Adhyāya 55: Pārtha–Rādheya Saṃvāda and Tactical Exchange
Chapter 55
यह शीघ्रतापूर्वक अस्त्र चलानेमें आचार्य द्रोणके शिष्योंमें प्रथम माना गया है। इस युद्धमें आज मैं इसे शीघ्र अस्त्र चलानेकी विपुल कलाका दर्शन कराऊँगा ।। नागकक्षा तु रुचिरा ध्वजाग्रे यस्य तिष्ठति । एष वैकर्तन: कर्णो विदित: पूर्वमेव ते,जिसकी ध्वजाके अग्रभागपर हाथी या उसकी साँकलके चिह्से युक्त पताका फहरा रही है, यह विकर्तनपुत्र कर्ण है। इससे तुम पहले ही परिचित हो चुके हो
yaḥ śīghratāpūrvakam astrāṇi calane ācārya-droṇasya śiṣyeṣu prathamo mataḥ। asmin yuddhe ’dya tam ahaṁ śīghrāstra-prayogasya vipulāṁ kalāṁ darśayiṣyāmi॥ nāgakakṣā tu rucirā dhvajāgre yasya tiṣṭhati। eṣa vaikartanaḥ karṇo viditaḥ pūrvam eva te॥
ದ್ರೋಣರ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಇವನೇ ಮೊದಲನೆಂದು ಎಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಇಂದು ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಶೀಘ್ರಾಸ್ತ್ರ-ಪ್ರಯೋಗದ ವಿಶಾಲ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುವೆನು. ಯಾರ ಧ್ವಜಾಗ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಆನೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸರಪಳಿಯ ಚಿಹ್ನೆಯಿದೆಯೋ—ಅವನೇ ವೈಕರ್ತನಪುತ್ರ ಕರ್ಣ; ನೀನು ಅವನನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ತಿಳಿದಿದ್ದೀಯೆ.
अजुन उवाच
Even amid hostility, a warrior is expected to recognize an opponent’s excellence and meet it with disciplined skill; prowess is acknowledged, yet directed toward one’s duty in battle.
Arjuna identifies Karṇa by his distinctive banner emblem and declares his intent to confront him, forcing Karṇa to demonstrate his famed speed and mastery in weapon deployment.