Adhyaya 122
Bhumi KhandaAdhyaya 12239 Verses

Adhyaya 122

Dialogue with the Parrot-Sage: Lineage, Ignorance, and the Vow of Learning

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯೊಂದಿಗೆ ಕುಂಜಲ ಎಂಬ ಶುಕನನ್ನು ‘ಧರ್ಮವೇ ಅದರ ರೆಕ್ಕೆಗಳು’ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಟವೃಕ್ಷದ ಕೆಳಗೆ ಒಬ್ಬ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟು—ನೀನು ದೇವನಾ, ಗಂಧರ್ವನಾ, ವಿದ್ಯಾಧರನಾ, ಅಥವಾ ಶಾಪದಿಂದ ಪಕ್ಷಿರೂಪ ಪಡೆದ ಸಿದ್ಧನಾ? ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಅಪರೂಪದ ಧರ್ಮಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಕ್ಷಿಯಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಂಶಯ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಕುಂಜಲ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ವಂಶವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ತನ್ನ ಗುಟ್ಟನ್ನು ಹೇಳಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮೊದಲು ಬ್ರಹ್ಮಾ→ಪ್ರಜಾಪತಿ→ಭೃಗು ಎಂಬ ಮಹಾವಂಶಕ್ರಮವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ, ಭಾರ್ಗವ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಚ್ಯವನನ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಥೆಗೆ ಬಂದು—ವಿದ್ಯಾಧರ ಎಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಮೂರು ಪುತ್ರರು; ಅವರಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಶರ್ಮಾ (ವಕ್ತಾ) ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಿಂದಿತನಾಗಿ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಬಳಲಿದನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಲಜ್ಜೆ, ತಂದೆಯ ಉಪದೇಶ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಕಠಿಣತೆಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿ ಅವನು ಅಧ್ಯಯನ-ವ್ರತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬ ಸಿದ್ಧಯೋಗಿ ಆಗಮಿಸಿ, ಅವನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಉನ್ನತ ಜ್ಞಾನಜಿಜ್ಞಾಸೆಗೆ ದ್ವಾರವಾಗಿ ಮೋಕ್ಷಮುಖ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತವೆ; ಅಜ್ಞಾನನಿವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಬುದ್ಧಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

Shlokas

Verse 1

विष्णुरुवाच । कुंजलो धर्मपक्षी स इत्युक्त्वा तान्सुतान्प्रति । विरराम महाप्राज्ञः किंचिन्नोवाच तान्प्रति

ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—ತನ್ನ ಪುತ್ರರಿಗೆ “ಕುಂಜಲನು ಧರ್ಮವೇ ರೆಕ್ಕೆಗಳಾದ ಪಕ್ಷಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಆ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನು ಮೌನಗೊಂಡು, ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೇನೂ ಮಾತನಾಡಲಿಲ್ಲ.

Verse 2

वटाधःस्थो द्विजश्रेष्ठस्तमुवाच महाशुकम् । को भवान्धर्मवक्ता हि पक्षिरूपेण वर्तते

ವಟವೃಕ್ಷದ ಕೆಳಗೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ಮಹಾಶುಕನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು— “ನೀನು ಯಾರು? ಧರ್ಮೋಪದೇಶಕನಾಗಿಯೂ ಪಕ್ಷಿರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತೀಯ?”

Verse 3

किं वा देवोऽथ गंधर्वः किं वा विद्याधरो भवान् । कस्य शापादिमां प्राप्तो योनिं कीरस्य पातकीम्

ನೀನು ದೇವನಾ, ಗಂಧರ್ವನಾ, ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಾಧರನಾ? ಯಾರ ಶಾಪದಿಂದ ನೀನು ಗಿಳಿಯ ಈ ಪಾಪಮಯ ಯೋನಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೀಯ?

Verse 4

कस्मात्ते ईदृशं ज्ञानं वर्ततेऽतीद्रियं शुक । सुपुण्यस्य तु कस्यापि कस्य वै तपसः फलम्

ಹೇ ಶುಕ! ನಿನಗೆ ಇಂತಹ ಇಂದ್ರಿಯಾತೀತವಾದ ಅಸಾಧಾರಣ ಜ್ಞಾನ ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಬಂದಿದೆ? ಇದು ಯಾರ ಮಹಾಪುಣ್ಯದ ಪ್ರಸಾದ, ಯಾವ ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲ?

Verse 5

किं वा च्छन्नेन रूपेण अनेनापि महामते । कस्त्वं सिद्धोऽसि देवो वा तन्मे कथय कारणम्

ಅಥವಾ, ಹೇ ಮಹಾಮತೇ! ನೀನು ಈ ಮರೆಮಾಚಿದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಇರುವೆ? ನೀನು ಯಾರು—ಸಿದ್ಧನಾ ಅಥವಾ ದೇವನಾ? ಅದರ ಕಾರಣವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.

Verse 6

कुंजल उवाच । भोः सिद्ध त्वामहं जाने कुलं ते गोत्रमुत्तमम् । विद्यां तपःप्रभावं च यस्माद्भ्रमसि मेदिनीम्

ಕುಂಜಲನು ಹೇಳಿದನು— “ಹೇ ಸಿದ್ಧ! ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತೇನೆ; ನಿನ್ನ ಕುಲವೂ ಉತ್ತಮ ಗೋತ್ರವೂ ನನಗೆ ತಿಳಿದಿವೆ. ನಿನ್ನ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನೂ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನೂ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ; ಅದರಿಂದ ನೀನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತೀಯ।”

Verse 7

सर्वं विप्र प्रवक्ष्यामि स्वागतं तव सुव्रत । उपविश्यासने पुण्ये छायामाश्रयशीतलाम्

ಹೇ ವಿಪ್ರ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳುವೆನು. ಹೇ ಸುವ್ರತ, ನಿನಗೆ ಸ್ವಾಗತ. ಈ ಪುಣ್ಯಾಸನದಲ್ಲಿ ಕೂತು ಶೀತಲ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸು.

Verse 8

अव्यक्तप्रभवो ब्रह्मा तस्माज्जज्ञे प्रजापतिः । ब्राह्मणस्तु गुणैर्युक्तो भृगुर्ब्रह्मसमो द्विजः

ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು; ಅವನಿಂದ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಜನಿಸಿದನು. ಗುಣಯುಕ್ತನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಭೃಗು—ದ್ವಿಜ—ಬ್ರಹ್ಮಸಮಾನನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 9

भार्गवो नाम तस्यासीत्सर्वधर्मार्थतत्ववित् । तस्यान्वये भवान्विप्र च्यवनः ख्यातिमान्भुवि

ಅವನಿಗೆ ‘ಭಾರ್ಗವ’ ಎಂಬ ಪುತ್ರನಿದ್ದನು; ಅವನು ಸರ್ವ ಧರ್ಮಾರ್ಥ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವನು. ಆ ವಂಶದಲ್ಲೇ, ಹೇ ವಿಪ್ರ, ನೀನು ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತನಾದ ಚ್ಯವನನು.

Verse 10

नाहं देवो न गंधर्वो नाहं विद्याधरः पुनः । योहं विप्र प्रवक्ष्यामि तन्मे निगदतः शृणु

ನಾನು ದೇವನಲ್ಲ, ಗಂಧರ್ವನಲ್ಲ, ಮತ್ತೆ ವಿದ್ಯಾಧರನೂ ಅಲ್ಲ. ಹೇ ವಿಪ್ರ, ನಾನು ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳುವೆನು—ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 11

कश्यपस्य कुले जातः कश्चिद्ब्राह्मणसत्तमः । वेदवेदांगतत्त्वज्ञः सर्वकर्मप्रकाशकः

ಕಶ್ಯಪಕುಲದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಜನಿಸಿದನು—ಅವನು ವೇದ-ವೇದಾಂಗಗಳ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದವನು, ಸರ್ವಕರ್ಮಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನು.

Verse 12

विद्याधरेति विख्यातः कुलशीलगुणैर्युतः । राजमानः श्रिया विप्र आचारैस्तपसा तदा

ಅವನು ‘ವಿದ್ಯಾಧರ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು; ಉತ್ತಮ ಕುಲ, ಶೀಲ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು. ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವನು ಶ್ರೀ, ಸದಾಚಾರ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು.

Verse 13

संबभूवुः सुतास्तस्य विद्याधरस्य ते त्रयः । वसुशर्मा नामशर्मा धर्मशर्मा च ते त्रयः

ಆ ವಿದ್ಯಾಧರನಿಗೆ ಮೂರು ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು—ವಸುಶರ್ಮ, ನಾಮಶರ್ಮ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಶರ್ಮ; ಆ ಮೂವರೇ.

Verse 14

तेषामहं धर्मशर्मा कनिष्ठो गुणवर्जितः । वसुशर्मा मम भ्राता वेदशास्त्रार्थकोविदः

ಅವರಲ್ಲಿ ನಾನು ಧರ್ಮಶರ್ಮ, ಕಿರಿಯವನು, ಗುಣವರ್ಜಿತನು. ನನ್ನ ಸಹೋದರ ವಸುಶರ್ಮ ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಂತನು.

Verse 15

आचारेण सुसंपन्नो विद्यादिसुगुणैः पुनः । नामशर्मा महाप्राज्ञस्तद्वच्चासीद्गुणाधिकः

ನಾಮಶರ್ಮ ಸದಾಚಾರಸಂಪನ್ನನು, ವಿದ್ಯಾದಿ ಸುಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನು, ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನು; ಮತ್ತೊಬ್ಬನೂ ಅವನಂತೆಯೇ, ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 16

अहमेको महामूर्खः संजातः शृणु सत्तम । विद्यानामुत्तमं विप्र भावमर्थं शुभं कदा

ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ ಮಹಾಮೂರ್ಖನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ—ಹೇ ಸತ್ತಮ, ಕೇಳು. ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ವಿದ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಆ ಶುಭ ಭಾವಾರ್ಥಸಾರವನ್ನು ನಾನು ಯಾವಾಗ ಪಡೆಯುವೆನು?

Verse 17

न शृणोमि न वै यामि गुरुगेहमनुत्तमम् । ततस्तु जनको मे तु मामेवं परिचिंतयेत्

ನಾನು ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ, ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಅನುತ್ತಮ ಗುರುಗೃಹಕ್ಕೂ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಆಗ ನನ್ನ ತಂದೆ ನನ್ನ ಕುರಿತು ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸುವನು.

Verse 18

धर्मशर्मेति पुत्रस्य नामास्य तु निरर्थकम् । संजातः क्षितिमध्ये तु न विद्वान्मे गुणाकरः

ನನ್ನ ಮಗನ ಹೆಸರು ‘ಧರ್ಮಶರ್ಮ’ ಎನಿಸಿದರೂ, ಆ ಹೆಸರು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿದೆ. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರೂ ಅವನು ಪಂಡಿತನಲ್ಲ, ಗುಣನಿಧಿಯೂ ಅಲ್ಲ.

Verse 19

इति संचिंत्य धर्मात्मा मामुवाच सुदुःखितः । व्रज पुत्र गुरोर्गेहं विद्यार्थं परिसाधय

ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸಿ ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ತಂದೆ ಬಹಳ ದುಃಖದಿಂದ ನನಗೆ ಹೇಳಿದರು—“ಮಗನೇ, ಗುರುಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಸಾಧಿಸು.”

Verse 20

एवमाकर्ण्य तत्तस्य पितुर्वाक्यं मयाशुभम् । नाहं तात गमिष्यामि गुरोर्गेहं सुदुःखदम्

ತಂದೆಯ ಆ ಅಶುಭ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾನು ಹೇಳಿದೆ—“ತಂದೆ, ನಾನು ಗುರುಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಕರ.”

Verse 21

यत्र वै ताडनं नित्यं भ्रूभंगादि च क्रोशनम् । अन्नं न दृश्यते तत्र कर्मणा शृणुसत्तम

ಎಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ತಾಡನೆ, ಭ್ರೂಭಂಗದೊಂದಿಗೆ ಕೂಗು-ಗದರಿಕೆ ಇರುತ್ತದೋ, ಅಲ್ಲಿ ಅನ್ನವೂ ಕಾಣದು—ಹೇ ಸತ್ಸತ್ತಮ, ಕರ್ಮವಿಧಾನವನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 22

दिवारात्रौ न निद्रास्ति नास्ति सुखस्य साधनम् । तस्माद्दुःखमयं तात न यास्ये गुरुमंदिरम्

ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ನನಗೆ ನಿದ್ರೆ ಇಲ್ಲ; ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಾಧನವೂ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪ್ರಿಯ ತಾತ, ಅದು ದುಃಖಮಯವೆಂದು ತಿಳಿದು ನಾನು ಗುರುಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 23

विद्याकार्यं करिष्ये न क्रीडार्थमहमुत्सुकः । भोक्ष्ये स्वप्स्ये प्रसादात्ते करिष्ये क्रीडनं पितः

ನಾನು ವಿದ್ಯಾಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಕೇವಲ ಆಟಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ನಾನು ಉತ್ಸುಕನಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಾನು ಭೋಜನ ಮಾಡಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತೇನೆ; ತಂದೆ, ಆಟವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 24

डिंभैः सार्द्धं सुखेनापि दिवारात्रमतंद्रितः । मामुवाच स धर्मात्मा मूढं ज्ञात्वा सुदुःखितः

ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಸುಖವಾಗಿ ಇದ್ದರೂ ಅವನು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಅಲಸದೆ ಇದ್ದನು. ನಾನು ಮೂಢನೆಂದು ತಿಳಿದು ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮನು ಬಹಳ ದುಃಖಪಟ್ಟು ನನ್ನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 25

विद्याधर उवाच । मा पुत्र साहसं कार्षीर्विद्यार्थमुद्यमं कुरु । विद्यया प्राप्यते सौख्यं यशः कीर्तिस्तथातुला

ವಿದ್ಯಾಧರನು ಹೇಳಿದನು—ಮಗನೇ, ಅಸಾವಧಾನ ಸಾಹಸ ಮಾಡಬೇಡ; ವಿದ್ಯಾರ್ಥವಾಗಿ ಪರಿಶ್ರಮಿಸು. ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಸುಖ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅತೂಲ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿಯೂ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 26

ज्ञानं स्वर्गश्च मोक्षश्च तस्माद्विद्यां प्रसाधय । पूर्वं सुदुःखमूला तु पश्चाद्विद्या सुखप्रदा

ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅದು ಮಹಾದುಃಖದ ಮೂಲವಾದರೂ, ನಂತರ ವಿದ್ಯೆ ಸುಖಪ್ರದವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 27

तस्मात्साधय पुत्र त्वं विद्यां गुरुगृहं व्रज । पितुर्वाक्यमकुर्वाणो अहमेवं दिनदिने

ಆದ್ದರಿಂದ, ಪುತ್ರನೇ, ನೀನು ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸು; ಗುರುಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋಗು. ಪಿತೃವಾಕ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸದಿದ್ದರೆ ನಾನು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೀಗೆಲೇ ದುಃಖಿಸುವೆನು.

Verse 28

यत्रयत्र स्थितो नित्यमर्थहानिं करोम्यहम् । उपहासः कृतो लोकैर्ममविप्र प्रकुत्सनम्

ನಾನು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೇ ನಿತ್ಯವಾಗಿ ಇರುವೆನೋ ಅಲ್ಲಲ್ಲೇ ಧನಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಜನರು ನನ್ನನ್ನು ಹಾಸ್ಯಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಓ ವಿಪ್ರ, ನನ್ನನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 29

मम लज्जा समुत्पन्ना जीवनाशकरी तदा । विद्यार्थमुद्यतो विप्र कं गुरुं प्रार्थयाम्यहम्

ಆಗ ನನ್ನೊಳಗೆ ಜೀವವನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡುವಂತ ಲಜ್ಜೆ ಉದಯವಾಯಿತು. ಓ ವಿಪ್ರ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಉತ್ಸುಕನಾದ ನಾನು ಯಾವ ಗುರುವನ್ನು ಬೇಡಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಿ?

Verse 30

इति चिंतापरो जातो दुःखशोकसमाकुलः । कथं विद्यामहं जाने कथं विंदाम्यहं गुणान्

ಹೀಗೆ ಅವನು ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ದುಃಖ-ಶೋಕಗಳಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ—‘ನಾನು ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯಲಿ? ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯಲಿ?’ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದನು.

Verse 31

कथं मे जायते स्वर्गः कथं मोक्षं व्रजाम्यहम् । इत्येवं चिंतयन्विप्र वार्द्धक्यमगमं पुनः

“ನನಗೆ ಸ್ವರ್ಗ ಹೇಗೆ ದೊರೆಯುವುದು? ನಾನು ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಹೋಗುವೆ?”—ಎಂದು ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ, ಓ ವಿಪ್ರ, ಅವನು ಮತ್ತೆ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯಕ್ಕೆ ಜಾರಿದನು.

Verse 32

देवतायतने दुःखी उपविष्टस्त्वहं कदा । मद्भाग्यैः प्रेरितः कश्चित्सिद्ध एकः समागतः

ಒಮ್ಮೆ ನಾನು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ದುಃಖದಿಂದ ಕೂತಿದ್ದಾಗ, ನನ್ನ ಸೌಭಾಗ್ಯದ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಒಬ್ಬ ಸಿದ್ಧ ಮಹರ್ಷಿ ಅಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿದರು।

Verse 33

निराश्रयो जिताहारः सदानंदस्तु निःस्पृहः । एकांतमास्थितो विप्र योगयुक्तो जितेंद्रियः

ಅವನು ಬಾಹ್ಯ ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದವನು, ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತ, ಸದಾ ಅಂತರಾನಂದದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ನಿರಾಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು; ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಏಕಾಂತವಾಸಿ, ಯೋಗಯುಕ್ತ, ಇಂದ್ರಿಯಜಯಿ।

Verse 34

परब्रह्मणि संलीनो ज्ञानध्यानसमाधिमान् । तमहं संश्रितो विप्र ज्ञानरूपं महामतिम्

ಪರಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿ, ಜ್ಞಾನ-ಧ್ಯಾನ-ಸಮಾಧಿಯುಳ್ಳ—ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ—ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪ ಮಹಾಮತಿಯಾದ ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಶರಣನ್ನು ನಾನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ।

Verse 35

अहं शुद्धेन भावेन भक्त्या नमितकंधरः । नमस्कृत्य महात्मानं पुरतस्तस्य संस्थितः

ನಾನು ಶುದ್ಧಭಾವದಿಂದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಂಠವನ್ನು ವಾಲಿಸಿ; ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅವನ ಮುಂದೆ ನಿಂತೆನು।

Verse 36

दीनरूपो ह्यहं जातो मंदभाग्यस्तथा पुनः । तेनाहं पृच्छितो विप्र कस्माद्भवान्प्रशोचति

‘ನಾನು ದೀನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದೇನೆ, ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಪಭಾಗ್ಯವಂತನು; ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ನಾನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ—ನೀವು ಏಕೆ ಶೋಕಿಸುತ್ತೀರಿ?’

Verse 37

केनाभिप्रायभावेन दुःखमेव भुनक्ति वै । तेनेत्युक्तोस्मि विप्रेंद्र ज्ञानिना योगिना तदा

“ಯಾವ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ಅಂತರಂಗಭಾವದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ನಿಜವಾಗಿ ದುಃಖವನ್ನೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ?”—ಹೇ ವಿಪ್ರಶ್ರೇಷ್ಠ, ಆಗ ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಯೋಗಿಯು ನನಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.

Verse 38

सुमूढेन मया तस्य पूर्ववृत्तांतमेव हि । तमेवं श्रावितं सर्वं सर्वज्ञत्वं कथं व्रजेत्

ಅತಿಮೂಢನಾದ ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಅವನದೇ ಪೂರ್ವವೃತ್ತಾಂತವನ್ನೇ ಹೇಳಿ ಕೇಳಿಸಿದೆ. ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಅವನು ಸರ್ವಜ್ಞತ್ವವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯುವನು?

Verse 39

एतदर्थं महादुःखी भवान्मम गतिः सदा । स चोवाच महात्मा मे सर्वं ज्ञानस्य कारणम्

ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ನಾನು ಮಹಾದುಃಖಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನೀವು ಸದಾ ನನ್ನ ಶರಣ. ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ನನಗೆ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದನು.