Shloka 37
Dhaumya’s Counsel on Incognito Conduct in a Royal Household (राजवसतौ आचरण-निति)
न चातिधैर्येण चरेद् गुरुतां हि व्रजेत् ततः । स्मितं तु मृदुपूर्वेण दर्शयेत प्रसादजम्,किसी दूसरे व्यक्तिके सम्बन्धमें कोई हास्यजनक वस्तु दिखायी दे, तो अधिक हर्ष न प्रकट करे एवं पागलोंकी तरह अट्टहास न करे तथा अत्यन्त धैर्यके कारण जडवत् निश्रैष्ट होकर भी न रहे। इससे वह गौरव (सम्मान) को प्राप्त होता है। मनमें प्रसन्नता होनेपर मुखसे मृदुल (मन्द) मुसकानका ही प्रदर्शन करे
na cātidhaīryeṇa cared gurutāṃ hi vrajet tataḥ | smitaṃ tu mṛdupūrveṇa darśayet prasādajam ||
ಧೌಮ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅತಿಧೈರ್ಯವೆಂಬ ಅತಿಕಠೋರ ಸಂಯಮದಿಂದಲೂ ನಡೆಯಬಾರದು; ಅದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಭಾರವಾಗಿಯೂ ಅಪ್ರಾಪ್ಯವಾಗಿಯೂ ಆಗುತ್ತಾನೆ. ಒಳಗಿನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಮೃದು ಸ್ಮಿತವನ್ನೇ ತೋರಿಸಬೇಕು; ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ನಗುವಿನ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಹರ್ಷಿಸಬಾರದು, ಉನ್ಮತ್ತನಂತೆ ಜೋರಾಗಿ ನಗಬಾರದು.
धौग्य उवाच
Educational Q&A
Maintain balanced demeanor: avoid both loud, mocking laughter and overly rigid, stone-like seriousness; express joy through a mild, gracious smile arising from inner calm (prasāda).
In Virāṭa Parva, Dhaugya offers practical counsel on proper behavior and self-presentation—how one should appear among others during delicate circumstances—emphasizing restraint, dignity, and non-mockery.