
The Origin of the Maruts (Diti’s Penance and Indra’s Intervention)
ಇಂದ್ರನು ದಿತಿಯ ಪುತ್ರರಾದ ಬಲ ಮತ್ತು ವೃತ್ರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ದಿತಿ ಶೋಕದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲಳಾಗಿ, ಇಂದ್ರವಧಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥನಾದ ಪುತ್ರನಿಗಾಗಿ ದೀರ್ಘ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಕಶ್ಯಪನು ವರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ನೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಶೌಚ, ನಿಯಮ, ಪಾವಿತ್ರ್ಯಾಚಾರಗಳನ್ನು ಅಚಲವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಷರತ್ತು ವಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಫಲಿತದ ಭಯದಿಂದ ಶಕ್ರನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ‘ಪುತ್ರ’ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ದಿತಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಅವಳ ನಿಯಮಭಂಗದ ಕ್ಷಣವನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ಬಾರಿ ದಿತಿ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯದೆ ಶಯನಿಸಿದಾಗ, ವಜ್ರಪಾಣಿ ಇಂದ್ರನು ಆ ದೋಷವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಗರ್ಭವನ್ನು ವಜ್ರದಿಂದ ಛೇದಿಸಿ—ಮೊದಲು ಏಳು ಭಾಗಗಳಾಗಿ, ನಂತರ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಮತ್ತೆ ಏಳು ಭಾಗಗಳಾಗಿ—ಒಟ್ಟು ನಲವತ್ತೊಂಬತ್ತು ಮರುತಗಳನ್ನು ಉತ್ಪನ್ನಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹರಿ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಗಣಗಳಾಗಿ ಕ್ರಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಶ್ರವಣ-ಮನನ ಮಾಡಿದರೆ ಪಾವನತೆ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುಲೋಕಪ್ರಾಪ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಫಲಶ್ರುತಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 1
सूत उवाच । तं पुत्रं निहतं श्रुत्वा सा दितिर्दुःखपीडिता । पुत्रशोकेन तेनैव संदग्धा द्विजसत्तमाः
ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ತನ್ನ ಪುತ್ರನು ನಿಹತನಾದನೆಂದು ಕೇಳಿ ದಿತಿ ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾದಳು. ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಆ ಪುತ್ರಶೋಕದಿಂದಲೇ ಅವಳು ಒಳಗೊಳಗೆ ದಗ್ಧಳಾದಂತೆ ಆಯಿತು.
Verse 2
पुनरूचे महात्मानं कश्यपं मुनिपुंगवम् । इंद्रस्यापि सुदुष्टस्य वधार्थं द्विजसत्तम
ಮತ್ತೆ ಅವನು ಮಹಾತ್ಮನಾದ, ಮುನಿಪುಂಗವನಾದ ಕಶ್ಯಪನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಟನಾದ ಇಂದ್ರನನ್ನೂ ವಧಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ.
Verse 3
ब्रह्मतेजोमयं तीव्रं दुःसहं सर्वदैवतैः । पुत्रैकं दीयतां कांत सुप्रियाहं यदा विभो
ಇದು ಬ್ರಹ್ಮತೇಜೋಮಯವಾದ ಭಯಂಕರ ತೇಜಸ್ಸು; ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಸಹ ಅಸಹ್ಯ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಕಾಂತ! ಹೇ ವಿಭೋ! ನಾನು ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯೆ; ಇದನ್ನು ಧರಿಸಲು ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರನನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು.
Verse 4
कश्यप उवाच । निहतौ बलवृत्रौ च मम पुत्रौ महाबलौ । अघमाश्रित्य देवेन इंद्रेणापि दुरात्मना
ಕಶ್ಯಪನು ಹೇಳಿದರು—ನನ್ನ ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠ ಪುತ್ರರಾದ ಬಲ ಮತ್ತು ವೃತ್ರರು ಹತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆ ದುರಾತ್ಮ ದೇವೇಂದ್ರ ಇಂದ್ರನು ಪಾಪಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅವರನ್ನು ವಧಿಸಿದ್ದಾನೆ.
Verse 5
तस्यैव च वधार्थाय पुत्रमेकं ददाम्यहम् । वर्षाणां तु शतैकं त्वं शुचिर्भव यशस्विनि
ಅವನ ವಧಾರ್ಥವಾಗಿಯೇ ನಾನು ನಿನಗೆ ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರನನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ಹೇ ಯಶಸ್ವಿನಿ! ನೀನು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಶುದ್ಧಳಾಗಿ, ನಿಯಮವತಿಯಾಗಿ ಇರು.
Verse 6
एवमुक्त्वा स योगींद्रो हस्तं शिरसि वै तदा । दत्त्वादित्या सहैवासौ गतो मेरुं तपोवनम्
ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಯೋಗೀಂದ್ರನು ಆಗ ಅವಳ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಕೈಯನ್ನು ಇಟ್ಟನು. ಆದಿತ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಮೇರುವಿನ ತಪೋವನಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.
Verse 7
तपस्तताप सा देवी तपोवननिवासिनी । शुचिष्मती सदा भूत्वा पुत्रार्था द्विजसत्तम
ತಪೋವನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ ಆ ದೇವಿಯು ಘೋರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು. ಹೇ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮ! ಪುತ್ರಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವಳು ಸದಾ ಶುದ್ಧಳಾಗಿ, ತೇಜಸ್ವಿನಿಯಾಗಿ ಇದ್ದಳು.
Verse 8
ततो देवः सहस्राक्षो ज्ञात्वा उद्यममेव च । दित्याश्चैव महाभाग अंतरप्रेक्षकोऽभवत्
ಆಗ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷನಾದ ದೇವೇಂದ್ರನು ಆ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ತಿಳಿದು, ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ದಿತ್ಯರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅಂತರಪ್ರೇಕ್ಷಕನಾಗಿ (ಅದೃಶ್ಯ ವೀಕ್ಷಕನಾಗಿ) ಇದ್ದನು।
Verse 9
पंचविंशाब्दिको भूत्वा देवराड्दैवतोपमः । ब्राह्मणस्य च रूपेण तस्याश्चांतिकमागतः
ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಧರಿಸಿ, ದೇವರಾಡ್—ದೈವತೋಪಮನಾದವನು—ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂಪದಿಂದ ಅವಳ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದನು।
Verse 10
स तां प्रणम्य धर्मात्मा मातरं तपसान्विताम् । तयोक्तस्तु सहस्राक्षो भवान्को द्विजसत्तम
ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮನು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾದ ತಾಯಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು. ಆಗ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ (ಇಂದ್ರ)ನು ಅವನಿಗೆ—“ಹೇ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮ, ನೀನು ಯಾರು?” ಎಂದು ಕೇಳಿದನು।
Verse 11
तामुवाच सहस्राक्षः पुत्रोऽहं तव शोभने । ब्राह्मणो वेदविद्वांश्च धर्मं जानामि भामिनि
ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷನು ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ಶೋಭನೆ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನು. ನಾನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು, ವೇದವಿದ್ವಾಂಸನು; ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವನು, ಹೇ ಭಾಮಿನಿ.”
Verse 12
तपसस्तव साहाय्यं करिष्ये नात्र संशयः । शुश्रूषति स तां देवीं मातरं तपसान्विताम्
“ನಿನ್ನ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ನಾನು ಸಹಾಯಮಾಡುವೆನು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾದ ಮಾತೃದೇವಿಯನ್ನು ಅವನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಶೂಶ್ರೂಷಿಸಿದನು।
Verse 13
तमिंद्रं सा न जानाति आगतं दुष्टकारिणम् । धर्मपुत्रं विजानाति शुश्रूषंतं दिने दिने
ದುಷ್ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಲು ಬಂದ ಆ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಅವಳು ಗುರುತಿಸಲಾರಳು; ಆದರೆ ದಿನೇದಿನೇ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೇವಿಸುವ ಧರ್ಮಪುತ್ರನನ್ನು ಅವಳು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾಳೆ.
Verse 14
अंगं संवाहयेद्देव्याः पादौ प्रक्षालयेत्ततः । पत्रं मूलं फलं तत्र वल्कलाजिनमेव च
ದೇವಿಯ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ಸಂವಾಹನ ಮಾಡಬೇಕು, ನಂತರ ಅವಳ ಪಾದಗಳನ್ನು ಪ್ರಕ್ಷಾಳಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಎಲೆ, ಬೇರು, ಹಣ್ಣುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ವಲ್ಕಲವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಮೃಗಚರ್ಮವನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
Verse 15
ददात्येवं स धर्मात्मा तस्यै दित्यै सदैव हि । भक्त्या संतोषिता तस्य संतुष्टा तमभाषत
ಹೀಗೆ ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮನು ದಿತಿಗೆ ಸದಾ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತಳಾದ ದಿತಿ ಅವನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದಳು.
Verse 16
पुत्रे जाते महापुण्ये इंद्रे च निहते सति । कुरु राज्यं महाभाग पुत्रेण मम दैवकम्
ಮಹಾಪುಣ್ಯವಂತನಾದ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು, ಇಂದ್ರನೂ ನಿಹತನಾದನು. ಓ ಮಹಾಭಾಗ, ನೀನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು; ನನ್ನ ದೈವಗತಿ ನನ್ನ ಪುತ್ರನೊಡನೆ ಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ.
Verse 17
एवमस्तु महाभागे ते प्रसादाद्भविष्यति । तस्याश्चैवांतरं प्रेप्सुरभवत्पाकशासनः
ಅವನು ಹೇಳಿದನು—“ಏವಮಸ್ತು, ಓ ಮಹಾಭಾಗೆ; ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗುವುದು.” ನಂತರ ಪಾಕಶಾಸನ (ಇಂದ್ರ) ಅವಳ ವಿರುದ್ಧ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ, ಅವಳ ದುರ್ಬಲ ಕ್ಷಣವನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಿರಲಾಯಿತು.
Verse 18
ऊने वर्षशते चास्या ददर्शांतरमच्युतः । अकृत्वा पादयोः शौचं दितिः शयनमाविशत्
ನೂರು ವರ್ಷಗಳು ಪೂರ್ಣವಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ಅಚ್ಯುತನು ಅವಳ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೋಷವನ್ನು ಕಂಡನು. ದಿತಿ ಪಾದಶೌಚವಿಲ್ಲದೆ ಶಯ್ಯೆಗೆ ಹೋದಳು.
Verse 19
शय्यांते सा शिरः कृत्वा मुक्तकेशातिविह्वला । निद्रामाहारयामास तस्याः कुक्षिं प्रविश्य ह
ಶಯ್ಯೆಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ತಲೆಯಿಟ್ಟು, ಕೂದಲು ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಕುಲಳಾಗಿ ಅವಳು ನಿದ್ರೆಗೆ ಜಾರಿದಳು—ಅವಳ ಕುಕ್ಷಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಂತಾಯಿತು.
Verse 20
वज्रपाणिस्ततो गर्भं सप्तधा तं न्यकृंतत । वज्रेण तीक्ष्णधारेण रुरोद उदरे स्थितः
ಆಮೇಲೆ ವಜ್ರಪಾಣಿ ಇಂದ್ರನು ತೀಕ್ಷ್ಣಧಾರೆಯ ವಜ್ರದಿಂದ ಆ ಗರ್ಭವನ್ನು ಏಳು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದನು; ಗರ್ಭದಲ್ಲಿದ್ದವನು ಅಳಲಾರಂಭಿಸಿದನು.
Verse 21
स गर्भस्तत्र विप्रेंद्रा इंद्रहस्तगतेन वै । रोदमानं महागर्भं तमुवाच पुनः पुनः
ಓ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರರೇ, ಅಲ್ಲಿ ಆ ಗರ್ಭವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇಂದ್ರನ ಕೈಗೆ ಬಂದಿತು; ಅಳುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಮಹಾಗರ್ಭವನ್ನು ಇಂದ್ರನು ಮರುಮರು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.
Verse 22
शतक्रतुर्महातेजा मा रोदीरित्यभाषत । सप्तधा कृतवाञ्छक्रस्तं गर्भं दितिजं पुनः
ಶತಕ್ರತು ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಶಕ್ರನು, “ಅಳಬೇಡ” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ನಂತರ ಶಕ್ರನು ದಿತಿಜನಾದ ಆ ಗರ್ಭವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಏಳು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.
Verse 23
एकैकं सप्तधा च्छित्त्वा रुदमानं स देवराट् । एवं वै मरुतो जातास्ते तु देवा महौजसः
ದೇವರಾಜ ಇಂದ್ರನು ಅಳುತ್ತಿದ್ದ ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನನ್ನೂ ಏಳು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಚ್ಛೇದಿಸಿದನು. ಹೀಗೆ ಮಹೌಜಸ್ವಿಗಳಾದ ದೇವರುಗಳು—ಮರುತರು ಜನಿಸಿದರು.
Verse 24
यथा इंद्रेण ते प्रोक्ता बभूवुर्नामभिस्ततः । अतिवीर्य महाकायास्तीव्र तेजः पराक्रमाः
ಇಂದ್ರನು ಹೇಗೆ ಅವರನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದನೋ, ನಂತರ ಅವರು ಆ ಹೆಸರುಗಳಿಂದಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು—ಅತಿವೀರ್ಯ, ಮಹಾಕಾಯ, ತೀವ್ರ ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮವುಳ್ಳವರು.
Verse 25
एकोना वै बभूवुस्ते पंचाशन्मरुतस्ततः । मरुतो नाम ते ख्याता इंद्रमेव समाश्रिताः
ಆಮೇಲೆ ಅವರು ನಲವತ್ತೊಂಬತ್ತು ಮರುತರಾದರು. ‘ಮರುತ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಖ್ಯಾತರಾದ ಅವರು ಇಂದ್ರನನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು.
Verse 26
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे मरुदुत्पत्तिर्नाम षड्विंशोऽध्यायः
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಪದ್ಮಪುರಾಣದ ಭೂಮಿಖಂಡದಲ್ಲಿ ‘ಮರುದುತ್ಪತ್ತಿ’ ಎಂಬ ಇಪ್ಪತ್ತಾರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು.
Verse 27
क्रमशस्तानि राज्यानि पृथुपूर्वाणि तानि वै । स देवः पुरुषः कृष्णः सर्वव्यापी जगद्गुरुः
ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದವು—ಪೃಥುವಿನ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ. ಅವನೇ ದೇವಪುರುಷ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ—ಸರ್ವವ്യാപಿ, ಜಗದ್ಗುರು.
Verse 28
तपोजिष्णुर्महातेजाः सर्व एकः प्रजापतिः । पर्जन्यः पावकः पुण्यः सर्वात्मा सर्व एव हि
ಅವನೇ ತಪಶ್ಶಕ್ತಿಸ್ವರೂಪ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ, ಎಲ್ಲರ ಏಕೈಕ ಪ್ರಜಾಪತಿ. ಅವನೇ ಪರ್ಜನ್ಯ (ವರ್ಷದಾತ), ಪಾವಕ (ಅಗ್ನಿ), ಪರಮ ಪುಣ್ಯ—ಅವನೇ ಸರ್ವಾತ್ಮ, ನಿಜಕ್ಕೂ ಸರ್ವವೂ ಅವನೇ.
Verse 29
तस्य सर्वमिदं पुण्यं जगत्स्थावरजंगमम् । भूतसर्गमिमं सम्यग्जानतो द्विजसत्तम
ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ! ಈ ಭೂತಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ತಿಳಿದವನಿಗೆ, ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮಗಳೊಡನೆ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪುಣ್ಯಮಯವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 30
नावृत्तिभयमस्तीह परलोकभयं कुतः । इमां सृष्टिं महापुण्यां सर्वपापहरां शुभाम्
ಇಲ್ಲಿ ಪತನಭಯವೇ ಇಲ್ಲ; ಹಾಗಾದರೆ ಪರಲೋಕಭಯ ಎಲ್ಲಿಂದ? ಈ ಸೃಷ್ಟಿ-ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಹಾಪುಣ್ಯದಾಯಕ, ಶುಭಕರ, ಸರ್ವಪಾಪಹರಿಣಿ.
Verse 31
यः शृणोति नरो भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते । स हि धन्यश्च पुण्यश्च स हि सत्यसमन्वितः
ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಯಾರು ಇದನ್ನು ಶ್ರವಣಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಧನ್ಯರು, ಪುಣ್ಯವಂತರು; ಸತ್ಯಸಂಪನ್ನರು.
Verse 32
यः शृणोति इमां सृष्टिं स याति परमां गतिम् । सर्वपापविशुद्धात्मा विष्णुलोकं स गच्छति
ಈ ಸೃಷ್ಟಿವಿವರಣೆಯನ್ನು ಶ್ರವಣಮಾಡುವವನು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಶುದ್ಧಾತ್ಮನಾಗಿ ಅವನು ವಿಷ್ಣುಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.