Adhyaya 117

Verse 1

कुंजल उवाच । नहुषः प्रियया सार्द्धं तया चैव सरंभया । ऐंद्रेणापि स दिव्येन स्यंदनेन वरेण च

ಕುಂಜಲನು ಹೇಳಿದನು—ನಹುಷನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ, ಅಂದರೆ ಸರಂಭೆಯೊಡನೆ ಸಹ, ಇಂದ್ರನ ದಿವ್ಯವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥದಲ್ಲಿ (ಪ್ರಯಾಣ) ಮಾಡಿದನು।

Verse 2

नागाह्वयं पुरं प्राप्तः सर्वशोभासमन्वितम् । दिव्यैर्मंगलकैर्युक्तं भवनैरुपशोभितम्

ಅವನು ‘ನಾಗಾಹ್ವಯ’ ಎಂಬ ನಗರವನ್ನು ತಲುಪಿದನು; ಅದು ಸರ್ವಶೋಭೆಯಿಂದ ಸಮನ್ವಿತ, ದಿವ್ಯ ಮಂಗಳಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತ, ಭವನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 3

हेमतोरणसंयुक्तं पताकाभिरलंकृतम् । नानावादित्रनादैश्च बंदिचारणशोभितम्

ಅದು ಸ್ವರ್ಣತೋರಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಧ್ವಜ‑ಪತಾಕೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿತ್ತು; ನಾನಾವಿಧ ವಾದ್ಯನಾದಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿ, ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಚಾರಣಗಾಯಕರಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 4

देवरूपोपमैः पुण्यैः पुरुषैः समलंकृतम् । नारीभिर्दिव्यरूपाभिर्गजाश्वैः स्यंदनैस्तथा

ಅದು ದೇವಸಮಾನ ರೂಪದ ಪುಣ್ಯಶೀಲ ಪುರುಷರಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿತ್ತು; ಹಾಗೆಯೇ ದಿವ್ಯರೂಪಿಣಿ ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಗಜ‑ಅಶ್ವಗಳು ಮತ್ತು ರಥಗಳಿಂದಲೂ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 5

नानामंगलशब्दैश्च वेदध्वनिसमाकुलम् । गीतवादित्रशब्दैश्च वीणावेणुस्वनैस्ततः

ಅದು ನಾನಾವಿಧ ಮಂಗಳಘೋಷಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ವೇದಪಠಣದ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಗದ್ದಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು; ಇನ್ನೂ ಗೀತ‑ವಾದ್ಯಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ವೀಣೆ‑ವೇಣುವಿನ ಮಧುರಸ್ವರಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 6

सर्वशोभासमाकीर्णं विवेश स पुरोत्तमम् । वेदमंगलघोषैश्च ब्राह्मणैश्चैव पूजितः

ಅವನು ಸರ್ವಶೋಭೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ವೇದಮಂಗಳಘೋಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು।

Verse 7

ददृशे पितरं वीरो मातरं च सुपुण्यकाम् । हर्षेण महताविष्टः पितुः पादौ ननाम सः

ಆ ವೀರನು ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನೂ, ಪುಣ್ಯಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತಳಾದ ತಾಯಿಯನ್ನೂ ಕಂಡನು; ಮಹಾ ಹರ್ಷದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ ತಂದೆಯ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು।

Verse 8

अशोकसुंदरी सा तु तयोः पादौ पुनः पुनः । ननाम भक्त्या भावेन उभयोः सा वरानना

ಆಗ ವರಾನನೆಯಾದ ಅಶೋಕಸುಂದರಿಯು ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಹೃದಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆ ಇಬ್ಬರ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಮರುಮರು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದಳು।

Verse 9

रंभा च सा ननामाथ प्रीतिं चैवाप्यदर्शयत् । नमस्कृत्वा समाभाष्य स्वगुरुं नृपनंदनः

ರಂಭೆಯೂ ಆಗ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದಳು. ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ರಾಜಕುಮಾರನು ತನ್ನ ಗುರುವಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 10

अनामयं च पप्रच्छ मातरं पितरं प्रति । एवमुक्तो महाभागः सानंदपुलकोद्गमः

ಅವನು ಕ್ಷೇಮಸಮಾಚಾರವನ್ನೂ ಕೇಳಿದನು—ತಾಯಿಯನ್ನು, ತಂದೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಆ ಮಹಾಭಾಗನು ಆನಂದದಿಂದ ಪುಲಕಿತನಾದನು।

Verse 11

आयुरुवाच । अद्यैव व्याधयो नष्टा दुःखशोकावुभौ गतौ । भवतो दर्शनात्पुत्र सुतुष्ट्या हृष्यते जगत्

ಆಯು ಹೇಳಿದರು—“ಇಂದೇ ರೋಗಗಳು ನಾಶವಾದವು; ದುಃಖವೂ ಶೋಕವೂ ಎರಡೂ ದೂರವಾದವು. ಮಗನೇ, ನಿನ್ನ ದರ್ಶನದಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಪರಮ ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.”

Verse 12

कृतकृत्योस्मि संजातस्त्वयि जाते महौजसि । स्ववंशोद्धरणं कृत्वा अहमेव समुद्धृतः

ಹೇ ಮಹೌಜಸ್ವಿ, ನೀನು ಜನಿಸಿದುದರಿಂದ ನಾನು ಕೃತಕೃತ್ಯನಾದೆ. ಸ್ವವಂಶೋದ್ಧಾರವನ್ನು ಮಾಡಿ ನೀನು ನಿಜವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನೇ ಉದ್ಧರಿಸಿದ್ದೀ.

Verse 13

इंदुमत्युवाच । पर्वणि प्राप्य इंदोस्तु तेजो दृष्ट्वा महोदधिः । वृद्धिं याति महाभाग तथाहं तव दर्शनात्

ಇಂದುಮತಿ ಹೇಳಿದರು—ಪರ್ವದಿನದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ನೋಡಿ ಮಹಾಸಮುದ್ರವು ಹೇಗೆ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಉಕ್ಕಿಬರುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಹಾಭಾಗನೇ, ನಿನ್ನ ದರ್ಶನದಿಂದ ನಾನೂ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತೇನೆ।

Verse 14

वर्द्धितास्मि सुहृष्टास्मि आनंदेन समाकुला । दर्शनात्ते महाप्राज्ञ धन्या जातास्मि मानद

ನಾನು ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷಗೊಂಡಿದ್ದೇನೆ, ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿ ತಲ್ಲಣಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ। ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನೇ, ನಿನ್ನ ದರ್ಶನದಿಂದ ನಾನು ಧನ್ಯಳಾದೆ, ಮಾನದನೇ।

Verse 15

एवं संभाष्य तं पुत्रमालिंग्य तनयोत्तमम् । शिरश्चाघ्राय तस्यापि वत्सं धेनुर्यथा स्वकम्

ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡಿ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುತ್ರನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ, ಅವನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನೂ ವಾಸನೆ ನೋಡಿದನು—ಹಸು ತನ್ನ ಕರುವನ್ನು ವಾಸನೆ ನೋಡುವಂತೆ।

Verse 16

अभिनंद्य सुतं प्राप्तं नहुषं देवरूपिणम् । आशीर्भिश्चार्चयद्देवी पुण्या इंदुमती तदा

ಆಗ ಪುಣ್ಯವತಿ ದೇವಿ ಇಂದುಮತಿ, ದೇವರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದ ತನ್ನ ಪುತ್ರ ನಹುಷನನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿ, ಆಶೀರ್ವಚನಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ ಗೌರವಿಸಿದಳು।

Verse 17

सूत उवाच । अथासौ मातरं पुण्यां देवीमिंदुमतीं सुतः । कथयामास वृत्तांतं यथाहरणमात्मनः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ ಆ ಪುತ್ರನು ಪುಣ್ಯವತಿಯಾದ ತನ್ನ ತಾಯಿ ದೇವಿ ಇಂದುಮತಿಗೆ, ತನ್ನನ್ನು ಹೇಗೆ ಅಪಹರಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದನು।

Verse 18

स्वभार्यायास्तथोत्पत्तिं प्राप्तिं चैव महायशाः । हुंडेनापि यथा युद्धं हुंडस्यापि निपातनम्

ಓ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯೇ! ಅವನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನೂ ಅವಳನ್ನು ಪಡೆದ ವಿಧವನ್ನೂ ಹೇಳಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಹುṇ್ಡನೊಂದಿಗೆ ನಡೆದ ಯುದ್ಧವು ಹೇಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹುṇ್ಡನೂ ಹೇಗೆ ನಿಪಾತಿತನಾಗಿ (ವಧಗೊಂಡು) ಬಿದ್ದನು ಎಂಬುದನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದನು।

Verse 19

समासेन समस्तं तदाख्यातं स्वयमेव हि । मातापित्रोर्यथा वृत्तं तयोरानंददायकम्

ಅವನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ತಾನೇ ಸಮಸ್ತ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದನು—ತಾಯಿ-ತಂದೆಗೆ ಹೇಗೆ ನಡೆದಿತ್ತೋ—ಅದು ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಆನಂದದಾಯಕವಾಯಿತು।

Verse 20

मातापितरावाकर्ण्य पुत्रस्य विक्रमोद्यमम् । हर्षेण महताविष्टौ संजातौ पूर्णमानसौ

ಮಗನ ವಿಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಕೇಳಿ ತಾಯಿ-ತಂದೆ ಮಹಾ ಹರ್ಷದಿಂದ ಆವಿಷ್ಟರಾದರು; ಅವರ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತಿಯಾದವು।

Verse 21

नहुषो धनुरादाय इंद्रस्य स्यंदनेन वै । जिगाय पृथिवीं सर्वां सप्तद्वीपां सपत्तनाम्

ನಹುಷನು ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು ಇಂದ್ರನ ಸ್ಯಂದನದಲ್ಲಿ ಏರಿ, ಸಪ್ತದ್ವೀಪಗಳೊಡನೆ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ರಾಜರನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು।

Verse 22

पित्रे समर्पयामास वसुपूर्णां वसुंधराम् । पितरं हर्षयन्नित्यं दानधर्मैः सुकर्मभिः

ಅವನು ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ವಸುಂಧರೆಯನ್ನು ತಂದೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದನು; ದಾನಧರ್ಮಗಳೂ ಸತ್ಕರ್ಮಗಳೂ ಮೂಲಕ ನಿತ್ಯ ತಂದೆಯನ್ನು ಹರ್ಷಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 23

पितरं याजयामास राजसूयादिभिस्तदा । महायज्ञैश्च दानैश्च व्रतैर्नियमसंयमैः

ಆಗ ಅವನು ರಾಜಸೂಯಾದಿ ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ತಂದೆಗೆ ಯಜನ ಮಾಡಿಸಿದನು; ದಾನ, ವ್ರತ, ನಿಯಮ ಮತ್ತು ಸಂಯಮಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ನೆರವೇರಿಸಿದನು।

Verse 24

सुदानैर्यशसा पुण्यैर्यज्ञैः पुण्यमहोदयैः । सुसंपूर्णौ कृतौ तौ तु पितरौ चायुसूनुना

ಉದಾರ ದಾನಗಳು, ಸತ್ಕೀರ್ತಿ, ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳು ಹಾಗೂ ಮಹಾಪುಣ್ಯಫಲದಾಯಕ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಆಯುವಿನ ಪುತ್ರನು ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಪೋಷಕರನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿ ಕೃತಾರ್ಥಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 25

अथ देवाः समागत्य नागाह्वयं पुरोत्तमम् । अभ्यषिंचन्महात्मानं नहुषं वीरमर्दनम्

ನಂತರ ದೇವರುಗಳು ಸೇರಿ ‘ನಾಗಾಹ್ವಯ’ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಗರದಲ್ಲಿ ವೀರಮರ್ದನ ಮಹಾತ್ಮ ನಹುಷನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದರು।

Verse 26

मुनिभिश्च सुसिद्धैश्च आयुना तेन भूभुजा । अभिषिंच्य स्वराज्ये तं समेतं शिवकन्यया

ಆ ರಾಜ ಆಯು, ಶಿವಕನ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ (ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ) ಸೇರಿ, ಸಿದ್ಧ ಮುನಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರಿಂದ ತನ್ನ ಸ್ವರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿಷಿಕ್ತನಾದನು।

Verse 27

भार्यायुक्तः स्वकायेन आयु राजा महायशाः । दिवं जगाम धर्मात्मा देवैः सिद्धैः सुपूजितः

ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ರಾಜ ಆಯು ತನ್ನದೇ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು; ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರು ಅವನನ್ನು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದರು।

Verse 28

ऐंद्रं पदं परित्यज्य ब्रह्मलोकं गतः पुनः । हरलोकं जगामाथ मुनिभिर्देवपूजितः

ಇಂದ್ರಪದವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅವನು ಪುನಃ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ನಂತರ ಮುನಿಗಳೂ ದೇವರೂ ಪೂಜಿಸಿದವನಾಗಿ ಹರಲೋಕವನ್ನು ಸೇರಿದನು.

Verse 29

स्वकर्मभिर्महाराजः पुत्रस्यापि सुतेजसा । हरेर्लोकं गतः पुण्यैर्निवसत्येष भूपतिः

ಓ ಮಹಾರಾಜಾ! ತನ್ನ ಸ್ವಕರ್ಮಗಳಿಂದಲೂ, ಪುತ್ರನ ತೇಜೋಮಯ ಪುಣ್ಯಪ್ರಭಾವದಿಂದಲೂ ಈ ರಾಜನು ಹರಿಯ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಪುಣ್ಯಬಲದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 30

पुरुषैः पुण्यकर्माख्यैरीदृशं पुण्यमुत्तमम् । जनितव्यं महाभाग किमन्यैः शोककारकैः

ಓ ಮಹಾಭಾಗ! ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಪುರುಷರು ಇಂತಹ ಪರಮೋತ್ತಮ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕು; ದುಃಖಕಾರಕ ಇತರ ಕೃತ್ಯಗಳೇಕೆ?

Verse 31

यथा जातः स धर्मात्मा नहुषः पितृतारकः । कुलस्य धर्त्ता सर्वस्य नहुषो ज्ञानपंडितः

ಹುಟ್ಟಿದ ಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ನಹುಷನು ಧರ್ಮಾತ್ಮ, ಪಿತೃಗಳನ್ನು ತಾರಿಸಿದವನು; ಸಮಸ್ತ ಕುಲದ ಧರ್ತನಾಗಿ, ಜ್ಞಾನಪಂಡಿತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 32

एतत्ते सर्वमाख्यातं चरित्रं तस्य भूपतेः । अन्यत्किं ते प्रवक्ष्यामि वद पुत्र कपिंजल

ಆ ರಾಜನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆನು. ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಲಿ? ಹೇಳು, ಓ ಪುತ್ರ ಕಪಿಂಜಲ.

Verse 33

एवंविधं पुण्यमयं पवित्रं चरित्रमेतद्यशसा समेतम् । आयोः सुतस्यापि शृणोति मर्त्यो भोगान्स भुक्त्वैति पदं मुरारेः

ಆಯುವಿನ ಪುತ್ರನ ಈ ಯಶಸ್ವಿ, ಪವಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಪುಣ್ಯಮಯ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಮನುಷ್ಯನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳಿದರೆ, ಲೋಕಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುರಾರಿ (ವಿಷ್ಣು)ಯ ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 117

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे नहुषाख्याने सप्तदशाधिकशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮಪುರಾಣದ ಭೂಮಿಖಂಡದಲ್ಲಿ—ವೇನೋಪಾಖ್ಯಾನ, ಗುರುತೀರ್ಥಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ, ಚ್ಯವನಚರಿತ್ರ ಮತ್ತು ನಹುಷಾಖ್ಯಾನಗಳ ಒಳಗೆ—ನೂರ ಹದಿನೇಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.