Adhyaya 111
Bhumi KhandaAdhyaya 11116 Verses

Adhyaya 111

Nahuṣa’s Departure and the Splendor of Mahodaya (City-and-Forest Description)

ನಹುಷನು ವೀರಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ. ಭೂಮಿಖಂಡದ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಕುಞ್ಜಲನು ಹೇಳುವಂತೆ—ಅಪ್ಸರಸರು ಮತ್ತು ಕಿನ್ನರಿಯರು ಮಂಗಳಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಗಂಧರ್ವಸ್ತ್ರೀಯರು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಸೇರಿ, ವಾತಾವರಣವು ಶುಭ ಗಾನ-ನೃತ್ಯಗಳಿಂದ ತುಂಬುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಮಹೋದಯ ನಗರಿಯ ವೈಭವವರ್ಣನೆ—ದುಷ್ಟ ಹುಂಡನ ಸಂಬಂಧ ಉಲ್ಲೇಖವಾದರೂ, ಅದು ಇಂದ್ರನ ನಂದನವನದಂತೆ ವಿಹಾರವನಗಳು, ರತ್ನಜಡಿತ ಪ್ರಾಕಾರಗಳು, ಗೋಪುರ-ಅಟ್ಟಾಲಿಕೆಗಳು, ಪರಿಖೆಗಳು, ಪದ್ಮಪೂರ್ಣ ಜಲಾಶಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಲಾಸಸಮಾನ ಭವನಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ನಹುಷನು ಆ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಮಾತಲಿಯೊಂದಿಗೆ ನಗರಸೀಮೆಯ ಅದ್ಭುತ ವನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ನದೀತೀರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ಗಂಧರ್ವರು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ, ಸೂತ-ಮಾಗಧರು ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಧುರ ಕಿನ್ನರಗೀತವನ್ನು ಕೇಳಿ, ರಾಜಶ್ರೀ ದಿವ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ತುತಿಪರಂಪರೆಯ ಮಧ್ಯೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ.

Shlokas

Verse 1

कुंजल उवाच । निर्गच्छमाने समराय वीरे नहुषे हि तस्मिन्सुरराज तुल्ये । सकौतुका मंगलगीतयुक्ताः स्त्रियस्तु सर्वाः परिजग्मुरत्र

ಕುಂಜಲನು ಹೇಳಿದನು—ದೇವರಾಜನಿಗೆ ಸಮನಾದ ವೀರ ನಹುಷನು ಸಮರಕ್ಕೆ ಹೊರಟಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಕೌತುಕದಿಂದ ತುಂಬಿ ಮಂಗಳಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ಮುಂದೆ ಬಂದರು।

Verse 2

देवतानां वरा नार्यो रंभाद्यप्सरसस्तथा । किन्नर्यः कौतुकोत्सुक्यो जगुः स्वरेण सत्तम

ಹೇ ಸತ್ತಮ! ದೇವತೆಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ತ್ರೀಯರು—ರಂಭಾದಿ ಅಪ್ಸರಸರು—ಮತ್ತು ಕಿನ್ನರೀ ಕನ್ಯೆಯರು ಕೌತುಕಾನಂದದಿಂದ ಮಧುರಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದರು।

Verse 3

गंधर्वाणां तथा नार्यो रूपालंकारसंयुताः । कौतुकाय गतास्तत्र यत्र राजा स तिष्ठति

ಹಾಗೆಯೇ ಗಂಧರ್ವರ ಸ್ತ್ರೀಯರು ರೂಪ-ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿ ಕೌತುಕಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಹೋದರು; ರಾಜನು ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು।

Verse 4

पुरं महोदयं नाम हुंडस्यापि दुरात्मनः । नंदनोपवनैर्दिव्यैः सर्वत्र समलंकृतम्

‘ಮಹೋದಯ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ನಗರವಿತ್ತು; ಅದು ದುರುಾತ್ಮ ಹೂಂಡನದೂ ಆಗಿತ್ತು. ಅದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಂದನೋಪವನದಂತಹ ದಿವ್ಯ ಉದ್ಯಾನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 5

सप्तकक्षान्वितैर्गेहैः कलशैरुपशोभितः । सपताकैर्महादंडैः शोभमानं पुरोत्तमम्

ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಗರವು ಏಳು ಕಕ್ಷೆಗಳಿರುವ ಮನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು; ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಕಲಶಗಳು ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಧ್ವಜಗಳಿರುವ ಎತ್ತರದ ಮಹಾದಂಡಗಳು ಅದನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು।

Verse 6

कैलासशिखराकारैः सोन्नतैर्दिवमास्थितैः । सर्वश्रियान्वितैर्दिव्यैर्भ्राजमानं पुरोत्तमम्

ಕೈಲಾಸಶಿಖರದಂತೆ ಆಕಾರವಿರುವ, ಅತ್ಯುನ್ನತವಾಗಿ ಆಕಾಶವನ್ನು ತಲುಪಿದಂತೆ ನಿಂತ ದಿವ್ಯ ಪ್ರಾಸಾದಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ, ಸರ್ವ ಶ್ರೀ-ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಆ ಪರಮೋತ್ತಮ ಪುರಿ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 7

वनैश्चोपवनैर्दिव्यैस्तडागैः सागरोपमैः । जलपूर्णैः सुशोभैस्तु पद्मै रक्तोत्पलान्वितैः

ಅಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ವನಗಳೂ ಉಪವನಗಳೂ ಇದ್ದವು; ಸಾಗರದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾದ ತಟಾಕಗಳು ಜಲದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಪದ್ಮಗಳು ಹಾಗೂ ರಕ್ತೋತ್ಪಲಗಳಿಂದ ಸುಂದರವಾಗಿ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದ್ದವು।

Verse 8

प्राकारैश्च महारत्नैरट्टालकशतैरपि । परिखाभिः सुपूर्णाभिर्जलैः स्वच्छैः प्रशोभितम्

ಮಹಾರತ್ನಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಪ್ರಾಕಾರಗಳು, ನೂರಾರು ಎತ್ತರದ ಅಟ್ಟಾಲಕಗಳು, ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛ ಶುದ್ಧ ಜಲದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪರಿಖೆಗಳ ಮೂಲಕ ಆ ನಗರವು ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 9

अन्यैश्चैव महारत्नैर्गजाश्वैश्च विराजितम् । सुनारीभिः समाकीर्णं पुरुषैश्च महाप्रभैः

ಆ ಪುರವು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಮಹಾರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದ್ದು, ಗಜಾಶ್ವಗಳಿಂದ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಸುಂದರ ನಾರಿಯರಿಂದ ತುಂಬಿ, ಮಹಾಪ್ರಭಾವಿ ಪುರುಷರಿಂದ ಸಮಾಕೀರ್ಣವಾಗಿತ್ತು।

Verse 10

नानाप्रभावैर्दिव्यैश्च शोभमानं महोदयम् । राजश्रेष्ठो महावीरो नहुषो ददृशे पुरम्

ನಾನಾವಿಧ ದಿವ್ಯ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ, ಮಹಾಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಶೋಭಾಮಯ ಪುರವನ್ನು ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಹಾವೀರ ನಹುಷನು ಕಂಡನು।

Verse 11

पुरप्रांते वनं दिव्यं दिव्यवृक्षैरलंकृतम् । तद्विवेश महावीरो नंदनं हि यथाऽमरः

ನಗರದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ದಿವ್ಯ ವನವಿತ್ತು. ಆ ಮಹಾವೀರನು ದೇವನು ನಂದನವನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 12

रथेन सह धर्मात्मा तेन मातलिना सह । प्रविष्टः स तु राजेंद्रो वनमध्ये सरित्तटे

ರಥದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಾತಲಿಯ ಸಹಿತ ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ರಾಜೇಂದ್ರನು ವನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ವನಮಧ್ಯದ ನದಿತೀರವನ್ನು ತಲುಪಿದನು.

Verse 13

तत्र ता रूपसंयुक्ता दिव्या नार्यः समागताः । गंधर्वा गीततत्त्वज्ञा जगुर्गीतैर्नृपोत्तमम्

ಅಲ್ಲಿ ರೂಪಸಂಪನ್ನ ದಿವ್ಯ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಸೇರಿದರು; ಗೀತತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದ ಗಂಧರ್ವರು ನೃಪೋತ್ತಮನಿಗಾಗಿ ಮಧುರ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರು.

Verse 14

सूताश्च मागधाः सर्वे तं स्तुवंति नृपोत्तमम् । राजानमायुपुत्रं तं भ्राजमानं यथा रविम्

ಎಲ್ಲ ಸೂತರು ಮತ್ತು ಮಾಘಧರು ಆ ನೃಪೋತ್ತಮನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು—ಆಯುಪುತ್ರನಾದ ಆ ರಾಜನನ್ನು, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿದ್ದವನನ್ನು.

Verse 15

शुश्राव गीतं मधुरं नहुषः किन्नरेरितम्

ನಹುಷನು ಕಿನ್ನರನು ಹಾಡಿದ ಮಧುರ ಗೀತವನ್ನು ಕೇಳಿದನು.

Verse 111

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे नहुषाख्याने एकादशाधिकशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಪದ್ಮಪುರಾಣದ ಭೂಮಿಖಂಡದಲ್ಲಿ ವೇನೋಪಾಖ್ಯಾನ, ಗುರುತೀರ್ಥಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ, ಚ್ಯವನಚರಿತ್ರ ಮತ್ತು ನಹುಷಪ್ರಸಂಗಗಳೊಳಗಿನ ನೂರ ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।