Shloka 109
Dhaumya’s Enumeration of Eastern Tīrthas
Prācī-diś Tīrtha-kathana
स्नाति तीर्थेषु कौरव्य न च वक्रमतिर्नर: | त्वया तु सम्यग्वृत्तेन नित्यं धर्मार्थदर्शिना
snāti tīrtheṣu kauravya na ca vakramatir naraḥ | tvayā tu samyagvṛttena nityaṁ dharmārthadarśinā
ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಕೌರವ್ಯ! ಮನುಷ್ಯನು ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಅವನ ವಕ್ರಬುದ್ಧಿ ಅದರಿಂದಲೇ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನೀನು ಸಮ್ಯಕ್ಆಚಾರವಂತನು, ನಿತ್ಯ ಧರ್ಮಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕಾಣುವವನು; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧಿಯ ಉದ್ದೇಶ ಕೇವಲ ವಿಧಿಯಿಂದಲ್ಲ, ಶೀಲದಿಂದಲೇ ಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ.
पुलस्त्य उवाच
Educational Q&A
Ritual acts like bathing at tīrthas do not automatically remove inner crookedness; genuine purification and merit come from samyak-vṛtti—steady right conduct—and clear discernment of dharma and artha.
The sage Pulastya addresses a Kuru-descended interlocutor, contrasting external pilgrimage rites with inner moral transformation, and commends the listener’s upright, dharma-guided way of life as the true source of purity.