंति दानवाः । तयैते माययाद्यापि सर्वमाया द्विजोत्तमाः

ಅದೇ ಅವರ ಬಲ, ಅದೇ ಅವರ ಪೌರುಷ; ಅದರಿಂದಲೇ ದಾನವರು ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಮಾಯಾಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಅವರು ಇಂದಿಗೂ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಮೋಹಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ!

Verse 55

प्रवर्तंते मितप्रज्ञास्ते तदेषामिदं बलम् । तथा तु दुग्धा यक्षैः सा सर्वाधारासु मेदिनी

ಮಿತಪ್ರಜ್ಞರು ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ—ಇದೇ ಅವರ ಬಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಸರ್ವಾಧಾರವಾದ ಮೇದಿನೀ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಯಕ್ಷರು ದೋಹಿಸಿದರು.

Verse 56

इति शुश्रुम विप्रेंद्राः पुराकल्पे महात्मभिः । अंतर्धानमयं क्षीरमयस्पात्रे सुविस्तरे

ಓ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರರೇ, ಪುರಾಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮರಿಂದ ನಾವು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದೆವು—ಅಂತರ್ಧಾನಶಕ್ತಿಯುಕ್ತ, ಕ್ಷೀರಮಯವಾದ, ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಹರಡಿದ ಪಾತ್ರವಿತ್ತು.

Verse 57

वैश्रवणो महाप्राज्ञस्तदा वत्सः प्रकल्पितः । मणिधरस्य पिता पुण्यः प्राज्ञो बुद्धिमतां वरः

ಆಗ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನಾದ ವೈಶ್ರವಣನು ವತ್ಸನಾಗಿ (ಕರುವಾಗಿ) ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಅವನು ಮಣಿಧರನ ಪುಣ್ಯವಂತ ತಂದೆ, ಪ್ರಾಜ್ಞ, ಬುದ್ಧಿವಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.

Verse 58

दोग्धा रजतनाभस्तु तस्याश्चासीन्महामतिः । सर्वज्ञः सर्वधर्मज्ञो यक्षराजसुतो बली

ಅದರ ದೋಹಕನು ರಜತನಾಭನು; ಜೊತೆಗೆ ಯಕ್ಷರಾಜನ ಪುತ್ರನಾದ ಬಲಿಯೂ ಇದ್ದನು—ಮಹಾಮತಿ, ಸರ್ವಜ್ಞ, ಸರ್ವಧರ್ಮಜ್ಞ, ಬಲಶಾಲಿ.

Verse 59

अष्टबाहुर्महातेजा द्विशीर्षः सुमहातपाः । यक्षावर्तंत तेनापि सर्वदैव द्विजोत्तमाः

ಅವನು ಅಷ್ಟಬಾಹು, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ, ದ್ವಿಶಿರಸ್ಸುಳ್ಳವನು, ಅತಿಮಹಾತಪಸ್ವಿ. ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಅವನ ಕಾರಣದಿಂದ ಯಕ್ಷರೂ ಸದಾ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ನಿರಂತರ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 60

पुनर्दुग्धा इयं पृथ्वी राक्षसैश्च महाबलैः । तथा चैषा पिशाचैश्च सातुरैर्दग्धवारिभिः

ಈ ಭೂಮಿ ಮತ್ತೆ ಮಹಾಬಲ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದಲೂ ಹಾಗೆಯೇ ಪಿಶಾಚರಿಂದಲೂ ‘ದುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ’ ಆಯಿತು. ಅವರು ವ್ಯಾಕುಲರಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ನೀರು ದಗ್ಧವಾಗಿ ಒಣಗಿ ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 61

उत्प्लुतं नृकपालं तं शावपात्रमयः कृतम् । सुप्रजां भोक्तुकामास्ते तीव्रकोपपराक्रमाः

ಉತ್ಪ್ಲುತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಆ ನೃಕಪಾಲವನ್ನು ಶವಪಾತ್ರದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅವರು ತೀವ್ರಕೋಪ-ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾಗಿ, ಆ ಸತೀ/ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಭುಂಜಿಸಲು/ಭೋಗಿಸಲು ಬಯಸಿ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತರು.

Verse 62

दोग्धा रजतनाभस्तु तेषामासीन्महाबलः । सुमाली नाम वत्सश्च शोणितं क्षीरमेव च

ಅವರಲ್ಲಿ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ರಜತನಾಭನು ದೋಹಕನಾಗಿದ್ದನು; ಸுமಾಲಿ ಎಂಬ ವತ್ಸವೂ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಕ್ಷೀರದ ಬದಲು ರಕ್ತವೇ ಹೊರಬಂದಿತು.

Verse 63

रक्षांसि यातुधानाश्च पिशाचाश्च महाबलाः । यक्षास्तेन च जीवंति भूतसङ्घाश्च दारुणाः

ಮಹಾಬಲ ರಾಕ್ಷಸರು, ಯಾತುಧಾನರು ಮತ್ತು ಪಿಶಾಚರು ಅದರಿಂದಲೇ ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಯಕ್ಷರೂ ಮತ್ತು ದಾರುಣ ಭೂತಸಂಘಗಳೂ ಅದೇ ಆಧಾರದಿಂದ ಬದುಕುತ್ತವೆ.

Verse 64

गंधर्वैरप्सरोभिश्च पुनर्दुग्धा वसुंधरा । कृत्वा वत्सं सुविद्वांसं तैश्च चित्ररथं पुनः

ಮತ್ತೆ ಗಂಧರ್ವರೂ ಅಪ್ಸರಸರೂ ವಸುಂಧರೆಯನ್ನು ದೋಹಿಸಿದರು; ಮಹಾವಿದ್ವಾಂಸನನ್ನು ವತ್ಸವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಚಿತ್ರರಥನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಅವಳನ್ನು ಪುನಃ ದೋಹಿಸಿದರು।

Verse 65

दुदुहुः पद्मपात्रे तु गांधर्वं गीतसंकुलम् । सुरुचिर्नाम गंधर्वस्तेषामासीन्महामतिः

ಅವರು ಪದ್ಮಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಗೀತಸಂಕುಲವಾದ ಗಾಂಧರ್ವ ಸಂಗೀತವನ್ನು ದೋಹಿಸಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ‘ಸುರুচಿ’ ಎಂಬ ಮಹಾಮತಿ ಗಂಧರ್ವನಿದ್ದನು।

Verse 66

दोग्धा पुण्यतमश्चैव तस्याश्च द्विजसत्तमाः । शुचिगीतं महात्मानः सुक्षीरं दुदुहुस्तदा

ಆಗ ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯವಂತ ದೋಹಕನೂ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರೂ ಆದ ಮಹಾತ್ಮರು, ಅವಳಿಂದ ಶುದ್ಧವೂ ಮಧುರಗೀತಸಮಾನವೂ ಆದ ಉತ್ತಮ ಕ್ಷೀರವನ್ನು ದೋಹಿಸಿದರು।

Verse 67

गंधर्वास्तेन जीवंति अन्याश्चाप्सरसस्तथा । पर्वतैश्च महापुण्यैर्दुग्धा चेयं वसुंधरा

ಆ ಸಾರದಿಂದಲೇ ಗಂಧರ್ವರು ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಇತರ ಅಪ್ಸರಸರೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಮಹಾಪುಣ್ಯ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಈ ವಸುಂಧರೆಯು ದೋಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ತನ್ನ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿತು।

Verse 68

रत्नानि विविधान्येव ओषधीश्चामृतोपमाः । वत्सश्चैव महाभागो हिमवान्परिकल्पितः

ವಿವಿಧ ರತ್ನಗಳು, ಅಮೃತೋಪಮ ಔಷಧಿಗಳು, ಹಾಗೂ ಮಹಾಭಾಗ್ಯ ವತ್ಸ—ಈ ರೀತಿ ಹಿಮವಾನನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು।

Verse 69

मेरुर्दोग्धा च संजातः पात्रं कृत्वा तु शैलजम् । तेन क्षीरेण संवृद्धाः शैलाः सर्वे महौजसः

ಮೇರು ಪರ್ವತವೇ ದೋಹಕನಾಗಿ, ಶೈಲಜನ್ಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಆ ಕ್ಷೀರದಿಂದ ಪೋಷಿತರಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಪರ್ವತಗಳು ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಗಳಾಗಿ ಬಲಿಷ್ಠರಾದವು.

Verse 70

पुनर्दुग्धा महावृक्षैः पुण्यैः कल्पद्रुमादिभिः । पालाशं पात्रामानिन्युश्छिन्नदग्धप्ररोहणम्

ಮತ್ತೆ ಪುಣ್ಯ ಮಹಾವೃಕ್ಷಗಳು—ಕಲ್ಪದ್ರುಮಾದಿಗಳು—ದೋಹನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಪಾಲಾಶ ಮರದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ತಂದರು; ಅದು ಕತ್ತರಿಸಿ ಸುಟ್ಟರೂ ಮತ್ತೆ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 71

शालो दुदोह पुष्पांगः प्लक्षो वत्सोऽभवत्तदा । गुह्यकैश्चारणैः सिद्धैर्विद्याधरगणैस्तदा

ಆ ವೇಳೆ ಶಾಲ ವೃಕ್ಷವನ್ನು ದೋಹಿಸಿದರು; ಪುಷ್ಪಾಂಗನು ದೋಹಕನಾದನು, ಆಗ ಪ್ಲಕ್ಷ ವೃಕ್ಷವು ಕರುವಾಗಿತ್ತು. ಗುಹ್ಯಕರು, ಚಾರಣರು, ಸಿದ್ಧರು, ವಿದ್ಯಾಧರಗಣಗಳು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.

Verse 72

दुग्धा चेयं सर्वधात्री सर्वकामप्रदायिनी । यं यमिच्छंति ये लोकाः पात्रवत्सविशेषणैः

ಈ (ಗೋರೂಪಿಣಿ) ದುಗ್ಧದಾಯಿನಿ, ಸರ್ವಧಾತ್ರಿ, ಸರ್ವಕಾಮಪ್ರದಾಯಿನಿ. ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಕರುವಿನ ವಿಶೇಷಭೇದಗಳಂತೆ ಜನರು ಏನು ಏನು ಬಯಸುವರೋ ಅದನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 73

तैस्तैस्तेषां ददात्येव क्षीरं सद्भावमीदृशम् । इयं धात्री विधात्री तु इयं श्रेष्ठा वसुंधरा

ಇಂತಹ ಸದ್ಭಾವದಿಂದ ಅವಳು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಅವರವರಂತೆ ಕ್ಷೀರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಭೂಮಿ ಧಾತ್ರಿಯೂ ಹೌದು, ವಿಧಾತ್ರಿಯೂ ಹೌದು; ಈ ವಸುಂಧರೆಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠಳು.

Verse 74

सर्वकामदुघा धेनुरियं पुण्यैरलंकृता । इयं ज्येष्ठा प्रतिष्ठा तु इयं सृष्टिरियं प्रजा

ಇದು ಪುಣ್ಯಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಸರ್ವಕಾಮದುಘಾ ಧೇನು. ಇದೇ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ; ಇದೇ ಸೃಷ್ಟಿ, ಇದೇ ಸಮಸ್ತ ಪ್ರಜೆ (ಜೀವಿಗಳು).

Verse 75

पावनी पुण्यदा पुण्या सर्वसस्य प्ररोहिणी । चराचरस्य सर्वस्य प्रतिष्ठा योनिरेव च

ಅವಳು ಪಾವನಿ, ಪುಣ್ಯದಾಯಿನಿ, ಸ್ವಯಂ ಪುಣ್ಯಮಯಿ; ಸರ್ವ ಶಸ್ಯಗಳನ್ನು ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯಿಸುವವಳು. ಚರಾಚರ ಸಮಸ್ತದ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯೂ ಅವಳೇ; ಅವಳೇ ಯೋನಿ (ಮೂಲಸ್ರೋತ) ಕೂಡ.

Verse 76

महालक्ष्मीरियं विद्या सर्वविश्वमयी सदा । सर्वकामदुघा दोग्ध्री सर्वबीजप्ररोहिणी

ಈ ವಿದ್ಯೆಯೇ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ಸ್ವರೂಪಿಣಿ, ಸದಾ ಸರ್ವವಿಶ್ವಮಯಿ. ಅವಳೇ ಸರ್ವಕಾಮದುಘಾ ದೋಗ್ಧ್ರಿ; ಅವಳೇ ಸರ್ವಬೀಜಗಳನ್ನು ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯಿಸುವವಳು.

Verse 77

सर्वेषां श्रेयसां माता सर्वलोकधरा इयम् । पंचानामपि भूतानां प्रकाशो रूपमेव च

ಇದು ಸರ್ವ ಶ್ರೇಯಸ್ಸುಗಳ (ಕಲ್ಯಾಣಗಳ) ತಾಯಿ; ಸರ್ವಲೋಕಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವವಳು. ಪಂಚಭೂತಗಳಿಗೂ ಇದೇ ಪ್ರಕಾಶ, ಇದೇ ಅವರ ರೂಪವೂ ಹೌದು.

Verse 78

असीदियं समुद्रांता मेदिनीति परिश्रुता । मधुकैटभयोः कृत्स्ना मेदसा समभिप्लुता

ಸಮುದ್ರಾಂತವಾದ ಈ ಭೂಮಿ ‘ಮೇದಿನೀ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು; ಏಕೆಂದರೆ ಮಧು-ಕೈಟಭರ ಮೇದಸ್ಸು (ಕೊಬ್ಬು)ಗಳಿಂದ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಪ್ಲಾವಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 79

तेनेयं मेदिनी नाम प्रोच्यते ब्रह्मवादिभिः । ततोभ्युपगमात्प्राज्ञ पृथोर्वैन्यस्य सत्तमाः

ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳು ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ‘ಮೇದಿನೀ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಓ ಪ್ರಾಜ್ಞ, ಪೃಥು ವೈನ್ಯನನ್ನು ಅವಳು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಕಾರಣ, ಸತ್ತಮರು ಅವಳನ್ನು ಪೃಥುವಿನ ಸಂಬಂಧದಿಂದಲೇ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 80

दुहितृत्वमनुप्राप्ता देवी पृथ्वीति चोच्यते । तेन राज्ञा द्विजश्रेष्ठाः पालितेयं वसुंधरा

ಮಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದ ಕಾರಣ ದೇವಿಯನ್ನು ‘ಪೃಥ್ವೀ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಆ ರಾಜನು ಈ ವಸುಂಧರೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ಪಾಲಿಸಿದನು.

Verse 81

ग्रामाधारं गृहाणां च पुरपत्तनमालिनी । सस्याकरवती स्फीता सर्वतीर्थमयी द्विजाः

ಓ ದ್ವಿಜರೇ, ಇದು ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೂ ಮನೆಗಳಿಗೂ ಆಧಾರ; ನಗರ-ಪಟ್ಟಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ; ಧಾನ್ಯಸಂಪತ್ತಿನಿಂದಲೂ ಖನಿಜಸಂಪತ್ತಿನಿಂದಲೂ ಸಮೃದ್ಧ, ಸ್ಫೀತ—ಮತ್ತು ಸರ್ವತೀರ್ಥಮಯವಾದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

Verse 82

एवं वसुमती देवी सर्वलोकमयी सदा । एवं प्रभावो राजेंद्रः पुराणे परिपठ्यते

ಈ ರೀತಿ ದೇವಿ ವಸುಮತಿ ಸದಾ ಸರ್ವಲೋಕಮಯಿಯಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಇಂತೆಯೇ ಅವಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 83

पृथुर्वैन्यो महाभागः सर्वकर्मप्रकाशकः । यथा विष्णुर्यथा ब्रह्मा यथा रुद्रः सनातनः

ವೇನನ ಪುತ್ರ ಪೃಥು ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತನು, ಸರ್ವ ಧರ್ಮಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನು—ವಿಷ್ಣುವಿನಂತೆ, ಬ್ರಹ್ಮನಂತೆ, ಸನಾತನ ರುದ್ರನಂತೆ.

Verse 84

नमस्कार्यास्त्रयो देवा देवाद्यैर्ब्रह्मवादिभिः । ब्राह्मणैरृषिभिः सर्वैर्नमस्कार्यो नृपोत्तमः

ಮೂರು ದೇವರುಗಳು ನಮಸ್ಕಾರಾರ್ಹರು; ದೇವರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯರೂ ಬ್ರಹ್ಮವಾದವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುವವರೂ ನಮನೆಯರು. ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹಾಗೂ ಋಷಿಗಳು ನಮಸ್ಕಾರಾರ್ಹರು; ನೃಪೋತ್ತಮನೂ ನಮಸ್ಕಾರಾರ್ಹನೇ.

Verse 85

वर्णानामाश्रमाणां यः स्थापकः सर्वलोकधृक् । पार्थिवैश्च महाभागैः पार्थिवत्वमिहेप्सुभिः

ವರ್ಣಗಳನ್ನೂ ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವವನು ಯಾರು—ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುವ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ರಾಜರು ಹಾಗೂ ಮಹಾಪಾರ್ಥಿವರು ಅವನನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಿ ಗೌರವಿಸಬೇಕು.

Verse 86

आदिराजो नमस्कार्यः पृथुर्वैन्यः प्रतापवान् । धनुर्वेदार्थिभिर्योधैः सदैव जयकांक्षिभिः

ಆದಿರಾಜನಾದ ಪ್ರತಾಪಶಾಲಿ ಪೃಥು ವೈನ್ಯನು ನಮಸ್ಕಾರಾರ್ಹನು; ಧನುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾದ, ಸದಾ ಜಯವನ್ನು ಬಯಸುವ ಯೋಧರಿಂದ ಅವನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದನು.

Verse 87

नमस्कार्यो महाराजो वृत्तिदाता महीभृताम् । एवं पात्रविशेषाश्च मया ख्याता द्विजोत्तमाः

ಮಹಾರಾಜನು—ಭೂಮಿಯನ್ನು ಧರಿಸುವ ರಾಜರಿಗೆ ಜೀವನವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವವನು—ನಮಸ್ಕಾರಾರ್ಹನು. ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪಾತ್ರಗಳ ವಿಶೇಷ ಭೇದಗಳನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿಸಿದ್ದೇನೆ.

Verse 88

वत्सानां सुविशेषाश्च दोग्धॄणां भवदग्रतः । क्षीरस्यापि विशेषं तु यथोद्दिष्टं हि भूभुजा

ಹೇ ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕರುಗಳ ಉತ್ತಮ ವಿಶೇಷಗಳೂ, ಹಾಲು ಕರೆಯುವವರ ಭೇದಗಳೂ ವಿವರಿಸಲ್ಪಡುವವು; ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ಷೀರದ ಗುಣವಿಶೇಷವೂ ಭೂಭುಜನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ತಿಳಿಸಲ್ಪಡುವುದು.

Verse 89

समाख्यातं तथाग्रे च भवतां वै यथार्थतः । धन्यं यशस्यमारोग्यं पुण्यं पापप्रणाशनम्

ಇದು ನಿಮಗೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಧನ್ಯಕರ, ಯಶಸ್ಸು ನೀಡುವದು, ಆರೋಗ್ಯದಾಯಕ, ಪುಣ್ಯಪ್ರದ ಮತ್ತು ಪಾಪನಾಶಕ.

Verse 90

पृथोर्वैन्यस्य चरितं यः शृणोति द्विजोत्तमाः । तस्य भागीरथी स्नानमहन्यहनि जायते

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಯಾರು ಪೃಥು-ವೈನ್ಯನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಶ್ರವಣಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಭಾಗೀರಥೀ (ಗಂಗಾ) ಸ್ನಾನದ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 91

सर्वपापविशुद्धात्मा विष्णुलोकं प्रयाति सः

ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧಾತ್ಮನಾಗಿ ವಿಷ್ಣುಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.