Adhyaya 108

Verse 1

कुंजल उवाच । ब्रह्मपुत्रो महातेजा वशिष्ठस्तपतां वरः । नहुषं तं समाहूय इदं वचनमब्रवीत्

ಕುಂಜಲನು ಹೇಳಿದನು—ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರನಾದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ, ತಪಸ್ವಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವಸಿಷ್ಠನು ನಹುಷನನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ ಈ ವಚನವನ್ನು ನುಡಿದನು।

Verse 2

वनं गच्छ स्वशीघ्रेण वन्यमानय पुष्कलम् । समाकर्ण्य मुनेर्वाक्यं नहुषो वनमाययौ

“ತಕ್ಷಣವೇ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಬಹಳಷ್ಟು ವನ್ಯ ಆಹಾರವನ್ನು ತಂದುಕೊ.” ಮುನಿಯ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ನಹುಷನು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು।

Verse 3

तत्र किंचित्सुवृत्तांतं शुश्राव नहुषो बलः । अयमेष स धर्मात्मा नहुषो नाम वीर्यवान्

ಅಲ್ಲಿ ಬಲನು ಕೆಲವು ಶುಭ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳಿದನು—“ಇವನೇ ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮ, ನಹುಷನೆಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮಹಾವೀರ್ಯವಂತನು.”

Verse 4

आयोः पुत्रो महाप्राज्ञो बाल्यान्मात्रा वियोजितः । अस्यैवातिवियोगेन आयुभार्या प्ररोदिति

ಆಯುವಿನ ಪುತ್ರನು ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನು; ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ತಾಯಿಯಿಂದ ವಿಯೋಗಗೊಂಡನು. ಆ ಅತಿವಿಯೋಗದಿಂದ ಆಯುವಿನ ಪತ್ನಿ ಅಳಲಾರಂಭಿಸಿದಳು।

Verse 5

अशोकसुंदरी तेपे तपः परमदुष्करम् । कदा पश्यति सा देवी पुत्रमिंदुमती शुभा

ಅಶೋಕಸುಂದರಿಯು ಪರಮದುಷ್ಕರವಾದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು. ಆ ಶುಭದೇವಿ ಇಂದுமತಿ ಯಾವಾಗ ತನ್ನ ಪುತ್ರನ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುವಳು?

Verse 6

नाहुषं नाम धर्मज्ञं हृतं पूर्वं तु दानवैः । तपस्तेपे निरालंबा शिवस्य तनया वरा

ಧರ್ಮಜ್ಞನಾದ ನಹುಷನೆಂಬವನನ್ನು ಹಿಂದೆ ದಾನವರು ಅಪಹರಿಸಿದರು. ಆಗ ಶಿವನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುತ್ರಿ ನಿರಾಲಂಬಾ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು.

Verse 7

अशोकसुंदरी बाला आयुपुत्रस्य कारणात् । अनेनापि कदा सा हि संगता तु भविष्यति

ಆಯುವಿನ ಪುತ್ರನ ಕಾರಣದಿಂದ ಅಶೋಕಸುಂದರಿ ಎಂಬ ಆ ಬಾಲೆ—ಅವಳು ಕೂಡ ಯಾವಾಗ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಸಂಗಮವಾಗುವಳು?

Verse 8

एवं सांसारिकं वाक्यं दिवि चारणभाषितम् । शुश्राव स हि धर्मात्मा नहुषो विभ्रमान्वितः

ಹೀಗೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಚಾರಣರು ಹೇಳಿದ ಸಂಸಾರಿಕ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು, ಭ್ರಮೆಯಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿದ್ದರೂ, ಧರ್ಮಾತ್ಮ ನಹುಷನು ಕೇಳಿದನು.

Verse 9

स गत्वा वन्यमादाय वशिष्ठस्याश्रमं प्रति । वन्यं निवेद्य धर्मात्मा वशिष्ठाय महात्मने

ಅವನು ಅರಣ್ಯದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ವಶಿಷ್ಠರ ಆಶ್ರಮದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾಗಿ ಆ ವನ್ಯ ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಮಹಾತ್ಮ ವಶಿಷ್ಠರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು.

Verse 10

बद्धांजलिपुटोभूत्वा भक्त्या नमितकंधरः । तमुवाच महाप्राज्ञं वशिष्ठं तपतां वरम्

ಅಂಜಲಿ ಬಿಗಿದು, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಂಠವನ್ನು ವಾಲಿಸಿ, ಅವನು ತಪಸ್ವಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ವಶಿಷ್ಠರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು.

Verse 11

भगवञ्छ्रूयतां वाक्यमपूर्वं चारणेरितम् । एष वै नहुषो नाम्ना आयुपुत्रो वियोजितः

ಹೇ ಭಗವನ್, ಚಾರಣನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ ಈ ಅಪೂರ್ವ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ. ಇವನು ಆಯುಪುತ್ರ ‘ನಹುಷ’ ಎಂಬ ನಾಮಧಾರಿ; ತನ್ನ ಪೂರ್ವಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ವಿಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 12

मात्रा सह सुदुःखैस्तु इंदुमत्या हि दानवैः । शिवस्य तनया बाला तपस्तेपे सुदुश्चरम्

ತಾಯಿ ಇಂದுமತೀಯೊಡನೆ—ದಾನವರ ಪೀಡೆಯಿಂದ ಅತಿದುಗುಡಗೊಂಡು—ಶಿವನ ಬಾಲಕನ್ಯೆ ಅತ್ಯಂತ ದುಶ್ಚರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು.

Verse 13

निमित्तमस्य धीरस्य नहुषस्येति वै गुरो । एवमाभाषितं तैस्तु तत्सर्वं हि मया श्रुतम्

ಹೇ ಗುರುದೇವ, ‘ಧೀರನಾದ ನಹುಷನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಕಾರಣ’ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು; ಅವರು ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.

Verse 14

कोसावायुः स धर्मात्मा कासा त्विंदुमती शुभा । अशोकसुंदरी कासा नहुषेति क उच्यते

ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ವಾಯು ಯಾರು? ಆ ಶುಭಳಾದ ಇಂದുമತಿ ಯಾರು? ಅಶೋಕಸುಂದರಿ ಯಾರು? ‘ನಹುಷ’ ಎಂದು ಯಾರನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ?

Verse 15

एतन्मे संशयं जातं तद्भवांश्छेत्तुमर्हति । अन्यः कोपि महाप्राज्ञः कुत्रासौ नहुषेति च

ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಶಯ ಉಂಟಾಗಿದೆ; ಅದನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ನೀವು ಯೋಗ್ಯರು. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನು ಯಾರು, ಹಾಗೆಯೇ ನಹುಷನು ಈಗ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ?

Verse 16

तत्सर्वं तात मे ब्रूहि कारणांतरमेव हि । वशिष्ठ उवाच । आयु राजा स धर्मात्मा सप्तद्वीपाधिपो बली

ಹೇ ತಾತಾ! ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನನಗೆ ಹೇಳು—ಅಂತರಂಗ ಕಾರಣವನ್ನೂ ಸಹ. ವಶಿಷ್ಠರು ಹೇಳಿದರು—ಆಯು ರಾಜನು ಧರ್ಮಾತ್ಮ, ಬಲವಂತ; ಸಪ್ತದ್ವೀಪಾಧಿಪತಿ ಆಗಿದ್ದನು.

Verse 17

भार्या इंदुमती तस्य सत्यरूपा यशस्विनी । तस्यामुत्पादितः पुत्रो भवान्वै गुणमंदिरम्

ಅವನ ಪತ್ನಿ ಇಂದுமತಿ—ಸತ್ಯಸ್ವರೂಪಿಣಿ, ಯಶಸ್ವಿನಿ. ಅವಳಿಂದ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು—ನೀನೇ, ಗುಣಗಳ ಮಂದಿರ.

Verse 18

आयुना राजराजेन सोमवंशस्य भूषणम् । हरस्य कन्या सुश्रोणी गुणरूपैरलंकृता

ರಾಜರಾಜನಾದ ಆಯು—ಸೋಮವಂಶದ ಭೂಷಣ—ಇವನಿಂದ ಹರ (ಶಿವ)ನ ಕನ್ಯೆ ಜನಿಸಿದಳು; ಅವಳು ಸುಶ್ರೋಣಿ, ಗುಣರೂಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 19

अशोकसुंदरी नाम्ना सुभगा चारुहासिनी । तस्य हेतोस्तपस्तेपे निरालंबा तपोवने

ಅವಳ ಹೆಸರು ಅಶೋಕಸುಂದರಿ—ಸುಭಗಾ, ಚಾರುಹಾಸಿನಿ. ಆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವಳು ತಪೋವನದಲ್ಲಿ ನಿರಾಲಂಬವಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಳು.

Verse 20

तस्या भर्ता भवान्सृष्टो धात्रा योगेन निश्चितः । गंगायास्तीरमाश्रित्य ध्यानयोग समाश्रिता

ಅವಳ ಪತಿಯಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಧಾತೃ (ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ) ಯೋಗಬಲದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾನೆ—ಇದು ನಿಶ್ಚಿತ. ಅವಳು ಗಂಗಾತೀರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಧ್ಯಾನಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 21

हुंडश्च दानवेंद्रो यो दृष्ट्वा चैकाकिनीं सतीम् । तपसा प्रज्वलंतीं च सुभगां कमलेक्षणाम्

ದಾನವೇಂದ್ರನಾದ ಹುಂಡನು ಆ ಏಕಾಕಿನೀ ಸತಿಯನ್ನು ಕಂಡು—ತಪಸ್ಸಿನ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಜ್ವಲಿಸುವಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಸುಭಗೆಯಾದ ಕಮಲನಯನೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಮೋಹಿತನಾದನು।

Verse 22

रूपौदार्यगुणोपेतां कामबाणैः प्रपीडितः । तां बभाषेऽन्तिकं गत्वा मम भार्या भवेति च

ರೂಪ, ಔದಾರ್ಯ, ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾದ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಕಾಮಬಾಣಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಅವಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಹೇಳಿದನು—“ನೀನು ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯಾಗು.”

Verse 23

एवं सा तद्वचः श्रुत्वा तमुवाच तपस्विनी । मा हुंड साहसं कार्षीर्मा जल्पस्व पुनः पुनः

ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ತಪಸ್ವಿನಿ ಹೇಳಿದಳು—“ಹೇ ಹುಂಡಾ, ಇಂತಹ ಸಾಹಸ ಮಾಡಬೇಡ; ಮರುಮರು ಇಂತೆ ಮಾತಾಡಬೇಡ.”

Verse 24

अप्राप्याहं त्वया वीर परभार्या विशेषतः । दैवेन मे पुरा सृष्ट आयुपुत्रो महाबलः

ಹೇ ವೀರ, ನೀನು ನನನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರೆ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಾನು ಪರಭಾರ್ಯೆ. ದೈವಯೋಗದಿಂದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲೇ ನನಗೆ ‘ಆಯುಪುತ್ರ’ ಎಂಬ ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 25

नहुषो नाम मेधावी भविष्यति न संशयः । देवदत्तो महातेजा अन्यथा त्वं करिष्यसि

ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ—‘ನಹುಷ’ ಎಂಬ ಮೆಧಾವಿ ಜನಿಸುವನು. ‘ದೇವದತ್ತ’ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿರುವನು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನೀನು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವೆ.

Verse 26

ततः शाप्रं पदास्यामि येन भस्मी भविष्यसि । एवमाकर्ण्य तद्वाक्यं कामबाणैः प्रपीडितः

ಆಗ ನಾನು ತಕ್ಷಣವೇ ನಿನ್ನನ್ನು ಭಸ್ಮಮಾಡುವ ಶಾಪವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಕಾಮಬಾಣಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಬಹಳ ದುಃಖಿತನಾದನು.

Verse 27

व्याजेनापि हृता तेन प्रणीता निजमंदिरे । ज्ञात्वा तया महाभाग शप्तोऽसौ दानवाधमः

ನೆಪವನ್ನೂ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವನು ಅವಳನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ತನ್ನ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದನು. ಅದು ತಿಳಿದಾಗ, ಓ ಮಹಾಭಾಗ, ಅವಳು ಆ ಅಧಮ ದಾನವನಿಗೆ ಶಾಪವಿತ್ತಳು.

Verse 28

नहुषस्यैव हस्तेन तव मृत्युर्भविष्यति । अजाते त्वयि संजाता वदसे त्वं यथैव तत्

ನಹುಷನ ಕೈಯಿಂದಲೇ ನಿನ್ನ ಮರಣ ಸಂಭವಿಸುವುದು. ನೀನು ಇನ್ನೂ ಜನಿಸಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ಜನಿಸಿದಂತೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತೀ—ಹಾಗೆಯೇ ನೀನು ಇದನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತೀ.

Verse 29

स त्वमायुसुतो वीर हृतो हुंडेन पापिना । सूदेन रक्षितो दास्या प्रेषितो मम चाश्रमम्

ಓ ವೀರ ಆಯುಪುತ್ರನೇ, ಪಾಪಿ ಹುಂಡನು ನಿನ್ನನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ್ದನು; ಆದರೆ ಸೂದನು (ಸಾರಥಿ/ಸೇವಕ) ನಿನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ, ಒಂದು ದಾಸಿಯ ಮೂಲಕ ನನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು.

Verse 30

भवंतं वनमध्ये च दृष्ट्वा चारणकिन्नरैः । यत्तु वै श्रावितं वत्स मया ते कथितं पुनः

ಕಾಡಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ ಚಾರಣರು ಮತ್ತು ಕಿನ್ನರರು ಆ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು; ಓ ವತ್ಸ, ನನಗೆ ಕೇಳಿಬಂದದ್ದನ್ನೇ ನಾನು ನಿನಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದೆನು.

Verse 31

जहि तं पापकर्तारं हुंडाख्यं दानवाधमम् । नेत्राभ्यां हि प्रमुंचंतीमश्रूणि परिमार्जय

‘ಹುಂಡ’ ಎಂಬ ಪಾಪಕರ್ತ, ಅಧಮ ದಾನವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸು; ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಹರಿಯುವ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಒರೆಸಿಬಿಡು।

Verse 32

इतो गत्वा प्रपश्य त्वं गंगातीरं महाबलम् । निपात्य दानवेंद्रं तं कारागृहात्समानय

ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೋಗಿ ಗಂಗೆಯ ಮಹಾಬಲ ತೀರವನ್ನು ನೋಡು; ಆ ದಾನವೇಂದ್ರನನ್ನು ಕೆಡವಿ, ಕಾರಾಗೃಹದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಕರೆತರು।

Verse 33

अशोकसुंदरी याहि तस्या भर्ता भवस्व हि । एतत्ते सर्वमाख्यातं प्रश्नस्यास्य हि कारणम्

ಅಶೋಕಸುಂದರಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗು; ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅವಳ ಪತಿಯಾಗು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಕಾರಣসহ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆನು।

Verse 34

आभाष्य नहुषं विप्रो विरराम महामतिः

ನಹುಷನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿ, ಆ ಮಹಾಮತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮೌನನಾದನು।

Verse 35

आकर्ण्य सर्वं मुनिना प्रयुक्तमाश्चर्यभूतं स हि चिंत्यमानः । तस्यांतमेकः परिकर्तुकाम आयोः सुतः कोपमथो चकार

ಮುನಿಯು ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲ ಅದ್ಭುತ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದನು; ನಂತರ ಇದಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯ ಮಾಡುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಆಯುವಿನ ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರನು ಕೋಪಗೊಂಡನು।

Verse 108

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे नाहुषाख्यानेऽष्टोत्तरशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಪದ್ಮಪುರಾಣದ ಭೂಮಿಖಂಡದಲ್ಲಿ ವೇನೋಪಾಖ್ಯಾನ, ಗುರುತೀರ್ಥಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ, ಚ್ಯವನಚರಿತ್ರ ಮತ್ತು ನಾಹುಷಾಖ್ಯಾನಗಳೊಳಗಿನ ಅಷ್ಟೋತ್ತರಶತಮ (೧೦೮ನೇ) ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।